Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
Actie!

Egelantiersgracht 72-74
1015 RM Amsterdam
31 augustus 2015, 17.57 uur


"Ze hebben een heel goeie Tonio uitgekozen," fluistert een figurante tegen haar vriend, terwijl er twee maaltijdsalades en friet bij hen op tafel worden gezet. "Mijn zus kende hem, hij lijkt echt goed."
In eetcafé Sonneveld in de Jordaan zijn de opnames gaande voor Tonio, Paula van der Oests verfilming van A.F.Th. van der Heij­dens veelgeprezen, bestsellende requiemroman over zijn enige kind, dat in 2010 op 21-jarige leeftijd om het leven kwam bij een verkeersongeval. Het is een cruciale scène, aldus scenarist Hugo Heinen. Na Tonio's dood vragen zijn ouders zich af wanneer ze hem voor het laatst écht hebben gesproken. De film maakt dan een sprongetje terug in de tijd, naar een intiem etentje. Dat dreigt minder gezellig af te lopen als Tonio zijn vader en moeder vertelt dat hij films wil gaan maken, en Adri riposteert dat hij toch voor fotografie had gekozen en vraagt wat hij nu echt wil.
Tonio wordt gespeeld door Chris Peters, die eerder te zien was in Chris Mitchells Nederhorrorfilm De poel; Rifka Lodeizen speelt zijn moeder Mirjam Rotenstreich; Pierre Bokma is de schrijver. Twintig jaar geleden speelde Bokma al de hoofdrol in de erbarmelijke Van der Heijdenverfilming Advocaat van de hanen.
Toen Bokma werd gecast, was hij net in het boek begonnen. Hij las het niet uit, het zou hem alleen maar afleiden. Bokma heeft Van der Heijden ook niet gesproken voor zijn rol. "Ik ken hem, maar ik had er geen behoefte aan. Dat had ik ook niet toen ik Rijk­man Groenink speelde in De prooi. Ik heb Adri wel goed bestudeerd; ik heb wat interviews en College Tour bekeken, en zijn optredens in De wereld draait door. Ik wilde zijn ogen zien. Ogen zeggen alles, die geven de diepte van de crisis aan."
Terwijl regisseur Paula van der Oest nog even met haar hoofdrolspelers overlegt, vervangen twee productiemedewerkers de talloze portretten van Wim Sonneveld boven het tafeltje door stadsgezichten. De camera wordt op de juiste plek geposteerd, de ramen worden afgeplakt (het is avond), de rookmachine wordt uitgeprobeerd. Sytze van der Laan, die de film samen met Alain de Levita produceert, bestudeert op zijn mobieltje de vorderingen van de afdeling special effects, die een Tonio hebben gecreëerd die met allemaal draadjes aan zijn hoofd in coma ligt. Uit de speakers schalt de André Hazes-hit Jij bent alles. In de keuken worden drie biefstukjes bereid voor het filmgezin. Omdat Lodeizen vegetariër is, wordt die van haar extra doorbakken, zodat er geen bloed op haar bord komt als ze een stukje afsnijdt.
"Ik wil volledige stilte op de set", roept de opnameleider. "Dames en heren figuratie: niet in de camera kijken en niet smakken, alleen mimen! Ennnn daar gaan we... Actie!"
Een paar minuten later staat de eerste scène erop. "Er zijn veel valkuilen," zegt Van der Oest. "We proberen het boek zo ingetogen mogelijk te verfilmen. Niet te veel sentiment, geen effectbejag. Ik wil, denk ik, hetzelfde bereiken als Adri met zijn boek: ik probeer het leven van Tonio te verlengen. Als Tonio in de hoofden van de mensen blijft, leeft hij voort."

Jan Pieter Ekker | foto Bob Bronshoff

Tonio | Nederland 2016 | Regie Paula van der Oest | Scenario Hugo Heinen | Productie NL Film | In coproductie met Zilvermeer Productions en Nanook Entertainment | Uitvoerend producent Ilse Ronteltap | Camera Guido van Gennep  | Montage Sander Vos | Art direction Harry Ammerlaan | Kleding Lotte Noordermeer | Make up Marly van de Wardt| Muziek Fons Merkies | Met Pierre Bokma, Rifka Lodeizen, Chris Peters | Omroep NTR  | Distributie September Film | Te zien vanaf Najaar 2016

Foto: Paula van der Oest verfilmt A.F.Th. van der Heijdens requiemroman Tonio, met Pierre Bokma als de schrijver, Rifka Lodeizen als zijn vrouw en Chris Peters in de titelrol. "Er zijn veel valkuilen."



top
Artikelen
Film(kritiek) als ontmoeting Op het eerste gezicht

Interviews
Hany Abu-Assad over The Idol 'Kom een dagje naar Gaza'
Anders Thomas Jensen over Men & Chicken 'Het moet kloppen. Anders: what the fuck?!'
Paul Verhoeven over Elle 'Zo leuk is het niet om een film te maken'
Michael Dudok de Wit over The Red Turtle 'Ghibli noemde het een Japanse film' (Nederlanders in Cannes)
Whit Stillman over Love & Friendship 'Ik noem dit komedie met een uitgestreken gezicht'

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Actie!
Filmsterren
World Wide Angle (NL) Hier, Shakespeare
Op ooghoogte Atomic
Boeken Over apparaten: van Vitascope tot iPhone
Thuiskijken
Het nieuwe kijken Toestel voor tv-haters


Recensies
Bugs Gaan insecten de wereld redden?
Creative Control De toekomst is niet meer wat-ie was
Dégradé Gaza op de vierkante meter
Freeheld Aftakelen maar doorvechten
Heart of a Dog (Laurie Anderson over) 'Ik hoef niet zo nodig iets nieuws uit te vinden'
A Heavy Heart (Thomas Stuber over) 'Outsiders die moeten knokken voor geluk vind ik interessant'
The High Sun Liefde in tijden van haat
Un homme à la hauteur Liefde & stokbroden
The Idol Van schoonheid en hoop
Louis Theroux: My Scientology Movie Aflaat van de sterren
Love & Friendship Lady Susan gaat uit jagen
Men & Chicken Een monsterfilm van Frankenstein
Midnight Special Vaders die falen
Le nouveau Bitterzoete puberwereld
Quand on a 17 ans Het echte gevecht van Damien en Thomas
Rebels Het wonder van oprechte aandacht
Remember De wederopstanding van een oorlog
Der Staat gegen Fritz Bauer Niemand wilde Eichmann voor het gerecht
Strike a Pose (Ester Gould en Reijer Zwaan over) 'Kwetsbaarheid is niet de bouwstof van stadionshows'
Truman Iedereen sterft zo goed hij kan