Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
Maudite soit la guerre Evenementen

Nog geen einde Eerste Wereldoorlog
Vorig jaar werd het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog honderd jaar geleden uitvoerig herdacht, maar de gruwelijke slachting heeft vier jaar geduurd, dus kunnen herdenkingen nog wel even doorgaan. De cacaofabriek in Helmond doet dat in samenwerking met Stich­ting Pirandello van 26 mei tot 14 juni met dertien films, waarvan er vijf worden vertoond met live-­muziek. Ook zijn er inleidingen en lezingen. De samenstellers van het ambitieuze programma vragen zich af 'of we anno 2015 niet bezig zijn terug te kruipen in de loopgraven'. Het accent in het programma ligt op de strijd in Europa. Naast de bekende Eerste Wereld­oorlogfilms Gallipoli (Peter Weir, 1981), J'accuse (Abel Gance 1919), La bataille de la Somme (Geoffrey Malins en John McDowell, 1916) en War Horse (Steven Spielberg, 2011) is ook onbekender werk te zien. Zoals het Belgische Maudite soit la guerre (Alfred Machin, 1914), waarin een Duitser op het slagveld tegenover een Belgische vriend komt te staan, bij wie hij lange tijd in huis logeerde. Ook in het pacifistische Wenn Völker Streiten (César Lupow, 1915) vinden twee vrienden, een Duitser en een Fransman, elkaar als vijanden terug op het slagveld. In de Tsje­chi­sche animatiefilm De brave soldaat Svejk (Jiri Trnka, 1945), een verfilming van Jaroslav Haseks satirische klassieker, voert een soldaat elk bevel van zijn meerderen tot in absurde details op, waardoor de stupiditeit van de commando's zichtbaar wordt. Trois journées d'Août 1914 — Les murs de Dinant (André Darte­ville, 2013) is een documentaire over de verwoestingen die de Duitsers in het Belgische Dinant aanrichtten. De archieffilm Prigionieri della guerra (Yervant Gianikian en Angela Ricci Lucchi, 1996) vergelijkt Russische filmbeelden over de Eerste Wereld­oorlog met die uit Oostenrijk-Hongarije. Torneranno i prati (Ermanno Olmi, 2014) toont de waanzin van de oorlog door in de Dolomieten Italiaanse soldaten op een paar meter van de Oosten­rijkse loopgraven op te voeren. In het Engelse A Couple of Down and Outs (Walter Summers,1923) redt een naar huis teruggekeerde gedesillusioneerde soldaat zijn oorlogspaard van de slachtbank. Inderdaad: Spielbergs War Horse vertoont een opmerkelijke gelijkenis. In het Oostenrijkse Der Stille Berg (Ernst Gossner, 2014), tenslotte, vernietigt de oorlog een opbloeiende liefde.

cacaofabriek.nl | pirandello-nederland.nl


Ik ben wie ik ben
Het TranScreen Film Festival beleeft van 3 juni tot 7 juni zijn derde editie in filmtheater Rialto en filmhuis Cavia. Het festival, waarin films zijn te zien over transgender en genderdiversiteit, geeft deze editie speciale aandacht aan Turkije, Afrika en sekswerkers. Verder zijn er zoals altijd Neder­landse documentaires, fictiefilms en animaties te zien. Het festival opent officieel op 4 juni in Rialto, maar op 3 juni kan in Cavia alvast worden warmgelopen met een anarchistische musical en korte filmpjes. In Rialto opent het festival een dag later met de documentaire Kumu Hina (Dean Hamer, Joe Wilson, 2014). De film portretteert op Hawaï een mahu (transgender) lerares, die een studente inspireert tot grootse daden. Het inspireren van anderen is mooi, maar het neemt Hina's verlangen naar een liefdesrelatie niet weg. Het Tur­kije-­programma bevat een verzameling korte films over transgenders die worstelen met eenzaamheid en afwijzing in de maatschappij. De Turkse transactivist, schrijver en sekswerker GaniMet komt praten over de situatie in haar land. Ook het Afrika-programma bevat weinig vrolijks, al zijn er lichtpuntjes. De Keniase Audrey Mgugua, die van man in vrouw veranderde, lukte het om via de rechter af te dwingen dat de instanties op haar officiële documenten, zoals haar universiteitsdiploma, haar meisjesnaam Audrey vermelden. Ze komt zelf vertellen hoe haar dat gelukt is. Wie de werkelijkheid even wil ontvluchten, kan terecht bij het fantasievolle, bijna tien filmpjes tellende animatieprogramma.

transcreen.org

Kumu Hina



Film en mode
Dat films de modetijdgeest weerspiegelen valt goed op bij het zien van oude films. Wat!? Droegen ze toen broeken met wijde pijpen? En wat een belachelijke brillen! Zo bekeken past elke film in een programma over film en mode, maar in de vijf films die Focus Film­theater in het kader van het Fashion Festival Arnhem vertoont, komt mode expliciet aan bod. Zoals 3 juni in Funny Face (Stanley Donen, 1957). In de muzikale komedie is modefotograaf Fred Astaire op zoek naar een nieuw model, dat hij vindt in boekverkoopster Audrey Hepburn. Als ze naar Parijs gaan, enfin, het einde laat zich raden. De film wordt ingeleid door José Teunissen, lector modevormgeving ArtEZ. De documentaire The September Issue (11 juni) portretteert Anna Wintour, hoofdredacteur van Vogue, die we ook al als ijskoningin zagen in de satirische speelfilm The Devil Wears Prada. In Antonioni's klassieker Blow-up (18 juni) is een modefotograaf getuige van een moordzaak. Of verbeeldt hij het zich? Waar ligt de grens tussen werkelijkheid en waanzin? Goede vraag, ook voor de modewereld met haar anorexiamodellen. Op 25 juni kunnen we kijken naar Diana Vreeland: The Eye Has To Travel (Lisa Immordino Vreeland e.a., 2011). De film portretteert die andere excentrieke, wereldberoemde hoofdredacteur van Vogue, die in de jaren zestig en zeventig de scepter zwaaide. Een week later is het feest voor ogen en oren met Todd Haynes' op David Bowies' glamrock gebaseerde Velvet Goldmine. Visueel overdadig? Zeker, maar prachtig.

focusarnhem.nl

Funny Face



Patriottisme en stalinisme
Noord-Korea kennen we van schaarse nieuwsbeelden en reportages, maar welk beeld krijgen de Noord-Koreanen gepresenteerd van hun land? Het Drents Museum presenteert t/m 30 augustus de tentoonstelling De Kim Utopie — Schilderkunst uit Noord-Korea. Hij bevat ruim tachtig schilderijen en tekeningen, die in de periode tussen 1960 en 2010 zijn gemaakt door Noord-Koreaanse schilders in staatsdienst. De lieflijke familietaferelen, heldhaftige soldaten, heroïsche arbeiders en loftuitingen aan de Grote Leider doen sterk denken aan de utopische socialistisch-realistische kunst in de Sovjet Unie tijdens de Stalin­dictatuur. Dat geldt ook voor de vier speelfilms, die in het kader van de tentoonstelling op 6 en 7 juni in het Weekend van de Noord-Koreaanse Film worden vertoond. De films zijn sociaal- en politiek-­didactische lessen, die de rigide communistische moraal erin stampt. In O Youth! gaan de zussen en de moeder van een dertigjarige historicus op zoek naar een vrouw voor hem. Probleem, want waar vind je tegenwoordig nog een goede patriottische vrouw? Inder­daad: in Noord-Korea. In de in 1950 in de Korea-oorlog spelende film Wolmi Island vecht een militaire eenheid zich dood tegen een Amerikaanse overmacht. De bood­­schap: nooit overgeven, doorvechten tot de laatste man. In A Broad Bellflower vertrekt een dorpeling naar de stad, omdat hij het platteland achterlijk en saai vindt. Als hij zevenentwintig jaar later terugkomt, wordt zijn vertrek hem nog steeds zwaar aangerekend. De moraal: wees trouw aan je geboortegrond. In Comrade Kim Goes Flying realiseert een mijnwerkster, die hoogtevrees heeft, haar droom om trapezeartiest te worden. De moraal had ook die van een Hollywoodfilm kunnen zijn: wie doorzet, bereikt alles. Wie na deze films enigszins misselijk is van de overkill aan patriottisme en stalinistische moraal kan als tegenwicht in het Drents Museum de fototentoonstelling North Korean Perspectives bezoeken. De door internationale fotografen gemaakte foto's van Noord-Korea geven een realistischer beeld van het land.

drentsmuseum.nl

Comrade Kim Goes Flying



Reizend voedselfestival
Vijf jaar geleden richtten een paar enthousiaste voedselliefhebbers in Studio K het Food Film Festival op. Het idee was om films te vertonen over alles wat met voedsel te maken heeft — van de teelt van gewassen tot wat er op onze borden belandt. Het initiatief bleek een schot in de roos door de groeiende belangstelling voor voedsel en de bereiding ervan. Het festival werd een succes en is toe aan zijn eerste lustrum. Het wordt gevierd met een nieuwe opzet: het festival gaat op reis onder de titel Food Film Festival on Tour. In vijf steden presenteert het Food Film Festival een één-avond-durend minifestivalletje met food, films en talks. De avonden bieden een podium aan talentvolle, regionale chefs, producten uit de streek en het werk van lokale filmmakers. Verder wordt een foodfilm vertoond, die aansluit op het eten van die avond. Het eerste minifestivalletje vindt op 5 juni plaats in Het Paleis in Groningen. Omdat in Europa het melkquotum is opgeheven (wie niet weet wat dat is moet zeker naar het festival gaan) is het thema melk. Nog steeds goed voor elk? De Britse film The Moo Man laat zien dat de veehouderij niet per se een industrie hoeft te zijn. Je kunt als boer ook een bijzondere band opbouwen met je koeien. Op 25 juni belandt het festival in De Klub in Utrecht. Het zal gaan over de bodem. Zonder gezonde bodem geen gezonde gewassen. In de Deense documentaire Good Things Await luistert een boer naar de grond om vast te stellen of ze gezond is. Bestaat het woord grondfluisteraar al? In het najaar doet het festival Wageningen en Den Haag aan, waarna het eindigt in Studio K in Amsterdam.

foodfilmfestival.nl

The Moo Man



Arabische vrouwen uit de keuken
Arabische vrouwen staan toch alleen maar achter het aanrecht? Het is één van de vooroordelen waar ze mee te kampen hebben. Een veelzijdig beeld geeft het programma Where do we go now? Arabische vrouwen achter de camera, dat de beste korte en lange fictiefilms en documentaires toont, die de afgelopen twintig jaar door vrouwelijke regisseurs in de Arabische wereld zijn gemaakt. Het door Ludmilla Cvikova, ex-programmeur van het IFFR en het Doha Film Institute in Qatar, samengestelde programma is van 5 t/m 21 juni in EYE te zien. Het moment is goed gekozen, want in de Arabische wereld komen steeds meer vrouwen voor zichzelf op. Een moeizaam proces, zeker, maar onomkeerbaar, want de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen wordt door steeds minder mensen geaccepteerd. Dat heeft ook effect op de filmwereld, want er worden steeds meer films door vrouwen gemaakt. Het programma markeert het beginpunt van deze ontwikkeling bij Les silences du palais, de film waarmee de Tunesische Moufida Tlatli in 1994 internationaal doorbrak. Van recenter datum is Caramel (2007), een geestig portret van vrouwen in een schoonheidssalon in Beiroet van de Libanese Nadine Labaki. De meeste van de bijna twintig speelfilms zijn van na 2010. Dat is geen toeval, maar illustreert de veranderingen in de Arabische wereld. Naast genoemde films zijn onder meer te zien Where Do We Go Now? (ook van Nadine Labaki, 2011), het Egyptische Coming Forth by Day (Hala Lotfy, 2012), het Palestijnse When I Saw You (Annemarie Jacir, 2012), en het Marokkaanse Rock the Casbah (Laïla Marrakchi, 2013). De openingsfilm is de Jemenitische speelfilm I Am Nojoom, Age 10 and Divorced, waarin een achtjarig meisje meisje gedwongen wordt om met een dertigjarige man te trouwen, van de Khadija Al-Salami. De regisseuse is bij de vertoning van de op bestaande praktijken gebaseerde film aanwezig. Andere gasten die bij de vertoning van hun film zijn, zijn onder andere Annemarie Jacir en de Palestijnse Najwa Naijar (Eyes of a Thief). Ook aanwezig zijn de actrices Hend Sabry, die in tientallen films heeft gespeeld, waaronder Les silences du palais, en de in België uit Spaans-Marokkaanse ouders geboren Lubna Azabal. Als hommage aan Azabal zijn Paradise Now en Incendies te zien. Inderdaad: films van de mannelijke regisseurs Hany Abu Assad en Denis Villeneuve, maar ze bevatten prachtig acteerwerk van Azabal. Op 9 juni praten de aanwezige regisseuses en actrices in een paneldebat over de positie van vrouwen in de Arabische (film)wereld.

eyefilm.nl

Les silences du palais



De fiets regeert
Het gebeurt niet ieder jaar, sterker, het is voor het eerst dat de Tour de France in Utrecht start. Het Louis Hartlooper Complex grijpt de unieke gebeurtenis aan voor het International Tour Film Festival Utrecht. In samenwerking met Utrecht2015 vertoont het een divers filmprogramma. Van 25 juni t/m 1 juli zijn ruim dertig speelfilms, documentaires, animatiefilms en korte films over wielrennen te zien. Natuurlijk Nicole van Kilsdonks Ventoux, maar er staan ook onbekende films op het programma, waarvan vele niet eerder in Nederland te zien zijn geweest. Zoals de in 1975 spelende Belgische komedie Allez, Eddy! (Gert Embrechts, 2012, waarin een jongetje wielergod Eddy Merckx ontmoet. Imponerend is de Deense documentaire A Sunday in Hell (Jørgen Leth, 1977), dat in cinéma vérité-stijl verslag doet van de klassieker Parijs-Roubaix, de Hel van het Noorden. Dat wielrennen bij onze zuiderburen veel populairder is dan bij ons, bewijst het bestaan van een dramaserie over de Ronde van Vlaanderen. Elk van de negen afleveringen van de tv-serie De Ronde werd vier jaar geleden door zo'n anderhalf miljoen Vlamingen bekeken! Over Jour de fête (1949) van Jacques Tati hoeven we niets te zeggen: de komedie over de fietsende postbode is nog steeds onverwoestbaar leuk. Ontroerend en optimistisch is Le gamin au vélo (Jean-Pierre & Luc Dardenne, 2011), over een jochie over wie een kapster zich ontfermt. De film, waarin het jochie verknocht is aan zijn fiets, laat zien dat het festival wielrennen ruim opvat. Vrouwenwielrennen komt aan bod in Half the Road: The Passion, Pitfalls & Power of Women's Professional Cycling (VS, 2014). De documentaire gaat over de toewijding van de wielrensters, maar ook over het seksisme in de door mannen gedomineerde wielersport. Het programma telt teveel fraaie films om op te noemen. Vooruit, nog twee. Komisch acteur Benoît Poelvoorde staat tegenwoordig altijd in de overdrive, maar in de tragikomedie Le vélo de Ghislain Lambert (Philippe Harel, 2001) ontroert hij als talentloze wielrenner. Een must is ook de animatiefilm Les triplettes de Belleville (Sylvain Chomet, 2003), over een oma die op zoek gaat naar haar gekidnapte kleinzoon. Wat fietsen ermee te maken heeft? Stap op de fiets en ga de film zien!

hartlooper.nl | utrecht2015.com

Half the Road: The Passion, Pitfalls & Power of Women's Professional Cycling



Nieuwe architectuur: bierblikjes en autobanden
Wie twijfelt aan de enorme invloed van architectuur op de perceptie van mensen moet naar Rotterdam kijken. Door drie imposante bouwwerken (het Centraal Station, de Markthal en het kolossale flatgebouw De Rotterdam) is deze stad plotseling hip geworden. Niet alleen komen er toeristen, maar uit onderzoek blijkt ook dat Rotter­dammers ineens veel positiever over hun stad denken. Interessant onderwerp voor het volgende Architectuur Film Festival Rotter­dam? In Focus Filmtheater gaat het op vijf woensdagen over iets anders: het upgraden van afval en restmateriaal tot nieuwe producten en architectuur. Op 3 juni zijn er onder de titel Rethink, recycle, rebuild vier korte films over te zien. Een week later schetst de documentaire Maker (Tsai Mu-ming, 2014) een portret van de Ameri­kaanse Maker Movement, de 'doe-het-zelf en doe-het-samen-beweging'. Op 16 juni laat The Competition zien hoe het er in architectuurcompetities aan toegaat, met als voorbeeld wie het Nationaal Museum in Andorra mag ontwerpen. Aan het woord komen de opdrachtgevers, maar ook sterarchitecten als Frank Gehry en Norman Foster. Arro­gantie en ijdelheid zijn nooit ver weg. Een week later is in de documentaire Waste Land (Lucy Walker, 2010) te zien hoe kunstfotograaf Vik Muniz, die een 'vuilnisfotografieproject' doet, betrokken raakt bij het lot van de armen, die op de vuilnisbelt naar recyclebare materialen zoeken. Garbage Warrior (Oliver Hodge, 2007) tenslotte portretteert de architect Michael Reynolds, die zich al dertig jaar bezighoudt met het creëren van zelfvoorzienende gemeenschappen. Lege bierblikjes en autobanden komen goed van pas bij de bouw van energieloze huisvesting.

focusarnhem.nl

Garbage Warrior


top
Artikelen
Baby You Can Drive My Car
Jafar Panahi Hoe de veroordeelde Panahi toch kan blijven filmen
Cannes 2015 Het groeiende belang van coproducties
Cannes 2015 (2) De grote verdwijntruc
Where Do We Go Now? Arabische vrouwen achter de camera Tijd voor verandering
Bero Beyer IFFR's nieuwe nummer 1
Andy at the movies
Vrouwenclichés Meisje, blijf bij je babyschildpadjes
Experimenteel 3D in Oberhausen 1+1=3

Interviews
Sam de Jong over Prins Knokken om te komen bovendrijven

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Filmsterren
Thuiskijken
Actie!
World Wide Angle (NL) Sandpiercer
Het nieuwe kijken Leedvermaak live
Op ooghoogte Extase in Mexico
Boeken: Eisenstein-leesgids
Evenementen


Recensies
Dancing Arabs Komische balanceeract
El Desierto Sla zombies dood asjeblieft
Eisenstein in Guanajuato De Bolsjewiek, de gids, zijn vrouw en een minnaar
Ilo Ilo Altijd aan het werk
Journal d'une femme de chambre (Benoît Jacquot) 'Ik zie alles'
The King's Gardens Precies genoeg chaos
Papa ou maman Neem jij de kinderen maar!
Prins Glorieuze duik in de puberwereld
La résistance de l'air Een huurmoordenaar mist ook wel 'ns wat
Taxi Teheran Een taxichauffeur die de weg niet kent
Testament of Youth Vera Brittain en de Eerste Wereldoorlog
Unfriended (Cybernatural) Wij zijn de cursor