Lady Bird
Zama
Cobain
The Rider
Foxtrot
Blade of the Immortal Thuiskijken

Blade of the Immortal
Creatief met schoudervulling

De honderdste film van 's werelds meest productieve filmmaker Miike Takashi is een mooi vormgegeven samoeraifilm die redelijk veilig binnen de lijntjes kleurt. Maar gelukkig zijn die bij Miike nooit saai of rechtlijnig.

Volgens The Guardian laat Miike Takashi zich in januari altijd kaal scheren, omdat hij de rest van het jaar geen tijd heeft voor de kapper. In de afgelopen 26 jaar maakte hij tweemaal zoveel films als Woody Allen in een halve eeuw of Hitchcock in zijn hele leven. Voor zijn honderdste film koos hij niet voor yakuza maar voor samoerai. Het resultaat is lang niet zo goed als zijn epische meesterwerk 13 Assassins (2010) maar biedt zowel fans als nieuwkomers genoeg moois en, gelukkig, smerigs.
De vechtjassen in Blade of the Immortal zijn net zo lomp als hun grof gebeitelde koppen, hoofdpersoon Manchi nog het meest. Littekens doorklieven zijn gezicht, hij mist een oog en zijn kleding oogt sjofel. Sinds een heks hem bloedwormen voerde en onsterfelijk maakte is hij permanent in een rothumeur. Maar Manchi mag dan wel onsterfelijk zijn, onoverwinnelijk is-ie zeker niet: hij verliest menig gevecht (en soms ook een lichaams­deel).
Na een grandioze opening waarin Manchi honderd tegenstanders in de pan hakt, gefilmd in prachtig zwart-wit, trapt Blade of the Immortal flink op de rem. Geen massa­scènes meer maar een lange serie één-op-één-gevechten, waarbij Manchi uitgedaagd wordt door een stoet rare figuren. Zoals een man die twee afgehakte hoofden als schoudervulling draagt. Sowieso heeft iedereen raar haar en lijken de wapens eerder afkomstig uit Midden-aarde dan uit historisch Edo.
Maar Blade of the Immortal is een stuk minder weird, spannend of energiek dan je op basis van bovenstaande zou verwachten. Met zijn kalme, bijna statische cameravoering en warme belichting oogt de film mooi verzorgd, klassiek bijna. Maar helaas lijdt hij onder een slepend tempo (dosering was nooit Miike's sterkste kant). En het verhaal is een voorspelbare opeenvolging van man-tot-man-gevechten. Het zijn de kleurrijke personages, getrouw gebaseerd op de gelijknamige manga van Samurai Hiroaki die Blade of the Immortal zijn smaak geven. Gelukkig wordt het bloedvergieten gaandeweg steeds excessiever en spiegelt de climax de openingsscène van velen tegen weinig. Zodat de fans tevreden kunnen zijn en nieuwkomers zich toch nog verbaasd achter de oren krabben.

Rik Herder

Blade of the Immortal | Japan, 2017 | Regie Miike Takashi | 140 minuten | Met Takuya Kimura, ôta Fukushi, Hana Sugisaki | Te zien op Netflix


Baal
De anarchistische energie van de dronken dichter

Rainer Werner Fassbinder als duivelsdichter zwervend door het Duitse laagland, vrouwen en mannen verleidend met bestiale zweetlucht en een radicale afwijzing van de burgermaatschappij.



Onvoorstelbaar dat Volker Schöndorffs rooftocht van een dronken asociale duivelsdichter, gespeeld door een debuterende Rainer Werner Fassbinder, bijna onder het stof verdween. Een adaptatie bovendien van het stuk waarmee Bertolt Brecht in 1918 de wereld bestormde. Al hielp het niet dat Brechts weduwe Helene Weigel de film na een eerste uitzending op de Duitse televisie in 1970 liet verbieden. Waarom weet ik niet. Om irritant te doen. Die stilte duurde tot 2014, toen de Berlinale Baal in een gerestaureerde versie vertoonde. Ook Brechts toneelstuk werd in 1923 door de gemeenteraad van Leipzig een week na de première verboden.
Het is niet alleen de radicale anarchistische energie die Schlöndorffs derde film zo'n opmerkelijk aura geeft. 35 jaar na de Sturm und Drang waarmee Fassbinder huishield in de Duits film- en theaterwereld levert Baal ook een curieus realistische kijk op de jonge Fassbinder, ook al zit er zonder meer een komische ondertoon in de overdreven verleidingskunsten van zijn personage. Fassbinder was een ongekend productieve film- en theatermaker die in 1982 op 37-jarige leeftijd zou sterven, gewoon omdat hij het aantal hartslagen dat 'm was toebedeeld al had opgebruikt. In die tijd voerde hij in München autoritair de leiding over het anarchistisch geïnspireerde Antitheater. Met Baal bevestigde hij zijn voorliefde voor cinema.
Een film over plot of personages is dit niet. Wat de film drijft is de anarchistische, destructieve energie van de dronken dichter. Een radicaal afwijzen van de burgermaatschappij en z'n pietluttige emoties, waarmee Brecht zich afzette tegen de lyriek van de romantische dichters die in de Duitse literatuur al sinds de late achttiende eeuw luidruchtig aan het lijden waren. Brecht liet Baal, al sinds de Oudheid bekend als een god van oorlog en vruchtbaarheid, door de velden en de dorpen trekken. Hij geselde mensen ongevraagd maar meestal tot hun grote genoegen en niet zelden grote geilheid met een nihilistische moraal. Vrouwen vallen zonder uitzondering voor de dronken bruut, raken zwanger of niet maar worden hoe dan ook meedogenloos afgewezen. Maar ook mannen kunnen de verleiding moeilijk weerstaan en lang heeft hij een vaag erotische verhouding met andere dichter.
Wat de film emblematisch maakt is dat Baals ontkenning van de waarden van de omringende burgerwereld in feite de radicale koers van de Duitse Nieuwe Golf is. Die was in 1962 vastgelegd in het Oberhausen Manifest, en werd begin jaren zeventig behalve door Schlöndorff en Fassbinder voortgezet door Margarethe von Trotta, Wim Wenders en Werner Herzog. Die Duitse Nieuwe Golf onderzocht niet alleen het Duitse verleden van de Weimar Republiek (Fassbinders Berlin Alexanderplatz) of het nationaalsocialisme (Schlöndorffs Die Blechtrommel) maar met Baal en Fassbinders Angst essen Seele auf ook het eigentijdse Duitsland.
Criterion brengt de gerestaureerde versie op dvd en blu-ray uit, inclusief oude en nieuwe interviews met Schlöndorff en een gesprek tussen acteur Ethan Hawke en toneelschrijver Jonathan Marc Sherman over Brechts oorspronkelijke toneelstuk en Schlöndorffs adaptatie.

Ronald Rovers

Baal | Duitsland, 1970 | Regie Volker Schlöndorff | 84 minuten | Met Rainer Werner Fassbinder, Sigi Graue, Margarethe von Trotta | Te zien op import blu-ray (regio A) en dvd (regio 0) van Criterion


top
laatste nummer

Artikelen

april 2018
Go Short: When I Say Vagina... Waarom niet gewoon kut zeggen?
Tien jaar Go Short Deur naar de internationale filmwereld
Xtended: nieuw VR-programma in EYE Draaiduizelig door de vierde wand heen, en dan door de andere vijf
Xtended in Eye: My Name is Peter Stillman Verdwalen in het labyrint van Paul Auster
Stop de Spoilerfobie Een goede film kun je niet verpesten
Mei '68: De mythe en de films Waar is de revolutie gebleven?

Interviews

april 2018
Robert Schwentke over Der Hauptmann 'We hebben niet meer de mentaliteit om de barbaren te verslaan'
Kaouther Ben Hania over Beauty and the Dogs 'Voor mij is Meriem Ben Mohamed een held'
Mahamat-Saleh Haroun over Une saison en France 'Vluchtelingen zijn geen stroom maar individuen'
Nanouk Leopold over Cobain Een jonge gids door de onderwereld van Rotterdam
Digna Sinke over Bewaren — of hoe te leven 'Wat leuk dat je dat vloerkleed nog hebt'
Chloë Zhao over The Rider Paarden, mensen en verhalen temmen in Pine Ridge
Samuel Maoz over Foxtrot 'Een bijbel inruilen voor een Playboy lijkt me gezond'
Marleen Jonkman over La Holandesa 'Dit mag je best een droomdebuut noemen'
Susanna Nicchiarelli over Nico, 1988 Nico: kunstenaar, overlever, doorrookt en Duits
Yan Ting Yuen en Robert Kosters over De achtste dag Crises uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst
Liu Jian over Have a Nice Day 'Het lijkt of mensen keuzes hebben, maar dat is niet zo'

Rubrieken

april 2018
Thuiskijken
Boeken: 200 jaar Frankenstein Het monster leeft voort
Actie!
Humans of Film Amsterdam
Redactioneel
Het nieuwe kijken: Alles in Ordnung
Filmsterren
Kort
The Thinking Machine 17 Opmerkingen over het vormen van de abstracte verzamelingenleer



laatste nummer

Recensies

april 2018
The 15:17 to Paris Even een terreuraanslag verijdelen
Au revoir là-haut Kuifje en de Eerste Wereldoorlog
The Bastard Eén doorlopende Vatersuche
Beauty and the Dogs Een verkrachting in Tunesië
Bewaren — of hoe te leven Armbandje van kippenbotjes
Cobain Het is wel mijn moeder
Djam Alleen muziek mag over grenzen gaan
Foxtrot Als je zoon sterft, vooral veel water drinken
Der Hauptmann Als monsters langs de Duitse dorpen
Have a Nice Day Gangsters, aasgieren en schildpad-viagra
Het is gezien In de orkaan van volkswoede
La Holandesa Stoerheid en broosheid in Chili
Lady Bird Verdriet duurt een liefdesliedje lang
Nico, 1988 Weg is eindelijk de mythe van de mannequin
Het oneindige zoeken In de ban van patronen
A Quiet Place Zenuwslopende stilte want de monsters horen alles
Ready Player One Spielberg zet zijn speeltje in de etalage
The Rider Een man een man, een paard een paard
Une saison en France De kille lichtstad
So Help Me God Galgenhumor in de rechtbank
Zama Apocalypse toen