Western
Ubiquity
More Human Than Human
The Third Murder
Holland Festival: The Artist & the Pervert / Hyena
Lachen om de tiran

The Death of Stalin

Engeland/België/Frankrijk/Canada/Verenigde Staten, 2017 | Armando Iannucci
Hoe maak je satire over een gruweltiran? The Death of Stalin is meer grotesk absurdisme dan een vlijmscherp politiek fileermes.

Kijken naar The Death of Stalin is een vervreemdende ervaring: de film gaat over de duistere gruwelperiode van het stalinisme, maar doet vooral aan de Britse (politieke) humortraditie denken. De gedachte aan Monty Python en Spitting Image, om maar iets te noemen, verdwijnt nooit. Begrijpelijk, want regisseur Armando Iannucci parodieerde met de tv-series The Thick of It en Veep het Britse en Amerikaanse politieke gekonkel achter de schermen. The Death of Stalin maakt je ervan bewust dat de satire in deze series zich niet automatisch laat verplaatsen naar het stalinistische Rusland. Het is makkelijk lachen om de opgeblazen ego's van westerse politici, die hooguit hun baan kunnen verliezen, maar lachen om Stalin en zijn machtskliek is ingewikkelder, omdat het bij hen om leven en dood draait. Een kluchtig-humoristische benadering valt hier — excusez le mot — dood neer.
Het is veelzeggend dat de onderkoeld gefilmde ware gebeurtenis waarmee het in Rusland verboden The Death of Stalin opent de meeste indruk maakt. Het is 1953. Stalin luistert 's avonds in het Kremlin op de radio naar een live uitgezonden klassiek concert. De dictator is ontroerd en wil er meteen een opname van hebben. In de radiostudio, waarin het concert werd gespeeld, breekt paniek uit, want er is geen opname van de uitvoering gemaakt. Stalin teleurstellen betekent mogelijk een doodvonnis, dus moeten de musici het concert nog een keer spelen, zodat het alsnog kan worden opgenomen. De van de zenuwen ingestorte dirigent wordt vervangen door een van zijn bed gelichte dirigent. Alles om Stalin tevreden te stellen.
De zenuwslopende gebeurtenis illustreert perfect de immense angst voor Stalin, die als een god over leven en dood beschikt. Die angst is ook voelbaar bij het groepje getrouwen — Chroesjtsjov, Molotov, Beria en Malenkov — dat 's avonds in het Kremlin de Grote Leider, die uitblinkt in boerse humor, gezelschap moet houden. Uit angst om hem te mishagen, houdt Chroesjtsjov nauwkeurig bij om welke grappen Stalin lacht en vooral niet lacht. Het zijn deze grimmig-humoristische scènes die de stalinistische sfeer voelbaar maken, maar als na Stalins dood een strijd om de macht losbarst worden de grappen kluchtiger en bevinden we ons niet meer in stalinistisch Rusland, maar in het universum van een begenadigde Britse politieke satiricus, wiens grappen en grollen afketsen op de gruwelijke Russische werkelijkheid. Het op een Frans stripboek gebaseerde The Death of Stalin is een fascinerende film, maar om een andere reden dan Inannucci denkt: de film illustreert onbedoeld dat het Britse raster van politieke satire niet op elke politieke cultuur past.

Jos van der Burg


top
The Death of Stalin

Mei 2018 #409

Gerelateerd

Armando Iannucci over The Death of Stalin: Over ti­ran­nen met ha­gel­wit­te tanden

Productie
Catherine Dumonceaux
Nicolas Duval Adassovsky
Kevin Loader
Tanya Sokolova
Laurent Zeitoun
Yann Zenou
Regie
Armando Iannucci
Scenario
Armando Iannucci
David Schneider
Ian Martin
Camera
Zac Nicholson
Montage
Peter Lambert
Art direction
Cristina Casali
Muziek
Christopher Willis
Met
Steve Buscemi
Simon Russell Beale
Michael Palin
Jeffrey Tambor

Kleur, 107 minuten

Distributie
September Film
Te zien
vanaf 3 mei

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Regisseurindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ


I

Armando Iannucci The Death of Stalin
Armando Iannucci IN THE LOOP
Armando Iannucci THE THICK OF IT
Leon Ichaso BITTER SUGAR
Leon Ichaso THE FEAR INSIDE ME
Ab van Ieperen DE NIETSNUT
Álex de la Iglesia 800 BALAS
Álex de la Iglesia ACCION MUTANTE
Álex de la Iglesia BALADA TRISTE DE TROMPETA
Álex de la Iglesia LA COMUNIDAD
Álex de la Iglesia CRIMEN FERPECTO
Álex de la Iglesia EL DIA DE LA BESTIA
Álex de la Iglesia PERDITA DURANGO
Bernie IJdis A DREAMSCAPE, GAMBLING IN AMERICA
Bernie IJdis Hoy como ayer
Bernie IJdis JALAN RAYA POS (DE GROOTE POSTWEG)
Bernie IJdis RIVIERA HOTEL
Im Kwon-Taek CHUNHYANG
Im Kwon-Taek SOPYONJE
Im Sang-soo THE HOUSEMAID
Hiroyuki Imaishi DEAD LEAVES
Shohei Imamura DR. AKAGI
Shohei Imamura UNAGI
Shohei Imamura VENGEANCE IS MINE
Shohei Imamura WARM WATER UNDER A RED BRIDGE
Markus Imhoof More Than Honey
Michael Imperioli THE HUNGRY GHOSTS
In-soo Radstake PARRADOX
Alejandro Gonzáles Iñárritu 21 GRAMS
Alejandro Gonzáles Iñárritu AMORES PERROS
Alejandro González Iñárritu BABEL
Alejandro González Iñárritu Birdman
Alejandro González Iñárritu BIUTIFUL
Alejandro González Iñárritu The Revenant
Eva Ionescu I'm Not a F**king Princess
Otar Iosseliani ADIEU, PLANCHER DES VACHES!
Otar Iosseliani BRIGANDS, CHAPITRE VII
Otar Iosseliani LA CHASSE AUX PAPILLONS
Otar Iosseliani JARDINS EN AUTOMNE
Otar Iosseliani LUNDI MATIN
Pablo Iraburu, Harkaitz Martinez de San Vicente, Igor Otxoa NÖMADAK TX
John Irvin CITY OF INDUSTRY
John Irvin THE FINE ART OF LOVE
John Irvin A MONTH BY THE LAKE
John Irvin SHINER
John Irvin WIDOW'S PEAK
James Isaac JASON X: FRIDAY THE 13TH, PART 10
Kris Isacsson DOWN TO YOU
Robert Iscove SHE'S ALL THAT
Ifa Isfansyah One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
Timur Ismailov BINGO
Ángel Isquierdo DRAKENHEUVEL
Aline Isserman L' OMBRE DU DOUTE
Guillaume Ivernel, Arthur Qwak DRAKENJAGERS
James Ivory THE GOLDEN BOWL
James Ivory Howards End
James Ivory JEFFERSON IN PARIS
James Ivory THE REMAINS OF THE DAY
James Ivory SURVIVING PICASSO
Keenen Ivory Wayans SCARY MOVIE
Keenen Ivory Wayans SCARY MOVIE 2
Kenji Iwamoto MONKEYS IN PARADISE