Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
The Artist Redactioneel

Zwart-wit is de kleur van deze maand. Er draaien maar liefst drie nieuwe films in de bioscopen waarin de makers bewust gekozen hebben voor een ontkleurde werkelijkheid: de Berlijnse stadssaga Oh Boy, de melancholische onttakeling van het Portugese koloniale verleden in donker Afrika in Tabu en de fladderwandelingen van een stuurloze jonge vrouw door New York in Frances Ha.
Zwart-wit is de kleur van het verleden. Simpelweg omdat de eerste film- en fotobeelden zwart-wit waren. Maar Oh Boy-regisseur Jan-Ole Gerster koos voor zwart-wit om andere redenen: namelijk om zich niet te laten afleiden van die kleurige wereld in 3D die Hollywood maar al te vaak als een sluier over onze werkelijkheid legt. Hij denkt dat de wereld in zwart-wit niet zo spreekwoordelijk zwart-wit is, maar juist vol tussenkleuren en nuances, al zijn ze dan allemaal meer of minder zwart of wit. Zwart-wit dus om beter te kunnen zien.
Wie nog even terugdenkt aan de hernieuwde kennismaking die filmliefhebbers maakten met zwart-wit in The Artist herinnert zich ook dat zwart-wit in onze waarneming ook altijd gepaard lijkt te moeten gaan met stilte. Het is bijna synergetisch: zwart-wit is niet alleen het ontbreken van geluid, maar wie zwart-wit ziet is ook niet in staat om stemmen te horen.
Daar speelt regisseur Miguel Gomes mee in Tabu. Zijn film maakt wel geluid, maar spreekt het grootste gedeelte van de tijd niet — althans niet in het tweede gedeelte waarin hij een prachtige fatale liefdesgeschiedenis op de Afrikaanse savanne vertelt. De film is letterlijk stom. Niet stil. Een letterlijke verbeelding van de spraakverwarring die in het Nederlands ontstaat als we het over films van voor de ontdekking van het geluid (en sommige daarna) hebben. Wat in Tabu spreekt is de stem van de verteller. De stem van de herinnering. En wat we zien, kunnen zowel zijn herinneringsbeelden aan het verleden zijn, als ook de verbeeldingsbeelden die toehoorster Pilar al luisterend voor zich ziet.
Wat wel geluid maakt in die herinneringswereld zijn de wind en het water, en de voetstappen door het gras. We horen een schot, maar niet de kreet van degene die getroffen wordt.
Zo kijken we naar film. We horen een schot, en de kogel landt zacht in onze ogen, in onze hersencellen en maakt er beelden van die pijn doen. Herinneringen in zwart-wit die zachtjes spreken.
Maar blauw is natuurlijk de warmste kleur.

Dana Linssen | twitter @danalinssen



top
Artikelen
Cannes 2013 (1) Twee keer uit je stoel geblazen
Cannes 2013 (2) Ontbrekende beelden
Cannes 2013 (3) Alles danst en duizelt
Een bord vol Fellini De schaduw van het feest
Mode Biënnale Arnhem Vlijmscherpe naaldhakken
Voorjaarsoverleg 2013 Het verdriet van Nederland
Expositie 25 jaar Pixar Op volwassen ooghoogte

Interviews
Greta Gerwig en Noah Baumbach over Frances Ha Een vriendschap die net een liefdesrelatie is
Laurent Cantet over Foxfire Geheime meisjesbende
Barnaby Southcombe regisseerde zijn moeder Charlotte Rampling in I, Anna 'Hé mam, het is tijd voor je pijpscène'

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Filmsterren
Thuiskijken
Actie!
Sanne Vogel
Op ooghoogte A Story of Children and Film
Het nieuwe kijken Netflix
Boeken: Rebelse geest
FilmSlot: Zijn we nou nog steeds bang voor onszelf?
World Wide Angle (NL) Toon
Evenementen


Recensies
Before Midnight Ze worden ouder en saaier, maar de seks wordt beter
Bellas mariposas Een lange, landerige dag
Foxfire Taalbarrière
Frances Ha Iemand worden
I, Anna Moord in Londen
The Iceman Het januskopleven van een huurmoordenaar
Infancia clandestina Opgroeien tussen de vuurwapens
The Last Sentence Luis in de pels
Now You See Me Haperende trukendoos
Only God Forgives Fantasmagorische kladderadatsch
The Sapphires Hectische tournee
Tabu Liefde, geld, verleden: Alles is verloren
Trance Onversneden Boyle
Die Wand Waar is de wereld gebleven?