Good Time
Blade Runner 2049
mother!
Detroit
Manifesto (Julian Rosefeldt over)
Foto Fabrizio Maltese Emanuele Crialese over Terraferma

Een kleine holocaust op zee

Eigenlijk is iedereen in Emanuele Crialeses Terraferma op zoek naar vrijheid. Zagen de bewoners van het paradijselijke eiland Linosa dat nou maar.

Een provocatie is het, zegt Emanuele Crialese. Dat van die Holocaust. Maar hoe kan hij onverschillig blijven als er jaarlijks zoveel vluchtelingen verdrinken voor de Italiaanse kust? Negen jaar na Respiro keerde de Romeinse regisseur terug naar Lampedusa. Dat eiland mag zich de zuidelijkste punt van Italië noemen en werd daardoor ongewild frontlinie in de stille oorlog tegen bootvluchtelingen uit Afrika.
Maar Crialese (1965) wilde geen film over immigratie maken, vertelde hij tijdens het filmfestival van Venetië. Hij wilde eigenlijk helemaal geen film maken toen hij besloot om terug te gaan. Maar hij begon aantekeningen te maken en uit die aantekeningen groeide een verhaal en plotseling lag er een scenario.

Chaos
"Het werd een verhaal over de menselijke waardigheid. Over de band die de ene mens heeft met de andere. Daar is ook de eeuwenoude wet van de zee op gebaseerd: als iemand in nood is, dan help je."
Zou je denken. Maar de werkelijkheid is anders. Terraferma schetst de belevenissen van een groep bewoners van het eiland Linosa — iets ten noorden van Lampedusa — nadat de oude visser Ernesto en zijn kleinzoon Filippo een zwangere vluchteling en haar zoon uit een boot redden en op het eiland verstoppen. Niet iedereen is blij met de hulp aan bootvluchtelingen. De een is bang dat de toeristen weg blijven, de ander dat de criminaliteit groeit.
"Soms denk ik dat de beschaving teruggaat in de tijd in plaats van vooruit. Kijk naar die Franse wet die hulp aan vluchtelingen strafbaar stelt. Ongelofelijk. Het probleem is dat we menselijke waarden niet vertaald krijgen naar nationale waarden. En in die morele chaos gebeuren de meest idiote dingen. Kijk naar Libië. We sturen militairen om uit naam van de democratie Gaddafi te verwijderen — en creëren daar ondertussen een enorme puinhoop — maar als de Libiërs in gammele bootjes hun land ontvluchten dan laten we ze midden op zee verzuipen."

Handel
Toch begrijpt Crialese de sentimenten van de eilandbewoners wel. De meeste vissers vinden het verschrikkelijk dat boten vol vluchtelingen op zee verdwijnen, vertelt hij. Die zien de boten drijven als ze ver uit de kust aan het werk zijn. "Sommige vissers kijken de andere kant op, andere willen wel helpen maar zijn bang voor de gevolgen. Bovendien kost het tijd om vluchtelingen aan land te brengen. Bedenk dat een dag geen vis vangen, een dag geen inkomen betekent. Ze leven van de dagopbrengsten en dat maakt ze kwetsbaar. Het is ook strafbaar om te helpen. Dus veel mensen doen niets. Ik zeg niet dat de autoriteiten de boten letterlijk laten zinken. Ik zeg alleen dat ze niets doen om het te voorkomen.
"Ik provoceer als ik het een kleine Holocaust noem. Maar weet dat er meer gebeurt dan in de kranten komt. De rest van Europa ziet het niet omdat die bootjes midden op zee verdwijnen. Maar de vissers weten het. Zij weten dat ze op bepaalde plekken in de Middellandse Zee hun netten niet meer uit kunnen gooien omdat ze anders menselijke resten naar boven halen. En praten erover doen ze niet. Slecht voor de handel. Wat denk je dat consumenten doen als ze weten dat de vissen die op de markt liggen de lijken van verdronken vluchtelingen hebben opgevreten?"

Ronald Rovers



top
Artikelen
Voorpublicatie: Kris Dewitte's Open Asia De vrijheid om niets vooraf te weten
De grote Dick Maas quiz Quiz
Berlinale 2012 Wat telt, de films of de markt?
Filmkrantroute Movies that Matter Recht, rechter, mensenrecht
Antwoorden quiz

Interviews
Boudewijn Koole over Kauwboy De sporen van de dood
Sacha Polak over Hemel Scènes uit een meisjesleven
Joost van Ginkel over 170 Hz Liefde in gebarentaal
Philippe Falardeau over Monsieur Lazhar Klassenfoto van een drama
David Cronenberg over A Dangerous Method Op de sofa
Emanuele Crialese over Terraferma Een kleine holocaust op zee
Rodrigo García over Albert Nobbs Ze werkte hard
Meral Uslu over Snackbar Dwars door een groepje kutmarokkaantjes durven lopen
HAFF: Adriaan Lokman over Chase 'Leef je ook mee met driehoekjes?'

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Filmsterren
Thuiskijken
Sanne Vogel
Spotlight Gaite Jansen
Teddy Cherim
Zwarte gaten Joost van Ginkel zag eindelijk Citizen Kane
Boeken Vuurwerk!
Ebele Wybenga (Upload Cinema) Vochtige hoekjes
Filmslot: Return of the Filmclub Filmclubs schieten overal uit de grond
World Wide Angle (NL) Film in het vliegtuig
Actie!
Evenementen (Focus)


Recensies
170 Hz Explosieve stilte
Albert Nobbs De man die er niet was
Black Gold (Jean-Jacques Annaud) Wijze woorden
Contraband Lekker voor bij de kater
A Dangerous Method Hoe gek zijn wij eigenlijk?
Extremely Loud & Incredibly Close Mooischreeuwerij
Haywire Dodelijk in avondjurk
Hemel Surrogaatseks
Intouchables Stoute grappen
The Mill & the Cross het schilderij leeft
Monsieur Lazhar Ontworteling
Paradiso Heiligdom
Plan C Een beetje jazz
Quiz Kopje onder
Terraferma Mensen in het vissersnet
Young Adult Prom queen from hell