Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
Cary Joji Fukunaga (foto Fabrizio Maltese/fabriziomaltese.com) Cary Joji Fukunaga over Jane Eyre

Klassieke roman als moderne gothic

Na zijn debuutfilm Sin Nomre, over een gewelddadige bende in Mexico, zoekt de Amerikaanse regisseur Cary Joji Fukunaga zijn heil wederom in het buitenland met een verfilming van Charlotte Brontës roman Jane Eyre.

Sin Nomre regisseerde u niet alleen maar had u ook zelf geschreven. Bij Jane Eyre is niet alleen het scenario niet van uw hand, maar is dat ook nog eens gebaseerd op het werk van iemand die 160 jaar geleden leefde. Hoe maakt u zich zoiets eigen? Simpel: je herschrijft het scenario. Als regisseur is dat de enige manier om het materiaal te doorgronden. Ik heb de roman herlezen, veel aantekeningen gemaakt en samen met de acteurs er mijn favoriete zinnen uitgepikt. Iedereen probeerde zijn of haar favoriete dingen in de roman te vinden om ze in de film te krijgen. Het was een soort literair paaseieren zoeken. Het was de eerste keer dat ik met een scenario van iemand anders aan de slag ging. Maar scenarioschrijfster Moira Buffini zorgde voor het belangrijkste structurele verschil, namelijk dat het verhaal in de film niet lineair verteld wordt. Zelf zorgde ik ervoor dat de gotische elementen het liefdesverhaal niet in de weg zaten en dat de dialogen goed klinken.

Duurde het lang voordat u het idee had dat Jane Eyre echt uw film was? Nee, daarvoor ging het allemaal te snel. Ik las het scenario in september 2009 en in november was ik al met locatiescouting en casting bezig. Ik ben vrijwel meteen met het scenario aan de slag gegaan. Ik moest niet alleen een aantal problemen oplossen, maar het hele scenario moest afgeslankt worden omdat we niet genoeg geld en tijd hadden om alles te filmen.

Uw Jane Eyre mixt een klassieke vertelstijl met moderne shots, onder andere met handheld camerawerk. Hoe zou u de stijl omschrijven? Het camerawerk werd vooral gedicteerd door het feit dat de roman vanuit het perspectief van Jane wordt verteld terwijl we geen voice-over wilden. Daardoor moet het beeld altijd dicht bij Jane's gezichtspunt blijven. In de scène waar ze aanwezig is op het feestje van Rochester, die daar met een andere vrouw flirt, heb ik alles over de schouder van Jane gefilmd, zodat ik de lensfocus kan gebruiken om te laten zien waar Jane zelf naar kijkt. Het geluid is minstens net zo belangrijk om te laten horen naar welke gesprekken Jane luistert.

Wat dan weer klassieker aandoet is uw keuze om bijna nooit two-shots te gebruiken; het onderstreept de eenzaamheid van de personages. Ik wilde inderdaad iets zuivers, een soort grondig schoongeschrobde tableaus. En niet alleen als Rochester en Jane een gesprek voeren maar ook als we Jane en het personage van Jamie Bell volgen. Er is maar één shot waarin Mia en Jamie tegelijk te zien zijn en dat is wanneer er een emotionele en fysieke band tussen de twee is ontstaan. Bij al deze shots had ik de andere acteur naast de camera staan, zodat de ooghoogte van het personage overeenkomt met die van de camera.

In hoeverre waren de opnames verschillend van die van Sin Nomre? We hadden een groter budget maar in Engeland is alles vier keer zo duur, dus soms had ik het gevoel dat we minder geld hadden. Voor Sin Nomre had ik constant twee camera's en voor Jane Eyre maar één! In beide films heb ik geprobeerd om de camera zelf vrij onzichtbaar te houden. Niet het beeld maar de acteurs zijn de sterren, zeker als je met mensen van het kaliber van Mia [Wasikowska], Michael [Fassbender] en Judi Dench werkt. Zij kunnen met kleine gebaren een dialoog van zes pagina's boeiend maken en houden. Als regisseur houd je je camera dan stil. Dat is wel eng, want je doet bewust niets, maar ik heb vaak het idee dat regisseurs die capriolen met hun camera uithalen proberen te verbloemen dat hun verhaal of acteurs gewoon niet erg interessant zijn.

Wat voor eer valt er te behalen voor een jonge regisseur als hij een bekende klassieker verfilmt? Alfonso Cuarón, die zelf ook scenario's schrijft, vertelde mij ooit dat het scenario een soort gids is voor tijdens de opnames en dat je, vooral als je wat tijd hebt, af kunt wijken van wat er in het script staat om een beetje te experimenteren. Je hoeft niet altijd netjes binnen de lijntjes te kleuren. Met klassiekers zoals Jane Eyre moet je als regisseur je eigen visie vooral in het perspectief verwerken, je moet een nieuwe invalshoek op een bekend verhaal zien te vinden.

Boyd van Hoeij

De Filmkrant sprak met Cary Fukunaga tijdens het filmfestival van Karlovy Vary.



top
Artikelen
Cannes is de Champions League (FilmSlot)
12 speelfilms voor 40 cent
Misdaadgolf Een zooitje ongeregeld
De Nederlandse film schrijft geschiedenis
De rode loper Weg met het veilige zwart
Slapstick in film Meer gooi- en smijtwerk!
No Comment Conferentie Nieuwe Filmkritiek
Venetië 2011 Eiland voor de zintuigen

Interviews
Urszula Antoniak over Code Blue Engel des doods
Nanni Moretti over Habemus Papam 'Ik ben niet per se blij zonder God'
Cary Joji Fukunaga over Jane Eyre Klassieke roman als moderne gothic
Béla Tarr over The Turin Horse 'Jouw leven zal eindigen'
Alejandro Landes over Porfirio De wraak van de luchtpiraat

Rubrieken
Redactioneel
FilmKort
FilmSterren
FilmThuis
FilmGedicht
Spotlight Sylvia Hoeks
FilmBoeken Steven Soderbergh
FilmPers
Ebele Wybenga (Upload Cinema) De lange nacht
Actie!
World Wide Angle (NL)
Evenementen (Focus)


Recensies
Beginners Iedereen de kast uit
De Bende van Oss Misdaadglamour is ver te zoeken
Circumstance Sensueel politiek activisme
Code Blue Fataal verlangen naar intimiteit
Contagion 'Sex, lies and red tape'
The Debt De prijs van vals heldendom
The Guard Anarchist in uniform
Habemus Papam De zwaarste baan ter wereld
The Ides of March Makelaars van de macht
Jane Eyre (Cary Fukunaga) Nietig in de natuur
Lotus Crisis in Rotterdam
La mirada invisible Spion van de macht
One Day Liefde op de loer
Porfirio Het grote drama van de alledaagsheid
Restless Ongenode begrafenisgast
The Stoning of Soraya M. Kolkende walging
Times like deese Van katoenplukken naar Obama
The Turin Horse Koortsig ondergangsverhaal