Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Tot de dood ons verenigt

Amour fou (Jessica Hausner over)

Oostenrijk, 2014 | Jessica Hausner
Was het grote liefde, noodlot of een banale opeenvolging van toevallige gebeurtenissen? Amour fou ontrafelt het zelfmoordpact van Heinrich von Kleist en Henriette Vogel.

Door Dana Linssen

Zelf noemt ze het een 'romantische komedie'. Maar de beste leerling van filmmakers Michael Haneke en Ulrich Seidl heeft een apart gevoel voor humor. De nieuwste film van Jessica Hausner (Lourdes) gaat namelijk over het zelfmoordpact dat de Duitse romantische dichter Heinrich von Kleist in 1811 met de doodzieke Henriette Vogel sloot. Romantisch. Ja. Komisch? Niet bepaald. Maar Hausner ziet het komische meer in "de absurditeit — van de situatie, van de liefde, van het noodlot, van het feit dat Kleist zo overtuigd was van het feit dat hij in de dood zijn grote doel zou vinden". We spreken de Oostenrijkse tijdens het Filmfestival Cannes, waar Amour fou zijn wereldpremière beleefde. Nu is hij, voorafgaande aan zijn Nederlandse release, te zien op het Filmfestival Rotterdam.

Jessica Hausner (portret Gianmaria Gava)


Zelfmoordpact
Jessica Hausner kwam de geschiedenis van Heinrich von Kleist en Henriette Vogel op het spoor toen ze zich in algemene zin verdiepte in groepssuïcides en zelfmoordpacten. "Ik was benieuwd naar de beweegredenen van mensen om samen een einde aan hun leven te maken. Het komt regelmatig voor, maar het zijn vaak hele zware, tragische verhalen, die loodzwaar worden als je ze navertelt. Toen las ik dat Kleist eigenlijk al zijn hele leven mensen vroeg om met hem zelfmoord te plegen. In 1799, toen hij 21 jaar oud was, schreef hij zijn halfzus Ulrike een brief waarin hij zei dat hij het onbegrijpelijk vond dat mensen zonder 'Lebensplan', zonder plan voor hun leven konden. De ironie is natuurlijk dat zijn grote plan uiteindelijk de dood was."

Tegendeel
Voordat hij Henriette Vogel bereid vond om met hem te sterven, vroeg Kleist achtereenvolgens zijn beste vriend en zijn nicht om zijn zelfmoordpartner te zijn. Vogel wilde wel, maar alleen omdat zij toch al ten dode was opgeschreven. Hausner: "Dat is in alles het tegendeel van die grote romantische daad die hij er zelf van heeft willen maken. Die discrepantie, en die tragiek, die interesseerden mij."
Er is nog een andere reden om aan te nemen dat de 'amour fou' van beiden ook meer 'fou' (dwaas, obsessief) dan 'amour' was: "Er was waarschijnlijk niet eens sprake van een erotische of seksuele relatie tussen beiden. Al zegt Vogels echtgenoot aan het einde: 'Het was waarschijnlijk toch liefde', en daarin kan hij ook best eens gelijk hebben. Niemand kan weten wat ze in die laatste momenten echt gevoeld hebben. Ik vind ook niet dat hun afscheidsbrieven daar eenduidig over zijn. Of laten we zeggen dat het op z'n minst open is voor interpretatie. Maar voor de Kleistianen was het natuurlijk ware liefde. Zelfs het gedicht dat hij voor haar schreef en dat ik hem in de film aan haar laat voorlezen, 'wil' zo graag een geweldig gedicht zijn, maar het is ook best pathetisch. Ik moest eerlijk gezegd een beetje lachen toen ik het voor het eerst las."

Ware liefde
"En wat betekent het eigenlijk, 'echt' van iemand houden?", vraagt Hausner zich vervolgens af. Ze vindt Kleists wens iemand te vinden die van hem houdt als van het leven zelf eigenlijk nogal narcistisch, en een beetje kinderlijk: "Dat onvoorwaardelijke, natuurlijk kennen we dat allemaal, en het klinkt ook heel mooi. Maar kom op, hoe wil je dat in het leven van alledag vormgeven? Ik vond het interessant om met die vraag een beetje te provoceren. Mensen kunnen echt gevangen zitten in hun denkbeelden over de ware liefde."
Die gevangenschap was ook de voornaamste sleutel tot de rigide en formalistische stijl van de film. Strakke kaders, emotieloos acteren, het staat allemaal haaks op wat we van de Romantiek kennen. Hausner: "De stijl is bedoeld om de Romantiek te ondervragen. Wat is individualiteit, wat is authenticiteit, wat maakt dat we zijn wie we zijn. De romantische dichters en kunstenaars hadden daar heel erg geïdealiseerde ideeën over. Ik wilde laten zien dat we ook sterk door sociale conventies worden bepaald; wie je bent wordt ook bepaald door met wie je bent en wat je omgeving van je verwacht. Met name in Oostenrijk, waar omgangsvormen tot op de dag van vandaag sterk ritualistisch zijn. In die zin is het ook een Oostenrijkse, contemporaine film geworden."

Feminisme
Hausner gaf in haar eerdere films ook blijk van een feministische kijk op haar vrouwelijke hoofdpersonen. Toch zou het haar nu te ver gaan om te zeggen dat Kleist Vogel in zekere zin 'bevrijdt' uit haar huwelijk. "Wat is dat dan voor bevrijding, met aan de ene kant de gevangenschap van het huwelijk en aan de andere kant die... ja wat eigenlijk, die van de dood? Dat is wat ze aan het einde van de film ook zegt: 'Er is geen ander leven.'
"Weet je wat", vervolgt ze, "het is voor ons zo makkelijk om nu te zeggen: de aristocratie is een achterhaalde klasse, de democratie is geweldig, of inmiddels ook alweer achterhaald; het huwelijk slaat nergens op, ware liefde, nou ja wat je ook over de ware liefde wilt zeggen. Maar het is hun waarheid. Dat fascineert me. Hoe waarheid relatief kan zijn, historisch of sociologisch bepaald en toch de waarheid. Voor hen."



Filmkrant.Live verzorgt in januari een inleiding bij must see Amour fou:
Natlab door Plaza Futura | Eindhoven | 29 januari | door Sasja Koetsier
Meer info op filmkrant.nl > filmkrant.live


top
Amour fou (Jessica Hausner over)

Februari 2015 #373



Productie
Martin Gschlacht
Bady Minck
Alexander Dumreicher-Ivanceanu
Philippe Bober e.a.
Regie en scenario
Jessica Hausner
Camera
Martin Gschlacht
Montage
Karina Ressler
Art direction
Katharina Wöppermann
Met
Christian Friedel
Birte Schnoeink

Kleur, 96 minuten

Distributie
Lumière
Te zien
op het Filmfestival Rotterdam en vanaf 29 januari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


A

À BOUT DE SOUFFLE
A DEMAIN
A DIVINA COMÉDIA
À l'aveugle
A L'ORIGINE
A la Cantábrica
A LA PLACE DU COEUR
À LA VERTICALE DE L'ÉTÉ
À MA SOEUR (FAT GIRL)
À MAINS NUES
À perdre la raison
À TOUT DE SUITE
A TOUTE VITESSE
A VENDRE
THE A-TEAM
A.I. Artificial Intelligence
A.K.A.
AALTRA
Aanmodderfakker
AANRIJDING IN MOSCOU
DE AAP
Abduction
THE ABDUCTION CLUB
ABEL
ABELTJE
ABGESCHMINKT
ABOUNA
ABOUT A BOY
ABOUT ADAM
ABOUT ELLY
About Last Night
ABOUT SCHMIDT
About Time
Above Us All
El abrazo de la serpiente
EL ABRAZO PARTIDO
LOS ABRAZOS ROTOS
ABRE LOS OJOS
Abrir puertas y ventanas
ABSOLUTE GIGANTEN
ABSOLUTE POWER
Absolutely Fabulous: The Movie
Las acacias
ACCELERATOR
ACCIDENTAL HERO
THE ACCIDENTAL HUSBAND
THE ACCIDENTAL SPY
ACCION MUTANTE
L' ACCOMPAGNATRICE
The Accountant
ACE VENTURA: PET DETECTIVE
ACE VENTURA: WHEN NATURE CALLS
Achtste-groepers huilen niet
THE ACID HOUSE
ACROSS THE UNIVERSE
The Act of Killing
Act of Valor
ADAM & PAUL
ADAM'S APPLES
ADAM'S RIB
ADAPTATION.
ADDAMS FAMILY VALUES
ADDICTED TO LOVE
ADDO, KONING DER DIEREN
ADELHEID
Adem
Adieu au langage
Adieu Berthe
ADIEU FORAIN
ADIEU, PLANCHER DES VACHES!
Les adieux à la Reine
Adios Amigos
THE ADJUSTMENT BUREAU
Admission
ADORATION
ADRENALINE
ADRIENN PAL
ADRIFT
ADVENTURELAND
THE ADVENTURES OF PLUTO NASH
THE ADVENTURES OF PRISCILLA, QUEEN OF THE DESERT
The Adventures of Tintin
L' ADVERSAIRE
ADVOCAAT VAN DE HANEN
ADVOCAATJE LEEF JE NOG?
AE FOND KISS
AEON FLUX
AFBLIJVEN
AFFAIR PLAY
UNE AFFAIRE DE GOÛT
LES AFFINITÉS ÉLECTIVES
AFFLICTION
AFRAID OF THE DARK
ÀFRICA
AFRICA UNITED
THE AFRICAN QUEEN
African Safari
Afscheid van de maan
After Earth
AFTER LIFE
After the Storm
AFTER THE SUNSET
After the Tone
AFTER THE WEDDING
AFTERGLOW
Aftermath
AFTERSCHOOL
AGAINST THE ROPES
AGATA E LA TEMPESTA
The Age of Adaline
THE AGE OF INNOCENCE
AGENT CODY BANKS
AGENT CODY BANKS 2
AGORA
THE AGRONOMIST
AGUA FRÍA DEL MAR
AI NO SHINSEKAI (A NEW LOVE IN TOKYO/TOKYO DECADENCE 2)
Ai Weiwei: Never Sorry
AILEEN: LIFE AND DEATH OF A SERIAL KILLER
AIMÉE & JAGUAR
Ain't Them Bodies Saints
AIR BUD
AIR BUD: DE TOPSCOORDER
UN AIR DE FAMILLE
AIR DOLL
AIR FORCE ONE
AIRHEADS
Aita
AJAMI
AJAX — DAAR HOORDEN ZIJ ENGELEN ZINGEN
ALAMAR
THE ALAMO
ALASKA
ALATRISTE
Albert Nobbs
Alberta
ALBINO ALLIGATOR
Alceste à bicyclette
ALEGRÍA
ALETTA JACOBS: HET HOOGSTE STREVEN
Alex Cross
ALEX VAN WARMERDAM DVD-BOX
Alex van Warmerdam: Gebouwd voor de film
ALEXANDER
ALEXANDER NEVSKY
ALEXANDRA
ALEXANDRA'S PROJECT
ALFIE
ALI
ALI G INDAHOUSE
ALI ZAOUA
ALIAS KURBAN SAÏD
Alias Maria
ALIBI
ALICE
ALICE IN WONDERLAND
Alice Through the Looking Glass
ALIEN LEGACY BOX
ALIEN RESURRECTION
ALIEN VS PREDATOR
ALIEN VS PREDATOR 2
ALIEN — THE DIRECTOR'S CUT
ALIVE
ALL GOD'S CHILDREN CAN DANCE
All is Lost
ALL MEN ARE MORTAL
ALL NIGHT HORROR SHOW 9
ALL OR NOTHING
All Quiet on the Western Front
All Roads Lead to Rome
ALL STARS
All stars 2: Old stars
ALL THE BOYS LOVE MANDY LANE
ALL THE INVISIBLE CHILDREN
ALL THE PRETTY HORSES
ALL THE RIGHT NOISES
ALL THINGS FAIR
All You Need is Me
ALLE TIJD
Alleen maar nette mensen
Alléluia
Alleman (Workshop Filmkritiek)
Alles is familie
ALLES IS LIEFDE
ALLES MOET WEG
ALLES STROOMT
Alles van waarde
Allied
Almanya — Wilkommen in Deutschland
ALMOST FAMOUS
Alone in Berlin
ALONG CAME A SPIDER
ALONG CAME POLLY
Aloys
ALPHA & OMEGA 3D
ALPHA DOG
Alphabet
ALPHAVILLE
Alps
Als je verliefd wordt
ALS KAT EN HOND
ALTIPLANO
ALVIN & THE CHIPMUNKS 2
Alvin & The Chipmunks 3
ALVIN AND THE CHIPMUNKS
Alvin en de Chipmunks: The Road Chip
ALZA LA TESTA
AM SEIDENEN FADEN
LOS AMANTES DEL CÍRCULO POLAR
Los amantes pasajeros
LES AMANTS CRIMINELS
LES AMANTS RÉGULIERS
The Amazing Catfish
AMAZING GRACE
The Amazing Spider-Man 2 3D
The Amazing Spider-Man 3D
AMAZONES
Amazonia
AMEN.
AMER
AMERICA'S SWEETHEARTS
THE AMERICAN
AMERICAN BEAUTY
AMERICAN BUFFALO
AMERICAN CUISINE (CUISINE AMÉRICAINE)
American Dreams (lost and found)
AMERICAN DREAMZ
AMERICAN GANGSTER
AMERICAN HISTORY X
American Honey
American Pastoral
AMERICAN PIE
AMERICAN PIE 2
American Pie: The Reunion
AMERICAN PIE: THE WEDDING (AMERICAN WEDDING)
THE AMERICAN PRESIDENT
AMERICAN PSYCHO
American Sniper
AMERICAN SPLENDOR
American Ultra
AN AMERICAN WEREWOLF IN PARIS
AMERRIKA
L' AMI HOLLANDAIS
L' AMICO DI FAMIGLIA
AMIN
AMISTAD
AMITYVILLE HORROR
AMNESIA
AMONG HORSES AND MEN
L' AMORE MOLESTO
AMORES PERROS
Amour
Un amour de jeunesse
Amour fou (Jessica Hausner over)
LES AMOURS IMAGINAIRES
AMSTERDAM, GLOBAL VILLAGE
Amy
AMY'S ORGASM
An
AN ALAN SMITHEE FILM: BURN HOLLYWOOD BURN
AN ANGEL FOR MAY
AN AWFULLY BIG ADVENTURE
AN EDUCATION
AN ENGLISHMAN IN NEW YORK
AN IDEAL HUSBAND
AN INCONVENIENT TRUTH
AN UNFINISHED LIFE
Ana ana
L' anabase
ANACONDA
ANACONDAS
ANALYZE THAT
ANALYZE THIS
ANASTASIA
ANATOMIE
ANCHE LIBERO VA BENE
THE ANCHORAGE
Anchorman 2: The Legend Continues
And Everything is Going Fine
AND NOW... LADIES AND GENTLEMEN
And So It Goes
AND THE BAND PLAYED ON
AND WHEN DID YOU LAST SEE YOUR FATHER
Die andere Heimat: Chronik einer Sehnsucht
ANDRE
The Andrei Tarkovsky Collection
ANDROMEDIA
ANGEL
ANGEL BABY
ANGEL EYES
ANGEL ON THE RIGHT
ANGELA'S ASHES
ANGÈLE ET TONY
THE ANGELIC CONVERSATION
ANGELS & DEMONS — HET BERNINI MYSTERIE
ANGELS OF THE UNIVERSE
The Angels' Share
ANGER MANAGEMENT
LES ANGES GARDIENS
ANGIE
ANGIE
L' ANGLAISE ET LE DUC
Angry Birds Movie
Angry Indian Goddesses
ANGST
ANGST
ANGUS, THONGS AND PERFECT SNOGGING
ANI IMOTO
ANIKI-BÓBÓ
ANIMAL
ANIMAL FACTORY
ANIMAL KINGDOM
Animals
ANIMALS UNITED 3D
ANKLAGET
ANNA AND THE KING
Anna Karenina
ANNA MAGDALENA
Annabelle
L' ANNÉE DERNIÈRE À MARIENBAD
Anni felici
Annie
ANNIE LEIBOVITZ: LIFE THROUGH A LENS
THE ANNIVERSARY PARTY
AÑO BISIESTO
UN AÑO SIN AMOR
Anomalisa
Anomalisa
ANONYMA
Anonymous
ANOTHER DAY IN PARADISE
ANOTHER YEAR
THE ANT BULLY (DE MIERENMEPPER)
Ant Man
ANTARCTICA, A TICKET TO ETERNITY
Antboy
Antboy en de wraak van de rode furie
ANTICHRIST
ANTITRUST
ANTON
ANTONIA
ANTÔNIA
Ants on a Shrimp
ANTZ
ANUBIS & HET PAD DER ZEVEN ZONDEN
ANVIL! THE STORY OF ANVIL
ANY GIVEN SUNDAY
ANY WAY THE WIND BLOWS
ANYTHING ELSE
ANYWHERE BUT HOME
Apa
APAN
THE APARTMENT
Apenstreken
Apocalypse Now
APOCALYPSE NOW REDUX
APOCALYPTO
APOLLO 13
Apollo 18
L' Apollonide — Souvenirs de la maison close
THE APOSTLE
DIE APOTHEKERIN
APP — de film
APPALOOSA
L' APPARTEMENT
L' APPÂT
DE APPEL (SIB)
LES APPRENTIS
APRÈS L'AMOUR
APRÈS LA VIE
Après mai
APRILE
APT PUPIL
APU-TRILOGIE
AQUAMARINE
Arabian Nights (As mil e uma noites)
Araf
Arbitrage
THE ARBOR
LA ARDILLA ROJA
ARE WE DONE YET?
Area 51
Argo
THE ARISTOCRATS
DE ARISTOKATTEN
ARLINGTON ROAD
ARMADILLO
ARMAGEDDON
Army of One
ARO TOLBUKHIN. EN LA MENTE DEL ASESINO
AROUND THE BEND
AROUND THE WORLD IN 80 DAYS
Arrietty
Arrival
The Art of Happiness
THE ART OF WAR
ARTEMISIA
ARTHUR
ARTHUR 3: DE STRIJD TUSSEN TWEE WERELDEN
ARTHUR AND THE MINIMOYS
ARTHUR EN DE WRAAK VAN MALTHAZARD
The Artist
Artist of Fasting (IFFR Deep Focus Adachi Masao)
As Above So Below
AS GOOD AS IT GETS
As I Lay Dying
As I Open My Eyes
AS IT IS IN HEAVEN
DE AS VAN PHOENIX
ASH WEDNESDAY
Ashes
ASHES OF TIME REDUX
ASK THE DUST
THE ASSASSIN
The Assassin (Nie Yinniang)
Assassin's Creed
ASSASSIN(S)
THE ASSASSINATION OF JESSE JAMES BY THE COWARD ROBERT FORD
THE ASSASSINATION OF RICHARD NIXON
ASSASSINS
ASSAULT ON PRECINCT 13
ASSEPOESTER EN DE KEUKENPRINS
ASSHAK, TALES FROM THE SAHARA
THE ASSOCIATE
ASTERIX & DE VIKINGEN
Asterix & Obelix 3D: De Romeinse lusthof
Asterix & Obelix bij de Britten
ASTÉRIX & OBÉLIX: MISSION CLÉOPÂTRE
ASTERIX AUX JEUX OLYMPIQUES
ASTERIX EN OBELIX TEGEN CAESAR
ASTRO BOY
THE ASTRONAUT'S WIFE
At Any Price
AT FIRST SIGHT
AT THE END OF DAYBREAK
ATANARJUAT, THE FAST RUNNER
Atlantic.
ATLANTIS
ATLANTIS
ATM
Atmen
ATONEMENT
Attack on Titan: The Movie (deel 1) en Attack on Titan: End of the World (deel 2)
ATTENBERG
Attila Marcel
AU PETIT MARGUERY
L' AUBERGE ESPAGNOLE
AUDITION
Auf der anderen Seite
AUF WIEDERSEHEN AMERIKA
AUGUST RUSH
AUGUST: A MOMENT BEFORE THE ERUPTION
August: Osage County
EL AURA
AURORA
AUSTIN POWERS IN GOLDMEMBER
AUSTIN POWERS: INTERNATIONAL MAN OF MYSTERY
AUSTIN POWERS: THE SPY WHO SHAGGED ME
AUSTRALIA
AUTO FOCUS
THE AUTOBIOGRAPHY OF NICOLAE CEAUSESCU
AUTUMN BALL
AUTUMN GOLD
AUTUMN IN NEW YORK
AUTUMN MOON
AVALON
Avant l'hiver
AVATAR
AVENGE BUT ONE OF MY TWO EYES
THE AVENGERS
The Avengers
The Avengers: Age Of Ultron
L' avenir
AVETIK
THE AVIATOR
DE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE 1
DE AVONTUREN VAN PINOKKIO
The Awakening
AWAY FROM HER
AWAY WE GO
AWAY WITH WORDS
AYURVEDA — ART OF BEING
AZULOSCUROCASINEGRO
AZUR & ASMAR