The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Redactioneel

Het International Film Festival Rotterdam heeft als hoofdthema dit jaar ID Check. Zoals het een echt postmodern programma betaamt is het over diverse subsecties uitgespreid en is het aan de bezoeker om zijn eigen identiteit samen te stellen. Maar ik wilde het eigenlijk even hebben over de vorige zin. En de connectie tussen identiteit en lidwoord.
Het kan geen filmliefhebber ontgaan zijn dat de Nederlandse filmfestivals zich de afgelopen jaren als merknamen aan het marketen zijn. Het International Documentary Filmfestival Amsterdam werd IDFA en het IFFR werd IFFR.
Nu ben ik slechts een parttime taalpurist, en ben ik dol op het spelen met en breken van taalregels. Ik had er geen enkele moeite mee om eerder deze maand ruimhartig op De Grote Dilemma op Dinsdag Weekkalender in te vullen dat ik liever de rest van mijn leven straattaal wilde praten dan eenmalig 1000 euro te stelen van een familielid naar keuze (terwijl, denk je eens in, hoeveel woordenboeken je dáár wel niet van had kunnen kopen...!).
Maar ik kan het toch niet laten om na te denken wat het weglaten van zo'n simpel lidwoordje eigenlijk betekent. Ooit eens was het gebruik van een lidwoord bij allerlei categorieën afkortingen, eigen- en soortnamen niet alleen verplicht, maar ook onderscheidend. Denk maar aan dé enige echte... Tegenwoordig is het weglaten van het lidwoord niet alleen een gevolg van ons staccato taalgebruik door sms, app en twitter. En, moet ik daaraan toevoegen, in journalistieke taal ook door het afnemen van woord­aantallen. Tijd = geld = ruimte = lettertekens. Alweer iets wat geëconomiseerd wordt. Maar ook van een onbeholpen poging om van afkortingen eigennamen te maken.
Nou is IDFA een acroniem (een afkorting die ook als woord kan worden uitgesproken) en IFFR niet (probeert maar eens). Dus in de meeste gevallen dat je ergens "IFFR" leest, denk je er in gedachten "het" bij, want anders loopt de zin niet. Taal is muziek. En een lidwoord is een soort opmaat. Laat je het weg, dan wordt een zin kortademig. En je wilt toch niet dat je bezoekers buiten adem in hun bioscoopstoelen neerploffen?
Maar het weglaten van het lidwoord heeft ook een psychologisch effect.
Er zijn talen zonder lidwoorden. Ik geloof zelfs dat het Nederlands tot de Middeleeuwen ook geen lidwoorden kende. Dus misschien moeten we er niet om treuren.
Maar het skippen van lidwoorden geeft een zin ook iets generieks. Niet toevallig een van de subthema's van de ID check die het (ik doe het nog maar even) IFFR op de filmoogst van 2015 loslaat: "The Generic Self". Is dus het afwezige lidwoord ironisch of ideologisch bedoeld?

Dana Linssen | @danalinssen



top
Artikelen
Sterren 2015
ID Check Die wilde dieren, dat zijn wij
Gesneuvelde films
IFFR Tiger Shorts competitie Op zoek naar balans

Interviews
Gerard Huisman, 25 jaar distributeur 'Film is kunst'
Manu Riche en Dimitri Verhulst over Problemski Hotel 'Wat ik zag in het azc bleef aan mijn ribben kleven'
Boudewijn Koole over Beyond Sleep 'Laat je vallen'
Hou Hsiao-hsien over The Assassin Wachten op de wind
Apichatpong Weerasethakul over Cemetery of Splendour 'Niet weggaan, zei Béla op een dag'
Naomi Kawase over An 'Ik graaf onder mezelf in de aarde'
Nabil Ayouch over Much Loved 'Marokko heeft zijn spiegel gebroken'
Hany Abu-Assad over The Idol 'Kom een dagje naar Gaza'
David Verbeek over Full Contact 'Een roadmovie door het onderbewuste'
Ramin Bahrani over 99 Homes 'Geld maakt geld. Arbeid is voor sukkels'

Rubrieken
Kort
Filmsterren
Actie!
World Wide Angle (NL) De goeie slechte ouwe tijd
Redactioneel
Andy at the movies
Thuiskijken
Op ooghoogte Whose Cinema
Boeken: Filmkritiek Sinds mensenheugenis in crisis
Het nieuwe kijken Beeldend geluid


Recensies
99 Homes Waanzinnige huisjesmelker
An Wassen, koken, rusten, roeren
Anomalisa Iedereen is gelijk, behalve ik
Artist of Fasting (IFFR Deep Focus Adachi Masao) Perversies als elektrotherapie
The Assassin (Nie Yinniang) De vijand aan je borst
Beyond Sleep Dwalen in een slapeloos moeras
Cemetery of Splendour ...en de dood die als een droom is
D'Ardennen Modderige Vlaamse noir
Francofonia Kunst tussen massa en macht
Hail, Caesar! Oud Hollywood spat er vanaf
The Idol Van schoonheid en hoop
James White Wat doen we met moeder?
Knielen op een bed violen Radicaliserende gristen
Louder Than Bombs (Joachim Trier over) Thuis, ver ver weg
Much Loved Hypocrisie in Marrakech
Problemski Hotel De eeuwige pauze van het azc
The Revenant De beer is los
Spotlight All the Church's Men