Lady Bird
Zama
Cobain
The Rider
Foxtrot
Forest Whitaker op de set van City of Violence Forest Whitaker over City of Violence

'Ik wil het liefst verdwijnen'

Forest Whitaker aarzelt. Hij aarzelt over zichzelf en relativeert zijn prestaties. En hij speelt aarzelende personages, die balanceren op het punt van ontploffen.

Door Kees Driessen

Het is de manier waarop hij 'Yeah...' zegt. Zachtjes, vriendelijk, maar alsof hij het niet helemaal vertrouwt, het niet helemaal met je eens is, en hij je misschien, hoewel zijn beleefdheid op geen enkele manier onecht lijkt en zijn lichaam vermoeid oogt en zwaar, toch het liefst met je kop door de tafel zou slaan.
Het kan de jetlag zijn waardoor Forest Whitaker in 2014 in Cannes wat vaag en traag klinkt, of twijfel aan de kwaliteit van de film die hij moet verdedigen — het politiek interessante, maar artistiek oppervlakkige City of Violence — maar de melodieuze dreiging in zijn stem doet onvermijdelijk denken aan het type personage waar hij in uitblinkt. De huurmoordenaar in Jarmusch' Ghost Dog (1999). Dictator Idi Amin in The Last King of Scotland (Kevin Macdonald, 2006). Vulkanen. Onderdrukte woede, gekromde rug, zachte stem. Een klein beetje rook — niet te veel. Misschien gebeurt er niks. Zoals in The Butler (Lee Daniels, 2013), waarin hij de Witte Huis-bediende speelt die opkropt maar niet explodeert.
In City of Violence balanceert Whitaker tussen die twee mogelijkheden: gaat hij ontploffen of niet? Zijn personage is een politieagent die tijdens het Apartheidsregime zijn vader vermoord heeft zien worden, maar twintig jaar later als Hoofd Moordzaken van Kaapstad hardnekkig gelooft — wil blijven geloven — in Mandela's regenboognatie. Ook als corruptie, drugs en misdaad dat zo goed als onmogelijk maken.

U bent Unesco-ambassadeur en werkt wereldwijd met uw eigen vredesorganisatie, PeaceEarth. Trok bij City of Violence vooral het onderwerp u aan? "Deels. De ontwikkelingen in Zuid-Afrika sinds het einde van Apartheid zijn zeer interessant. Ik ben er redelijk goed mee bekend, door verschillend werk dat ik daar heb gedaan. Toch heb ik opnieuw veel geleerd. Niet alleen door de filmproductie zelf, maar ook door workshops die ik tussendoor heb gedaan in de townships. Dat had als bijeffect dat ik, tot op zekere hoogte, continu in character bleef. Ik was me voortdurend bewust van de situatie in de townships. Langa, Khayelitsha, Hangberg, Vanderbijlpark — ik ken nu de specifieke problemen van mensen uit die gemeenschappen. En sommige daarvan keren terug in de film."

Hier in Cannes draait in Un Certain Régard ook Ryan Cooglers debuut Fruitvale Station, waarvan u producent bent. Is het ook een vorm van activisme om met uw naamsbekendheid het werk van jonge filmmakers mogelijk te maken? "In dit geval wel. Ik ben heel trots op het werk van Coogler; het is een film die ook buiten Amerika van belang is, met een regisseur van wie we nog veel gaan horen. Maar dat wil niet zeggen dat ik nooit werk van ervaren regisseurs zal produceren."

U begon als muzikant, voordat u overstapte naar acteren. Later won u in Cannes de Prijs voor Beste Acteur voor uw rol als Charlie Parker in Bird (Clint Eastwood, 1988). Wie waren uw helden toen u opgroeide? Muzikanten of acteurs? "Geen van beide. Mijn helden waren mensen als Martin Luther King. Onder acteurs waren er ook maar weinigen van wie ik het leven dacht te kunnen navolgen. Eigenlijk alleen Sidney Poitier. Overigens ben ik momenteel bezig met een film over Louis Armstrong."

Van Charlie Parker naar Louis Armstrong! Gaat u de hoofdrol weer zelf spelen? "Dat is wel het idee. Ik heb laatst alvast weer kunnen oefenen met zingen, in de musical Black Nativity."

Waarom besloot u destijds van muziek over te stappen op film? "Ik was opgeleid als klassiek zanger, maar besefte dat ik daarmee nooit de mensen zou kunnen bereiken met wie ik was opgegroeid. Ook toen ik ging acteren twijfelde ik daar nog lang aan. Inmiddels geloof ik wel dat ik als acteur een goed verhaal kan vertellen. Maar soms vraag ik me af of ik mijn energie niet beter kan steken in produceren, regisseren en vredeswerk. Maar goed, ik heb net vijf films achter elkaar gemaakt, dus misschien is dit niet het beste moment om zo'n beslissing te nemen. Ik bedoel, als ik Out of the Furnace terugzie, kan ik me niet eens herinneren dat ik zo sprak haha!"

Uw accent in City of Violence is indrukwekkend. Het doet denken aan uw vermogen tot transformatie dat we kennen uit The Last King of Scotland. "Dat is een van de films waarvan ik het meest heb geleerd. Nadat ik in Bird had geleerd om in het diepe te springen — omdat ik bang was voor de rol — en in Ghost Dog iets leerde begrijpen van stilte, is me in The Last King of Scotland gelukt wat ik altijd al wilde: als acteur verdwijnen. Naar het scherm kijken en niet mezelf zien, maar iemand anders. Die keer veranderde ik echt. Bijna tot op celniveau. Je weet dat je dezelfde persoon bent, maar alles aan je ziet er anders uit. Na die rol wist ik dat ik het kon. Verdwijnen."



top
Artikelen
Cannes 2014 De glamour en het grote verdwijnen
Cannes 2014 (2) Wat was de vrouwelijke blik?
Cash rebate kost creatieve vrijheid
Robert McKee's Story-seminar Power house performance

Interviews
De Dardennes over Deux jours, une nuit 'Wie vecht blijft leven'
Forest Whitaker over City of Violence 'Ik wil het liefst verdwijnen'
Pan Nalin over Faith Connections 'Waar begint het pad naar een verlichte ziel?'
Kelly Reichardt over Night Moves De wereld redden, maar tegen welke prijs?
Richard Ayoade over The Double 'Zonder de juiste papieren ben je schijnbaar niemand'
Philip Gröning over Die Frau des Polizisten 'Liefde draagt automatisch een aspect van verwoesting in zich'
David Gordon Green over Joe 'Ik zocht naar de gekte in de ogen van Nicolas Cage'
Robert McKee De romantische komedie is nog niet dood
FilmSlot: David Cronenberg 'We hoeven niet bang te zijn dat de zon op zal branden want dat gaat sowieso gebeuren'
David Cronenberg 'Sommigen gaan biechten, ik maak liever films'

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Filmsterren
Thuiskijken
Actie!
World Wide Angle (NL) Bedien jezelf
Het nieuwe kijken Look up
Op ooghoogte David Cronenberg
Boeken: Evolution Provocateur vindt zichzelf steeds opnieuw uit
Evenementen


Recensies
Afscheid van de maan Papa en de seksuele revolutie
Borders (Jacqueline van Vugt over) 'Africa. don't come eh?', sneert ze
City of Violence Potsierlijke thriller in Zuid-Afrika
Deux jours, une nuit Dit kan niet de bedoeling zijn
The Double (Richard Ayoade) Jezelf als je grootste vijand
Enemy Spiegel spiegel wie is de mooiste in het land
Faith Connections Het festival van 100 miljoen
Die Frau des Polizisten De stilte, opnieuw
Grace of Monaco De vurige wensdroom van Hollywood
The Homesman Toch weer testosteron onder de zon
In the Name of Gordiaanse knoop
Joe Ingehouden gekte
Maïdan 'Waar zijn dan al die fascisten?'
Night Moves Voortvluchtige ideeën
The Rover Na de Apocalyps niet iemands auto jatten
Transcendence Machine-­messias
The Two Faces of January Niet goed, geld kwijt
Una via a Palermo Plassen als een cowboy
Videodrome Het oude vlees smaakt nog prima
We Are What We Are Luik in de vloer
Das Wochenende 'Du bist Pop!'