Good Time
Blade Runner 2049
mother!
Detroit
Manifesto (Julian Rosefeldt over)
Sierlijk en lichtvoetig in Grozny Dansen en zingen

DANS, GROZNY DANS (THE DAMNED AND THE SACRED)

Nederland, 2002 | Jos de Putter
Voor Dans, Grozny dans keerde documentairemaker Jos de Putter terug naar conflictgebied Tsjetsjenië. Eenmaal thuis werd de film zelf inzet van een conflict. In DocuZone deze maand muziekdocumentaires.

Jos de Putter filmde al eerder in Grozny. In 1999 maakte hij er The making of a new empire over een maffiabaas met presidentiële ambities. De enige overeenkomst tussen Dans, Grozny dans en die vorige film zijn de beelden van karkassen van kapotgeschoten gebouwen in de Tsjetsjeense hoofdstad. De Putter richt in zijn nieuwe film Dans, Grozny dans, over een groep jonge folkloristische dansers, de camera op de schoonheid die nog tussen die puinhopen leeft. Dans is in Tsjetsjenië niet alleen een manier om het cultureel erfgoed door te geven, dans is een uiting van overlevingsdrift. En zodra de dansers optreden in het buitenland, veranderen ze in ambassadeurs van hun volk. De meerzijdigheid van hun dans zit ook in het motto van de film, te zien op een half vergaan affiche onder het stof in de voormalige danszaal waar het dak van af is geblazen: "Een lichtvoetige, sierlijke danser is een vreugd voor hemzelf en voor anderen."
De Putter besloot de achtergronden van de oorlog in Tsjetsjenië weg te laten, waardoor het verhaal van de jonge dansers een universele lading krijgt over overleven in oorlogsgebied.
De Putter vertelt zijn verhaal in drie door elkaar gemonteerde tijden. Om te beginnen wat hij noemt de reële tijd; de reis in de bus van optreden naar optreden. Die mengt hij met flashbacks van het oorlogsgebied waar de kinderen vandaan komen om te laten zien wat ze met zich meedragen. Daarnaast is er de hyperrealiteit: de droomwereld op het toneel, als ze dansen, dansen, dansen. De drie werelden worden van elkaar gescheiden door verschillen in kleur, beweging, en af en toe een slowmotion. Het geluid, dat soms van de ene in de andere scène doorloopt, legt juist weer een link tussen droom-, spook- en actuele wereld. Het verhaal ontspint zich als een langzame zoom-out, waardoor het portret van de dansers zich beetje bij beetje completeert. Jammer genoeg zit er op een gegeven moment weinig ontwikkeling meer in die opbouw. Dat het soms onduidelijk lijkt wat er gebeurt, komt vooral door onze traditionele manier van kijken. De Putter mag het motto van de film daarom best op zichzelf betrekken; een lichtvoetig, sierlijk fílmer is een vreugd voor zichzelf en anderen.

Karin Wolfs


Bijna een rel

Nog voor iemand de film had gezien, was Dans, Grozny dans al een omstreden film. Verboden door de Russische president Poetin, die geen film verdraagt die Tsjetsjenen als gewone mensen toont, en geweigerd voor een afwerkingsbijdrage door het Nederlands Fonds voor de Film omdat de film te ontoegankelijk zou zijn. Gelukkig is de reikwijdte van Poetins lange arm beperkt, en is het Filmfonds overstag gegaan sinds een tweede versie op IDFA in de Joris Ivens competitie verscheen. Het IDFA-publiek, dat Dans, Grozny dans met een waardering van 8,6 naar de vijfde plaats voor de publieksprijs tilde, bewees dat het met de toegankelijkheid wel snor zat. Volgens regisseur Jos de Putter zijn er kleinigheden veranderd. Kees Ryninks, hoofd documentaire bij het Filmfonds, stelt dat er op wel 36 plaatsen "aantoonbare veranderingen" zijn aangebracht "om het verhaal strakker te krijgen en de 'ruis' te verwijderen". Ryninks spreekt enerzijds van "subtiele veranderingen", die anderzijds zo'n "sterke impact" hadden dat ze de film "veel toegankelijker" hebben gemaakt.
Waar het Filmfonds volgens de overlevering vooral moeite mee had, is dat De Putter — die bekend staat om zijn interesse in vormexperimenten — zijn verhaal in drie tijden heeft opgedeeld die door elkaar zijn gemonteerd. Volgens De Putter zag de adviescommissie liever een meer lineaire structuur. Producent en regisseur legden zich niet bij de wensen van het Fonds neer en tekenden bezwaar aan bij het bestuur. Waarna het conflict volgens beproefd Hollands recept in de kiem werd gesmoord: in plaats van op het bezwaar in te gaan, nodigde het Filmfonds de makers uit voor een 'informeel' gesprek, waarna de blow-up er toch kon komen. Voorwaarde was wel dat de makers het bezwaarschrift introkken. Ook moesten ze beloven niet meer over de kwestie naar buiten te treden. De Putter was tijdens IDFA kennelijk al genoeg tekeer gegaan. Ryninks legde in het januari-nummer van de Filmfonds-nieuwsbrief vervolgens wel uitgebreid verantwoording af over zijn optreden. Wie er gelijk heeft, valt niet te achterhalen, want De Putter weigert de eerste versie vrij te geven ter vergelijking. Dans, Grozny dans (versie twee) bewijst ondertussen — dankzij de door het Filmfonds gefinancierde blow-up — zijn kwaliteit: sinds IDFA is de film geselecteerd voor de competities van tien andere internationale festivals. Eind april won De Putter op het International Documentary Film Festival van Chicago.

KW


top
DANS, GROZNY DANS (THE DAMNED AND THE SACRED)

Juni 2003 #245

Productie
Frank van den Engel
Regie en scenario
Jos de Putter
Camera
Vladas Naudzius
Montage
Stefan Kamp
Geluid
Tom d'Angremond
Muziek
Vincent van Warmerdam

Kleur, 76 minuten

Distributie
Filmmuseum
Te zien
vanaf 12 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


D

D'Ardennen
D.O.A.P. (DEATH OF A PRESIDENT)
DA MO FANG
THE DA VINCI CODE
DAAR IN DAT LAND (V TOJ STRANJE)
DADDY AND PAPA
DADDY DAY CARE
Daddy's Home
DAENS
Een dag in 't jaar (Margot Schaap over)
DE DAG VAN DE WANHOOP
DAGEN ZONDER LIEF
Daglicht
THE DAILY NATION
DAINIPPONJIN
DAKOTA
DAL DER ZUCHTEN
DALECARLIANS
DAM STREET
DAMAGE
DAMIAAN
THE DAMNED
Damsels in Distress
DAN IN REAL LIFE
Dance Academy: de film
DANCE FLICK
DANCE ME TO MY SONG
DANCE OF DUST (RAKHS-E-KHAK)
DANCE OF THE VAMPIRES
DANCE OF THE WIND
DANCE WITH ME
Dancer
DANCER IN THE DARK
THE DANCER UPSTAIRS
Dancing Arabs
DANCING DREAMS
DANGER: DIABOLIK
THE DANGEROUS LIVES OF ALTAR BOYS
A Dangerous Method
DANGEROUS MINDS
The Danish Girl
Danny Collins
Dans la maison
DANS LA VIE
DANS VOOR HET LEVEN
DANS, GROZNY DANS (THE DAMNED AND THE SACRED)
LA DANSE — LE BALLET DE L'OPÉRA DE PARIS
Dansen op de vulkaan
La danseuse (Stéphanie Di Giusto en Soko over)
DANTE'S PEAK
Daphne (Peter Mackie Burns over)
DARATT
DAREDEVIL
THE DARJEELING LIMITED
THE DARK
DARK BLUE
DARK CITY
DARK HORSE
The Dark Horse (James Napier Robertson over)
DARK IS RISING
THE DARK KNIGHT
The Dark Knight Rises
Dark Places
Dark Skies
The Dark Tower
DARK WATER (Hideo Nakata)
DARK WATER (Walter Salles)
DARKDRIVE
The Darkest Hour
DARKNESS
DARKNESS IN TALLINN
DARWIN'S NIGHTMARE
DARWINS VERSTEKELING. BEAGLE, IN HET KIELZOG VAN DARWIN
DATE MOVIE
DATE NIGHT
The Daughter
Daughters of Malakeh
Daughters of the Dust
DAVE
DAWN OF THE DEAD (George A. Romero)
DAWN OF THE DEAD (Zack Snyder)
Dawn of the Planet of the Apes
THE DAY AFTER TOMORROW
THE DAY I BECAME A WOMAN
THE DAY I WILL NEVER FORGET
DAY NIGHT DAY NIGHT
DAY OF THE DEAD
THE DAY THE EARTH STOOD STILL
THE DAY THE SUN TURNED COLD
The Day Will Come
DAYBREAK
DAYBREAKERS
DAYLIGHT
THE DAYS
THE DAYTRIPPERS
Dazed and Confused
DE BATTRE MON COEUR S'EST ARRÊTÉ
DE FORCE AVEC D'AUTRES
De rouille et d'os
DE-LOVELY
Dead Body Welcome
THE DEAD GIRL
DEAD LEAVES
DEAD MAN
THE DEAD MAN 2: RETURN OF THE DEAD MAN
Dead Man Down
DEAD MAN WALKING
DEAD MAN'S SHOES
DEAD PRESIDENTS
Deadfall
Deadly Virtues: Love.Honor.Obey
Deadpool
The Deal
Deal
DEALING AND WHEELING IN SMALL ARMS
DEAR FRANKIE
DEAR JOHN
DEAR WENDY
Dear White People
DEAR ZACHARY: A LETTER TO A SON ABOUT HIS FATHER
DEATH AND THE MAIDEN
DEATH AT A FUNERAL
DEATH BECOMES HER
Death Note
DEATH RACE
DEATH SENTENCE
DEATH TO SMOOCHY
Débarquement immédiat
The Debt
THE DEBT COLLECTOR
IL DECAMERON
DECEPTION
DECK THE HALLS
DECONSTRUCTING HARRY
DEEP BLUE
DEEP BLUE SEA
The Deep Blue Sea
THE DEEP END
Deep End (Terugzien)
DEEP IMPACT
DEEP IN THE WOODS
DEEP RISING
Deepwater Horizon
DEFIANCE
DEFINITELY, MAYBE
The Deflowering of Eva van End (Slow Crtiticism: De ontmaagding van Eva van End)
Dégradé
DEINING
DÉJÀ VU
Dekalog
DEKALOOG
DELBARAN
La délicatesse
DÉLITS FLAGRANTS
DELIVER US FROM EVIL (Amy Berg)
DELIVER US FROM EVIL (Ole Bornedal)
Deliver Us From Evil (Scott Derrickson)
THE DELIVERY
The Delivery Guy (Raznoschik)
Delivery Man
DELLAMORTE DELLAMORE
DELTA
DEMAIN DES L'AUBE
Demain tout commence
DEMOLITIAN MAN
Demolition (Jean-Marc Vallée over)
DEMON KNIGHT
Denial
DENISE CALLS UP
DENKEND AAN HOLLAND
DENNIS HOPPER: THE DECISIVE MOMENTS
DENNIS P.
DENNIS THE MENACE
THE DEPARTED
DEPARTMENT 36
DEPARTURES
DERECHO DE FAMILIA aka FAMILY LAW
Le dernier coup de marteau
DES HOMMES ET DES DIEUX
The Descendants
THE DESCENT
Desde allá
DESERT FLOWER
IL DESERTO ROSSO
DESI
El Desierto
DESMOND EN HET MOERASMONSTER
Despair
DESPERADO
DESPERATE MEASURES
DESPERATE REMEDIES
DESPERAUX: DE DAPPERE MUIS
DESPICABLE ME
Despicable me 2
Despicable Me 3/Verschrikkelijke Ikke 3
Después de Lucía
LES DESTINÉES SENTIMENTALES
DESTINY TURNS ON THE RADIO
DESTRICTED
Detachment
Detroit
DETROIT ROCK CITY
DEUCE BIGALOW MALE GIGOLO
DEUCE BIGALOW: AMERICAN GIGOLO
Deux jours, une nuit
DEVIL
The Devil Inside
THE DEVIL WEARS PRADA
DEVIL'S ADVOCATE
The Devil's Double
Devil's Knot
THE DEVIL'S MINER
THE DEVIL'S OWN
THE DEVIL'S REJECTS
DEVILS ON THE DOORSTEP
Dheepan (Jacques Audiard over)
EL DIA DE LA BESTIA
DIABOLIQUE
LA DIABOLIQUES
DIALOGUE AVEC MON JARDINIER
DIALOOGOEFENING NO.1: STAD
DIAMONDS OF THE NIGHT
Diana
Diana Vreeland: The Eye Has to Travel
Diary of a Teenage Girl
DIARY OF A TIMES SQUARE THIEF
DIARY OF THE DEAD
DICK
The Dictator
DID YOU HEAR ABOUT THE MORGANS
DIE ANOTHER DAY
DIE HARD 4.0
DIE HARD WITH A VENGEANCE
Die laatste zomer
DIEF!
Diego Star
DIEP
DIFFERENT CINEMA VOLUME 3
DIFFERENT FOR GIRLS
Difret (Zeresenay Mehari over)
Dikkertje Dap
THE DILEMMA
UN DIMANCHE A KIGALI
Het diner
DINNER FOR SCHMUCKS
DINOSAUR
Dior and I
Diplomatie (Volker Schlöndorff over)
DIRTY DANCING 2
DIRTY DIARIES
Dirty Grandpa
DIRTY MIND
DIRTY PRETTY THINGS
DIS-MOI QUE JE RÊVE
THE DISAPPEARANCE OF ALICE CREED
The Disappearance of Eleanor Rigby
Disappearing Landscape
DISASTER MOVIE
DISCLOSURE
DISCO PIGS
THE DISCOVERY OF HEAVEN
LES DISEURS DE VÉRITÉ
DISGRACE
DISNEY'S TARZAN
DISTANCE
La distancia
THE DISTINGUISHED GENTLEMAN
THE DISTRICT
DISTRICT 9
DISTURBIA
DIVA DOLOROSA
Divergent
The Divergent Series: Allegiant
Divergent Series: Insurgent
The Divide
DIVINE INTERVENTION
DIVINE SECRETS OF THE YA-YA SISTERHOOD
DIVINE TRASH
THE DIVING BELL AND THE BUTTERFLY
Il DIVO
DIVORCING JACK
Django (Étienne Comar)
Django (Sergio Corbucci)
Django Unchained
DO NOT DISTURB (Dick Maas)
Do Not Disturb (Yvan Attal)
The Do-Deca-Pentathlon
DOBERMANN
Doctor Strange
DODGEBALL
DOG SOLDIERS
A Dog's Purpose
DOGMA
DOGTOOTH
DOGTOWN AND Z-BOYS
DOGVILLE
DOGVILLE CONFESSIONS
Dokter Pulder zaait papavers
DOKTOR MABUSE, DER SPIELER
IL DOLCE E L'AMARO
Dolfje Weerwolfje
De dolle tweeling
De dolle tweeling 2
De dolle tweeling 3
DOLLS
DOLORES CLAIBORNE
Dom/The House
DOMESTIC DISTURBANCE
DE DOMINEE
DOMINO
The Domino Effect
DOMWEG GELUKKIG
DON (Arend Steenbergen)
DON (Farhan Akhtar)
Don Jon
DON'S PLUM
Don't Be Afraid of the Dark
Don't Breathe
DON'T COME KNOCKING
DON'T LOOK BACK
DON'T LOOK NOW
DON'T SAY A WORD
DON'T STOP THE SHOW
DONDERBROEK
DONKEY PUNCH
Donkeyote
DONNIE BRASCO
DONNIE DARKO
IL DONO
DOOD EIND
DOOD IN VENETIË
Doodslag
DOOM
THE DOOM GENERATION
DOOMSDAY
DOOR DE WIND GEJAAGD (EL VIENTO SE LLEVO LO QUE)
DOOR IN THE FLOOR
THE DOORS: WHEN YOU'RE STRANGE
Dope
DOPO MEZZANOTTE
LA DOPPIA ORA
Dorsvloer vol confetti
DOS CRIMINES
Dos disparos
DOSSIER K.
The Double (Michael Brandt)
The Double (Richard Ayoade)
DOUBLE JEOPARDY
Double Play (Ernest Dickerson over)
DOUBLE TAKE
DOUBLE TEAM
DOUBLE WHAMMY
DOUBLE YOU STREET
DOUBT
DOUCHES FROIDES
DOUG'S 1E FILM
DOWN
DOWN PERISCOPE
DOWN TO EARTH
DOWN TO YOU
DOWN WITH LOVE
DR. AKAGI
DR. DOLITTLE
DR. DOLITTLE 2
Dr. Seuss' The Lorax
DR. T AND THE WOMAN
DRACULA
DRACULA 2000
Dracula Untold
DRAG ME TO HELL
DRAGON: THE BRUCE LEE STORY
DRAGONBALL: EVOLUTION
DRAGONFLY
DRAGONHEART
DRAKENHEUVEL
DRAKENJAGERS
DRAMA/MEX
Dream House
DREAMCATCHER
DREAMER: MIJN DROOMPAARD
THE DREAMERS
DREAMING BY NUMBERS
A DREAMSCAPE, GAMBLING IN AMERICA
Dredd 3D
DREI
DE DRIE BESTE DINGEN IN HET LEVEN
Drie dvd's met films van Maya Deren
DE DRIE MUSKETIERS
DE DRIE ROVERS
Dries
Drift (Benny Vandendriessche)
DRIFT (Michiel van Jaarsveld)
DRIFTING CLOUDS
DRIJFZAND
DRILLBIT TAYLOR
Drinking Buddies
Drive
DRIVE ANGRY 3D
DRIVEN
DRÔLE DE FÉLIX
Droom & daad
DE DROOM VAN DE BEER
DROOMLAND DDR
The Drop
DROP DEAD GORGEOUS
DROP ZONE
DROPOUTS
DROWNING MONA
Drug War
Du forsvinder
Dubbelspel
THE DUCHESS
DUDE, WHERE IS MY CAR?
DUE AMICI
DUE DATE
THE DUEL PROJECT
DUIMELIJNTJE
The Duke of Burgundy (Maria Rohm over)
THE DUKES OF HAZZARD
Dukhtar
DUMB AND DUMBER
Dumb and Dumber To
DUMB AND DUMBERER: WHEN HARRY MET LLOYD
DUMBLAND
Dummie de Mummie
Dummie de Mummie en de Sfinx van Shakaba
Dummie de Mummie en de tombe van Achnetoet
Dummy Jim
DUMPLINGS
Dunderklumpen
DUNGEONS & DRAGONS
Dunkirk
DE DUNNING BROERS
DUNSTON CHECKS IN
DUNYA & DESIE IN MAROKKO
DUPLEX
DUPLICITY
Durak (The Fool)
DUSKA
Dying of the Light
DYING TO GO HOME