Zero Days (Alex Gibney over)
American Honey
Loving
Gimme Danger — Long Live The Stooges
United States of Love
Boeken: Seven Samurai onder de microscoop

Een boek schrijven met de verrukkelijke titel Everything I Know about Filmmaking I Learned Watching Seven Samurai, dat maar 174 pagina's telt: is dat nou het summum van nederigheid of van branie? Of allebei?

Door Janna Reinsma

Filmdocent en editor Richard D. Pepperman, 72 jaar oud, geeft al meer dan veertig jaar les. In Everything I Know about Filmmaking I Learned Watching Seven Samurai geeft hij wat je een college close-watching zou kunnen noemen over de inmiddels zestig jaar oude Japanse klassieker Seven Samurai van Akira Kurosawa.
Ten tijde van de oorspronkelijke release in 1954 was Seven Samurai met 207 minuten de langste film ooit, na het 222 minuten durende Gone With the Wind uit 1939. Voor uitbreng in het Westen werd de film in de jaren daarna tot versies van 141, 150, 163, 190, 202 en 203 minuten teruggebracht. Maar ook gekortwiekt vonden sommige critici hem te lang duren. Het ligt voor de hand de oelewappercritici van toen te honen, en dat doet Pepperman ook wel, maar hij merkt ook op dat juist al die brute inkortingen de film misschien wel beroofden van zijn noodzakelijke ongehaaste tempo. Goedkeurend haalt hij de filmcriticus Kenneth Turan aan, die over Seven Samurai zegt dat 'lange films, als ze het op de juiste manier aanpakken, het vermogen hebben om je volledig te laten opgaan in de personages en de filmervaring. [...] En dit specifieke verhaal [...] lijkt precies om zo'n soort aanpak te vragen.'
Everything I Know about Filmmaking I Learned Watch­ing Seven Samurai stelt de vraag: hoe werkt een verhaal? Maar in plaats van bij de abstractie van wat 'een verhaal' is te beginnen, en uit te wijden over personages, conflict, obstakels en een hele rits theoretische begrippen, doet Pepperman het omgekeerde. 'Er bestaat geen betere manier om de [...] creatieve vaardigheden van de scenarist, cameraman, acteur, editor, producer, regisseur en de vele, vele anderen in het gezamenlijke filmmaakproces te leren begrijpen — en op waarde schatten — dan door naar een voltooide film te kijken', schrijft hij. En dat is wat hij in dit boek doet met precies één film. Hij laat zien hoe Seven Samurai verteld wordt — shot voor shot. Hoe en waarom wordt het verhaal op deze manier verteld, en niet anders — bijvoorbeeld compacter, uitgebreider, in een andere chronologie of met andere beelden?
Everything I Learned... vlooit Seven Samurai minutieus uit en is voorzien van honderden stills. Na elke scène laat Pepperman zien wat daarin over filmmaken te leren valt. Zo leert hij de lezer wat shots, scènes, sequenties en hoofdstukken zijn, om daarna uitgebreid in te gaan op hoe je die zo kan inzetten en samensmeden dat alle losse delen één overtuigend, vloeiend verhaal worden met een begrijpelijk tijdsverloop. Hij maakt inzichtelijk hoe verschillende camerastandpunten, soorten shots en de blikrichtingen van personages een bepaald effect — bijvoorbeeld spanning of een gevoel van participatie of afstand — teweegbrengen, hoe je vermijdt dat voorspelbare ontwikkelingen saai worden en hoe je subplots inbouwt die niet afleiden van de hoofdplot.
Een paar proviso's: deze fijne studieuze hommage staat niet op zichzelf. Het is noodzakelijk om Seven Samurai te zien voordat je aan dit boek begint, en de film er tijdens het lezen naast te hebben om hem stukje bij beetje opnieuw af te spelen. Verder is in Everything I Learned about... in alles de blik van de editor te herkennen: het zwaartepunt ligt bij cameravoering en montage. Zolang je dat van tevoren weet, is die aanpak juist ook de kracht van dit leerzame boekje dat filmliefhebbers, filmstudenten en beginnende filmmakers de kneepjes van close-watching en storytelling leert. Maar als je al weet hoe elke filmscène en elk verhaal is opgebouwd en allang weet wat een master shot, parallelle editing, crosscutting en intercutting is? Schrijf dan liever deel II in de aanstekelijke reeks Everything I Know about Filmmaking I Learned Watching...

Everything I Know about Filmmaking I Learned Watching Seven Samurai | Richard D. Pepperman | 2014, Michael Wiese Productions, Los Angeles | 174 pagina's | €17,99


Boeken kort

Beyond Continuity | Mary Cybulski | 2014, Focal Press | €29,99
Mary Cybulski verzamelde alle informatie die je als script supervisor nodig kunt hebben. Van het analyseren van een script vóór het filmen, tot het bijhouden van notities tijdens het filmen en alle verschillende aspecten die samenkomen bij een dag op de set zijn. Maar ze stopt niet bij de praktische handleiding, ze vertelt ook hoe je het best om kan gaan met acteurs, hoe je kunt samenwerken met editors, en hoe je de juiste projecten kiest. Een helder geschreven boek, met een erg leuke inleiding van David Mamet.

Desire Unlimited The Cinema of Pedro Almodóvar | Paul Julian Smith | 2014, 3e dr., Verso | €21,50
In de laatste zaal van Marlene Dumas' overzichtstentoonstelling in het Stedelijk, The Image as Burden, op het laatste stukje muur hing hij: Pedro Almodóvar. Samen in een rijtje van portretten van artiesten die Dumas bewondert, zoals Nureyev en Pasolini. Diepzwarte ogen, mooie kop, vrolijke krullen. "Wat grijzer, maar verder precies dezelfde filmmaker als bij mijn debuut (Pepi, Luci, Bom, 1980)", zegt hij zelf. Almodóvar was de enige nog levende kunstenaar die Dumas daar had verzameld. En levende artiesten blijven creëren, dus dit enige Engelstalige overzichtswerk van Almodó­vars oeuvre moest worden bijgewerkt. Deze derde editie behandelt ook zijn films vanaf 2010, waaronder Hable con ella (2002) en Volver (2006). Het boek beschrijft de films en hun thema's één voor één. Het schetst een beeld van de regisseur als een kunstenaar die universele thema's aansnijdt, maar die toch een specifiek cultureel, in dit geval Spaans, karakter weet te behouden.

De Niro. A Life | Shawn Levy | 2014, Crown Archetype | €27,99
Robert de Niro voelt dankzij de geweldige films die hij hart en ziel verleende, zoals Taxi Driver, The Godfather II en Mean Streets, natuurlijk onterecht als een bekende of sorts. Biograaf Shawn Levy focust in zijn biografie vooral op De Niro als acteur, die altijd volledig opging in zijn personages en zich op het obsessieve af voorbereidde op zijn rollen en alle details die daarbij hoorden: van kapsels, houdingen en gebaartjes tot ondergoed. Over zijn privéleven was hij heel terughoudend, en omdat De Niro & co geen medewerking verleenden aan deze biografie blijft het mysterie intact. Wel biedt het boek 'een grondige, weloverwogen, feitenrijke, zeshonderd pagina's tellende, film-voor-film en vriendin-voor-vriendin studie, helemaal in het straatje van de filmnerd', schrijft The New York Times.

Samenstelling Anne de Loos | International Theatre & Film Books | Leidseplein 26 | 1017 PT Amsterdam | t 020-622 6489 | theatreand­filmbooks.com



top
Artikelen
IFFR What the F?! Roestvrijstalen loeders
IFFR 24/7 Word wakker. En ga slapen.
IFFR De verweesde generatie Knip dat elastiek toch eens door
IFFR Taiwan New Cinema 'Er is iets met die films; ze geven je het gevoel dat je erin zit'
IFFR Lichtkunstenaar Bruce McClure Stream of cinematicness
IFFR Alledaagse propaganda Keizers zonder kleren
IFFR Het spookt in Rotterdam
IFFR Really? Really. Het surrealisme is terug

Interviews
Jan-Willem van Ewijk over Atlantic. (IFFR Live!) Surfen over de huid van de wereld
Héloïse Godet over Adieu au langage 'Mijn hazenlip verklaart voor mij de titel'
Ruben Östlund over Turist Niks vrouwen en kinderen eerst
Sacha Polak over Zurich Wat is erger: verlies of bedrog?
IFFR Nina Hoss over haar 'ontmenselijkte' hoofdrol in Phoenix De horror na de horror

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Filmsterren
Thuiskijken
Actie!
World Wide Angle (NL) Ach, arme Boro, die kende ik goed
Het nieuwe kijken Vluchte­lin­gen-kamp binnen­stebuiten
Op ooghoogte Maancinema
Boeken: Seven Samurai onder de microscoop
Evenementen


Recensies
Adieu au langage De truc van Jean-Luc
Amour fou (Jessica Hausner over) Tot de dood ons verenigt
Big Eyes De kitsch van Tim Burton
Birdman Waanzinnige vogelvlucht
Blackhat De echte nieuwe wereld (waar we nooit een stap zullen zetten)
Il capitale umano Iedereen heeft een prijs
Dos disparos Middenklasse zombies
Foxcatcher Bloedig is uw kunst, bloedig zal uw einde zijn
Girlhood Shinen als een diamant
Gluckauf Met schuld verzwaard
Ich Seh, Ich Seh De oerangst van een kind
Inherent Vice Paranoïde high van 70's Amerika
Man with High Heels (IFFR Jang Jin) Misantroop draagt oplossingen aan
O Menino e o Mundo Dansen op de wolken
A Most Violent Year Echt eerlijk is niemand
National Gallery (Frederick Wiseman over) Met je oog over het schilderij dansen
The Sky Above Us (IFFR Live! Marinus Groothof over) Erotiek laat zich niet bombarderen
The Tribe Hoe gedurfd is dit eigenlijk?
Turist Sneeuwwitje en de razende lawine
We Are Brothers (IFFR Jang Jin) Misantroop draagt oplossingen aan
Zurich Verpletterend acteerdebuut Wende Snijders