The Man Who Killed Don Quixote
Previously Unreleased
Carne y arena
Tiere
Grace Jones: Bloodlight and Bami
Spiegel spiegel wie is de mooiste in het land

Enemy

Canada/Spanje, 2013 | Denis Villeneuve
Jake Gyllenhaal is zowel zichzelf als z'n dreigende dubbelganger in Denis Villeneuve's labyrintische Enemy.

De reden dat we zo van het idee van een dubbelganger houden is omdat het een intrigerend en verschrikkelijk idee is. Het laat je fantaseren over een leven dat je om welke reden ook niet leidt maar het draagt ook het risico van een coup in zich: een fusie van twee persoonlijkheden — een van de mogelijkheden waar Denis Villeneuve in Enemy mee speelt — of zelfs een vijandige overname, waar Richard Ayoade deze maand over fantaseert in die andere dubbelgangerfilm The Double. Is de dubbelganger een venster op een andere wereld, een weeffout in de natuurlijke orde of een venster op het onderbewustzijn? Of alle drie tegelijk? Enemy is spaarzaam met verklaringen en of je Villeneuve's film geslaagd vindt, wordt bepaald door of je dat als kracht of zwakte ziet.
In deze adaptatie van De man in duplo van de Portugese Nobelprijswinnaar José Saramago speelt Jake Gyllenhaal zowel een ingeslapen geschiedenisdocent die vastzit in een bloedeloze relatie, als zijn dubbelganger Anthony, een geile gogetter die rollen speelt in b-films en op een motor rijdt. In Adams fantasie alles wat hij zelf niet is. De vraag is hier natuurlijk of Anthony wel echt een andere man is, of slechts een projectie van Adams verlangen om uit z'n benauwende leven te breken. Of, kan ook nog, zijn Adam en Anthony de manifestaties van de angsten en verlangens van nog een derde personage dat we nooit te zien krijgen. Of van ons, misschien. Dat Enemy je laat stoeien met zulke verklaringen is wat het een aantrekkelijke film maakt, die de kijker die zoekt naar meer houvast trouwens ook een paar concrete hints geeft om een uitweg uit dit web te vinden.
Jake Gyllenhaal is hier heel geschikt om twee keer naar te kijken. Al sinds Donnie Darko — waar hij de meer openlijk schizofrene Donnie speelde — perfectioneert Gyllenhaal met z'n spraak en bewegingen een verschijning die net een stap buiten het gejaag en geschreeuw van alledag staat en daardoor zowel iets mafs heeft als de afstand om scherper naar z'n omgeving te kijken. Kijk je dus naar gekte of naar iemand die er boven staat, naar het id of het superego? Precies op die onderlinge spanning drijft Villeneuve's film.
Enemy is vooral sterk in atmosfeer. Het heeft iets van een film noir maar dan helemaal in gele tonen gefilmd en met zon in plaats van schaduwen. Veel non-descripte flatgebouwen en een absolute afwezigheid van plaatsnaamborden (voor de liefhebber, het is Toronto), tillen de film net buiten de werkelijkheid naar de plek waar we moeten zijn om erin mee te gaan. Voor een plot met zoveel schimmige uitlopers heeft Villeneuve een hele heldere film afgeleverd, met een paar monsterlijke verrassingen. Sommigen zullen struikelen over z'n pretenties, maar voor wie minder de detective speelt en meer gefascineerd is door overlevingsstrategieën van de menselijke geest zal gegrepen worden. Wie heeft trouwens ooit gezegd dat het allemaal moet kloppen?

Ronald Rovers



top
Enemy

Juni 2014 #366

 

Productie
M.A. Faura
Niv Fichman
Regie
Dennis Villeneuve
Scenario
Javier Gullón
Camera
Nicolas Bolduc
Montage
Matthew Hannam
Art direction
Patrice Vermette
Met
Jake Gyllenhaal
Mélanie Laurent
Sarah Gadon

Kleur, 90 minuten

Distributie
Filmfreak
Te zien
vanaf 29 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


E

E.T. — THE EXTRA TERRESTRIAL
THE EAGLE
EAGLE EYE
THE EAGLE HUNTER'S SON
The Eagle Huntress
Early Summer
EARTH
Earth: een onvergetelijke dag
EAST IS EAST
EAST PALACE, WEST PALACE
Eastern Boys (Robin Campillo over)
EASTERN PLAYS
EASTERN PROMISES
EASY RIDERS, RAGING BULLS
EASY VIRTUE
EAT DRINK MAN WOMAN
EAT PRAY LOVE
Eat Sleep Die
L' EAU FROIDE
ECCENTRICITIES OF A BLONDE-HAIRED GIRL
ECHOES OF WAR
HET ECHTE LEVEN
Een echte Vermeer
L' economie du couple
L' écume des jours
ED GEIN
ED WOOD
Eddie the Eagle
Éden (Bruno Safadi)
Eden (Mia Hansen-Løve)
EDEN (Michael Hoffmann)
EDEN LAKE
THE EDGE
THE EDGE OF DARKNESS
The Edge of Seventeen (Previously Unreleased)
Edge of Tomorrow 3D
EDISON
Edmond (Nina Gantz)
EDMOND (Stuart Gordon)
EDTV
THE EDUKATORS
EDVARD MUNCH
EEN ANDER ZIJN GELUK
EEN DROOMREIS DAKAR — TIMBOEKTOE
EEN MANIER OM THUIS TE KOMEN: UMOJA LIVE
EEN REIS DOOR DE LEEGTE SYDNEY — PERTH
EEN STUKJE BLAUW IN DE LUCHT
EENMAAL GESLAGEN, NOOIT MEER BEWOGEN
EENOOG KONING
DE EENZAAMHEID VAN DE PRIEMGETALLEN
DE EETCLUB
EFFIE BRIEST
LES ÉGARÉS
EGGS
Eggshells
EIGHT LEGGED FREAKS
Eine Minute Dunkel (Dreileben)
DER EINSTEIN DES SEX
Eisenstein in Guanajuato
El Bulli — Cooking in Progress
ELDORADO
ELECTION
ELECTION 1 & 2
ELECTRIC SHADOWS
ELECTROMA
Elefante blanco
ELEGY
ELEGY FROM RUSSIA — SKETCHES FOR SLEEP
THE ELEMENT OF CRIME
ELEMENTAIRE DEELTJES
Elena
ELENI
ELEPHANT
Elephant Song
ELF
ELI, ELI, LEMA, SABACHTANI?
Elias: alle ankers vooruit!
ELIXIR D'ANVERS
ELIZABETH: THE GOLDEN AGE
ELIZABETHTOWN
ELLA ENCHANTED
Elle
ELLE S'APPELLE SABINE
Elle s'en va
ELLEN TEN DAMME — AS I WAS WONDERING WHERE THIS MIXED-UP LITTLE LIFE OF MINE WAS LEADING TO
Elles
ELLING
ELLIS IN GLAMOURLAND
Elser
Elvis & Nixon
Elysium
Emil & Ida van de Hazelhoeve
EMMA
De Emoji Film
THE EMPEROR AND THE ASSASSIN
THE EMPEROR'S WIFE
EMPIRE FALLS
THE EMPIRE STRIKES BACK
L' EMPLOI DU TEMPS
EMPLOYEE OF THE MONTH
EMPORTE-MOI
L' EMPREINTE DE L'ANGE
EMPTIES
En amont du fleuve
EN AVOIR (OU PAS)
EN BEERTJE DAN?
EN HET LEVEN GAAT DOOR
EN LA CIUDAD
EN LA CIUDAD SIN LÍMITES
EN PASSANT
EN PLEIN COEUR
EN SOAP
En waar de sterre bleef stille staan
ENCHANTED
Encierro 3D: Bull Running in Pamplona
ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD
END OF DAYS
The End of Fear (Barbara Visser over)
THE END OF THE AFFAIR
END OF THE CENTURY
THE END OF THE LINE
The End of the Tour
THE END OF VIOLENCE
End of Watch
Endless Love
ENDURING LOVE
Enemy
ENEMY AT THE GATES
ENEMY OF THE STATE
Une enfance
L' ENFANCE NUE
L' ENFANT
L' ENFANT ENDORMI
Les enfants du paradis
DE ENGEL VAN DOEL
ENGELCHEN
THE ENGLISH PATIENT
THE ENGLISHMAN WHO WENT UP A HILL, BUT CAME DOWN A MOUNTAIN
Engrenages
ENIGMA (Michael Apted)
ENIGMA (Paul Ruven)
ENOUGH
Enough Said
ENRON: THE SMARTEST GUYS IN THE ROOM
ENSEMBLE, C'EST TOUT
ENTER THE VOID
Enthouziasm — symfonia Donbassa
Entourage
ENTRE LAS PIERNAS
ENTRE LES MURS
Epic
EPIC MOVIE
EPISODE 3: 'ENJOY POVERTY'
An Episode in the Life of an Iron Picker
The Equalizer
Equals
EQUILIBRIUM
Er ist wieder da
ERAGON
ERASER
ERASERHEAD
Erbarme Dich
De erfenis (Daan's Inheritance)
ERIN BROCKOVICH
ERMO
Ernest & Célestine
ERNST, BOBBIE EN HET GEHEIM VAN DE MONTA ROSSA
ERNST, BOBBY EN DE GESLEPEN ONIX
EROS
EROTIQUE
Escape Plan
Escape Room
THE ESCAPIST
Escobar
EL ESPINAZO DEL DIABLO/THE DEVIL'S BACKBONE
Essential Killing
ESTÔMAGO
Et maintenant on va où?
UN ÉTÉ À LA GOULETTE
L' ÉTÉ INOUBLIABLE
ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND
L' ÉTERNITÉ ET UN JOUR (MIA ECONIOTITA KE MIA MERA)
ÊTRE ET AVOIR
Etwas besseres als den Tod (Dreileben)
EUREKA
EUROTRIP
EVA PERÓN, THE TRUE STORY
EVAN ALMIGHTY
EVE'S BAYOU
EVEN COWGIRLS GET THE BLUES
EVENING
THE EVENING STAR
EVENING'S CIVIL TWILIGHT IN EMPIRES OF TIN
The Event (Sergei Loznitsa)
THE EVENT (Thom Fitzgerald)
EVENT HORIZON
EVER AFTER: A CINDERELLA STORY
Everest
EVERLASTING MOMENTS
EVERY STEWARDESS GOES TO HEAVEN
Everybody Wants Some!!
Everyday
EVERYDAY GOD KISSES US ON THE MOUTH
EVERYONE SAYS I LOVE YOU
EVERYTHING IS ILLUMINATED
Everything Will Be Fine
Everything, Everything
Evet, I Do!
Evil Dead
EVIL WOMAN
EVITA
EVOLUTION
Évolution
EX DRUMMER
Ex Machina (Imagine Film Festival)
Ex Press
EXAM
EXILED
EXILS
EXISTENZ
EXIT (EXI+)
EXIT THROUGH THE GIFT SHOP
EXIT WOUNDS
Exodus: Gods and Kings
THE EXORCIST
EXORCIST: THE BEGINNING
EXORCIST: THE ORIGINAL PREQUEL
EXOTICA
EXPEDITIE BERENKLAUW
EXPEDITIE DOOR DE GOBI-WOESTIJN
EXPEDITIE DOOR NIEUW-GUINEA
EXPEDITIE NAAR DE ZUIDPOOL
THE EXPENDABLES
The Expendables 2
Expendables 3
DAS EXPERIMENT
Experimenter
EXTRAÑO
EXTREME JUSTICE
EXTREME MEASURES
Extremely Loud & Incredibly Close
THE EYE (Danny & Oxide Pang)
THE EYE (David Moreau, Xavier Palud)
THE EYE 2 (Danny & Oxide Pang)
EYE FOR AN EYE
Eye in the Sky
EYE OF THE BEHOLDER
The Eyes of My Mother
EYES WIDE OPEN
EYES WIDE SHUT
Jean Epstein-box