The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Willemien van Aalst Filmnieuws

Van Aalst directeur NFF
Een documentairedame als hoofd van het NFF! Nou, of we dat niet zo willen formuleren, zegt Willemien van Aalst (1968), die dit najaar wordt aangesteld als nieuwe directeur van het Nederlands Film Festival. Zij neemt daarmee de leiding over van Doreen Boonekamp die is september haar laatste festival zal leiden en daarna directeur/bestuurder wordt van het Nederlands Fonds voor de Film. Van Aalst was de afgelopen vijf jaar creatief producent bij IDTV Docs, en werkte lange tijd als adjunct-directeur voor het IDFA. Documentaires zijn dus wel haar 'ding', maar dat wil niet zeggen dat ze geen idee heeft over Nederlandse films. "Ik heb ook veel contacten in de wereld van de speelfilm", reageert Van Aalst aan de telefoon. Toegegeven, het is voor haar een relatief nieuwe wereld, maar dat was het voor veel van haar voorgangers in Utrecht aanvankelijk ook. Ze benadrukt bovendien dat het vooral haar taak zal zijn om een festival te leiden, en daar heeft ze bij IDFA tussen 1988 en 2000 ruime ervaring in opgedaan. Een echte zakelijke manager dus? Nee, zegt Van Aalst: "Bij IDFA ben ik op een gegeven moment juist weggegaan omdat ik meer inhoudelijk met film wilde bezig zijn. Ik vind de combinatie juist prettig. Na al die jaren zakelijke functies te hebben uitgevoerd kon ik bij IDTV als creatief producent me richten op de artisticiteit." Ze vindt het nog te vroeg om uitlatingen te doen over mogelijk vernieuwende projecten binnen het Utrechtse festival, maar belooft dat ze haar "oor goed te luisteren zal leggen". Van Aalst studeerde Theaterwetenschap in Utrecht en woont er nog steeds. Het NFF is vaste prik in haar agenda: "Tijdens mijn studie heb ik nog voor de persbalie gewerkt". Willemien van Aalst zal direct na afloop van het festival, dat plaatsvindt van 23 september tot en met 2 oktober, de leiding op zich nemen.


Ketelteer
Werknemers van sigarettenfabrikanten of van de Voedsel- en Warenautoriteit bezoeken geen filmtheaters. Tenminste, dat lijkt de conclusie nu Amsterdams filmtheater Het Ketelhuis pas dit voorjaar een waarschuwing aan de broek kreeg van de Autoriteit, na bijna drie jaar ongestoord campagne voeren met parodieën op sigarettenpakjes. Sinds september 2006 verspreidt Het Ketelhuis kleine flyertjes ter grootte van pakjes sigaretten, met de vormgeving van sigarettenmerken als Camel, Belinda of Lucky Strike en de zwart omrande toevoeging 'Nederlandse films gaan je aan het hart'. Geen haan die kraaide naar merkinbreuk of illegale advertenties — noch tabaksfabrikanten, noch de Voedsel- en Warenautoriteit — totdat het filmhuis zijn Lucky-Strike-campagne verplaatste naar billboards in de hele stad. "Een concurrent van British American Tabacco, de fabrikant van Lucky Strike, heeft toen aan de bel getrokken. Ze dachten dat we eigenlijk sluikreclame maakten voor Lucky Strike", zegt Ketelhuisdirecteur Alex de Ronde. Een waarschuwingsbrief van de Voedsel- en Warenautoriteit volgde, waarin Het Ketelhuis werd gesommeerd het gebruik van 'een onderscheidend teken van het product Lucky Strike' onmiddellijk te staken. Geen probleem hoor, lacht De Ronde nu aan de telefoon, "die campagne zou een week later toch al ophouden". Wat dus niet wil zeggen dat Het Ketelhuis zich laat ringeloren: de flyers van de nieuwe, op Samson-shag geïnspireerde campagne, liggen deze maand alweer vrolijk klaar in Amsterdamse culturele instellingen. Met de MGM-leeuw als brullend middelpunt op het bekende blauwe tabakszakje. Bang voor represailles is de filmhuisdirecteur niet. "Dat is een beetje ons dwarsige karakter, vrees ik."




Gat Filmmuseum
Het gaat er dan eindelijk van komen: het nieuwe Filmmuseum — of misschien beter filmisch megacomplex — aan de noordelijke IJ-oever in Amsterdam gaat gebouwd worden. Na twee jaar plannen maken maakte directeur Sandra den Hamer bekend dat in juli de schop in de grond gaat. Maar zoals de traditie wil bij het bouwen van kunstinstellingen in Amsterdam, is wel een extra diepe greep in de buidel nodig. Kost het huidige Filmmuseum zo'n zeven miljoen euro om te exploiteren, het nieuwe complex gaat maar liefst twaalf miljoen euro per jaar kosten. Waar de resterende vijf miljoen euro vandaan worden gehaald, weet niemand. Volgens Den Hamer is drieënhalf miljoen al gedekt door toezeggingen van fondsen en het Ministerie van OCW heeft al laten weten dat het de structurele subsidie zal verhogen. Ook denkt Den Hamer een miljoen euro op te halen bij het bedrijfsleven, hoewel het economische tij niet echt meezit. "Normaal en nodig", noemt Den Hamer de hogere kosten. De ambities zijn dan ook groot: het nieuwe Filmmuseum zal behalve vier filmzalen ook plaats bieden aan tentoonstellingen, educatieve activiteiten, een bibliotheek en een studiecentrum. Daarnaast is er plek voor kantoren, een winkel en een café-restaurant. De directeur van het nieuwe complex vindt dat ze juist verstandig en realistisch handelt door de kosten zo hoog te ramen, "om straks niet in de verdrukking te komen". Het nieuwe Filmmuseum moet eind 2011 de deuren openen.


Het dak in Belgrado
Het is zowat een Servische film geworden, zegt regisseur Marinus Groothof (1979) over de opnames voor zijn korte film sunset from a rooftop. Met een Servische cast én Servisch gesproken dialogen wekt dat geen verwondering. Toch is het opmerkelijk voor een korte, Nederlandse film. Groothof is net terug van vier dagen draaien in Belgrado. "Het was te gek. We waren met zo'n grote ploeg dat het bijna geen korte film meer zou moeten heten." Het verhaal in sunset speelt zich af tegen de achtergrond van de NAVO-bombardementen op Belgrado in 1999 en toont de manier waarop vooral jongeren deze periode hebben beleefd. Groothof beaamt dat het niet vaak voorkomt dat Nederlandse filmmakers een buitenlands onderwerp kiezen als decor voor hun film. Met financiële drempels kan dat niet te maken hebben, zegt Groothof: "De crew bestond voor de helft uit Serviërs, op een moment had ik tien cameralieden". Hij denkt vooral dat het Filmfonds liever subsidies geeft voor films die Nederlandse maatschappelijke thema's behandelen. "Ik weet dat veel jonge collega's daarvan balen". De interesse van Groothof voor Servië heeft overigens vooral een romantische oorzaak: "Mijn vriendin komt uit Belgrado. De eerste keer dat ik er was, werd ik op slag verliefd op die stad". sunset on a rooftop gaat als onderdeel van NPS Kort! eind september in première op het Nederlands Film Festival.


IDFA in actie
Documentairefestival IDFA heeft zich opgeworpen als hoeder van de Iraanse documentaire journalistiek. Na het publiceren van een ooggetuigenverslag van de bloederige demonstraties in Teheran voor het blad Newsweek werd de Iraanse journalist en documentairemaker Maziar Bahari van zijn bed gelicht en gearresteerd. Bahari, die een Canadees paspoort heeft, is een trouwe gast van IDFA. De afgelopen tien jaar vertoonde IDFA bijna al zijn documentaires waarvan een aantal (of shame and coffins (2001), over de taboes rond de AIDS epidemie in Afrika, en and along came a spider (2002), over de religieus gemotiveerde seriemoorden op 16 Iraanse prostituees) ook op steun mocht rekenen van het Jan Vrijman Fonds. In 2007 stelde Bahari de 'Top 10' samen en gaf hij een masterclass tijdens IDFA. Sinds de verkiezingen op 12 juni zijn er minstens 24 journalisten in Iran opgepakt. Newsweek magazine heeft in een verklaring opgeroepen Bahari onmiddellijk vrij te laten en ook IDFA heeft haar netwerk aangesproken om protestbrieven te mailen naar de Iraanse autoriteiten en internationale organisaties. Bij het ter perse gaan van deze krant werd Bahari nog steeds vastgehouden.


Animatie uit de minima
Een avondvullende animatiefilm: het was sinds als je begrijpt wat ik bedoel (Marten Toonder, 1983) niet meer voorgekomen. Toch gaat de jonge animatiestudio Anikey uit Den Haag dat misschien voor elkaar krijgen, met de getekende featurefilm sinterklaas, die moet uitkomen in 2010. Het tekenende duo Albert 't Hooft en Paco Vink won onlangs op een Tjechisch jeugdfilmfestival de debutantenprijs voor hun korte film paultje en de draak, een voorlichtende tekenfilm over een jongetje met kanker, en bruist van de ambitie. Het is tekenend voor de Nederlandse animatiewereld, die een kleine opleving doormaakt nadat filmmakers jarenlang uitweken naar het buitenland. De animatiemigranten kunnen nu weer veilig terugkeren, want vanaf 1 september treedt Willem Thijssen, coproducent van de Oscarwinnende animatiefilm father and daughter (2000), bij het Filmfonds in dienst als intendant voor animaties. Thijssen gaat ideeën voor (lange) animatiefilms beoordelen en kan 200.000 euro vergeven aan scenario-, storyboard- en projectontwikkeling. Het besluit om een speciale animatie-intendant in te stellen kwam na een rapport over de animatiesector uit 2008, waaruit bleek dat animatie een ernstig ondergeschoven kindje was. Het Filmfonds heeft daarop het jaarbudget voor animatie verhoogd van 6 ton naar 1 miljoen euro.

paultje en de draak



Holland in Moskou
Op het internationale filmfestival van Moskou, dat voor het vijftigste jaar wordt gehouden, is de film holland van Thijs Gloger (1985) geselecteerd voor het onderdeel '8 1/2 Films', de competitie voor debuutfilms. holland is de tweede volledig in eigen beheer gemaakte speelfilm van Gloger, die tot voor kort vooral filmrecensies schreef voor websites. Nu draait zijn eigen speelfilm, tot Glogers stomme verbazing, in hetzelfde programma als Lars von Triers antichrist en un prophète van Jacques Audiard. De groten der aarde heeft hij nog geen handje mogen geven, maar vanuit Moskou laat Gloger weten dat hij zich uitstekend amuseert in de stad die aanmerkelijk groter blijkt dan zijn eigen Groningen. De festivalpremière van holland was wat rommelig, mailt Gloger: "Ik heb nog nooit zo'n luidruchtig publiek meegemaakt. Om de haverklap gingen er telefoons af en mensen zaten ongegeneerd te bellen tijdens de vertoning. Verder liepen er aardig wat mensen weg, maar dat had ik wel verwacht, holland is niet bepaald een actiefilm. Na afloop heb ik voor het eerst in mijn leven een handtekening uitgedeeld, aan een fris jong meisje zelfs."


3D bioscoop naast A12
Dit zou de toekomst moeten zijn voor de filmhuizen, zegt Gerben Kuipers van de nieuwe digitale 3D bioscoop CineMec in Ede. "Zet dat maar in de Filmkrant". Voor de filmhuizen? Ja, natuurlijk, zegt eigenaar/directeur Kuipers. De huidige toestanden in de filmhuizen vindt Kuipers maar achterhaald. "De meeste mensen hebben thuis een grotere flatscreen tv staan dan de schermpjes in de theaters." Nee, een filmvertoning moet digitaal zijn, driedimensionaal, liefst nog met een inleidend concert of optreden. "We moeten grote bioscoopzalen bouwen, waar iets te beléven valt". De nieuwe zaal, onderdeel van het complex dat gevestigd is in een geluidswal langs de A12, heeft 1050 stoelen, een silverscreen scherm van 160 m2, het nieuwste digitale surround geluidssysteem en maar liefst twee van de allernieuwste digitale projectoren. Kosten: zo'n 17 miljoen euro, die Kuipers lang voor de kredietcrisis al bij elkaar wist te krijgen. Sinds eind juni is 'CineMec XL' open en de hele zomer kunnen families zich bijna letterlijk laten onderdompelen in een 3D-ervaring volgens het thema 'beleef de zee in 3D'. "Uiteindelijk zouden alle films 3D moeten zijn", roept een enthousiaste Kuipers. Met de speciale bril die nodig is — niet zo'n kartonnen uitscheurding maar een flinke, rode duikbril — lijkt het of de personages zich tot de bezoeker persoonlijk verhouden — terwijl er toch nog duizend andere mensen in de zaal zijn: "Een individuele beleving in collectief verband!" De technologie om films in 3D-formaat te maken is bovendien niet te kopiëren, dus downloaden van films is niet mogelijk — een aantrekkelijke optie voor filmproducenten, en voor het publiek, dat volgens Kuipers 'naar de film gaan' al lang niet meer als uitje beschouwt nu zo veel films thuis met één muisklik toegankelijk zijn.


Stampede voor Koolhovenwestern
De hoofdrol in een western is de ultieme jongensdroom — ook voor veel Nederlandse acteurs, zo blijkt. Regisseur Martin Koolhoven (oorlogswinter) wordt na het aankondigen van zijn voornemen om een westernfilm te gaan maken op de hielen gezeten door het vaderlandse filmrapalje dat Koolhoven per sms bestookt met dreigementen en smeekbedes om toch alsjeblieft een rol te krijgen in het Engelstalige the ugly. Koolhoven reageert geamuseerd: "Grappig dat mensen zo enthousiast zijn, en dat voor een genre dat toch niet al te actueel is". Of we nu eindelijk Frank Lammers op een paard te zien gaan krijgen, blijft nog in het ongewisse. "Ik ben net weer helemaal opnieuw begonnen om het scenario te schrijven, laat staan dat ik al weet wie de rollen gaan spelen en wat die rollen eigenlijk zijn", zegt Koolhoven.




Vergeet Afrika
'I will go to Africa. Really soon. And for quite some time. For a programme, yes. It's called Forget Africa, but let me explain this later.' Zo begint het eerste artikeltje op het weblog van IFFR-programmeur Gertjan Zuilhof, die de komende vijf maanden in zes of zeven landen in Afrika gaat speuren naar het neusje van de zalm in Afrikaanse cinema, samen met steeds een andere internationale filmmaker.
Dat levert al gelijk de nodige problemen op: zo kan een Fillipijnse cineast eigenlijk Kameroen niet binnen komen, wegens gebrek aan visum, en heeft Manila geen visumafgevende instantie in Kameroen — om diplomatieke redenen. Zuilhofs blog belooft een avontuurlijke zoektocht naar Afrikaanse filmmakers, en een voornemen om af te rekenen met vooroordelen over het continent — vandaar de titel 'Vergeet Afrika': 'We will try forget a few preconceptions on Africa and will meet anybody who calls himself filmmaker.' Zuilhof hield al eerder in zijn functie als programmeur een weblog bij voor het International Film Festival Rotterdam, onder de titel 'A programmer's chronicles' — dat nu niet meer online staat.


Eindexamenfilms
In de maand juli vinden op alle film- en kunstopleidingen weer de traditionele vertoningen van de eindexamenfilms plaats. Een selectie van het aanbod zal ook te zien zijn tijdens het Nederlands Film Festival van 23 september tot en met 2 oktober aanstaande in Utrecht. Daar zal ook de Pathé Tuschinski Award voor de beste eindexamenfilm van de Nederlandse Film en Televisie Academie worden uitgereikt, aangewezen door de leden van de Kring van Nederlandse Filmjournalisten. Andere prijzen waren bij het ter perse gaan van deze Filmkrant al bekend. De Nassenstein Startprijs ging naar jacco's film van regisseur Daan Bakker. De prijs wordt door Endemol Nederland beschikbaar gesteld en bestaat uit een bedrag van 10.000 euro voor een nieuw (tv-)project. De VPRO Documentaire Prijs was voor in een vergeten moment van Menno Otten. Het team achter de film mag naar het documentaire festival van Sheffield. Op filmkrant.nl staan uitgebreide recensies van de jaaroogst van de Filmacademie, de afdeling VAV van de Rietveld en de afdeling ArtScience van de Koninklijke Academie in Den Haag.

Olga van Ditzhuijzen


top
Artikelen
Filmblind Licht! Licht! Licht!
De Sade for sale Martelporno
Work in progress Eindeloos sleutelen

Interviews
Alexis Dos Santos over UNMADE BEDS Landen op kussens
Take 5: Michiel Huisman verovert Engeland
Philippe Lioret over WELCOME "Calais is onze Mexicaanse grens"

Rubrieken
Boeken A star is gone
Filmweb
Filmfocus
Filmkort
Mening
Filmnieuws
Filmpers
Filmsterren
Filmthuis
Webfilm
World Wide Angle (NL)


Recensies
35 RHUMS Een schitterend afscheid
BLIND PIG WHO WANTS TO FLY (Previously Unreleased) Verlost van de ketens
THE COUNTRY TEACHER Rollen in het Tsjechische hooi
EVERLASTING MOMENTS De wereld door een lens
FIFTY DEAD MEN WALKING Levensgevaarlijke wereld
G-FORCE
GENOVA Rouwen onder de Italiaanse zon
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased) Achter de schermen van een namaakwereld
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
THE HURT LOCKER Adrenalinejunkie in de woestijn
IN THE ELECTRIC MIST Een Fransman in Louisiana
MILLENNIUM: MANNEN DIE VROUWEN HATEN Net zo goed als het boek
THE MOST DISTANT COURSE (Previously Unreleased)
NIGHT TRAIN (Previously Unreleased)
PAPER SOLDIER (Previously Unreleased)
PONYO ON THE CLIFF BY THE SEA Tuffen in een kaarsbootje
PRANZO DI FERRAGOSTO Oud maar niet zielig
SERBIS (Previously Unreleased)
TURISTAS (Previously Unreleased)
UNMADE BEDS Tegengif tegen de monotonie
WELCOME Welkom op de deurmat
WENDY AND LUCY Wat als je niets meer hebt?