Dogman
BlacKkKlansman
3 Faces
Plaire, aimer et courir vite
Laurie Anderson over Chalkroom
John Hillcoat over THE ROAD

Het einde der tijden

John Hillcoat verfilmde The road, de roman van Cormac McCarthy (No country for old men) over een vader en een zoon die na een onbekende ramp langs de Amerikaanse oostkust naar het zuiden trekken. "Het is een klassiek verhaal over angst."

"Hij is een filmliefhebber", zegt de Britse regisseur John Hillcoat over schrijver Cormac McCarthy. "Al houdt hij niet van lange films. Hij zegt nog nooit een film gezien te hebben die te kort is." the road is McCarthy's eigentijdse versie van Federico Fellini's la strada ('de weg'), vertelt de van oorsprong Australische Hillcoat ontspannen achterover leunend in een Amsterdams hotel. Bij Fellini waren het de brute Zampano en de ontwapenende Gelsomina die samen door Italië trokken. Hij het lichaam, zij de geest, hij de aardse kracht, zij de hemelse gratie. Zampano begaat een misdaad en de film eindigt als hij zich tot de zee wendt op zoek naar antwoorden die niet komen. Bij McCarthy zijn het een vader en een zoon die door een volledig verwoest land naar het zuiden trekken. De vader ziet zijn morele grenzen vervagen, de zoon probeert zijn vaders menselijkheid te bewaren. Ook McCarthy's verhaal eindigt bij de zee.

Pulitzer
Van de suggestie dat the road gaat over de duistere kant van de mens wil Hillcoat niks weten. Zijn vorige film the proposition, waarvoor Nick Cave het scenario baseerde op een andere roman van McCarthy, Blood meridian, was sterk bepaald door de notie van het menselijk kwaad. Cave is een goede vriend van Hillcoat. Hij werkte ook mee aan de muziek voor zijn nieuwe film.
"the road is een verhaal over de menselijke goedheid", zegt Hillcoat. "Ook al is er verval. En ook al zien we het ergste in mensen naar boven komen. Het gaat over het wonder dat de liefde tussen vader en zoon blijft bestaan terwijl de wereld vergaat. Het is eigenlijk een klassiek verhaal over angst. In the proposition zag je de gevolgen van agressie, hier zie je de gevolgen van angst. Om Fassbinder aan te halen: 'Angst vreet de ziel weg.' De vader ziet zijn moraal verdwijnen maar wordt gered door de zoon. Dat is wat mensen zo raakte in McCarthy's boek, denk ik. Daarom won het een Pulitzer prijs en daarom is het een van de meest vertaalde boeken van deze tijd geworden."

Blind
Net als McCarthy laat Hillcoat in het midden wat de ondergang van de wereld veroorzaakte. Dat leverde hem stevige gesprekken op met de producenten. Want net als de personages leven de kijkers daardoor in een niemandsland: ze weten niet wat er is gebeurd en ze weten niet wat komen gaat. "Zoek online maar naar de eerste trailer die door de Weinsteins is gemaakt. Die laat mooi zien dat ze een doorsnee rampenfilm in gedachten hadden. Alleen doordat het boek zo'n succes is geworden en een Pulitzer had gewonnen, heb ik de film kunnen maken zoals ik het wilde. Wat zij wilden sloeg nergens op. Niemand weet na zo'n enorme ramp toch wat er precies is gebeurd? De media zijn er niet meer. Je bent blind. Als je een ramp hebt overleefd, zeg door het verschuiven van tektonische platen zoals in 2012, dan ga je die geologische gebeurtenis toch niet analyseren? Dat valt allemaal buiten je gezichtsveld. Het enige waar je dan mee bezig bent is overleven."

Kannibalen
Ondanks de dreiging van zwervende bendes en kannibalen is the road vooral een film over de relatie tussen de vader en de zoon. Ze zitten samen in elke scène van de film. Pratend, lopend, schuilend, slapend, etend. "Het is een verhaal over de angst van ouders om hun kind te verliezen, maar ook een verhaal over hoe ouders en kinderen verbonden zijn. Net zoals Zampano en Gelsomina bij Fellini verbonden waren. McCarthy baseerde zijn boek op de relatie met zijn veel jongere zoon. Hij is zelf 76 maar zijn zoon is nog geen tien jaar oud. Op een dag zal hij die jongen moeten achterlaten. Die angst is de basis van het verhaal. Als je het breder wilt zien, dan gaat de film over onze angst om als samenleving ten onder te gaan."

Scouts
the road werd eind 2008, begin 2009 gefilmd op meer dan vijftig locaties verspreid over vier Amerikaanse staten. De apocalyptische beelden van bergwanden met honderden afgeknapte bomen zijn echt, vertelt Hillcoat. "Dat is bij Mount Saint Helens waar in 1980 een verwoestende uitbarsting plaatshad en waarbij veel doden vielen. De beelden van uitgestorven voorstadjes met vervallen huizen zijn allemaal in de buurt van New Orleans na de orkaan Katrina gemaakt." Het is het werk van Hillcoats Australische production designer Chris Kennedy die ook al meewerkte aan the proposition en het gevangenisdrama ghosts... of the civil dead. "Kennedy vond vanuit Australië bijna alle locaties via internet terwijl wij in de VS een legertje scouts hadden rondlopen. Hij heeft heel Amerika gescand via Google Earth. De scène bij de lege tunnel is gefilmd op een locatie die hij via een lost and abandoned-website heeft gevonden waar mensen foto's naartoe sturen van plekken die vervallen en verlaten zijn."

Paradijs
Als elke film een reis is, dan kun je the road zien als een archetypische film waarin die reis is teruggebracht tot zijn naakte essentie. Er zijn geen subplotjes, er zijn nauwelijks andere personages dan de twee hoofdpersonen en er is geen ander doel dan de reis zelf, geen ander doel dan overleven. the road kun je ook zien als een spiegeling van het aardse paradijs. Stonden de eerste man en de eerste vrouw aan het begin van alle tijd, hier staan de personages aan het einde van de tijd. Maar nog steeds worden ze geconfronteerd met dezelfde morele obstakels als de eerste mensen.
"Ik hou van cinema die je mee op reis neemt. Ik hou van genres die een paspoort zijn naar andere werelden of andere tijden. Ik hou van de ervaring van barry lyndon of 2001: a space odyssey. Ik hou ervan om werelden te creëren. Grote, extreme, filmische werelden die zo fysiek zijn, zo voelbaar, dat ze deel worden van de personages. Bij mij zijn die werelden nooit zomaar decors."

Ronald Rovers


top
Artikelen
Post Berlijn Schoonheid in de duisternis
Post Rotterdam De beste editie sinds jaren

Interviews
Samuel Maoz over LEBANON Brandend vlees
Frederick Wiseman over LA DANSE — LE BALLET DE L'OPÉRA DE PARIS Proberen niet te liegen
Elbert van Strien over ZWART WATER Empathie voor de donkere kant van onze ziel
Jessica Hausner over LOURDES Een wonderlijke openbaring
John Hillcoat over THE ROAD Het einde der tijden
Yorgos Lanthimos over DOGTOOTH Ze weten niet beter

Rubrieken
Actie!
Boeken Tim Burton
Filmweb
Filmfocus
Filmkort
Mening
Filmpers
Filmsterren
Filmthuis
Webfilm
World Wide Angle (NL)


Recensies
THE BAD LIEUTENANT: PORT OF CALL — NEW ORLEANS Fantastische persiflage
CHLOE Hoer in huis
LA DANSE — LE BALLET DE L'OPÉRA DE PARIS De knappe bewegingen van Frederick Wiseman
DEMAIN DES L'AUBE Duelleren bij zonsopgang
DOGTOOTH De grote boze binnenwereld
EYES WIDE OPEN Gij zult niet liefhebben
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE Heldenverhaal over geilbak
GREAT KILLS ROAD De weg kwijt
INVICTUS Kitcherige b-film met aura van klasse
LEBANON Tunnelvisie
LOURDES Het verzonnen wonder
THE ROAD Een vader, een zoon, een weg
ROTVOS Close-up van Nederland
SHUTTER ISLAND Horroreiland
VIDEOCRAZY Eindeloze loop van mediageilheid
ZWART WATER Psychodrama met horrortrekjes