Good Time
Blade Runner 2049
mother!
Detroit
Manifesto (Julian Rosefeldt over)
De molenstenen van de geschiedenis

DA MO FANG

China/Hong Kong, 1990-1991 | Wu Ziniu
Is voor schrijvers een ongelukkige jeugd vaak een goudmijn, veel filmmakers putten inspiratie uit de zwarte bladzijden uit de geschiedenis. In Nederland vullen dit soort pagina's niet meer dan een dun boekje: filmmakers moeten het doen met de Tweede Wereldoorlog en de koloniale perikelen, veel meer is er aan duister verleden niet te vinden. Chinese filmmakers verkeren in een tegengestelde positie: als zij achterom kijken, stuiten zij altijd op machtswellust, geweld en gruwelijke wreedheden. Met Da mo fang richt Wu Ziniu de blik op de jaren dertig, toen het oude regime zijn doodsstrijd uitvocht met de communistische Rode Garde. Geweld is nooit heroïsch, doceert Wu Ziniu als wijze levensles.

De Chinese filmgeschiedenis wordt meestal beschreven aan de hand van een generatiemodel. Een wat geforceerd instrument, dat de aandacht richt op gemeenschappelijke kenmerken. Onder de vijfde generatie wordt de eerste lichting filmmakers verstaan die na de Culturele Revolutie in Peking afstudeerde. Onder meer Zhang Yimou, Chen Kaige en Wu Ziniu behoren ertoe. Zij zetten — we spreken over het begin van de jaren tachtig — de aanval in op het beleid van de grote filmstudio's. Deze produceerden voornamelijk routineus gemaakte, ontzielde films. Het streven van de nieuwe lichting naar esthetische en ideologische vernieuwing bleef niet zonder (buitenlands) succes. Dit jaar kwam in Cannes de internationale waardering tot een hoogtepunt met een gedeelde Gouden Palm voor Chen Kaiges Farewell to my concubine.

Evenwichtskunstenaars
Het Chinese regime staat in een ambivalente relatie tot deze filmmakers. Het weegt de propagandistische waarde van hun commerciële succes af tegen de ideologische schade die de films kunnen berokkenen. Chinese filmmakers moeten daarom evenwichtskunstenaars zijn, begiftigd met veel filmische slimheid. Frequente toepassing van de metafoor is een beproefd stijlmiddel waarop de censuur nauwelijks vat heeft. Chen Kaige en Zhang Yimou beheersen dit subtiele spel van loven en bieden uitstekend, een talent dat bevorderend heeft gewerkt op hun internationale carrière.
Wu Ziniu is uit ander hout gesneden. Zijn onwil (of onvermogen?) om zich uit te drukken in een verhullende beeldtaal, brengt hem voortdurend in politieke problemen. Zijn films zijn provocerender dan die van Zhang Yimou en Chen Kaige. Soms leidt de keuze van het onderwerp al tot grote problemen. Zo werd zijn film over de grensoorlog die in 1979 uitbrak tussen de communistische broederlanden China en Vietnam, verboden. Hetzelfde lot onderging aanvankelijk in 1990 Da mo fang, sinds kort is buitenlandse distributie van de film toegestaan.

Censuurperikelen zijn geen garantie voor een goede film. Met Da mo fang betoont Wu Ziniu zich een politiek moedig mens, maar een beperkt filmmaker. De film roept aan de hand van flash backs een dramatische periode op uit het leven van Qing Guo, een broodmagere, bejaarde ex-Rode Gardist, die een zwervend bestaan leidt. Qing Guo verliet in de jaren dertig als Rode Gardist zijn dorp, om bij terugkomst een jaar later te merken, dat zijn geliefde door een opiumsnuivende cynische vader als bijvrouw is verkocht aan Lian Bai Jun, de dictatoriale heerser over het dorp. Vanaf dat moment wordt voor Qing Guo het persoonlijke politiek en het politieke persoonlijk: om zijn geliefde weer in zijn armen te kunnen sluiten moet het oude regime vernietigd worden. Als een Chinese terminator baant Qing Guo zich een weg naar zijn geliefde. Daarbij kijkt hij niet op een litertje bloed meer of minder. Ook blijkt dat molenstenen meer kunnen dan graan pletten. Maar in tegenstelling tot soortgelijke Amerikaanse films wordt het geweld in Da mo fang niet beloond. Wie geweld toepast, hoe nobel het motief ook, verliest zijn menselijkheid en eindigt letterlijk als een dolend mens. Geen visie die strookt met de Chinese communistische leer en daarom mogelijk de reden voor het aanvankelijke verbod.

Mokerslagen
Het is niet het excessieve geweld maar de eenduidige beeldtaal die Da mo fang aan de grond houdt. Wu Ziniu grijpt naar te gemakkelijke symbolen en metaforen. Als Qing Ju een tegenstander ondersteboven in een regenton laat verdwijnen, wordt deze moord gevolgd door een shot van een kakelende kip met schattige kuikentjes. En als Qing Ju uitgeteld in een vies straatje ligt, wordt zijn eenzaamheid benadrukt — alsof wij het nog niet begrepen hadden — door snuffelende honden. Dit dichttimmeren van iedere intellectuele en emotionele ruimte maakt van Da mo fang een logge film. Onder de voortdurende mokerslagen krijgt hij geen kans om te ademen.
Ook de personages lijden onder het massieve gewicht van de film. Voor subtiliteiten, contradicties of paradoxen is geen plaats. De tiran Lian Bai Jun is een volstrekt onmens die met sadistisch genoegen zijn onwillige bijvrouw een brandende opiumpijp tegen haar dij duwt. De jonge Qing Ju wordt opgevoerd als een man bij wie alle stoppen doorgeslagen zijn, en bij wie daarom zelfs geen spoortje rationeel gedrag is te vinden. En de bejaarde, terugblikkende Qing Ju symboliseert het begrip levenswijsheid door vaak wazig naar de horizon te staren.
Da mo fang is vooral interessant als een politiek statement. Hij ontmythologiseert de communistische strijdcultuur en doorbreekt daarmee een gevoelig Chinees taboe. Met een voor de hand liggende metafoor toont Wu Ziniu de Chinese geschiedenis als een altijd draaiende 'mo fang' (grote molen), een 'verpulveringsmachine', altijd op zoek naar nieuwe slachtoffers.

Jos van der Burg



top
DA MO FANG

Juli/augustus 1993 #136

Productie
Sil Metropole Hongkong
Filmstudio Xiaoziang Tj-Hunan China
Regie
Wu Ziniu
Scenario
Qiao Lang
Wu Ziniu
Camera
Yang Wei
Montage
He Wenzhang
Muziek
Yang Qing
Met
Li Yu Sheng
Liu Zhong Yuan
Shen Dang Ping
Tao Zeru

Kleur, 92 minuten

Distributie
Contact Film Cinematheek
Te zien
vanaf 5 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


D

D'Ardennen
D.O.A.P. (DEATH OF A PRESIDENT)
DA MO FANG
THE DA VINCI CODE
DAAR IN DAT LAND (V TOJ STRANJE)
DADDY AND PAPA
DADDY DAY CARE
Daddy's Home
DAENS
Een dag in 't jaar (Margot Schaap over)
DE DAG VAN DE WANHOOP
DAGEN ZONDER LIEF
Daglicht
THE DAILY NATION
DAINIPPONJIN
DAKOTA
DAL DER ZUCHTEN
DALECARLIANS
DAM STREET
DAMAGE
DAMIAAN
THE DAMNED
Damsels in Distress
DAN IN REAL LIFE
Dance Academy: de film
DANCE FLICK
DANCE ME TO MY SONG
DANCE OF DUST (RAKHS-E-KHAK)
DANCE OF THE VAMPIRES
DANCE OF THE WIND
DANCE WITH ME
Dancer
DANCER IN THE DARK
THE DANCER UPSTAIRS
Dancing Arabs
DANCING DREAMS
DANGER: DIABOLIK
THE DANGEROUS LIVES OF ALTAR BOYS
A Dangerous Method
DANGEROUS MINDS
The Danish Girl
Danny Collins
Dans la maison
DANS LA VIE
DANS VOOR HET LEVEN
DANS, GROZNY DANS (THE DAMNED AND THE SACRED)
LA DANSE — LE BALLET DE L'OPÉRA DE PARIS
Dansen op de vulkaan
La danseuse (Stéphanie Di Giusto en Soko over)
DANTE'S PEAK
Daphne (Peter Mackie Burns over)
DARATT
DAREDEVIL
THE DARJEELING LIMITED
THE DARK
DARK BLUE
DARK CITY
DARK HORSE
The Dark Horse (James Napier Robertson over)
DARK IS RISING
THE DARK KNIGHT
The Dark Knight Rises
Dark Places
Dark Skies
The Dark Tower
DARK WATER (Hideo Nakata)
DARK WATER (Walter Salles)
DARKDRIVE
The Darkest Hour
DARKNESS
DARKNESS IN TALLINN
DARWIN'S NIGHTMARE
DARWINS VERSTEKELING. BEAGLE, IN HET KIELZOG VAN DARWIN
DATE MOVIE
DATE NIGHT
The Daughter
Daughters of Malakeh
Daughters of the Dust
DAVE
DAWN OF THE DEAD (George A. Romero)
DAWN OF THE DEAD (Zack Snyder)
Dawn of the Planet of the Apes
THE DAY AFTER TOMORROW
THE DAY I BECAME A WOMAN
THE DAY I WILL NEVER FORGET
DAY NIGHT DAY NIGHT
DAY OF THE DEAD
THE DAY THE EARTH STOOD STILL
THE DAY THE SUN TURNED COLD
The Day Will Come
DAYBREAK
DAYBREAKERS
DAYLIGHT
THE DAYS
THE DAYTRIPPERS
Dazed and Confused
DE BATTRE MON COEUR S'EST ARRÊTÉ
DE FORCE AVEC D'AUTRES
De rouille et d'os
DE-LOVELY
Dead Body Welcome
THE DEAD GIRL
DEAD LEAVES
DEAD MAN
THE DEAD MAN 2: RETURN OF THE DEAD MAN
Dead Man Down
DEAD MAN WALKING
DEAD MAN'S SHOES
DEAD PRESIDENTS
Deadfall
Deadly Virtues: Love.Honor.Obey
Deadpool
The Deal
Deal
DEALING AND WHEELING IN SMALL ARMS
DEAR FRANKIE
DEAR JOHN
DEAR WENDY
Dear White People
DEAR ZACHARY: A LETTER TO A SON ABOUT HIS FATHER
DEATH AND THE MAIDEN
DEATH AT A FUNERAL
DEATH BECOMES HER
Death Note
DEATH RACE
DEATH SENTENCE
DEATH TO SMOOCHY
Débarquement immédiat
The Debt
THE DEBT COLLECTOR
IL DECAMERON
DECEPTION
DECK THE HALLS
DECONSTRUCTING HARRY
DEEP BLUE
DEEP BLUE SEA
The Deep Blue Sea
THE DEEP END
Deep End (Terugzien)
DEEP IMPACT
DEEP IN THE WOODS
DEEP RISING
Deepwater Horizon
DEFIANCE
DEFINITELY, MAYBE
The Deflowering of Eva van End (Slow Crtiticism: De ontmaagding van Eva van End)
Dégradé
DEINING
DÉJÀ VU
Dekalog
DEKALOOG
DELBARAN
La délicatesse
DÉLITS FLAGRANTS
DELIVER US FROM EVIL (Amy Berg)
DELIVER US FROM EVIL (Ole Bornedal)
Deliver Us From Evil (Scott Derrickson)
THE DELIVERY
The Delivery Guy (Raznoschik)
Delivery Man
DELLAMORTE DELLAMORE
DELTA
DEMAIN DES L'AUBE
Demain tout commence
DEMOLITIAN MAN
Demolition (Jean-Marc Vallée over)
DEMON KNIGHT
Denial
DENISE CALLS UP
DENKEND AAN HOLLAND
DENNIS HOPPER: THE DECISIVE MOMENTS
DENNIS P.
DENNIS THE MENACE
THE DEPARTED
DEPARTMENT 36
DEPARTURES
DERECHO DE FAMILIA aka FAMILY LAW
Le dernier coup de marteau
DES HOMMES ET DES DIEUX
The Descendants
THE DESCENT
Desde allá
DESERT FLOWER
IL DESERTO ROSSO
DESI
El Desierto
DESMOND EN HET MOERASMONSTER
Despair
DESPERADO
DESPERATE MEASURES
DESPERATE REMEDIES
DESPERAUX: DE DAPPERE MUIS
DESPICABLE ME
Despicable me 2
Despicable Me 3/Verschrikkelijke Ikke 3
Después de Lucía
LES DESTINÉES SENTIMENTALES
DESTINY TURNS ON THE RADIO
DESTRICTED
Detachment
Detroit
DETROIT ROCK CITY
DEUCE BIGALOW MALE GIGOLO
DEUCE BIGALOW: AMERICAN GIGOLO
Deux jours, une nuit
DEVIL
The Devil Inside
THE DEVIL WEARS PRADA
DEVIL'S ADVOCATE
The Devil's Double
Devil's Knot
THE DEVIL'S MINER
THE DEVIL'S OWN
THE DEVIL'S REJECTS
DEVILS ON THE DOORSTEP
Dheepan (Jacques Audiard over)
EL DIA DE LA BESTIA
DIABOLIQUE
LA DIABOLIQUES
DIALOGUE AVEC MON JARDINIER
DIALOOGOEFENING NO.1: STAD
DIAMONDS OF THE NIGHT
Diana
Diana Vreeland: The Eye Has to Travel
Diary of a Teenage Girl
DIARY OF A TIMES SQUARE THIEF
DIARY OF THE DEAD
DICK
The Dictator
DID YOU HEAR ABOUT THE MORGANS
DIE ANOTHER DAY
DIE HARD 4.0
DIE HARD WITH A VENGEANCE
Die laatste zomer
DIEF!
Diego Star
DIEP
DIFFERENT CINEMA VOLUME 3
DIFFERENT FOR GIRLS
Difret (Zeresenay Mehari over)
Dikkertje Dap
THE DILEMMA
UN DIMANCHE A KIGALI
Het diner
DINNER FOR SCHMUCKS
DINOSAUR
Dior and I
Diplomatie (Volker Schlöndorff over)
DIRTY DANCING 2
DIRTY DIARIES
Dirty Grandpa
DIRTY MIND
DIRTY PRETTY THINGS
DIS-MOI QUE JE RÊVE
THE DISAPPEARANCE OF ALICE CREED
The Disappearance of Eleanor Rigby
Disappearing Landscape
DISASTER MOVIE
DISCLOSURE
DISCO PIGS
THE DISCOVERY OF HEAVEN
LES DISEURS DE VÉRITÉ
DISGRACE
DISNEY'S TARZAN
DISTANCE
La distancia
THE DISTINGUISHED GENTLEMAN
THE DISTRICT
DISTRICT 9
DISTURBIA
DIVA DOLOROSA
Divergent
The Divergent Series: Allegiant
Divergent Series: Insurgent
The Divide
DIVINE INTERVENTION
DIVINE SECRETS OF THE YA-YA SISTERHOOD
DIVINE TRASH
THE DIVING BELL AND THE BUTTERFLY
Il DIVO
DIVORCING JACK
Django (Étienne Comar)
Django (Sergio Corbucci)
Django Unchained
DO NOT DISTURB (Dick Maas)
Do Not Disturb (Yvan Attal)
The Do-Deca-Pentathlon
DOBERMANN
Doctor Strange
DODGEBALL
DOG SOLDIERS
A Dog's Purpose
DOGMA
DOGTOOTH
DOGTOWN AND Z-BOYS
DOGVILLE
DOGVILLE CONFESSIONS
Dokter Pulder zaait papavers
DOKTOR MABUSE, DER SPIELER
IL DOLCE E L'AMARO
Dolfje Weerwolfje
De dolle tweeling
De dolle tweeling 2
De dolle tweeling 3
DOLLS
DOLORES CLAIBORNE
Dom/The House
DOMESTIC DISTURBANCE
DE DOMINEE
DOMINO
The Domino Effect
DOMWEG GELUKKIG
DON (Arend Steenbergen)
DON (Farhan Akhtar)
Don Jon
DON'S PLUM
Don't Be Afraid of the Dark
Don't Breathe
DON'T COME KNOCKING
DON'T LOOK BACK
DON'T LOOK NOW
DON'T SAY A WORD
DON'T STOP THE SHOW
DONDERBROEK
DONKEY PUNCH
Donkeyote
DONNIE BRASCO
DONNIE DARKO
IL DONO
DOOD EIND
DOOD IN VENETIË
Doodslag
DOOM
THE DOOM GENERATION
DOOMSDAY
DOOR DE WIND GEJAAGD (EL VIENTO SE LLEVO LO QUE)
DOOR IN THE FLOOR
THE DOORS: WHEN YOU'RE STRANGE
Dope
DOPO MEZZANOTTE
LA DOPPIA ORA
Dorsvloer vol confetti
DOS CRIMINES
Dos disparos
DOSSIER K.
The Double (Michael Brandt)
The Double (Richard Ayoade)
DOUBLE JEOPARDY
Double Play (Ernest Dickerson over)
DOUBLE TAKE
DOUBLE TEAM
DOUBLE WHAMMY
DOUBLE YOU STREET
DOUBT
DOUCHES FROIDES
DOUG'S 1E FILM
DOWN
DOWN PERISCOPE
DOWN TO EARTH
DOWN TO YOU
DOWN WITH LOVE
DR. AKAGI
DR. DOLITTLE
DR. DOLITTLE 2
Dr. Seuss' The Lorax
DR. T AND THE WOMAN
DRACULA
DRACULA 2000
Dracula Untold
DRAG ME TO HELL
DRAGON: THE BRUCE LEE STORY
DRAGONBALL: EVOLUTION
DRAGONFLY
DRAGONHEART
DRAKENHEUVEL
DRAKENJAGERS
DRAMA/MEX
Dream House
DREAMCATCHER
DREAMER: MIJN DROOMPAARD
THE DREAMERS
DREAMING BY NUMBERS
A DREAMSCAPE, GAMBLING IN AMERICA
Dredd 3D
DREI
DE DRIE BESTE DINGEN IN HET LEVEN
Drie dvd's met films van Maya Deren
DE DRIE MUSKETIERS
DE DRIE ROVERS
Dries
Drift (Benny Vandendriessche)
DRIFT (Michiel van Jaarsveld)
DRIFTING CLOUDS
DRIJFZAND
DRILLBIT TAYLOR
Drinking Buddies
Drive
DRIVE ANGRY 3D
DRIVEN
DRÔLE DE FÉLIX
Droom & daad
DE DROOM VAN DE BEER
DROOMLAND DDR
The Drop
DROP DEAD GORGEOUS
DROP ZONE
DROPOUTS
DROWNING MONA
Drug War
Du forsvinder
Dubbelspel
THE DUCHESS
DUDE, WHERE IS MY CAR?
DUE AMICI
DUE DATE
THE DUEL PROJECT
DUIMELIJNTJE
The Duke of Burgundy (Maria Rohm over)
THE DUKES OF HAZZARD
Dukhtar
DUMB AND DUMBER
Dumb and Dumber To
DUMB AND DUMBERER: WHEN HARRY MET LLOYD
DUMBLAND
Dummie de Mummie
Dummie de Mummie en de Sfinx van Shakaba
Dummie de Mummie en de tombe van Achnetoet
Dummy Jim
DUMPLINGS
Dunderklumpen
DUNGEONS & DRAGONS
Dunkirk
DE DUNNING BROERS
DUNSTON CHECKS IN
DUNYA & DESIE IN MAROKKO
DUPLEX
DUPLICITY
Durak (The Fool)
DUSKA
Dying of the Light
DYING TO GO HOME