Als alle gewichtheffers het afleggen
TUSSEN HEMEL EN AARDE
Nederland, 2007 | Masja Novikova, Frank van den Engel
De documentaire tussen hemel en aarde toont de invloed van het dictatoriale regime in Oezbekistan op twee circusfamilies. Van de meeste films overleven in ons geheugen niet meer dan een paar beelden. Van tussen hemel en aarde weet ik nu al welk beeld ik mij over twintig jaar zal herinneren. Het is gemaakt door Melle van Essen, Nederlands beste cameraman. Het flitst na ruim vier minuten voorbij. In de minuten ervoor heeft de film een koorddanseres geïntroduceerd, die deel uitmaakt van een circusfamilie. Prachtig toont de film de concentratie op het gezicht van de twintiger. We zien haar rennen over het slappe koord. Plotseling gebeurt het. Van Essen filmt de koorddanseres uit de verte onder zo'n bizarre hoek dat het lijkt alsof ze over boomtoppen rent. Jezus kon over water lopen, maar deze vrouw over bomen. Ze lijkt tussen hemel en aarde te zweven. Vooral om dit surrealistische beeld is tussen hemel en aarde de moeite waard. Niet dat de rest niet interessant is, maar het ene superieure beeld overstijgt het conventionele documentaire karakter van tussen hemel en aarde. De film van Frank van den Engel en Masja Novikova voert in Oezbekistan de twee zestigers Achat en Tursun op, die beiden met hun gezinnen een circus hebben. De mannen waren altijd dikke vrienden, maar politieke meningsverschillen dreven hen uit elkaar. Stukje bij beetje onthult de film de reden van de verwijdering. Het is een tragisch verhaal over hoe het uiteenvallen van de Sovjet Unie de Oezbeken geen vrijheid bracht, maar een nieuwe dictatuur. In de jaren negentig sloten Achat en Tursun zich aan bij een oppositiepartij, maar na het verbod op politieke partijen sloegen beiden een andere weg in.
Zwaardvis
tussen hemel en aarde gaat over moed en opportunisme, waarbij de makers het oordeel aan de kijker overlaten. Heeft hij meer begrip voor Achat of Tursun? De werkelijkheid blijkt weer eens ingewikkeld. Het doet misschien een politieke film vermoeden, maar tussen hemel en aarde kijkt vooral naar het dagelijks leven van de twee families. De sfeer van kleine circussen straalt van het doek af. Het is een wereld waarin stoere gewichtheffers aan lang vervlogen tijden doen denken. Waar zie je nog mannen die een auto optillen? Of met kinderen om zich heen zwaaien? En dat alles in ongerepte landschappen met heuvels en snelstromende beekjes, die een aards paradijs doen vermoeden. Hoe misleidend kunnen landschappen zijn: achter de idylle schuilt een dictator die demonstraties tegen zijn bewind in bloed smoort. Het contrast bezorgt tussen hemel en aarde een tragische ondertoon. Met als misschien meest tragische personage de koorddanseres. De zestigers hebben een leven achter zich, maar zij staat aan het begin. Welke weg moet zij kiezen? Net als haar vader politiek actief worden? Trouwen? Koorddanseres blijven? Er biggelen tranen over haar wangen.
tussen hemel en aarde wordt voorafgegaan door Frank van den Engels korte film lipari over de traditionele jacht op zwaardvissen in de buurt van het Italiaanse eilandje Lipari. Dat fraaie filmpje doet denken aan Vittorio de Seta's korte films uit de jaren vijftig die recent in het Filmmuseum waren te zien.
Jos van der Burg
Regisseurindex
ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ
N
Sana Na N'Hada
XIME
Na Hong-jin
THE CHASER
Jeffrey Nachmanoff
TRAITOR
Ruba Nadda
CAIRO TIME
Ruba Nadda
SABAH
Petter Naess
ELLING
Petter Naess
HOPPET
Arne Lindtner Naess
S.O.S. KLEINE ZEEHOND
Nagisa Oshima
GOHATTO
Nagisa Oshima
THE SUN'S BURIAL
Antonio Naharro, Alvaro Pastor
YO, TAMBIÉN
Chris Nahon
KISS OF THE DRAGON
Mira Nair
MONSOON WEDDING
Mira Nair
THE NAMESAKE
Mira Nair
SALAAM BOMBAY!
Olivier Nakache, Eric Toledano
Intouchables
Desmond Nakano
WHITE MAN'S BURDEN
Hideo Nakata
The Complex
Hideo Nakata
DARK WATER
Pan Nalin
AYURVEDA — ART OF BEING
Pan Nalin
SAMSARA
Bharat Nalluri
MISS PETTIGREW LIVES FOR A DAY
Terence Nance
An Oversimplification of Her Beauty
Naoko Ogigami
MEGANE
Gerardo Naranjo
DRAMA/MEX
Gerardo Naranjo
VOY A EXPLOTAR
Naruse Mikio
ANI IMOTO
Vincenzo Natali
CYPHER
Vincenzo Natali
SPLICE
Mort Nathan
BOAT TRIP
Gregory Nava
BORDERTOWN
Gregory Nava
SELENA
Oscar Ruiz Navía
Crab Trap
Safy Nebbou
Comme un homme
Safy Nebbou
L' EMPREINTE DE L'ANGE
Dana Nechustan
DUNYA & DESIE IN MAROKKO
Dana Nechustan
NACHTRIT
Dana Nechustan
TOTAL LOSS
Nederlandse kortfilmers
EENOOG KONING
Anthony Neilson
THE DEBT COLLECTOR
Martijn van Nellestijn
SINTERKLAAS & HET GEHEIM VAN HET GROTE BOEK
Martijn van Nellestijn
SINTERKLAAS EN DE VERDWENEN PAKJESBOOT
Martijn van Nellestijn
SINTERKLAAS EN HET PAKJESMYSTERIE
Martijn van Nellestijn
Sinterklaas en het raadsel van 5 december
Martijn van Nellestijn, Aram van de Rest
Joris & Boris en het geheim van de tempel
Jessie Nelson
CORRINA, CORRINA
Tim Blake Nelson
THE GREY ZONE
Jan Nemec
DIAMONDS OF THE NIGHT
Cristian Nemescu
CALIFORNIA DREAMIN' (ENDLESS)
Shirin Neshat, Shoja Azari
WOMEN WITHOUT MEN
Jelle Nesna
CARMEN VAN HET NOORDEN
Sandra Nettelbeck
BELLA MARTHA
Sandra Nettelbeck
SERGEANT PEPPER
Daniel Nettheim
The Hunter
Mark Neveldine, Brian Taylor
CRANK
Mark Neveldine, Brian Taylor
GAMER
Mark Neveldine, Brian Taylor
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
Mike Newell
AN AWFULLY BIG ADVENTURE
Mike Newell
DONNIE BRASCO
Mike Newell
FOUR WEDDINGS AND A FUNERAL
Mike Newell
Great Expectations
Mike Newell
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
Mike Newell
INTO THE WEST
Mike Newell
LOVE IN THE TIME OF CHOLERA
Mike Newell
MONA LISA SMILE
Mike Newell
PRINCE OF PERSIA: SANDS OF TIME
Mike Newell
PUSHING TIN
Jeff Newitt, Peter Lord
Pirates!
Filip Van Neyghem, Tom Van Overberghe, Wim Symoens, Boris Paval Conen, Nathalie Deklerck, Robbe De Hert, Wolke Kluppell
ELIXIR D'ANVERS
Kim Nguyen
Rebelle
Andrew Niccol
GATTACA
Andrew Niccol
The Host
Andrew Niccol
In Time
Andrew Niccol
LORD OF WAR
Andrew Niccol
S1MØNE
Mike Nichols
THE BIRDCAGE
Mike Nichols
CHARLIE WILSON'S WAR
Mike Nichols
CLOSER
Mike Nichols
PRIMARY COLORS
Jeff Nichols
Take Shelter
Mike Nichols
WOLF
Dewey Nicks
SLACKERS
Guillaume Nicloux
La religieuse
Ansgar Niebuhr e.a.
PRINSES LILLIFEE
Ansgar Niebuhr, Thomas Bodenstein
Prinses Lillifee en de kleine eenhoorn
Thomas Borch Nielsen
SUNSHINE BARRY EN DE DISCOWORMEN
Jesper W. Nielsen
TWEE KEER IDA (FORBUDT FOR BØRN)
Sebastian Niemann
7 DAYS TO LIVE
Manolo Nieto
LA PERRERA
Victor Nieuwenhuijs, Maartje Seyferth
CREPUSCULE
Victor Nieuwenhuijs, Maartje Seyferth
LULU
Victor Nieuwenhuijs, Maartje Seyferth
VENUS IN FURS
Victor Nieuwenhuijs, Maartje Seyferth
VLEES
Kees van Nieuwkerk, Teddy Cherim
STERKE VERHALEN
Johan Nijenhuis
ALIBI
Johan Nijenhuis
Bennie Stout
Johan Nijenhuis
COSTA!
Johan Nijenhuis
FOEKSIA DE MINIHEKS
Johan Nijenhuis
Verliefd op Ibiza
Johan Nijenhuis
VOLLE MAAN
Johan Nijenhuis
ZOOP IN AFRIKA
Johan Nijenhuis
ZOOP IN INDIA
Johan Nijenhuis
ZOOP IN ZUID-AMERIKA
Karin Nilsson, Lasse Persson, Per Åhlin, Alicja Jaworski
SPOOKTIJD MET LABAN
Johannes Stjärne Nilsson, Ola Simonsson
SOUND OF NOISE
Ning Hao
MONGOLIAN PING PONG
Ning Ying
FOR FUN
Ning Ying
ON THE BEAT
Robert De Niro
A BRONX TALE
Robert De Niro
THE GOOD SHEPHERD
Marcus Nispel
Conan The Barbarian 3D
Marcus Nispel
FRIDAY THE 13TH (2009)
Marcus Nispel
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE
Frank Nissen
POEH'S LOLLIFANTEN FILM
Troy Nixey
Don't Be Afraid of the Dark
NN
PAMELA ANDERSON & TOMMY LEE ONGECENSUREERD
Gaspar Noé
ENTER THE VOID
Gaspar Noé
IRRÉVERSIBLE
Gaspar Noé
SEUL CONTRE TOUS
Gaspar Noé, Laurent Cantet, Elia Suleiman, Benicio del Toro, Julio Medem, Juan Carlos Tabío, Pablo Trapero
7 Days in Havana
Gaspar Noé, Marina Abramovic, Matthew Barney, Marco Brambilla, Larry Clark, Richard Prince, Sam Taylor Wood
DESTRICTED
Michael Noer
Northwest (Nordvest)
Christopher Nolan
BATMAN BEGINS
Christopher Nolan
THE DARK KNIGHT
Christopher Nolan
The Dark Knight Rises
Christopher Nolan
FOLLOWING
Christopher Nolan
INCEPTION
Christopher Nolan
INSOMNIA
Christopher Nolan
MEMENTO
Christopher Nolan
THE PRESTIGE
George Nolfi
THE ADJUSTMENT BUREAU
Nonzee Nimibutr
JAN DARA
Paul & Menno de Nooijer
100% DE NOOIJER
Menno & Paul de Nooijer
EXIT (EXI+)
Chris Noonan
BABE
Chris Noonan
MISS POTTER
Khyentse Norbu
THE CUP
Khyentse Norbu
TRAVELLERS AND MAGICIANS
Stephen Norrington
BLADE
Stephen Norrington
THE LEAGUE OF EXTRAORDINARY GENTLEMEN
Rufus Norris
Broken
Edward Norton
KEEPING THE FAITH
Jonathan Nossiter
MONDOVINO
Claudine Nougaret, Raymond Depardon
Journal de France
Nima Nourizadeh
Project X
Maria Novaro
EL JARDIN DEL EDEN
Masja Novikova, Frank van den Engel
TUSSEN HEMEL EN AARDE
Cyrus Nowrasteh
The Stoning of Soraya M.
Phillip Noyce
THE BONE COLLECTOR
Phillip Noyce
CATCH A FIRE
Phillip Noyce
CLEAR AND PRESENT DANGER
Phillip Noyce
PATRIOT GAMES
Phillip Noyce
THE QUIET AMERICAN
Phillip Noyce
RABBIT-PROOF FENCE
Phillip Noyce
THE SAINT
Phillip Noyce
SALT
Phillip Noyce
SLIVER
Hans Van Nuffel
Adem
Garin Nugroho
LEAF ON A PILLOW
Garin Nugroho
OPERA JAWA
Victor Nunez
ULEE'S GOLD
Trevor Nunn
TWELFTH NIGHT
Claude Nuridsany, Marie Pérennou
GENESIS
Claude Nuridsany, Marie Pérennou
MICROCOSMOS
