The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Lauri (Kari Väänänen) en Ilona (Kati Outinen) Verlossing in de hel van Helsinki

DRIFTING CLOUDS

Finland, 1996 | Aki Kaurismäki
Ooit dreigde Aki Kaurismäki te stoppen met filmen. Natuurlijk was dat een loos dreigement, want het is nu eenmaal zijn vak. Zijn nieuwste film gaat over mensen die hun vak niet meer kunnen uitoefenen in het door werkloosheid geteisterde Finland. In Drifting clouds laat Kaurismäki zien wat er gebeurt als de Match Factory Girl wordt ontslagen.

De sombere Fin werkt graag met een vaste groep acteurs. Het risico daarvan is dat je hen met een bepaald personage gaat vereenzelvigen. In het geval van de prachtig melancholieke Matti Pellonpää, de onlangs overleden acteur aan wie Drifting clouds is opgedragen, is dat geen probleem; zijn kameleoneske talent deed hem boven classificaties uitstijgen. In het geval van de blonde actrice Kati Outinen is vereenzelviging juist een voordeel. Zij speelde al eerder het naïeve meisje in The match factory girl, dat zich als een speelbal van het lot door het leven liet rollen.
Zes jaar later heeft datzelfde meisje iets meer pit gekregen. Als Ilona werkt ze in het ouderwetse restaurant Dubrovnik dat er sinds de oorlog geen cliëntèle meer heeft bijgekregen. Oudere mensen in lange avondjurken en slechtzittende pakken hebben van het restaurant hun vaste uitgaansgelegenheid gemaakt. Het huisorkest met een Jeltsin-lookalike als zanger speelt naar tango neigende smartlappen. In de keuken speelt zich een klein drama af. De chefkok heeft een fles drank aan zijn mond staan en bedreigt alle personeelsleden die hem van drinken willen weerhouden. De potige portier laat zich verwonden, maar Ilona pakt de boel resoluut aan. Na een kwartier lijkt het alsof er niets is gebeurd. Aan het einde van haar dienst neemt Ilona de laatste tram naar huis, zwijgend staat ze naast de bestuurder die haar echtgenoot Lauri blijkt te zijn. De enige vreugde in hun leven is het kleurige meubilair en een nieuwe tv, beide op afbetaling gekocht.

Volendamse Jantje
Na enkele vorm-experimenten (onder andere het operateske La vie de bohème) en zijn aangekondigde afscheid van de filmwereld is Kaurismäki weer helemaal 'de oude'. Drifting clouds bestaat uit de schijnbaar emotieloze personages van The match factory girl (1990) en de felgekleurde art direction van I hired a contract killer (1990). Inmiddels kennen we zijn films goed genoeg om te weten dat er achter die onderkoelde Noordelijkheid meer zit. De smartlappen van orkest Dubrovnik klinken niet voor niets nóg larmoyanter dan de Volendamse Jantje die zijn dode oma bezingt.
Dus wanneer het slechtlopende restaurant wordt verkocht aan een machtig horecasyndicaat, en het volledige personeel op straat komt te staan, is er niemand die een traan laat. Ilona gaat eerst thuis zitten, tussen het meubilair dat nog niet van haar is. Pas wanneer Lauri ook wordt ontslagen — door middel van lootjes die worden getrokken — slaat de paniek toe. Diverse rondes langs het arbeidsbureau, de sociale dienst en louche uitzendbureau's leveren niet veel werk op, maar wel enkele prachtige oneliners. Ilona blijkt veel minder kwetsbaar dan de uiterlijke schijn suggereert. "Ik heb geen medelijden nodig. Er groeien nog steeds bomen", verklaart ze na de zoveelste tegenslag. "Het leven is kort en ellendig. Geniet ervan zolang het kan." verzucht een ex-collega die het genot in de drank zoekt.

Hopeloos
Kaurismäki's spel met kleuren geeft een licht surrealistisch tintje aan de film. Met name felblauw speelt een belangrijke rol. Net als David Lynch is hij gecharmeerd van de Amerikaanse schilder Edward Hopper, die met elementaire kleuren en een cinematografische mise-en-scène als geen ander eenzaamheid wist te verbeelden. De oranjebruine snackbar waarin Ilona eventjes werkt, ziet er absurd triest uit. De pech van Ilona en Lauri eveneens. Maar de armoede in de film is niet honderd procent fictie. Kaurismäki levert wel degelijk commentaar op de werkloosheidsproblematiek. "De werkloosheid in Finland, en eigenlijk in de hele wereld, en diens mentale uitwerking, zijn op dit moment zo hopeloos, dat een film geen ander doel hoort te hebben dan die hopeloosheid vast te leggen en toch ook hoop te geven." Deze verklaring heeft Kaurismäki naar eigen zeggen geschreven tijdens een sneeuwstorm, zeven maanden voor de eerste opname-dag.
Drifting clouds biedt hoop met een gelukkig einde. De film is met name een oproep tot eigen initiatief. Waren Ilona en Lauri in hun leeggehaalde flatje gaan zitten, dan waren ze zeker aan lager wal geraakt. Lauri komt daar overigens akelig dicht bij in de buurt. Maar zoals wel vaker gebeurt: de vrouw gaat praktisch aan de slag, terwijl de man omkomt in zelfmedelijden. Ilona neemt de touwtjes in eigen handen en trekt en passant Lauri uit het dal. Hun uiteindelijke geluk is een verademing na de hel die werkloosheid in Helsinki is. Kaurismäki bevestigt wederom zijn reputatie als één van Europa's beste filmmakers met een film die eigenlijk universeel is, maar gelukkig ook zijn typische Finse kunstenaarshand kent.

Thessa Mooij



top
DRIFTING CLOUDS

Mei 1997 #178

Produktie, regie, scenario en montage
Aki Kaurismäki
Camera
Timo Salminen
Geluid
Jouko Lumme
Met
Kati Outinen
Kari Väänänen
Elina Salo
Sakari Kuosmanen

Kleur, 96 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 15 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


D

D'Ardennen
D.O.A.P. (DEATH OF A PRESIDENT)
DA MO FANG
THE DA VINCI CODE
DAAR IN DAT LAND (V TOJ STRANJE)
DADDY AND PAPA
DADDY DAY CARE
Daddy's Home
Daddy's Home 2
DAENS
Een dag in 't jaar (Margot Schaap over)
DE DAG VAN DE WANHOOP
DAGEN ZONDER LIEF
Daglicht
THE DAILY NATION
DAINIPPONJIN
DAKOTA
DAL DER ZUCHTEN
DALECARLIANS
DAM STREET
DAMAGE
DAMIAAN
THE DAMNED
Damsels in Distress
DAN IN REAL LIFE
Dance Academy: de film
DANCE FLICK
DANCE ME TO MY SONG
DANCE OF DUST (RAKHS-E-KHAK)
DANCE OF THE VAMPIRES
DANCE OF THE WIND
DANCE WITH ME
Dancer
DANCER IN THE DARK
THE DANCER UPSTAIRS
Dancing Arabs
DANCING DREAMS
DANGER: DIABOLIK
THE DANGEROUS LIVES OF ALTAR BOYS
A Dangerous Method
DANGEROUS MINDS
The Danish Girl
Danny Collins
Dans la maison
DANS LA VIE
DANS VOOR HET LEVEN
DANS, GROZNY DANS (THE DAMNED AND THE SACRED)
LA DANSE — LE BALLET DE L'OPÉRA DE PARIS
Dansen op de vulkaan
La danseuse (Stéphanie Di Giusto en Soko over)
DANTE'S PEAK
Daphne (Peter Mackie Burns over)
DARATT
DAREDEVIL
THE DARJEELING LIMITED
THE DARK
DARK BLUE
DARK CITY
DARK HORSE
The Dark Horse (James Napier Robertson over)
DARK IS RISING
THE DARK KNIGHT
The Dark Knight Rises
Dark Places
Dark Skies
The Dark Tower
DARK WATER (Hideo Nakata)
DARK WATER (Walter Salles)
DARKDRIVE
The Darkest Hour
DARKNESS
DARKNESS IN TALLINN
DARWIN'S NIGHTMARE
DARWINS VERSTEKELING. BEAGLE, IN HET KIELZOG VAN DARWIN
DATE MOVIE
DATE NIGHT
The Daughter
Daughters of Malakeh
Daughters of the Dust
DAVE
David Lynch: The Art Life (Jon Nguyen over)
DAWN OF THE DEAD (George A. Romero)
DAWN OF THE DEAD (Zack Snyder)
Dawn of the Planet of the Apes
THE DAY AFTER TOMORROW
THE DAY I BECAME A WOMAN
THE DAY I WILL NEVER FORGET
DAY NIGHT DAY NIGHT
DAY OF THE DEAD
THE DAY THE EARTH STOOD STILL
THE DAY THE SUN TURNED COLD
The Day Will Come
DAYBREAK
DAYBREAKERS
DAYLIGHT
THE DAYS
THE DAYTRIPPERS
Dazed and Confused
DE BATTRE MON COEUR S'EST ARRÊTÉ
DE FORCE AVEC D'AUTRES
De rouille et d'os
DE-LOVELY
Dead Body Welcome
THE DEAD GIRL
DEAD LEAVES
DEAD MAN
THE DEAD MAN 2: RETURN OF THE DEAD MAN
Dead Man Down
DEAD MAN WALKING
DEAD MAN'S SHOES
DEAD PRESIDENTS
Deadfall
Deadly Virtues: Love.Honor.Obey
Deadpool
The Deal
Deal
DEALING AND WHEELING IN SMALL ARMS
DEAR FRANKIE
DEAR JOHN
DEAR WENDY
Dear White People
DEAR ZACHARY: A LETTER TO A SON ABOUT HIS FATHER
DEATH AND THE MAIDEN
DEATH AT A FUNERAL
DEATH BECOMES HER
Death Note
DEATH RACE
DEATH SENTENCE
DEATH TO SMOOCHY
Débarquement immédiat
The Debt
THE DEBT COLLECTOR
IL DECAMERON
DECEPTION
DECK THE HALLS
DECONSTRUCTING HARRY
DEEP BLUE
DEEP BLUE SEA
The Deep Blue Sea
THE DEEP END
Deep End (Terugzien)
DEEP IMPACT
DEEP IN THE WOODS
DEEP RISING
Deepwater Horizon
DEFIANCE
DEFINITELY, MAYBE
The Deflowering of Eva van End (Slow Crtiticism: De ontmaagding van Eva van End)
Dégradé
DEINING
DÉJÀ VU
Dekalog
DEKALOOG
DELBARAN
La délicatesse
DÉLITS FLAGRANTS
DELIVER US FROM EVIL (Amy Berg)
DELIVER US FROM EVIL (Ole Bornedal)
Deliver Us From Evil (Scott Derrickson)
THE DELIVERY
The Delivery Guy (Raznoschik)
Delivery Man
DELLAMORTE DELLAMORE
DELTA
DEMAIN DES L'AUBE
Demain tout commence
DEMOLITIAN MAN
Demolition (Jean-Marc Vallée over)
DEMON KNIGHT
Denial
DENISE CALLS UP
DENKEND AAN HOLLAND
DENNIS HOPPER: THE DECISIVE MOMENTS
DENNIS P.
DENNIS THE MENACE
THE DEPARTED
DEPARTMENT 36
DEPARTURES
DERECHO DE FAMILIA aka FAMILY LAW
Le dernier coup de marteau
DES HOMMES ET DES DIEUX
The Descendants
THE DESCENT
Desde allá
DESERT FLOWER
IL DESERTO ROSSO
DESI
El Desierto
DESMOND EN HET MOERASMONSTER
Despair
DESPERADO
DESPERATE MEASURES
DESPERATE REMEDIES
DESPERAUX: DE DAPPERE MUIS
DESPICABLE ME
Despicable me 2
Despicable Me 3/Verschrikkelijke Ikke 3
Después de Lucía
LES DESTINÉES SENTIMENTALES
DESTINY TURNS ON THE RADIO
DESTRICTED
Detachment
Detroit
DETROIT ROCK CITY
DEUCE BIGALOW MALE GIGOLO
DEUCE BIGALOW: AMERICAN GIGOLO
Deux jours, une nuit
DEVIL
The Devil Inside
THE DEVIL WEARS PRADA
DEVIL'S ADVOCATE
The Devil's Double
Devil's Knot
THE DEVIL'S MINER
THE DEVIL'S OWN
THE DEVIL'S REJECTS
DEVILS ON THE DOORSTEP
Dheepan (Jacques Audiard over)
EL DIA DE LA BESTIA
DIABOLIQUE
LA DIABOLIQUES
DIALOGUE AVEC MON JARDINIER
DIALOOGOEFENING NO.1: STAD
DIAMONDS OF THE NIGHT
Diana
Diana Vreeland: The Eye Has to Travel
Diary of a Teenage Girl
DIARY OF A TIMES SQUARE THIEF
DIARY OF THE DEAD
DICK
The Dictator
DID YOU HEAR ABOUT THE MORGANS
DIE ANOTHER DAY
DIE HARD 4.0
DIE HARD WITH A VENGEANCE
Die laatste zomer
DIEF!
Diego Star
DIEP
De dieren uit het Hakkebakkebos
DIFFERENT CINEMA VOLUME 3
DIFFERENT FOR GIRLS
Difret (Zeresenay Mehari over)
Dikkertje Dap
THE DILEMMA
UN DIMANCHE A KIGALI
Het diner
DINNER FOR SCHMUCKS
DINOSAUR
Dior and I
Diplomatie (Volker Schlöndorff over)
DIRTY DANCING 2
DIRTY DIARIES
Dirty Grandpa
DIRTY MIND
DIRTY PRETTY THINGS
DIS-MOI QUE JE RÊVE
THE DISAPPEARANCE OF ALICE CREED
The Disappearance of Eleanor Rigby
Disappearing Landscape
DISASTER MOVIE
DISCLOSURE
DISCO PIGS
THE DISCOVERY OF HEAVEN
LES DISEURS DE VÉRITÉ
DISGRACE
DISNEY'S TARZAN
DISTANCE
La distancia
THE DISTINGUISHED GENTLEMAN
THE DISTRICT
DISTRICT 9
DISTURBIA
DIVA DOLOROSA
Divergent
The Divergent Series: Allegiant
Divergent Series: Insurgent
The Divide
DIVINE INTERVENTION
DIVINE SECRETS OF THE YA-YA SISTERHOOD
DIVINE TRASH
THE DIVING BELL AND THE BUTTERFLY
Il DIVO
DIVORCING JACK
Django (Étienne Comar)
Django (Sergio Corbucci)
Django Unchained
DO NOT DISTURB (Dick Maas)
Do Not Disturb (Yvan Attal)
The Do-Deca-Pentathlon
DOBERMANN
Doctor Strange
DODGEBALL
DOG SOLDIERS
A Dog's Purpose
DOGMA
DOGTOOTH
DOGTOWN AND Z-BOYS
DOGVILLE
DOGVILLE CONFESSIONS
Dokter Pulder zaait papavers
DOKTOR MABUSE, DER SPIELER
IL DOLCE E L'AMARO
Dolfje Weerwolfje
De dolle tweeling
De dolle tweeling 2
De dolle tweeling 3
DOLLS
DOLORES CLAIBORNE
Dom/The House
DOMESTIC DISTURBANCE
DE DOMINEE
DOMINO
The Domino Effect
DOMWEG GELUKKIG
DON (Arend Steenbergen)
DON (Farhan Akhtar)
Don Jon
DON'S PLUM
Don't Be Afraid of the Dark
Don't Breathe
DON'T COME KNOCKING
DON'T LOOK BACK
DON'T LOOK NOW
DON'T SAY A WORD
DON'T STOP THE SHOW
DONDERBROEK
DONKEY PUNCH
Donkeyote
DONNIE BRASCO
DONNIE DARKO
IL DONO
DOOD EIND
DOOD IN VENETIË
Doodslag
DOOM
THE DOOM GENERATION
DOOMSDAY
DOOR DE WIND GEJAAGD (EL VIENTO SE LLEVO LO QUE)
DOOR IN THE FLOOR
THE DOORS: WHEN YOU'RE STRANGE
Dope
DOPO MEZZANOTTE
LA DOPPIA ORA
Dorsvloer vol confetti
DOS CRIMINES
Dos disparos
DOSSIER K.
The Double (Michael Brandt)
The Double (Richard Ayoade)
DOUBLE JEOPARDY
Double Play (Ernest Dickerson over)
DOUBLE TAKE
DOUBLE TEAM
DOUBLE WHAMMY
DOUBLE YOU STREET
DOUBT
DOUCHES FROIDES
DOUG'S 1E FILM
DOWN
DOWN PERISCOPE
DOWN TO EARTH
DOWN TO YOU
DOWN WITH LOVE
DR. AKAGI
DR. DOLITTLE
DR. DOLITTLE 2
Dr. Knock
Dr. Seuss' The Lorax
DR. T AND THE WOMAN
DRACULA
DRACULA 2000
Dracula Untold
DRAG ME TO HELL
DRAGON: THE BRUCE LEE STORY
DRAGONBALL: EVOLUTION
DRAGONFLY
DRAGONHEART
Draken & Deuntjes
DRAKENHEUVEL
DRAKENJAGERS
DRAMA/MEX
Dream House
DREAMCATCHER
DREAMER: MIJN DROOMPAARD
THE DREAMERS
DREAMING BY NUMBERS
A DREAMSCAPE, GAMBLING IN AMERICA
Dredd 3D
DREI
DE DRIE BESTE DINGEN IN HET LEVEN
Drie dvd's met films van Maya Deren
DE DRIE MUSKETIERS
DE DRIE ROVERS
Dries
Drift (Benny Vandendriessche)
DRIFT (Michiel van Jaarsveld)
DRIFTING CLOUDS
DRIJFZAND
DRILLBIT TAYLOR
Drinking Buddies
Drive
DRIVE ANGRY 3D
DRIVEN
DRÔLE DE FÉLIX
Droom & daad
DE DROOM VAN DE BEER
DROOMLAND DDR
The Drop
DROP DEAD GORGEOUS
DROP ZONE
DROPOUTS
DROWNING MONA
Drug War
Du forsvinder
Dubbelspel
THE DUCHESS
DUDE, WHERE IS MY CAR?
DUE AMICI
DUE DATE
THE DUEL PROJECT
DUIMELIJNTJE
The Duke of Burgundy (Maria Rohm over)
THE DUKES OF HAZZARD
Dukhtar
DUMB AND DUMBER
Dumb and Dumber To
DUMB AND DUMBERER: WHEN HARRY MET LLOYD
DUMBLAND
Dummie de Mummie
Dummie de Mummie en de Sfinx van Shakaba
Dummie de Mummie en de tombe van Achnetoet
Dummy Jim
DUMPLINGS
Dunderklumpen
DUNGEONS & DRAGONS
Dunkirk
DE DUNNING BROERS
DUNSTON CHECKS IN
DUNYA & DESIE IN MAROKKO
DUPLEX
DUPLICITY
Durak (The Fool)
DUSKA
Dying of the Light
DYING TO GO HOME