Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
Bess (Emily Watson) zoekt contact met het Hogere Lijden aan goedheid

BREAKING THE WAVES

Denemarken/Frankrijk, 1996 | Lars von Trier
Na de fascisten, criminelen, bedriegers en opportunisten die Lars von Trier in zijn voorgaande films opvoerde, komen in Breaking the waves louter mensen voor die streven naar het goede en het beste met de wereld en hun medemens voor hebben. Desalniettemin is het de meest tragische film die Von Trier tot nu toe maakte. En de mooiste.

Uit het zeer diverse oeuvre van Von Trier blijkt dat hij zich graag en veelvuldig het erfgoed van de cinema ten nutte maakt. Niet alleen toont hij zich schatplichtig aan voorgangers als Alfred Hitchcock en Orson Welles, maar vooral lijkt hij geïnteresseerd in de beoefening der genres: horror (Epidemic), film noir (The element of crime, Europa), soap (The Kingdom) en nu, met Breaking the waves, het melodrama. The Kingdom kan nog begrepen worden als een parodie op een genre, maar Breaking the waves zeker niet. Von Trier eerbiedigt de wetten van het melodrama, maar weet tegelijkertijd de grenzen op te rekken die er aan gesteld worden.

Spirituele krachten
Breaking the waves is een diep tragisch verhaal, een intense liefdesgeschiedenis waarin emoties naar behoren alle ruimte krijgen. Het is het verhaal van Bess, een wat labiel en naïef meisje dat is opgegroeid binnen een strenge religieuze gemeenschap op het Schotse platteland. Ze trouwt met Jan, ouder, wereldlijker en werkzaam op een booreiland. Na de bruiloft moet Jan terug naar zee, Bess achterlatend in radeloos verlangen. Elke dag bidt ze tot God dat hij hem bij haar terugbrengt. Jan krijgt tijdens zijn werk een ongeluk en keert tot zijn nek toe verlamd terug naar huis. Hij is bang dat Bess niet in staat zal zijn haar gewone leven weer op te pakken en vraagt haar een andere minnaar te nemen. Ze weigert, maar Jan maakt haar wijs dat hij beter zal worden als zij hem over haar avonturen vertelt en zo zijn fantasie voedt en levensdrift stimuleert. De vluchtige seksuele contacten met vreemden maken Bess diep ongelukkig maar ze houdt vol en gaat steeds verder, in een diep geloof dat ze Jan zal kunnen redden. Wat ook op wonderbaarlijke wijze gebeurt.
De relatie tussen geloof en liefde, de religieuze beleving die liefde is, het lijden en de opoffering, het zijn thema's die die andere Deen, Carl-Theodor Dreyer, zijn leven lang heeft uitgedragen in zijn films. Liefde beschouwde hij als de krachtigste emotie die we kennen, een emotie die bijzondere, spirituele krachten met zich meebrengt. Bess herinnert aan een personage in Dreyers Ordet, Johannes, een geestelijk onderontwikkelde jongeman die denkt dat hij Jezus Christus is. Zijn schoonzuster, die in het kraambed gestorven is, weet hij door de kracht van zijn geloof tot leven te wekken. Ook Bess is een buitenstaander met een eigen, persoonlijke geloofsovertuiging en sommigen zeggen dat ze niet goed bij haar hoofd is. In de film wordt een verband gesuggereerd tussen Jans letterlijke wederopstanding en de kracht van haar liefde en geloof.
Waar bij Dreyer het lijden echter een consequentie is van kwade krachten in de geest van de mens, gaat Von Trier in Breaking the waves uit van het goede in de mens. Kwaadwillendheid komt er niet aan te pas. Mensen hebben het goede met elkaar voor, handelen met de beste intenties, maar door misrekening en ongeluk is het lijden onafwendbaar.

Groezelige tinten
Von Trier heeft dit thema vormgegeven in een stijl die ongeveer tegengesteld is aan die van Ordet, en die herinnert aan The Kingdom; reportage-achtig door de uit de losse hand (van Robbie Müller) gedraaide camera, grofkorrelig, grauw en flets van kleur. Alleen bij de aankondiging van een nieuw hoofdstuk in de film zijn er mooie plaatjes te zien, beelden die nog het meest doen denken aan bewegende schilderijen in prachtige, onwerkelijke kleuren. Alsof de blik van God op het Schotse landschap neerdaalt.
Dergelijke tegenstellingen zijn alom aanwezig, alles heeft een keerzijde. Tot welke krachten liefde en geloof de mens ook in staat mogen stellen, Bess' liefde voor Jan is ook een zelfvernietigende obsessie en geloof is ook verstikkend en onrechtvaardig. De opoffering en goedheid van Bess is ook uit te leggen als onnozelheid of naïviteit. Tegenover de kracht en zuiverheid van de liefde staan de groezelige tinten en de weinig romantische scènes waarin die gestalte krijgt. Liefde en geloof zijn ondanks de spirituele connotaties zaken die op zeer aardse en lichamelijke wijze worden voorgesteld. Zelfs het hoekige en grillige camerawerk lijkt niet te passen bij een emotioneel en meeslepend drama, noch bij de strenge en stijve gemeenschap waarin dat zich afspeelt.
De stijl van de film mag in eerste instantie wat ongepast of onaantrekkelijk aandoen, goedbeschouwd is het een geniale vondst. Niet zozeer de stijl op zichzelf, maar juist het gebruik ervan voor dit verhaal. De reportage-achtige cameravoering laat geen ruimte voor vals sentiment. De beige tinten geven perfect het jaren zeventig-gevoel weer; de grofheid van het beeld de tastbare en weinig verheven realiteit, en de grauwsluier het deprimerende en geïsoleerde bestaan in een achtergebleven gehucht. Breaking the waves is een melodrama in de beste zin van het woord; ontroerend maar nooit sentimenteel, tragisch zonder dramatisch te zijn.

Petra van der Ree



top
BREAKING THE WAVES

September 1996 #170

Produktie
Vibeke Windelov
Peter Aalbek Jensen
Regie en scenario
Lars von Trier
Camera
Robby Müller
Geluid
Per Streit
Montage
Anders Refn
Muziek
Ray Williams
Joachim Holbek
Met
Emily Watson
Stellan Skarsgård
Katrin Cartlidge
Adrian Rawlings

Kleur, 158 minuten

Distributie
Argus Film
Te zien
vanaf 29 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


B

B-52
B. LOVE COLDER THAN DEATH
B. MONKEY
BAADASSSSS!
DER BAADER MEINHOF KOMPLEX
BAARÌA
BAB EL-OUED CITY
The Babadook
BABAJI, AN INDIAN LOVE STORY
BABE
BABE: PIG IN THE CITY
BABEL
BABIES
BABOOSKA
BABS
De baby
BABY BLUE
Baby Driver
BABY GENIUSES
BABY MAMA
THE BABY OF MÂCON
BABY'S DAY OUT
BABYLON
BABYLON A.D.
The babymakers
Bacalaureat (Cristian Mungiu over)
THE BACHELOR
Bachelorette
HET BACHVIRUS
BACIAMI ANCORA
BACK TO GAYA
THE BACK-UP PLAN
BACKBEAT
BAD BOY BUBBY
BAD BOYS
BAD BOYS 2
BAD COMPANY
BAD DAY AT BLACK ROCK
BAD GIRLS OF MUSIC
BAD GUY
BAD LIEUTENANT
THE BAD LIEUTENANT: PORT OF CALL — NEW ORLEANS
Bad Moms
Bad Neighbours
Bad Neighbours 2
BAD NEWS BEARS
BAD SANTA
Bad Santa 2
BAD TEACHER
The Bag Man
BAISE-MOI
UN BAISER S'IL VOUS PLAÎT
BAISERS VOLÉS
Bait 3D
DE BAL
LE BAL MASQUÉ
BALADA TRISTE DE TROMPETA
LA BALIA
BALIBO
BALKAN BAROQUE
Ballerina
BALLETS RUSSES
BALLO A TRE PASSI
LE BALLON ROUGE
BAMAKO
BAMBI
BAMBI II
BAMBOOZLED
THE BAND'S VISIT
La bande à Picasso
BANDIDAS
BANDIT QUEEN
BANDITS
Bang Gang (A Modern Love Story)
THE BANGER SISTERS
BANGKOK DANGEROUS (Danny & Oxide Pang)
BANGKOK DANGEROUS (Danny & Oxide Pang)
THE BANISHMENT
THE BANK JOB
DE BANKROET JAZZ
EL BAÑO DEL PAPA
BARAN
BARB WIRE
Barbara
THE BARBER OF SIBERIA
Barbershop: A Fresh Cut
Barbie, dolfijnenmagie
BARDSONGS
THE BAREFOOT CONTESSA
BARNEY'S VERSION
BARNYARD: THE ORIGINAL PARTY ANIMALS/BEESTENBOEL
LES BARONS
Barry
Bart Vegter: 9 abstracte films (1981-2008)
BASEKETBALL
BASHU
BASIC INSTINCT 2
THE BASKETBALL DIARIES
BASQUIAT
LOS BASTARDOS
Bastille Day
BATALLA EN EL CIELO
BATMAN & ROBIN
BATMAN BEGINS
BATMAN FOREVER
Batman vs. Superman: Dawn of Justice
BATTLE IN SEATTLE
The Battle of Algiers
Battle of the Year: The Dream Team
BATTLE ROYALE
BATTLE ROYALE 2
BATTLEFIELD EARTH
Battleship
The Bay
Baywatch
BE COOL
BE KIND REWIND
THE BEACH
BEAN
Bears
Beasts of No Nation
Beasts of the Southern Wild
BEAT
The Beatles: Eight Days a Week
Beats, Rhymes & Life Travels of a Tribe Called Quest
Un beau soleil intérieur
BEAU TRAVAIL
BEAUTIFUL BITCH
BEAUTIFUL BOXER
Beautiful Boy
THE BEAUTIFUL COUNTRY
Beautiful Creatures
BEAUTIFUL GIRLS
BEAUTIFUL JOE
A BEAUTIFUL MIND
BEAUTIFUL PEOPLE
BEAUTIFUL THING
Beauty and the Beast
Les beaux jours
BEAVIS AND BUTT-HEAD DO AMERICA
BECAUSE I SAID SO
BECK
BECOMING JANE
Becoming traviata
BEDAZZLED
BEDROOMS & HALLWAYS
BEDTIME STORIES
BEE MOVIE
BEEFCAKE
BEESEASON
BEESTENBOEL (BARNYARD: THE ORIGINAL PARTY ANIMALS)
Beestenboot
BEETHOVEN'S 2ND
BEFORE AND AFTER
Before I Fall
Before Midnight
BEFORE NIGHT FALLS
BEFORE SUNRISE
BEFORE SUNSET
BEFORE THE DEVIL KNOWS YOU'RE DEAD
Before the Flood
BEFORE THE RAIN
BEFORE THE STORM
Begin Again
Beginners
BEHIND ENEMY LINES
Behind the Candelabra
BEHIND THE SUN
Being Flynn
BEING HUMAN
BEING JOHN MALKOVICH
Bel ami
Belgica
THE BELIEVER
Bella Donna's
BELLA MARTHA
Bellas mariposas
Belle (Amma Asante)
Belle (André Delvaux)
BELLE (Irma Achten)
BELLE DE JOUR
Belle en het beest
BELLE ÉPOQUE
BELLE TOUJOURS
BELLE VAN ZUYLEN
Bellicher: Cel
BELOVED
BELPHÉGOR — LE FANTÔME DU LOUVRE
BEN X
Ben-Hur
BEND IT LIKE BECKHAM
De Bende van Oss
Bennie Stout
BENNY AND JOON
BENNY'S VIDEO
BENZINA
BEOWULF
BEOWULF & GRENDEL
Berberian Sound Studio
BERLIN ALEXANDERPLATZ: REMASTERED
Berliner Tagebuch
BERNIE
Bert Haanstra Compleet
BES VAKIT — TIMES AND WINDS
BESHKEMPIR
The Best Exotic Marigold Hotel
THE BEST INTENTIONS
Best Night Ever
The Best of Me
THE BEST THING IN LIFE
BEST WORST MOVIE
DE BESTE ZOMER
Bethlehem
BETTER THAN CHOCOLATE
Between the Devil and the Deep
BETWEEN THE DEVIL AND THE DEEP BLUE SEA
THE BEVERLY HILLBILLIES
BEVERLY HILLS CHIHUAHUA
BEVERLY HILLS COP 3
DER BEWEGTE MANN
BEWITCHED
BEWOGEN KOPER
BEYNELMILEL aka THE INTERNATIONAL
BEYOND (Åke Sandgren)
Beyond (Pernialla August)
BEYOND BORDERS
Beyond Clueless
BEYOND RANGOON
BEYOND REASON
Beyond Sleep
BEYOND THE CLOUDS (PAR DELÀ LES NUAGES)
BEYOND THE GAME
Beyond the Hills
Beyond the Mountains and Hills
BEYOND THE ROCKS
Beyond the Steppes
BEZNESS
Bezness as Usual (Alex Pitstra over)
The BFG
Bibi & Tina
Bibi & Tina 2 (NL)
Bibi & Tina: Jongens tegen de meiden
BICENTENNIAL MAN
Les bien-aimés
BIENVENUE CHEZ LES CH'TIS
Big Boy
THE BIG BRASS RING
BIG DADDY
Big Eyes
BIG FISH
Big Game
THE BIG HEAT
Big Hero
THE BIG HIT
THE BIG LEBOWSKI
Big Miracle
BIG MOMMA'S HOUSE
BIG MOMMA'S HOUSE 2
BIG MOMMAS: LIKE FATHER, LIKE SON
BIG NIGHT
The Big Parade
The Big Short
The Big Wedding
THE BIG WHITE
Bigfoot Junior
A Bigger Splash
BIGGER THAN JAMES DEAN
BIGGER THAN LIFE
BIGGIE & TUPAC
BIJ ONS IN DE JORDAAN
BIKKEL
BILLY ELLIOT
BILLY THE KID
BILLY'S BAD
BIN ICH SCHÖN?
BIN-JIP
BINGO
BIOGRAFI: ALBANESE VERHALEN
BIPEDALISM
BIR IHTIMAL DAHA VAR
THE BIRD CAN'T FLY
Bird People (Pascale Ferran over)
THE BIRDCAGE
Birdman
BIRDWATCHERS
BIRTH
BIRTHDAY GIRL
BITTER MOON
BITTER SUGAR
Bittersweet
A BITTERSWEET LIFE
BIUTIFUL
Black
Black & White & Sex
THE BLACK BALLOON
BLACK BUTTERFLIES
BLACK CAT, WHITE CAT
Black Coal
THE BLACK DAHLIA
Black Gold (Jean-Jacques Annaud)
BLACK GOLD (Marc & Nick Francis)
BLACK HAWK DOWN
BLACK KNIGHT
BLACK MASK
Black Mass
Black Mirror
Black Out
BLACK ROBE
BLACK SHEEP
BLACK SNAKE MOAN
BLACK SWAN
BLACK VENUS
Black's Game
Blackbird
BLACKBOARDS
Blackfish
Blackhat
Blackmail/Grand Piano
THE BLACKOUT/THE ADDICTION
BLACKWATER FEVER
BLADE
BLADE 2
BLADE RUNNER
Blade Runner 2049
Blade Runner: The Final Cut
BLADE TRINITY
BLADES OF GLORY
Blair Witch
BLAIR WITCH 2: BOOK OF SHADOWS
THE BLAIR WITCH PROJECT
Blancanieves
A Blast
BLAST FROM THE PAST
DE BLAUWE TREIN
BLAZEN TOT HONDERD
BLAZING SADDLES
BLED NUMBER ONE
The Bleeder
Blended
BLESS THE CHILD
Blessed Benefit
BLIND
BLIND DATE
BLIND DATE (2008)
BLIND LOVES
BLIND PIG WHO WANTS TO FLY (Previously Unreleased)
BLINDGANGERS
BLINDNESS
BLINDSIGHT
The Bling Ring
BLINK
BLISSFULLY YOURS
Blitz
Bloed, zweet & tranen
BLOEDBROEDERS
DE BLOEDBRUILOFT
Bloedlink
LA BLONDES AUX SEINS NUS
BLOOD AND WINE
BLOOD DIAMOND
Blood Father
BLOOD IN BLOOD OUT
Blood Ties
BLOODWORK
BLOODY ANGELS
BLOODY MONDAYS & STRAWBERRY PIES
BLOODY SUNDAY
BLOOT
BLOW
BLOWN AWAY
BLUB! IK BEN EEN VIS
BLUE
BLUE BELGIUM
BLUE CHIPS
BLUE CRUSH
Blue Jasmine
THE BLUE KITE
BLUE MOON
BLUE MOVIE
BLUE SKY
BLUE STREAK
BLUE TIGER
BLUE VALENTINE
BLUE VELVET
BLUEBERRY
Bluebird
The Blues Brothers
BLUES BROTHERS 2000
Boardwalk Empire
THE BOAT THAT ROCKED
BOAT TRIP
BOB LE FLAMBEUR
BOB ROBERTS
BOBBY
Bobby en de geestenjagers
BODIES, REST & MOTION
Bodkin Ras
THE BODY
Body (Previously Unreleased)
BODY BAGS
Body Language
BODY OF EVIDENCE
BODY OF LIES
BODY SHOTS
BODYGUARD
DE BOEKVERFILMING
Bojack Horseman
EL BOLA
BOLIVIA
BOLLETJES BLUES!
BOLLYWOOD HERO
BOLT
Het bombardement
BOMBÓN — EL PERRO
Bon Bini Holland
EL BONAERENSE
THE BONE COLLECTOR
Bone Tomahawk
DE BONTE BRIGADE
BOOGEYMAN
BOOGIE NIGHTS
Boogie Woogie
THE BOOK OF ELI
The Book Thief
BOOM!
BOOMERANG
BOPHA!
BORAT: CULTURAL LEARNINGS OF AMERICA FOR MAKE BENEFIT GLORIOUS NATION OF KAZAKHSTAN
Borders (Jacqueline van Vugt over)
BORDERTOWN
Borg/McEnroe
Borgman
BORN YESTERDAY
THE BORROWERS
De Boskampi's
The Boss
The Boss Baby
THE BOSS OF IT ALL
BOSTON KICKOUT
THE BOTHERSOME MAN
El botón de nácar (Patricio Guzmán over)
BOTTLE ROCKET
BOTTLE SHOCK
BOUNCE
BOUND
THE BOUNTY HUNTER
THE BOURNE IDENTITY
The Bourne Legacy
THE BOURNE SUPREMACY
THE BOURNE ULTIMATUM
BOVEN DE BERGEN
Boven is het stil
DE BOVENMAN
THE BOW (HWAL)
BOWFINGER
BOWLING FOR COLUMBINE
THE BOX
BOX OF MOONLIGHT
THE BOXER
The BoxTrolls
The Boy
Boy 7
BOY A
The Boy and the World
BOY CALLED TWIST
THE BOY IN THE STRIPED PYJAMAS
BOY MEETS GIRL STORIES
The Boy Next Door
THE BOY WHO CRIED BITCH
Boychoir
Boyhood
BOYS
BOYS DON'T CRY
BOYS ON THE SIDE
Brad's Status (Mike White over)
THE BRADY BUNCH MOVIE
BRAINSCAN
Bram Fischer
BRAM STOKER'S DRACULA
Brammetje Baas
Brandweerman Sam: UFO Alarm
BRASILIA, EEN DAG IN FEBRUARI
BRASSED OFF
Brasserie Valentijn
BRAT
BRATAN
BRATZ — THE MOVIE
Brave
THE BRAVE
THE BRAVE ONE
BRAVEHEART
BREACH
BREAD AND ROSES
THE BREAK-UP
BREAKDOWN
Breakfast at Tiffany's
BREAKFAST OF CHAMPIONS
BREAKFAST ON PLUTO
BREAKING AND ENTERING
Breaking Bad (Tweede helft seizoen 5)
BREAKING NEWS
BREAKING THE WAVES
BREAST MEN
BREATH
BRENDAN AND THE SECRET OF THE KELLS
BRICK
Brick Mansions
BRIDE AND PREJUDICE
BRIDE FLIGHT
BRIDE OF CHUCKY
BRIDE WARS
BRIDESHEAD REVISITED
Bridesmaids
Bridge of Spies
BRIDGE TO TERABITHIA
THE BRIDGES OF MADISON COUNTY
BRIDGET JONES 2: THE EDGE OF REASON
Bridget Jones's Baby
BRIDGET JONES'S DIARY
DE BRIEF DIE NOOIT VERZONDEN WERD
BRIEF ENCOUNTER
DE BRIEF VOOR DE KONING
BRIEFGEHEIM
BRIGANDS, CHAPITRE VII
BRIGHT FUTURE
BRIGHT STAR
BRIGHT YOUNG THINGS
Brigsby Bear (Dave McCary, Kyle Mooney en Kevin Costello over)
Brimstone
Bring me the Head of Alfredo Garcia
BRINGING OUT THE DEAD
BROADWAY — BLACK SEA
BRODEUSES
Broers
BROKEBACK MOUNTAIN
Broken
BROKEN ARROW
The Broken Circle Breakdown
Broken City
BROKEN FLOWERS
BROKEN WINGS
A BRONX TALE
Brooklyn
BROOKLYN'S FINEST
BROOS
Bros' Before Ho's
BROTHER
BROTHER BEAR
BROTHERHOOD
BROTHERHOOD OF WAR
BROTHERS (Jim Sheridan)
BROTHERS (Susanne Bier)
THE BROTHERS BLOOM
THE BROTHERS GRIMM
THE BROTHERS MCMULLEN
BROTHERS OF THE HEAD
BROWN'S REQUIEM
BROWNIAN MOVEMENT
THE BROWNING VERSION
Brozer
BRUCE ALMIGHTY
BRUCIO NEL VENTO (BURNING IN THE WIND)
BRUISER
BRÜNO
BUBBA HO-TEP
BUBBLE
LA BÛCHE
THE BUCKET LIST
BUDDENBROOKS
BUDDHA COLLAPSED OUT OF SHAME
BUDDHA'S LOST CHILDREN
BUDDY
LA BUENA VIDA
BUENA VISTA SOCIAL CLUB
BUENOS AIRES VICE VERSA
BUFFALO '66
BUFFALO SOLDIERS
A BUG'S LIFE
Bugs
Buitenkampers
BULLET BOY
BULLET IN THE HEAD
Bullet to the Head
BULLETPROOF MONK
BULLETS OVER BROADWAY
BULLY
BULWORTH
DE BUNKER
Bunohan
BUÑUEL'S PRISONERS
BUONGIORNO NOTTE
LES BUREAUX DE DIEU
BURIED
BURLESQUE
Burma Storybook
BURMA VJ — REPORTING FROM A CLOSED COUNTRY
BURN AFTER READING
THE BURNING PLAIN
Burning Sands
Burnt
BURNT BY THE SUN
Burying the Ex
THE BUSINESS
A BUSINESS AFFAIR
THE BUTCHER BOY
The Butler
LE BUTTANE
THE BUTTERFLY EFFECT
BUTTERFLY KISS
BUTTERFLY ON A WHEEL
BUURMAN EN BUURMAN
By the Sea
BYE BYE BLUEBIRD
The Bye Bye Man
BYE-BYE
Byzantium