Western
Ubiquity
More Human Than Human
The Third Murder
Holland Festival: The Artist & the Pervert / Hyena
Beauty and the Dogs Redactioneel

Hoeveel moet je eigenlijk van bh's weten om films te kunnen kijken? Misschien niet eens zoveel. Maar zou je — als je nog nooit een bh onder een feestjurk hebt aangehad — die onhandige scène in de Tunesische film Beauty and the Dogs zijn opgevallen waarin hoofdpersoon Mariam in de wc van een club haar keurige jurk vanwege een winkelhaak op borsthoogte verwisselt voor een sexy avondjurk van een vriendin en toevallig en al te handig voor de rest van de scène een strapless bh blijkt te dragen?
Recensent Laura van Zuylen merkt het op in haar recensie van de nieuwe film van Kaou­ther Ben Hania. Het lezen van haar verbazing was een feest van herkenning, want ik was er tijdens het kijken ook al over gevallen. En soms kan zo'n klein detail je hele filmbeleving beïnvloeden.
Geen enkele vrouw draagt een strapless bh als haar outfit daar niet om vraagt, schrijft Van Zuylen. Want: onhandig. Je zou verwachten dat regisseur Ben Hania dat, als vrouw, ook zou weten. Maar uiteindelijk gaat het niet om het feit of je nu wel of geen bh-drager bent, maar om de manier waarop dat soort kleine details een hele film lang door kunnen werken.
Misschien stond het zo in het scenario. Misschien was het een praktische oplossing van de kostuumafdeling (tip: er zijn ook heel praktische strapless bh's met afneembare bandjes). Misschien was het een noodoplossing: nou dan in godsnaam maar een strapless bh, want anders past die jurk niet. Terwijl je misschien ook had kunnen denken: nou dan maar een mooie jurk met schouderbandjes en een andersoortig decolleté.
Dus wat blijft, zijn keuzes die in de ketting­reactie van een film consequenties hebben. Het gedoe met die jurk en die bh maakt dat je op een bepaalde manier naar de rest van de gebeurtenissen gaat kijken. Misschien was dat wel de bedoeling. Misschien moeten we wel een geseksualiseerde blik op Mariam ontwikkelen om te schrikken dat ze later door een groepje politieagenten verkracht wordt, en nog later, tijdens de bureaucratische estafettetocht om hulp langs ziekenhuizen en politiebureaus, te horen kan krijgen dat iemand in zo'n jurk er toch eigenlijk wel om vraagt. We worden voortdurend met dat aangetaste, door schaamte overladen lichaam geconfronteerd. Maar de film kan nog zoveel nuances willen oproepen, uiteindelijk verstrikt hij zichzelf in een idee over lichamelijkheid, erotiek en seksualiteit dat op een vervelende manier ambigue is.
Het kan ook andersom werken. Een goed gekozen detail of observatie kan laten zien dat een regisseur echt weet waar haar film over gaat, kan de juiste lens zijn om elke nuance van die wereld te ontsluiten en betekenis te geven.
Filmkijken, filmkritiek gaat over het herkennen van die details. Bh-drager of niet. Filmmaken gaat ook over die details. Maar daar hebben we het een volgende keer weer over.

Dana Linssen | @danalinssen


top
Artikelen
Go Short: When I Say Vagina... Waarom niet gewoon kut zeggen?
Tien jaar Go Short Deur naar de internationale filmwereld
Xtended: nieuw VR-programma in EYE Draaiduizelig door de vierde wand heen, en dan door de andere vijf
Xtended in Eye: My Name is Peter Stillman Verdwalen in het labyrint van Paul Auster
Stop de Spoilerfobie Een goede film kun je niet verpesten
Mei '68: De mythe en de films Waar is de revolutie gebleven?

Interviews
Robert Schwentke over Der Hauptmann 'We hebben niet meer de mentaliteit om de barbaren te verslaan'
Kaouther Ben Hania over Beauty and the Dogs 'Voor mij is Meriem Ben Mohamed een held'
Mahamat-Saleh Haroun over Une saison en France 'Vluchtelingen zijn geen stroom maar individuen'
Nanouk Leopold over Cobain Een jonge gids door de onderwereld van Rotterdam
Digna Sinke over Bewaren — of hoe te leven 'Wat leuk dat je dat vloerkleed nog hebt'
Chloë Zhao over The Rider Paarden, mensen en verhalen temmen in Pine Ridge
Samuel Maoz over Foxtrot 'Een bijbel inruilen voor een Playboy lijkt me gezond'
Marleen Jonkman over La Holandesa 'Dit mag je best een droomdebuut noemen'
Susanna Nicchiarelli over Nico, 1988 Nico: kunstenaar, overlever, doorrookt en Duits
Yan Ting Yuen en Robert Kosters over De achtste dag Crises uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst
Liu Jian over Have a Nice Day 'Het lijkt of mensen keuzes hebben, maar dat is niet zo'

Rubrieken
Thuiskijken
Boeken: 200 jaar Frankenstein Het monster leeft voort
Actie!
Humans of Film Amsterdam
Redactioneel
Het nieuwe kijken: Alles in Ordnung
Filmsterren
Kort
The Thinking Machine 17 Opmerkingen over het vormen van de abstracte verzamelingenleer


Recensies
The 15:17 to Paris Even een terreuraanslag verijdelen
Au revoir là-haut Kuifje en de Eerste Wereldoorlog
The Bastard Eén doorlopende Vatersuche
Beauty and the Dogs Een verkrachting in Tunesië
Bewaren — of hoe te leven Armbandje van kippenbotjes
Cobain Het is wel mijn moeder
Djam Alleen muziek mag over grenzen gaan
Foxtrot Als je zoon sterft, vooral veel water drinken
Der Hauptmann Als monsters langs de Duitse dorpen
Have a Nice Day Gangsters, aasgieren en schildpad-viagra
Het is gezien In de orkaan van volkswoede
Hobbyhorse Revolution Meisjes in galop
La Holandesa Stoerheid en broosheid in Chili
Lady Bird Verdriet duurt een liefdesliedje lang
Nico, 1988 Weg is eindelijk de mythe van de mannequin
Het oneindige zoeken In de ban van patronen
A Quiet Place Zenuwslopende stilte want de monsters horen alles
Ready Player One Spielberg zet zijn speeltje in de etalage
The Rider Een man een man, een paard een paard
Une saison en France De kille lichtstad
So Help Me God Galgenhumor in de rechtbank
Zama Apocalypse toen