I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
ADAM'S APPLES Thuiskijken

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films opnieuw uitgebracht op dvd.


Vleeswaren en botsplinters

Duik in de wondere wereld van Deense veelfilmer Anders Thomas Jensen, wiens wrang-warme zwarte komedies tot nu toe alleen op het Amsterdam Fantastic Film Festival waren te zien.

Aan welke Deense film heeft duizendpoot Anders Thomas Jensen eigenlijk niet meegewerkt de afgelopen jaren? Hij pende de scripts voor de veelgeprezen melodrama's van Suzanne Bier (after the wedding), was medeauteur van het zwaarmoedige wilbur wants to kill himself en de luchtige Dogma mifune's last song, en tekende voor de succesvolle actiekomedies in china they eat dogs en old men in new cars (hier verfilmd als vet hard). O ja, tussendoor voltooide hij ook nog zijn eigen trilogie: flickering lights (2001), the green butchers (2005) en adam's apples (2007). Drie eigengereide, geweldige, wrang-warme zwarte komedies over excentrieke buitenstaanders met een geheel eigen stem.
Slechts een klein groepje bezoekers van het Amsterdam Fantastic Film Festival (AFFF) heeft van Jensens werk mogen proeven. Dat komt omdat zijn films zich begeven op het nog maar zelden betreden niemandsland tussen genrefilm en arthouse, net als bijvoorbeeld Shane Meadows. En daar staat in Nederland een keihard bioscoopverbod op. Goed dus dat distributeur De Filmfreak de drie films nu tegelijk uitbrengt in een mooie box. Alleen jammer dat zich tussen de enkele extra's niet Jensens prijswinnende kortfilms bevinden.
Gitzwart zijn de komedies van de hardst werkende filmer in Denemarken, maar steeds met een haast weemoedig melancholische ondertoon. Het universum van Jensen voelt overbekend maar tegelijk volstrekt authentiek. Dat komt omdat hij met beide poten stevig in de bloedrode modder van de genrefilm staat maar aan zijn verhalen over uitgerangeerde gangsters, stugge neonazi's en psychopathische slagers steeds een unieke draai geeft. Een dikke klodder sentiment, een absurdistische inslag of een magische gloed. Maar steeds is het fundament oprechte liefde voor zijn excentrieke personages — en die slaat als een lopend vuurtje over op de kijker.

Magisch
In adam's apples, te zien op het afgelopen AFFF, schroeft Jensen de licht absurdistische sfeer uit the green butchers op tot bijna magisch niveau. De setting blijft eenvoudig: een stralend witte kerk in het glooiend groene Deense land. Hier gaat neonazi Adam, die er het laatste deel van zijn straf moet uitzitten, een titanenstrijd aan met de hemeltergend optimistische priester Ivan (memorabele rol van Mads Mikkelsen, de laatste Bond-baddie en huisacteur van Jensen). Ivan denkt dat alle ellende die hem is overkomen — moeder overleed tijdens zijn geboorte, vrouw pleegde zelfmoord toen ze ontdekte dat hun baby volledig verlamd was — een test van de duivel is. Adam spiegelt hem een andere, nog Bijbelser mogelijkheid voor: wat als het God zelf is die Ivan test, als ware hij Job?
Wat adam's apples niet alleen heel geestig, maar ook bijzonder maakt, is dat Jensen op een haast achteloze manier de psychologische aftakeling van een man die weigert zijn lot te accepteren, mengt met zwarte humor en melige slapstick, en dat geschilderd in licht bovennatuurlijke tinten, met openvallende bijbels, een ravenplaag en onheilspellend onweer. Een prestatie van welhaast Bijbelse proporties.

Beenhouwer
De fantastische, veelzijdige Mikkelsen is een van de vele constanten in de trilogie. Zo speelt hij, voorzien van een bizar wijkende haargrens, een wereldvreemde slager in de milde kannibalismekomedie the green butchers, winnaar van de Gouden Méliès voor beste Europese fantastische film in 2004. Als hij ongewild met een lijk in zijn koelcel zit, is er als beenhouwer natuurlijk maar één manier om ervan af te komen. Het is diens gelijktijdige redding en noodlot dat zijn klanten het nieuwe vleeswaar zo verrukkelijk vinden dat ze niets anders meer willen.
In de gangsterkomedie flickering lights speelt Mikkelsen een heerlijk groezelige crimineel met vettige mat. Na een laatste kraak vluchten hij en zijn maten naar een bouwval midden in het woud, waar tussen het jagen, kansloos bier drinken en oude Deense soapseries kijken opeens het besluit geboren wordt een restaurant te beginnen. Ook dit bekende verhaal overstijgt zijn voorspelbare genrebroeders door de geweldige acteurs en excentrieke personages. Maar het is vooral de liefdevolle karakterisering die Jensens films op een heel eigen niveau brengen. In een rechtvaardige wereld zou hij een nieuwe ster aan het internationale filmfirmament zijn.

Rik Herder

De films van Anders Thomas Jensen. Te koop en te huur op dvd (De Filmfreak)


HEAD TRAUMA & FOUR EYED MONSTERS

De Grote Graswortel Film Test

In de dvd-winkel zijn ze niet te vinden: de 'grassroot'-films die buiten de gevestigde filmorde om zijn gemaakt en verspreid. Hun speelweide is het wereldwijde web. De Filmkrant bestelde twee titels om uit te zoeken in hoeverre doe-het-zelfmakers waar bieden voor hun geld.

In de toekomst worden talentvolle filmmakers niet meer op festivals ontdekt, maar online, voorspelde de 29-jarige Jim Gilliam onlangs. Gilliam produceerde een film die via internet, zonder tussenkomst van een distributeur, zijn weg vond naar het publiek, door online verkoop van de dvd en via door vrijwilligers georganiseerde vertoningen. Grassroot-distributie, heet dat in jargon, naar een politieke beweging die drijft op spontaniteit, directheid en hulp van vrijwilligers.
De graswortelmethode biedt vooral een aanlokkelijk alternatief voor beginnende makers die bij bestaande bastions geen poot tussen de deur krijgen. Maar het is nog de vraag of die nieuwe vrijheid ook interessante films oplevert. De Filmkrant nam de proef op de som en bestelde online twee Amerikaanse, onafhankelijke lowbudget films waarvan de makers tijdens een presentatie in Berlijn de veelbelovende trailers hadden laten zien: de horrorfilm head trauma van Lance Weiler en de relatiekomedie four eyed monsters van Arin Crumley en Susan Buice. Voor respectievelijk 19,31 en 19,44 euro, inclusief verzendkosten.

four eyed monsters


Nerd
head trauma valt krap twee weken later als eerste op de mat. De niet-ondertitelde film over de bebrilde en bebaarde nerd George Walker (een kruising tussen star wars-regisseur George Lucas en diens creatie Luke Skywalker?) die een vervloekt huis erft, valt ondanks zijn gelikte camerawerk en special effects al snel door de mand als een door C-acteurs bevolkt gedrocht dat — zoals wel vaker bij tweederangs horror — te zwaar op geluidseffecten leunt. De dialogen zijn plat, de regie rammelt en de montage, waarvan het tempo veel te laag ligt, verraadt dat er over de beeldende logica in het verhaal niet al te zwaar is nagedacht. Dat de steeds wanhopiger aan zijn met alcohol gevulde veldflesje nippende Walker alsmaar meer moeite heeft onderscheid te maken tussen nachtmerrie en werkelijkheid werkt eerder op de lachspieren dan dat het rillingen veroorzaakt. Ook de spectaculair klinkende special features — korte 'making of'-filmpjes met titels als 'blowing up a car' en 'shooting in the house' verraden semi-amateurisme. Slimme marketing, daar niet van, maar je voelt je na afloop bekocht.

Wriemelt
Bij four eyed monsters, dat er dik vijf weken over doet om de oceaan over te steken, ligt dat godzijdank totaal anders. Hoewel een typische debuutfilm van en over jonge filmmakers in gevecht met zichzelf en hun artistieke ambities, is four eyed monsters een fris en intelligent — deels gespeeld, deels geanimeerd — autobiografisch documentair dubbelzelfportret over verbondenheid, creativiteit, verlangen en communicatie. Filmmakers Arin en Susan vertellen over hun ontmoeting via internet en hoe ze gaandeweg een stelletje, ofwel een afzichtelijk vierogig monster worden. De film leeft, wriemelt, kietelt en is zo aanstekelijk lief, humoristisch en no-nonsense dat het de kijker in no time weet in te pakken.
De extra's staan garant voor zeker twee uur extra kijkplezier, met een serie gelikte videopodcasts die veel weg hebben van een realitysoap over de strubbelingen rond de totstandkoming van de film, plus een serie nieuwsflitsachtige videopodcasts die inzichtelijk maken hoe de distributie en promotie van de film in zijn werk gingen. four eyed monsters, ook nog eens de eerste lange speelfilm die in Second Life in première ging, sleepte op verschillende — relatief kleine — Amerikaanse filmfestivals publieksprijzen binnen. Maar dat dit, nota bene al uit januari 2005 stammende veelzijdige pareltje, dat vanwege aard, vorm én inhoud een serieuze kandidaat is voor het predikaat 'moeder aller grassrootfilms', door geen enkel filmfestival buiten Amerika is opgepikt, moet het bewijs zijn dat Gilliam al gelijk heeft gekregen: de filmmakers van de toekomst worden op internet ontdekt. Maar niet door de gevestigde festivalorde.

Karin Wolfs

head trauma (te koop op dvd, import, via amazon.com)
four eyed monsters (te koop op dvd, import, via foureyedmonsters.com)


Top 10 import films

the last king of scotland
Naast Lord of All the Beasts of the Earth and Fishes of the Sea kroonde de Oegandese dictator Idi Amin zich ook nog eens 'koning van Schotland'. Forest Whitakers transformatie tot monster is Oscar-waardig; jammer dat er weer een blanke hoofdpersoon nodig was voor de witte kijkertjes met beperkt identificatievermogen.

the fountain
Darren Aronofsky vertilde zich volgens velen aan dit overdadige drieluik, over een man die duizend jaar lang — in de Spaanse 16e eeuw, het heden en de toekomst — zoekt naar een middel om zijn geliefde te redden. Ambities kunnen de man in ieder geval niet worden ontzegd; de titel wonderkind zal hij wel moeten inleveren.

jodorowsky box — limited edition
Veel barokke, surrealistische en bloedvergietende bizarheid in deze box van Anchor Bay met het verzamelde werk van de maestro van het weirde: Alejandro Jodorowsky. Met zijn bekendste films el topo (1970) en the holy mountain (1973), maar in plaats van sante sangra (1989) de onbekendere fando y lis. Dik gevuld: met drie audiocommentaren, de korte film tarot en het lange, ongeziene la cravatte en twee soundtracks.

jan svankmajer shorts
Vier uur lang surrealistische kortfilms kijken, dat kan met deze door het British Film Institute uitgebrachte verzamelbox van de Tsjechische animatiegrootmeester.

perfume
Onverfilmbaar geacht door Scorsese, maar niet door voormalig wonderkind Tom Tykwer. Hoe groter zijn films en bijbehorend publiek worden, hoe zuurder zijn critici.

dark horse
nói albínói was zo'n prettig droogkomische verademing tussen alle IFFR-ernst. Nu is de IJslandse Dagur Kári terug met een tweede slacker-in-de-sneeuw komediedrama. Deze keer in zwart-wit.

general idi amin dada
Waar the last king of scotland focust op de witte man in Afrika — zoals alle westerse films over het verloren continent — richt Barbet Schroeder (barfly) zijn camera alleen op de generaal zelf. En maakte, met diens volledige instemming, een huiveringwekkend portret van deze schuimbekkende massamoordenaar. Legendarische docu uit 1974, uitgegeven in de Masters of Cinema reeks.

pasolini box — volume 2
In de tweede aflevering van het verzamelde werk van de Italiaanse rasprovocateur treffen we de komedie hawks and sparrows (1966), de in het barre Marokkaanse landschap gesitueerde oedipus rex (1967) en de groteske fabel pigsty (1969).

diary of a lost girl
Een paar maanden nadat ze de schandaalfilm pandora's box hadden afgerond, in 1929, maakten G.W. Pabst en Louise Brooks samen opnieuw een meesterwerk van de zwijgende film: tagebuch einer verlorenen, nu door Eureka glashelder gerestaureerd op schijf gezet. Over de werdegang van een eerzaam meisje, en hoe ze het geluk vindt in een bordeel.

ashes & diamonds
Regisseur Andrzej Wajda schetst zijn naoorlogs Polen, en verbindt het lot van een man — die een communistische leider moet uitschakelen maar een mooie vrouw ontmoet — aan dat van zijn door oorlog vertrapte land.

Rik Herder

Deze lijst is samengesteld uit de collectie van Boudisque. Voor meer informatie boudisque.nl


FRANS ZWARTJES, THE GREAT CINEMA MAGICIAN
100% DE NOOIJER
Niemand kan zo mooi lillende borsten filmen als Frans Zwartjes. Alhoewel 'mooi filmen' vast zijn bedoeling niet is geweest, zoals niets de bedoeling is bij anti-principieel Zwartjes. Hij is een uitgesproken tegenstander van leermethodes waarbij je te horen krijgt hoe iets gedaan moet worden of behoort te zijn. Zo zou je volgens sommige filmexperts een heel extreme groothoek niet mogen laten volgen op een tele-opname. "Ik zou niet weten waarom niet! De film valt heus niet uit elkaar", zegt Zwartjes, zoals altijd met onweerlegbare logica, in een hergebruikt artikel in het begeleidende boekje bij de verzamel-dvd. Hier staan klassiekers op als pentimento, de nog steeds huiveringwekkende film over een psychiatrische inrichting. En living, waarin hij zichzelf en vrouw Trix cirkelend vanuit de hand filmt terwijl ze hun nieuwe huis verkennen ("Hoe kom je erop", zou hij jaren later verbaasd over zijn eigen films zeggen). Als extra bevat de dvd de documentaire de grote tovenaar van Ruud Monster, een van Zwartjes' vele leerlingen die idolaat van hem zijn. Als je maar de aanknop en de ontspanknop weet te vinden, dan kun je filmen, zegt hij tegen Monster. Juist door zijn leerlingen uiterst liberaal te laten werken — beter gezegd: hij stuurde ze het bos in —, zette hij ze aan tot een vrije stijl waar paradoxaal genoeg juist vaak de handtekening van Zwartjes in was te herkennen.
Zwartjes maakte in 1972 een film met Paul de Nooijer. Die film moving stills (inderdaad, eigenlijk bewegende foto's) is te vinden op de dvd van Paul en Menno de Nooijer, die voor het eerst de absurdistische korte films van vader en zoon op één schijf verzamelt. In veel van hun werk wordt gekliederd met eten, schuifelen mannen zonder met hun benen te bewegen door de kamer (dankzij de pixelation-techniek), begeleid door luide synthesizermuziek à la clockwork orange. De mooiste De Nooijer is transformation by holding time (landscape) uit 1976, waarin een fotograaf steeds dezelfde polaroid maakt die hij op de cameralens plakt, zodat de foto's langzaam tevoorschijn komen. Bewegende foto's vervangen echte gezichten in at one view (1989), waarin zelfs wat humor te vinden is: "Maakt u pasfoto's?" "Nee, al jaren."
Mariska Graveland
Te koop op dvd (Moskwood i.s.m. Filmmuseum)


WELCOME TO DONGMAKGOL
Kwang-Hyun Park
'How in the world did things get so mixed up?' vraagt een van de personages in dit oorlogsdrama zich hardop af. Het is een goede vraag en een die nu net zo actueel is als tijdens de Koreaanse oorlog, het tijdvak waarin welcome to dongmakgol (2005) zich afspeelt. Terwijl Noord- en Zuid-Koreanen elkaar verwoed bevechten (en de Amerikanen ook een fikse duit in het zakje doen) raakt een divers gezelschap militairen verdwaald in een uithoek van het land. In het door de tijd vergeten bergdorpje Dongmakgol treffen deze mannen — een handvol Zuid- en Noord-Koreaanse militairen en een gecrashte Amerikaanse piloot — elkaar en weten ze na aanvankelijke vijandigheden respect voor elkaar op te brengen. De intense vredelievendheid van de dorpsbewoners doet hen de ogen openen voor de nutteloosheid van de oorlog en samen beleven ze een heerlijke tijd in de idyllische natuur. Maar een op handen zijnd bombardement lijkt de droom in een nachtmerrie te veranderen.
Alle ingrediënten voor 'Little house on the prairie'-sentiment zijn hier aanwezig: ontluikende verliefdheid, de schoonheid van de ongerepte natuur, ware gemeenschapszin en opoffering voor nobele doelen, lekker aangezet met shots van dwarrelende vlinders en flarden ijle vrouwenzang. Wat welcome to dongmakgol van vergelijkbaar Hollywoodgesnotter onderscheidt zijn de absurd-komische terzijdes en enkele toch wel indringende passages over de Koreaanse oorlog, alsook duidelijke steekjes naar Amerikaans imperialisme en cowboymentaliteit (zoals ook te zien in de recente Koreaanse monsterhit the host). Zo wisselen twee officieren levenswijsheden uit tijdens een potje ongegeneerd kakken tussen de paardebloemen, misdraagt een Amerikaanse eenheid zich gruwelijk tijdens een bezoek aan Dongmakgol, en wordt het meest sympathieke personage van de film jammerlijk omgebracht door een verdwaalde kogel. welcome to dongmakgol is niets geniaals onder de Koreaanse toppers, maar gewoon een lekkere feelgoodmovie met wat tranentrekkerij en fikse porties 'eye candy'. En de importschijf bevat ook nog veel bonusmateriaal, met veel aandacht voor de sterke CGI-effecten.
Mike Lebbing
Te koop op import-dvd (Cine Asia)




THE NAKED CITY
Jules Dassin
In Hollywood was misdaadbestrijding lange tijd eenzaam detectivewerk. Inmiddels weten we beter. Een rechercheursduo stort zich op een moordzaak — de een ervaren, de ander groen-idealistisch — gesteund door een team aan vingerafdrukvegers en lijkenschouwers. Motieven en verdachten worden in kaart gebracht en dan maar speuren, tot een omweg vol verhoren, rode haringen en achtervolgingen de dader oplevert. Ontelbare films en televisieseries herkauwen dit patroon, maar er is er maar een de eerste: Jules Dassins the naked city (1948), een film zo invloedrijk dat hij tussen zijn navolgers nauwelijks nog opvalt. Wél nog steeds opvallend zijn de gesproken begintitels en de erop volgende vogelvlucht door metropool New York, waarin verschillende bewoners bij het begin van de dag worden gevolgd; wie van hen zijn figuranten, wie personages? Maar eerder maakte the naked city school met zijn locatie-opnamen: bijna de hele film werd op (167!) locaties in New York gedraaid, van politiebureau tot lijkenhuis. En daarmee was the naked city de eerste sprekende Hollywoodfilm die consequent de straat boven de studio verkoos. Werkelijk revolutionair was echter dat het film noir-cliché van de detective-Einzelgänger werd vervangen door een team van gewone mensen, de femme fatale-glamour door een alledaags gezinsleven. Een moordzaak oplossen is een baan als elke andere en vaak dodelijk saai, zo toont the naked city. En dat volgens het destijds gloednieuwe, inmiddels overbekende politiefilmconcept. 'De film is gedateerd omdat hij zovaak is nagedaan', zegt scenarist Malvin Wald in het audiocommentaar. Destijds had die nieuwe aanpak een maatschappelijke betekenis, betoogt sociaal wetenschapper Dana Polan in een van de featurettes: door agenten voor te stellen als zwoegende arbeiders wiens werk vaak saai is maar altijd het algemeen belang dient, steekt the naked city een hart onder de riem van de vele routinewerkers die het naoorlogse Amerika draaiende moesten houden. Een interessant betoog, dat beter is te volgen dan het lange interview dat tijdens een festival met regisseur Dassin werd opgenomen. Het belabberde geluid maakt zijn ongetwijfeld interessante verhalen ondoorgrondelijk. Verder niets dan lof voor deze prachtige, filmhistorisch gezien essentiële uitgave.
Kevin Toma
Te koop op dvd (import, regio 1, The Criterion Collection)




QUEER DUCK
Xeth Feinberg
queer duck is een melige animatiefilm rond een 'raging' homo-eend en zijn curieuze entourage. Hoe homo onze eend van dienst precies is, geeft de aanprijzende kreet op de Amerikaanse poster al aan: 'He can't even fly straight.' Je kunt je voorstellen dat je een zeer geinige animatiefilm kunt bouwen rond een als verpleger werkzame eend, die op de eigen sekse valt en daar in elke zin die hij uitspreekt uitbundig uiting aan geeft. Zeker als je daar een hofhoudinkje omheen creëert met een krokodil (zijn vriend Openly gator), een beer (Bi-polar bear) en een kat in een kamerjas (Oscar Wildcat). Best geinige plot ook: de eend heeft genoeg van zijn geaardheid en wanneer hij een op retour zijnde filmactrice tegenkomt, besluit hij zijn krokodillenvriend te dumpen en de grijze duif te huwen. En meteen ook maar hetero te worden.
Waarom is het dan toch niet 70 minuten scherp en leuk, zoals je van een Simpsons-medewerker als Mike Reiss zou mogen verwachten? Nou ja, misschien omdat we inmiddels verwend zijn door een serie als 'Will & Grace' (die liep van 1998 tot 2006) rond een homo en zijn 'fag hag'. Daarin werden we bedolven onder een constante stroom oneliners, vermengd met leuke homoverbasteringen en popcultuurverwijzingen. Bovendien is queer duck begonnen als internetcartoon op de animatiesite Icebox en later ook te zien op het decoder-kanaal Showtime. Een paar van die vierminuten-filmpjes staan ook op de dvd. Die zijn fijn, maar 70 minuten is gewoon wat lang voor een stel verwijfde mannetjesdieren. Toch zitten er aardige vondsten in. Homo-icoon Barbra Streisand, wier neus hier magische krachten heeft, wordt gruwelijk op de hak genomen. Ook de sarcastische parodie op de gedegenereerde sekscultuur op internet ('see naked girls rip off their skin') is raak. Maar dat queer duck (door de vertaler briljant naar het Nederlands gehaald als 'flikker duck') uit het ei komt en als eerste woordjes uitstoot: 'I'm gay'. Kom op, zeg. Ook die infantiele midi-muziek geeft het geheel een goedkoop cachet. En verwacht geen sterrencast bij de stemmen: alleen David Duchovny (X-Files), Mark 'Luke Skywalker' Hamill en de Amerikaanse — oké daar best beroemde — talkshowhost Conan O'Brien doen mee.
Ivar Snoep
Te koop op dvd (Paramount)




Extra's

Wat staat er eigenlijk allemaal nog meer op een dvd? In de rubriek Extra's kijken we verder dan de hoofdfilm.

Toen ober vorig najaar in de bioscoop uitkwam, bracht distributeur A-film een verzamelbox met alle voorgaande speelfilms van Van Warmerdam uit. Jammer genoeg betrof het zo'n boterham met tevredenheid die in het Warmerdammiaans universum nog wel eens op tafel komt: zonder enig 'beleg' of extraatje. En dat terwijl de Amerikaanse dvd's van 'the dress', 'little tony' en grimm eerder waren voorzien van interviews, commentaar, artwork en Van Warmerdams animatiefilm painting (1986).
A-film beloofde beterschap voor de dvd-uitbreng van ober. En jawel: schilderij (6 minuten) is nu in de afdeling Extra's meegenomen. Het is een geluidloze kleurenfilm over de verhoudingen tussen de kunstenaar, zijn werk en zijn publiek, beginnend met een wit doek. Er komt geen kwast of hand aan te pas; de penseelstreken leiden hun eigen leven en schilderen een ronde, naakte vrouw op een bank: een klassiek, rustiek tafereeltje. Tot er toeschouwers verschijnen. Sullige mannetjes in pak, die transformeren tot gretige monsters. Onder hun ogen verwordt het onschuldige naakt tot een hysterisch lustobject. De onzichtbare kwast plamuurt het weer dicht, associeert verder, langs naakte mannen, apen, landschappen, een zelfportret, hondje, ijsjes. Tot de oppermachtige Van Warmerdam er genoeg van heeft en ze begraaft onder een dikke laag lichtblauwe verf.
Er is ook nog een tweede korte film, uit hetzelfde jaar: de stedeling (10 minuten), een film die kort voor Van Warmerdams speelfilmdebuut abel in 1986 tot stand kwam. Daarin slentert Van Warmerdam door de polder, van boerderij naar boerderij, nieuwsgierig naar het geheim van de met autobanden bedekte witte plastic heuvels. 'Kuilgras' klinkt het geheimzinnige boerenantwoord. Maar daar neemt de stedeling geen genoegen mee. Alle Abelse streken zitten er in: de afgewogen composities, de surrealistische ingrediënten, de droge humor en niet te vergeten: de boerenslimheid van het tegendraadse karakter.
De beide 'making ofs' liggen in elkaars verlengde: 'Over de muziek' (4,5 minuut) lijkt een restant van materiaal waar geen plek voor was in het langere 'Achter de schermen' (17,5 minuut): een degelijke, maar weinig verrassende 'making of'.
Met zijn kleine 40 minuten extra's lijkt de ober-dvd nogal karig bedeeld vergeleken bij de lawine die op de special edition dubbel-dvd van zwartboek is geplempt. Maar de meester toont zich weer eens in de beperking. Van de bijna zeven uur (!) extra's is ruim vier uur gevuld met de audiocommentaren van Paul Verhoeven en scenarist Gerard Soeteman. Het resultaat is twee keer praktisch hetzelfde verhaal over plot en historische achtergronden. Dat wil niet zeggen dat er geen interessante weetjes zijn over cameragebruik (eerst één, later meer), achtergrondprojectie (in de eersteklas treincoupé), inspiratiebronnen (de Haagse School voor het zeilbootje op het water) of dubbeldruk (kinderen bij de gaarkeuken die nét niet worden overreden door een auto); maar het rendement van die informatie is veel te laag. Dan liever een ingedikte, gemonteerde selectie daaruit. De resterende Extra's bestaan uit het gebruikelijke promotiemateriaal en hijgerige interviews c.q. emo-tv, met als dieptepunt een integrale uitzending van 'De wereld draait door' waar de cast met Matthijs mag babbelen. Voor ruim het dubbele bedrag krijg je er in de Limited Edition behalve de filmmuziek ook nog een boekwerkje bij met Verhoevens decoupage-(aan)tekeningen bij delen uit het script. De vis wordt duur betaald, zou een ober of Abel dan zeggen.
Karin Wolfs

ober en zwartboek, beiden te koop op dvd (A-Film)


top
Artikelen
25 jaar Kring van Nederlandse Filmjournalisten Onbetrouwbare gidsen
Automavision Eerst schudden voor gebruik
Legale downloads Videotheek onder de muisknop

Interviews
Brosens & Woodworth over KHADAK Geschenk uit de hemel
Mahamat-Saleh Haroun over DARATT Bakker in de woestenij
OM MEKAAR IN DOKKUM Tekenaar verfilmt strip

Rubrieken
Action!
Ervaren filmfreak in spe Alice in Wonderland
Amsterdam Box Office Periode 22 maart t/m 18 april
Boeken Appels en peren
Evenementen
Festivals
Tijdschriften Metropolis M en Gonzo Circus
De geruchtenmachine
Mening
Mijn Mening
De Pers Over
Thuiskijken
Verwacht


Recensies
CLOSE TO HOME Terrasjes, kappers en fragmentatiebommen
DARATT Buiten vizieren is het beter kijken
EXILED De plotselinge heiligverklaring van een genrefilmer
THE FOUNTAIN Requiem voor een droom
HAAIBAAI aka SHARKBAIT
Interview (2007) Krachtmeting tussen 'bimbo' en 'brains'
KHADAK Revolutie met telepathie en spiegels
KNALLHART Coke sjouwen in de pauze
NINOTCHKA Van de wodka aan de champagne
NUOVOMONDO Naar de hel van melk en honing
SANGRE Keukentafelneukende robots
TUSSEN HEMEL EN AARDE Als alle gewichtheffers het afleggen
ZODIAC Maniakale speurneuzen