The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Laat je vijand binnen

Elle

Frankrijk/Duitsland/België, 2016 | Paul Verhoeven
Waarom zou je een ander laten lijden? In Paul Verhoevens Elle komen al zijn provocaties over de sadistische mens samen. Met de psychologische thriller is hij op de toppen van zijn kunnen.

Elle, wie is zij? De rijke Parisienne Michèle (Isabelle Huppert) houdt haar vijanden graag dichtbij. Ze nodigt ze uit op het kerstdiner, ze gaat er affaires mee aan, als een militaire strategie om andermans stappen nauwkeurig te kunnen volgen. En om anderen te laten lijden. Door prikkertjes in hun hapjes te verbergen, door tegen hun autobumper aan te rijden. En door ze onverbloemd de pijnlijke waarheid te zeggen. Michèle wordt in de thriller Elle, die draaide in de competitie van Cannes, weergaloos gespeeld door Isabelle Huppert, die ons steeds verder meesleept in haar grensoverschrijdend gedrag. Nee, dit is geen slachtoffer, ook al wordt ze bruut verkracht aan het begin van de film. Dit is een vrouw die zelf ook sadist is.
Waarom zou je een ander laten lijden? Arnon Grunberg geeft daar in zijn nieuwste boek Moedervlekken een mogelijke verklaring voor: "Ik wil jou doen lijden want dat lijd ikzelf minder." Iemand pijn doen is ook een vorm van communicatie. Ook Michèle houdt zelf liever de controle in haar verkilde relaties waarin pijn en liefde verknoopt zijn. Michèles diva-moeder, met wie ze ook zo'n boosaardige verhouding heeft, zegt tegen haar: "Jij wilde altijd een steriele versie van de wereld. Je geeft nooit echt iets van jezelf."
Elle begint vintage Verhoeven met een provocerende montage: na de verkrachtingsscène in het huis van Michèle, onder toeziend oog van een onverschillige kat, zien we haar als strenge directeur op haar werk, waar ze een nieuwe fantasy-game moet beoordelen. De gamer moet zich identificeren met een Ork die op gewelddadige wijze een vrouw met zijn tentakels binnendringt. Michèle geeft koel haar mening: ze vindt de orgastische schokken van de vrouw veel te bedaard, of dat nog wat kan worden aangezet. Zo maakt Verhoeven gelijk duidelijk dat we hier niet met een klassiek slachtoffer te maken hebben. Michèle blijft baas over haar verbeelding en grijpt liever zelf de macht.
Toch is Elle geen rape and revenge-film, zoals die in de jaren 70 werden gemaakt, met woeste, omstreden films als I Spit on Your Grave. Elle zet een stap buiten de realiteit en past ervoor om de slechte daden van de ander te veroordelen. Michèle zegt het zelf al: "Als je je neus in andermans zaken steekt, kom je rare dingen tegen. Ik veroordeel niemand." Iedereen heeft zo zijn redenen, zegt iemand anders in de film, een citaat uit Jean Renoirs La règle du jeu, een upstairs-downstairsklassieker waar Verhoeven verrassend genoeg zijn inspiratie vandaan heeft gehaald. De bekende jachtscène uit La règle du jeu, waarin een groep jagers op kille wijze te werk gaat, weerklinkt ergens ook in Elle, in de jacht van de kat op de vogel, tussen dader en verkrachte, tussen moordenaar en hijgende media. Verhoevens provocatieve denkbeelden over de mens (m/v) als man én monster komen allemaal in Elle samen.
Verhoevens oeuvre barst van de moreel wankelmoedige personages, zoals de onzichtbare man uit Hollow Man (nog steeds een geweldige filmtitel), een hol mens zonder geweten, die zichzelf niet in de spiegel hoeft aan te kijken en wiens allereerste daad als onzichtbare bestaat uit het knijpen in een van de borsten van een slapende collega-wetenschapster. In Elle is het de vrouw die zeggenschap heeft over haar seksuele fantasieën. Michèle kijkt graag naar de mannen, glurend door een verrekijker, zichzelf bevredigend in een van de zeldzame vrouwelijke masturbatiescènes uit de filmgeschiedenis: laat dat maar aan Huppert en Verhoeven over.
Verhoeven strooit in zijn film ondertussen ook nog met verwijzingen naar Jezus en Simone de Beauvoir en heeft een paar verrassende cultuurkritische uitspraken in petto. Zo heeft het gamebedrijf van Michèle een sociologisch profiel opgesteld van hun klanten: dat zijn gamers die niets om kwaliteit geven. Later gaat de ex-man van Michèle, een schrijver, tijdens een etentje tekeer tegen onze "vormeloze cultuur, waarin geen originaliteit en eigenheid meer te vinden is". Verhoeven bewijst met Elle dat hijzelf nog meer dan genoeg vorm, originaliteit en eigenheid in huis heeft.

Mariska Graveland


Filmkrant.Live verzorgt in juni een introductie bij Elle
Filmschuur | Haarlem
4 juni 16.15 uur
Door Ronald Rovers


top
Elle

Juni 2015 #388



Gerelateerd

Paul Verhoeven en Isabelle Huppert over Elle: "So far so good"



Paul Verhoeven over Elle: "Zo leuk is het niet om een film te maken"



Productie
Saïd Ben Saïd
Michel Merkt
Regie
Paul Verhoeven
Scenario
David Birke, naar het boek Oh van Philippe Djian
Camera
Stéphane Fontaine
Montage
Job ter Burg
Muziek
Anne Dudley
Art direction
Laurent Ott
Met
Isabelle Huppert
Laurent Lafitte
Anne Consigny
Charles Berling

Kleur, 130 minuten

Distributie
Independent Films
Te zien
vanaf 2 juni

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


E

E.T. — THE EXTRA TERRESTRIAL
THE EAGLE
EAGLE EYE
THE EAGLE HUNTER'S SON
The Eagle Huntress
Early Summer
EARTH
EAST IS EAST
EAST PALACE, WEST PALACE
Eastern Boys (Robin Campillo over)
EASTERN PLAYS
EASTERN PROMISES
EASY RIDERS, RAGING BULLS
EASY VIRTUE
EAT DRINK MAN WOMAN
EAT PRAY LOVE
Eat Sleep Die
L' EAU FROIDE
ECCENTRICITIES OF A BLONDE-HAIRED GIRL
ECHOES OF WAR
HET ECHTE LEVEN
Een echte Vermeer
L' economie du couple
L' écume des jours
ED GEIN
ED WOOD
Eddie the Eagle
Éden (Bruno Safadi)
Eden (Mia Hansen-Løve)
EDEN (Michael Hoffmann)
EDEN LAKE
THE EDGE
THE EDGE OF DARKNESS
The Edge of Seventeen (Previously Unreleased)
Edge of Tomorrow 3D
EDISON
Edmond (Nina Gantz)
EDMOND (Stuart Gordon)
EDTV
THE EDUKATORS
EDVARD MUNCH
EEN ANDER ZIJN GELUK
EEN DROOMREIS DAKAR — TIMBOEKTOE
EEN MANIER OM THUIS TE KOMEN: UMOJA LIVE
EEN REIS DOOR DE LEEGTE SYDNEY — PERTH
EEN STUKJE BLAUW IN DE LUCHT
EENMAAL GESLAGEN, NOOIT MEER BEWOGEN
EENOOG KONING
DE EENZAAMHEID VAN DE PRIEMGETALLEN
DE EETCLUB
EFFIE BRIEST
LES ÉGARÉS
EGGS
Eggshells
EIGHT LEGGED FREAKS
Eine Minute Dunkel (Dreileben)
DER EINSTEIN DES SEX
Eisenstein in Guanajuato
El Bulli — Cooking in Progress
ELDORADO
ELECTION
ELECTION 1 & 2
ELECTRIC SHADOWS
ELECTROMA
Elefante blanco
ELEGY
ELEGY FROM RUSSIA — SKETCHES FOR SLEEP
THE ELEMENT OF CRIME
ELEMENTAIRE DEELTJES
Elena
ELENI
ELEPHANT
Elephant Song
ELF
ELI, ELI, LEMA, SABACHTANI?
ELIXIR D'ANVERS
ELIZABETH: THE GOLDEN AGE
ELIZABETHTOWN
ELLA ENCHANTED
Elle
ELLE S'APPELLE SABINE
Elle s'en va
ELLEN TEN DAMME — AS I WAS WONDERING WHERE THIS MIXED-UP LITTLE LIFE OF MINE WAS LEADING TO
Elles
ELLING
ELLIS IN GLAMOURLAND
Elser
Elvis & Nixon
Elysium
Emil & Ida van de Hazelhoeve
EMMA
De Emoji Film
THE EMPEROR AND THE ASSASSIN
THE EMPEROR'S WIFE
EMPIRE FALLS
THE EMPIRE STRIKES BACK
L' EMPLOI DU TEMPS
EMPLOYEE OF THE MONTH
EMPORTE-MOI
L' EMPREINTE DE L'ANGE
EMPTIES
En amont du fleuve
EN AVOIR (OU PAS)
EN BEERTJE DAN?
EN HET LEVEN GAAT DOOR
EN LA CIUDAD
EN LA CIUDAD SIN LÍMITES
EN PASSANT
EN PLEIN COEUR
EN SOAP
En waar de sterre bleef stille staan
ENCHANTED
Encierro 3D: Bull Running in Pamplona
ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD
END OF DAYS
THE END OF THE AFFAIR
END OF THE CENTURY
THE END OF THE LINE
The End of the Tour
THE END OF VIOLENCE
End of Watch
Endless Love
ENDURING LOVE
Enemy
ENEMY AT THE GATES
ENEMY OF THE STATE
Une enfance
L' ENFANCE NUE
L' ENFANT
L' ENFANT ENDORMI
Les enfants du paradis
DE ENGEL VAN DOEL
ENGELCHEN
THE ENGLISH PATIENT
THE ENGLISHMAN WHO WENT UP A HILL, BUT CAME DOWN A MOUNTAIN
Engrenages
ENIGMA (Michael Apted)
ENIGMA (Paul Ruven)
ENOUGH
Enough Said
ENRON: THE SMARTEST GUYS IN THE ROOM
ENSEMBLE, C'EST TOUT
ENTER THE VOID
Enthouziasm — symfonia Donbassa
Entourage
ENTRE LAS PIERNAS
ENTRE LES MURS
Epic
EPIC MOVIE
EPISODE 3: 'ENJOY POVERTY'
An Episode in the Life of an Iron Picker
The Equalizer
Equals
EQUILIBRIUM
Er ist wieder da
ERAGON
ERASER
ERASERHEAD
Erbarme Dich
De erfenis (Daan's Inheritance)
ERIN BROCKOVICH
ERMO
Ernest & Célestine
ERNST, BOBBIE EN HET GEHEIM VAN DE MONTA ROSSA
ERNST, BOBBY EN DE GESLEPEN ONIX
EROS
EROTIQUE
Escape Plan
Escape Room
THE ESCAPIST
EL ESPINAZO DEL DIABLO/THE DEVIL'S BACKBONE
Essential Killing
ESTÔMAGO
Et maintenant on va où?
UN ÉTÉ À LA GOULETTE
L' ÉTÉ INOUBLIABLE
ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND
L' ÉTERNITÉ ET UN JOUR (MIA ECONIOTITA KE MIA MERA)
ÊTRE ET AVOIR
Etwas besseres als den Tod (Dreileben)
EUREKA
EUROTRIP
EVA PERÓN, THE TRUE STORY
EVAN ALMIGHTY
EVE'S BAYOU
EVEN COWGIRLS GET THE BLUES
EVENING
THE EVENING STAR
EVENING'S CIVIL TWILIGHT IN EMPIRES OF TIN
The Event (Sergei Loznitsa)
THE EVENT (Thom Fitzgerald)
EVENT HORIZON
EVER AFTER: A CINDERELLA STORY
Everest
EVERLASTING MOMENTS
EVERY STEWARDESS GOES TO HEAVEN
Everybody Wants Some!!
Everyday
EVERYDAY GOD KISSES US ON THE MOUTH
EVERYONE SAYS I LOVE YOU
EVERYTHING IS ILLUMINATED
Everything Will Be Fine
Everything, Everything
Evet, I Do!
Evil Dead
EVIL WOMAN
EVITA
EVOLUTION
Évolution
EX DRUMMER
Ex Machina (Imagine Film Festival)
Ex Press
EXAM
EXILED
EXILS
EXISTENZ
EXIT (EXI+)
EXIT THROUGH THE GIFT SHOP
EXIT WOUNDS
Exodus: Gods and Kings
THE EXORCIST
EXORCIST: THE BEGINNING
EXORCIST: THE ORIGINAL PREQUEL
EXOTICA
EXPEDITIE BERENKLAUW
EXPEDITIE DOOR DE GOBI-WOESTIJN
EXPEDITIE DOOR NIEUW-GUINEA
EXPEDITIE NAAR DE ZUIDPOOL
THE EXPENDABLES
The Expendables 2
Expendables 3
DAS EXPERIMENT
Experimenter
EXTRAÑO
EXTREME JUSTICE
EXTREME MEASURES
Extremely Loud & Incredibly Close
THE EYE (Danny & Oxide Pang)
THE EYE (David Moreau, Xavier Palud)
THE EYE 2 (Danny & Oxide Pang)
EYE FOR AN EYE
Eye in the Sky
EYE OF THE BEHOLDER
The Eyes of My Mother
EYES WIDE OPEN
EYES WIDE SHUT
Jean Epstein-box