The Florida Project
Phantom Thread
The Shape of Water
The End of Fear (Barbara Visser over)
Doof kind
IFFR: Jesper Ganslandt over openingsfilm Jimmie

'Hij vroeg steeds: is dit nou echt?'

De Zweedse regisseur Jesper Ganslandt zadelde zichzelf op met een overdaad aan verantwoordelijkheden op de set van Jimmie, de openingsfilm van IFFR 2018. Hij was niet alleen regisseur en scenarist, maar ook acteur én vader van de andere hoofdrolspeler, zijn vijfjarige zoon Hunter. 'Het heeft iets bevrijdends om jezelf bloot te geven.'

Door Joost Broeren-Huitenga

Het centrale idee in Jimmie, de vierde speelfilm van de Zweedse regisseur Jesper Ganslandt, is een slimme omkering: wat als wij zelf de vluchtelingen worden? Maar het uitgangspunt lag ergens anders: in de zorgen van een jonge vader. Ganslandt kreeg kort na het maken van zijn vorige film Blondie (2012) een zoon, Hunter.
"Ik zou niet eens overwogen hebben om een film als deze te maken als ik geen ouder was geworden. Als je een kind krijgt, heb je plotseling allerlei nieuwe dingen waar je je zorgen om maakt. Daar reageerde ik op. Het is mijn kind, dus uiteraard vond ik hem fantastisch, en dus wilde ik hem filmen. Maar al snel ging het verder dan simpelweg het leven van mijn kind vastleggen. Dat doe ik ook, natuurlijk, gewoon op mijn telefoon. Maar toen hij een jaar oud was, nu vijf jaar geleden, begon ik ook scènes te draaien. Scènes die vragen stellen over de relatie van een kind met de wereld om hem heen en over hoe volwassenen reageren wanneer die wereld onveilig wordt."
Toen hij die scènes draaide, had Ganslandt nog geen idee van waar het project heen zou gaan, laat staan dat de film vijf jaar later het International Film Festival Rotterdam zou openen. "Pas gaandeweg ging ik het verbinden met de vluchtelingencrisis. Een paar jaar nadat we die scènes draaiden, kwam dat echt aan de kook, met de massale migratie en de reacties door rechtse politici. Als ik keek naar dat drama maakte ik me vooral zorgen over de kinderen die daarin terechtkomen. Daar wilde ik een film over maken, zonder de ballast van een echte crisis of oorlogssituatie — alle kinderen zijn hetzelfde. Hopelijk kunnen mensen die fictie accepteren en zet de film ze aan het denken."

Bevrijding
Ook in de speelfilm speelt Ganslandts zoon Hunter de hoofdrol. De regisseur speelt zelf de vader. Een beetje zoals Ganslandt in zijn debuut Falkenberg Farewell (2006) ook al een variatie op zichzelf speelde. "In dit geval speelde ik deels uit noodzaak de rol, om het voor Hunter makkelijker te maken. Maar volgens mij is het gezond voor een regisseur om zichzelf zo af en toe aan de andere kant van de camera te zetten. Als je achter de monitor blijft, is het veilig en comfortabel, maar dat kan je ook verdoven. Het heeft iets bevrijdends om jezelf zo bloot te geven."
Zo zadelde Ganslandt zichzelf op met een veelheid aan rollen op de set — niet alleen acteur en regisseur, maar ook vader, en fictie-vader. "Dat kon behoorlijk schizofreen worden, ja. Vooral op de dagen dat Hunter geen zin had, was het heel zwaar. Alle verantwoordelijkheden die ik in mijn leven heb, waren geconcentreerd in die momenten, en waren soms tegenstrijdig aan elkaar. Maar op een bepaalde manier heb ik er ook van genoten door het zo op scherp te zetten. Het was interessant om in zoveel verschillende richtingen getrokken te worden, en ik ben er volgens mij een beter artistiek leider door geworden. Het werd een stuk makkelijker om prioriteiten te bepalen: er zijn heel veel overlegjes waar ik helemaal niet bij hoef te zijn. Ik moest de controle loslaten en toch centraal blijven staan."

Intimiteit
Hoewel Ganslandt de film vijf jaar geleden niet had kunnen maken, is Jimmie stilistisch een terugkeer naar zijn impressionistische en persoonlijke eerste films. "Toen we begonnen aan de film, was ik me niet zo bewust van die connectie. Maar net als Falkenberg Farewell komt de film voort uit de intimiteit tussen de mensen om me heen, en net als The Ape biedt het een volledig subjectieve ervaring van één persoon. Ik dacht na The Ape dat ik een andere richting in wilde slaan en heb verschillende dingen uitgeprobeerd. Maar dat was te vroeg; ik heb nu het gevoel dat er binnen die stijl nog dingen te ontdekken zijn."
Die werkwijze betekent vooral ook: openstaan voor wat zich aandient. "Het scenario lag vast, maar vanaf de eerste draaidag maakten we daarnaast ook ruimte voor andere ideeën. Ik wil dat het acteerwerk zo naturel mogelijk is, en zeker bij de kinderen gaat het er dan niet om dat ze het scenario oplepelen, maar dat je een situatie creëert waarin wat je geschreven hebt vanzelf bovenkomt. Als je zo werkt, levert dat altijd prachtige momenten op. Dingen die je van tevoren niet had kunnen bedenken."
Voor Hunter, vijf jaar oud bij het draaien, bleek dat aan het begin verwarrend. "De eerste week vroeg hij me de hele tijd: 'Is dit nou echt?' Wanneer we aan het draaien waren, maar ook als we gewoon aan het eten waren. Ergens was het schattig, maar ik maakte me er ook zorgen over — hoe zou ik dat zijn moeder ooit uitleggen? Maar gelukkig was dat na een paar dagen voorbij."


top
laatste nummer

Artikelen

februari 2018
Mei '68: vijftig jaar later Jean Luc-Godard: revolutionair zonder volk
IFFR: Festival laat de wereld een kwartslag draaien De wereld anders zien door een jongetje van vier
IFFR: A History of Shadows In de schaduw van de geschiedenis
IFFR: Curtain Call Sublieme ondergang
IFFR: Ammodo Tiger Short Competition Graven in de aarde, op zoek naar de ander
IFFR: Critics' Choice 2018 Duurzame filmkritiek
IFFR: Films met een Nederlandse distributeur
Filmsterren 2017 En de winnaar is: Moonlight

Interviews

februari 2018
Frans Weisz over Het leven is vurrukkulluk 'De film moest fris en springerig zijn, net als Camperts proza'
Marten Rabarts over EYE International Hoe Cobain in Berlijn terecht kwam
Sean Baker over The Florida Project 'We willen het publiek niet met een hamer slaan'
IFFR: Jesper Ganslandt over openingsfilm Jimmie 'Hij vroeg steeds: is dit nou echt?'
Michel Franco over Las hijas de Abril De extremen van Michel Franco

Rubrieken

februari 2018
Actie!
Boeken: Ishiro Honda Ode aan een Monstermaker
Thuiskijken
Kort
Het nieuwe kijken: Stille revolutie
Humans of Film Amsterdam
Op ooghoogte
Redactioneel
Filmsterren
The Thinking Machine 15 Precies op dat moment



laatste nummer

Recensies

februari 2018
7 Giorni Zomerflirt met complicaties
Ava (Léa Mysius over) 'Op het strand zijn alle lichamen naakt'
Broeders Helse zoektocht naar een broer in Syrië
Doof kind Doof is ook leuk
Downsizing Madurodamland
The End of Fear (Barbara Visser over) Wie is er bang voor lastige vragen?
The Florida Project Chaotisch, stuurloos en o zo vrij
Hannah (Andrea Pallaoro over) De erotiek van het verborgene
Las hijas de Abril Wat als mama's hulp geen grenzen kent?
I, Tonya Uit de toon op het ijs
L' insulte (Ziad Doueiri over) Een kleine burgeroorlog
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand over) 'In Frankrijk kost huiselijk geweld elke paar dagen een leven'
Het leven is vurrukkulluk La La Land in het Vondelpark
M (Sara Forestier over) 'Ik wil geen ideeën. Ik wil emoties'
Ma'Rosa Versnijden bij kaarslicht
Marlina the Murderer in Four Acts Giftige kippensoep
Marquis de Wavrin Puur goud, maar hoe haal je het in je hoofd?!
Médecin de campagne Edelkitsch op het Franse platteland
Mesteren De kunstwereld als zootje ongeregeld
Michel, acteur verliest de woorden Hoofdrolspeler in de coulissen
My Name is Nobody Aanbellen bij Ennio Morricone
Patser Radioactieve Tsjernobyliaanse fucking Fukushima shit
Phantom Thread Daniel Day-Lewis verdwijnt voor de laatste keer
The Post De journalist als superheld
The Shape of Water Sexy schubben
De wilde stad Voor iedereen die het zien wil
The Wound Verdedigers van het patriarchaat