Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
Ratatouille Evenementen

Creatief Pixar
Dat de animatiestudio Pixar een revolutie in de animatiewereld heeft veroorzaakt, is geen marketing maar een nuchtere constatering. Het bedrijf, dat sinds een paar jaar deel uitmaakt van Disney, laat sinds 2005 de grote rondreizende expositie Pixar: 25 Years of Animation over de wereld toeren. Na veertien landen te hebben aangedaan, arriveert de expositie in Nederland. Van 30 mei t/m 28 oktober kunnen we ons in de Amsterdam EXPO verdiepen in de Pixar-geschiedenis. Te zien zijn meer dan vijfhonderd originele objecten. Ze vertellen het verhaal achter Pixars grensverleggende animatiefilms, waaronder de klassiekers Toy Story, Finding Nemo, Ratatouille en Wall-E. De bezoeker kan zich niet alleen vergapen aan de objecten, maar krijgt ook inzicht in de creatieve ontwerpprocessen achter de films. Hij ziet hoe de films zijn ontstaan van eerste idee tot aan de bioscooprelease. Storyboards, schetsen, pentekeningen, maar ook kleifiguren en andere objecten geven inzicht in het maakproces. Een van de misverstanden die de expositie wil wegnemen is dat voor moderne animatiefilms alleen nog computers nodig zijn. Volgens Pixaroprichter John Lasseter wordt te weinig beseft dat traditionele kunstdisciplines nog steeds een enorme rol spelen bij Pixar. In zijn woorden: "De artiesten van Pixar studio's creëren honderden, soms duizenden kunstwerken om ons te helpen bij het ontdekken van de karakters en hun werelden." Het is op zijn zachtst gezegd niet onopgemerkt gebleven. Pixar groeide in vijfentwintig jaar uit tot een bedrijf met 1200 medewerkers. Het produceerde 13 speelfilms, die 36 Oscarnominaties kregen, waarvan er 14 werden verzilverd. De vraag die boven de expositie zweeft is hoe de toekomst van Pixar eruit zal zien. Behoudt de studio onder Disney zijn brille en creativiteit? Hopelijk neemt de studio de woorden van chefkok Gusteau in Ratatouille ter harte: "Als je focust op wat achter je ligt, zul je nooit zien wat vóór je ligt."

amsterdamexpo.nl


Sex en politiek in Israël
De Israëlische cinema is al een aantal jaren een graag geziene gast op internationale filmfestivals. Ieder jaar komen er interessante films uit het land, zoals vorig jaar Rama Bursteins Fill the Void. De film, die op het filmfestival in Venetië draaide, kijkt met een inlevende blik naar een tiener in het chassidische milieu die met zachte hand een huwelijk krijgt opgedrongen. Het drama is te zien op de zesde editie van Filmisreal, het festival dat zich richt op de Israëlische cinema. Belangrijker dan deze film, die al te zien was in Nederland, zijn de nieuwe films op het festival, dat van 6 t/m 16 juni wordt gehouden in het Ketelhuis in Amsterdam en in Filmhuis Den Haag. Ze zijn onderverdeeld in drie categorieën: Liefde, Terugkijken en Perspectief. In Liefde gaat het over seks en liefde in een ingewikkeld land. Hoe vrij is de liefde? De documentaire Would You Have Sex With an Arab?, waarin in een nachtclub aan Joden wordt gevraagd of ze met een Arabier seks zouden kunnen hebben en aan Arabieren of ze met een Jood in bed zouden kunnen belanden. De benevelde antwoorden zijn veelzeggend. Dat een Arabisch-Joodse liefde veel obstakels kent, is ook te zien in de speelfilm A Bottle in the Gaza Sea, waarin een Joodse tiener in Jeruzalem haar Palestijnse internetvriend uit Gaza wil ontmoeten. Over intolerantie gaat het in de speelfilm God's Neighbors. Daarin rammen streng gelovige jongens in hun buurt iedereen in elkaar die de strenge Joodse religieuze voorschriften niet respecteert. Maar ook Arabieren horen er niet thuis vinden zij. Religie en geweld blijken weer eens goed samen te gaan. Onder het kopje Terugkijken zijn films te zien die terugblikken op vijfenzestig jaar Israël. Op originele wijze gebeurt dat in Israël: A Home Movie, dat fragmenten bevat uit familiefilmjes vanaf de jaren dertig. Het gaat nu eens niet om een linkse of rechtse visie op de Israëlische geschiedenis, maar om een persoonlijke blik. Onder het kopje Perspectief gaat het om de toekomst van Israël. Dat de visies daarop nogal uiteenlopen, is een understatement. Op het festival komen ze allemaal aan bod.

filmisreal.com

A Bottle in the Gaza Sea



Lichttovenaar Robby Müller
Nog steeds zijn er mensen die denken dat Robby Müller een Duitser is, maar de in 1940 op Curaçao geboren cameraman is toch echt een Nederlander. In de wereld van de artcinema kent iedereen zijn naam, want vanaf de jaren zeventig tot het nieuwe millennium stond hij achter de camera bij meer dan zestig internationale artfilms. Vorige maand begon in Eye een twintig films tellend retrospectief van Müllers werk. Het loopt nog tot 16 juni. Müller rolde bij toeval de artfilmwereld binnen toen hij eind jaren zestig na de Filmacademie werk zocht. Dat hij als assistent van de Nederlandse cameraman Gerard van den Berg in Duitsland aan de slag kon, was beslissend voor zijn toekomst. Müller ontmoette op een filmset de rondhangende student Wim Wenders. Het klikte tussen de twee en Müller maakte met Wenders acht films, met als hoogtepunt Paris, Texas, dat in 1984 de Gouden Palm in Cannes won. Dat Wenders later Müller aan de kant schoof, was zijn domste beslissing in zijn carrière. Zijn latere films werden nooit meer zo succesvol als die met Müller. De cameraman zal er niet wakker van hebben gelegen, want hij had werk genoeg. Jim Jarmusch werd zijn maatje. Vanaf Down by Law fotografeerde hij bijna alle films van de Amerikaanse onafhankelijke filmmaker. De weinige uitstapjes naar Hollywood bevielen Müller slecht. Hij kon niet uit de voeten met sterallures van acteurs en regisseurs. Müller, die nooit bang was voor nieuwe uitdagingen, vond aan het einde van zijn loopbaan nieuwe inspiratie bij Lars von Trier. Met de Deen maakte hij Breaking the Waves en Dancer in the Dark. De laatste grote film waaraan hij meewerkte, was Michael Winterbottoms 24 hour party people. Daarna verdween Nederlands beroemdste cameraman, die om zijn subtiele lichtgebruik vaak met Vermeer wordt vergeleken, van het podium. Een neurologische aandoening, die hem het spreken bemoeilijkt, maakte hem het werken onmogelijk. Oog in oog met Robby Müller is de titel van het retrospectief in Eye. Misschien is De Grote Lichttovenaar een betere naam.

eyefilm.nl

Dancer in the Dark



Alles over Baskenland
Wat weten we van Baskenland? Weinig. Tot voor kort haalde de streek, pardon, het land, alleen het nieuws als de afscheidingsbeweging ETA weer eens een bom liet ontploffen in een toeristenoord. De laatste tijd houdt de beweging zich gedeisd. Andere strategie? Gebrek aan aanhangers? Opgerold door de Spaanse politie? Misschien van alles wat. Hoe het ook zij, hoog tijd voor de eerste editie van het Baskische Filmfestival EPA van 30 mei t/m 2 juni in filmhuis Cavia in Amsterdam. Het is misschien even wennen voor wie bij het woord Baskenland alleen aan bomaanslagen denkt, maar het festival toont een ander Baskenland. Zoals in 80 egunean, waarin twee vroegere hartsvriendinnen elkaar als zeventigers weer ontmoeten. Geven ze hun verliefde gevoelens nu wel een kans? Dat één van hen getrouwd is, zorgt voor extra complicaties. Om (onderdrukte) liefde tussen twee mannen draait het in Ander, waarin iets moois opbloeit tussen een Baskische boer en een Peruviaanse immigrant. Dat Basken ook van komedies houden, is te zien in Aupa etxebeste!. Daarin doet een barettenfabrikant mee aan locale verkiezingen, maar verzwijgt dat hij geen cent te makken heeft. Naast fictiefilms zijn er documentaires. In Amerikanuak komen naar de Verenigde Staten geëmigreerde Basken aan het woord, Bertsolari brengt een ode aan een oude Baskische muziekstroming, en Zuloak portretteert de gelijknamige Baskische vrouwenband.

filmhuiscavia.nl

Zuloak



Dag van de architectuur
Niet iedereen zal het weten, maar 21 en 22 juni is het alweer De Dag van de Architectuur. Eigenlijk dus Twee Dagen, maar De Dag klinkt beter. Dit jaar staat De Dag van de Architectuur, die in 1985 voor het eerst werd gehouden, in het teken van '24 uur architectuur'. Daarmee worden locaties bedoeld waarin het nooit stil is, zoals ziekenhuizen, stations, vliegvelden, hotels en havens. Een aantal filmtheaters participeert in het nationale evenement met films. Focus Filmtheater in Arnhem vertoont 29 juni de documentaire Life in a Day. De film portretteert een etmaal in het dagelijks leven van mensen over de hele wereld. En passant geeft de film inzicht in de architectonische omgeving van mensen overal op de wereld. Vera Zienema in Groningen zoekt het 24 juni met Code 46 in een toekomst, die misschien meer voorstelbaar is dan we willen denken. Michael Winterbottoms film, die zich afspeelt in glazen en stalen gebouwen die sterk aan moderne kantoorkolossen doen denken, voert twee geliefden op, die genetisch tot verschillende klassen behoren en niet bij elkaar mogen zijn. Filmtheater 't Hoogt in Utrecht vertoont 23 juni de documentaire Garbage Warrior, over de Amerikaanse architect Michael Reynolds en zijn strijd voor ecologische huizen, die het milieu niet belasten. Lux in Nijmegen gaat naar buiten. Op het Mariënburgplein kunnen 22 juni bezoekers in éénpersoonsbioscoopjes fragmenten zien uit films met opvallende architectuur.

focusarnhem.nl | vera-groningen.nl | hoogt.nl | lux-nijmegen.nl

Garbage Warrior



Neil Young
Neil Young is 67 maar weet niet van ophouden. En waarom zou hij? Op 5 juni treedt Young op in de Ziggo Dome in Amsterdam. Reden voor Melkweg Cinema om een filmhommage aan de Canadese zanger te brengen, die meer is dan een icoon van de jaren zestig. Iedere donderdag in juni vertoont Melkweg Cinema een film met zijn muziek. Twee ervan zijn concertregistraties die Youngs veelzijdigheid laten zien. Zijn vermogen om zich altijd te vernieuwen is al vijf (!) decennia zijn grote kracht. Uit de documentaire Year of the Horse (1997) van Jim Jarmusch komt Young tevoorschijn als een rocker, die dichter bij de punk staat dan bij de zweverige hippiecultuur, waarmee hij altijd wordt geassocieerd. Totaal anders is Jonathan Demmes concertregistratie Neil Young: Heart of Gold van bijna tien jaar later. Demme filmde Young en zijn musicerende gasten, onder wie Emmylou Harris, toen hij net hersteld was van de operatie van een (goedaardige) tumor in zijn hersenen. Het lijkt alsof op het podium de spanning van de goede afloop bij iedereen voelbaar is. Young manifesteert zich niet als een rocker, maar als een ingetogen, breekbare troubadour. Young de filmcomponist is aanwezig in de soundtrack van Jarmusch' Dead Man. Uit zijn gitaar tovert hij de meest uiteenlopende klanken, van jankend tot verstild. De vierde film in het programma is nog een verrassing. Laten we raden: de concertfilm Neil Young Journey's uit 2011?

melkweg.nl

Heart of Gold



Mozaïekfilm en balanceeract
Wie Alejandro González Iñárritu zegt, zegt mozaïekfilm. Wie meer inzicht wil krijgen in het werk van de Mexicaanse regisseur, scenarist en producent (Amores perros, 21 Grams, Babel en Biutiful) kan terecht in de Verkadefabriek in Den Bosch. Op vier donderdagen in juni bespreekt filmdocent Mark Meulman zijn werk. Iñárritu is niet de uitvinder, maar wel een groot aanhanger van films met meerdere verhaallijnen. Dat was meteen duidelijk in zijn internationale doorbraakfilm Amores perros, waarin een paar inwoners van Mexico Stad door hun honden met elkaar te maken krijgen. Dat Iñárittu na deze film de overstap maakte naar Hollywood, leidde niet tot compromissen. Ook in zijn Amerikaanse films bleef hij trouw aan de mozaïekcinema. Dat hij voorzichtig misschien een andere koers wil inslaan, was te zien in zijn laatste film Biutiful, die minder verhaallijnen heeft dan zijn eerdere films. Sergej Eisenstein had in het postrevolutionaire Rusland andere zorgen aan zijn hoofd dan meervoudige verhaallijnen. De regisseur moest zich staande houden in een Rusland waarin Stalin langzaam alle macht naar zich toetrok. Auteurscinema stelde de dictator niet op prijs; films moesten gaan over het barbaarse verleden en de glorieuze communistische vooruitgang. De ideologische eisen maakten van filmmakers koorddansers. Hoe Eisenstein worstelde met de balanceeract komt aan bod in de lezing van de Russische docente en schrijver Sandra Geller op 4 juni in Plaza Futura in Eindhoven. De lezing wordt gevolgd door fragmenten uit Eisensteins October en een curieuze korte film over Eisensteins erotische tekeningen (waarvan hij er honderden maakte in zijn leven). De avond wordt besloten met Alexander Nevski, een historisch epos over een gewonnen slag in de Middeleeuwen tegen de Duitsers. Eisenstein maakte van de film, die de Russen moest voorbereiden op de strijd tegen de nazi's, een expressionistisch kunstwerk.

verkadefabriek.nl | plazafutura.nl

Amores Perros



Rode tulpen uit Turkije
We kenden al het Amsterdam Turkish Film Festival, maar met het Rode Tulp Film Festival heeft nu ook Rotterdam een Turks filmfestival. Het festival, dat van 5 t/m 9 juni in LantarenVenster wordt gehouden, is een initiatief van de Culturele Stichting Nederland Turkije. Het wordt gefinancierd door onder meer de gemeente Rotterdam en het Turkse ministerie van Cultuur. De doelstelling is "om door middel van cinema het moderne gezicht van Turkije te laten zien, de culturele accumulatie te vergroten en de culturele banden tussen beiden landen te versterken." Films zijn dus een middel voor het festival, geen doel. Waarmee niets gezegd wil zijn over de kwaliteit van het 22 (art)films tellende programma. De openingsfilm is Yük van veteraan Erden Kiral, die op het festival een oeuvreprijs krijgt. De film gaat over een man die zich na een moord in een mijn verbergt. Hij hoopt daar veilig te zijn voor degene die de moord wil wreken. Geen festival zonder competitie. In het Rode Tulp Festival bestaat die uit zeven films, waarin soms gevoelige kwesties aan de orde komen. Lal gece (Reis Çelik) stelt het gedwongen huwelijk ter discussie, Elveda Katya (Ahmet Sönmez) confronteert een zeeman met zijn verleden als een onbekende dochter opduikt, Ceriye kalan (Çigdem Vitrinel) is een overspeldrama, Jîn (Reja Erdem) voert een Koerdische guerrillastrijdster op die terug wil naar een vredig leven, Gözetleme kulesi (Pelin Esmer) gaat over twee door het leven beschadigde zielen, en Tepenin Ardi (Emin Alper) voert een boerenfamilie op, bij wie de stoppen doorslaan als nomaden hun vee op hun land laten grazen. Lichtvoetig is de speelfilm Devir (Dervis Zaim), over een competitie van schaapherders, met als inzet wiens schapen als eerste aan de overkant van een rivier zijn.

rtff.nl

Götzetleme kulesi


top
Artikelen
Cannes 2013 (1) Twee keer uit je stoel geblazen
Cannes 2013 (2) Ontbrekende beelden
Cannes 2013 (3) Alles danst en duizelt
Een bord vol Fellini De schaduw van het feest
Mode Biënnale Arnhem Vlijmscherpe naaldhakken
Voorjaarsoverleg 2013 Het verdriet van Nederland
Expositie 25 jaar Pixar Op volwassen ooghoogte

Interviews
Greta Gerwig en Noah Baumbach over Frances Ha Een vriendschap die net een liefdesrelatie is
Laurent Cantet over Foxfire Geheime meisjesbende
Barnaby Southcombe regisseerde zijn moeder Charlotte Rampling in I, Anna 'Hé mam, het is tijd voor je pijpscène'

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Filmsterren
Thuiskijken
Actie!
Sanne Vogel
Op ooghoogte A Story of Children and Film
Het nieuwe kijken Netflix
Boeken: Rebelse geest
FilmSlot: Zijn we nou nog steeds bang voor onszelf?
World Wide Angle (NL) Toon
Evenementen


Recensies
Before Midnight Ze worden ouder en saaier, maar de seks wordt beter
Bellas mariposas Een lange, landerige dag
Foxfire Taalbarrière
Frances Ha Iemand worden
I, Anna Moord in Londen
The Iceman Het januskopleven van een huurmoordenaar
Infancia clandestina Opgroeien tussen de vuurwapens
The Last Sentence Luis in de pels
Now You See Me Haperende trukendoos
Only God Forgives Fantasmagorische kladderadatsch
The Sapphires Hectische tournee
Tabu Liefde, geld, verleden: Alles is verloren
Trance Onversneden Boyle
Die Wand Waar is de wereld gebleven?