The Florida Project
Phantom Thread
The Shape of Water
The End of Fear (Barbara Visser over)
Doof kind
De onverdraaglijke jeuk

ENTER THE VOID

Frankrijk/Duitsland/Italië, 2009 | Gaspar Noé
Na irréversible was het lange tijd stil rond Gaspar Noé. Een vroege vertoning in Cannes van enter the void deed hem een jaar extra de montagestudio in duiken. En hielp dat?

Het etterbakje is uit de zandbak gekropen. Gaspar Noé heeft een nieuwe film gemaakt. Wat we daar in ieder geval uit moeten concluderen is dat een film ook ondanks de regisseur een meesterwerk kan zijn. Film is de enige kunstvorm die zo'n meester niet noodzakelijkerwijs nodig blijkt te hebben. Ik heb nooit het idee gekregen dat Noé zelf nou precies begreep waarom zijn vorige film irréversible zo goed was dat-ie pijn deed. Hij vatte het project als volgt samen: "Ik had zes weken om een film op te nemen, twee grote Franse acteurs hadden toen tijd, ik wilde een rape and revenge-film maken, dacht aan het einde van de draaiperiode dat het misschien wel leuk was om de lineariteit van de film om te draaien en vond ook nog een citaatje van Ovidius. Oh, en ik wilde een titel die in elke Europese taal hetzelfde is. En: hoe diepzinnig is het nou eigenlijk, zo'n rode tunnel als symbool voor de baarmoeder?"
Een groot licht is Noé nooit geweest, laten we eerlijk zijn, de Argentijnse Fransman heeft zogezegd het buskruit niet uitgevonden. Hij heeft het alleen weten te gebruiken. Eén keer. Een toevalstreffer. Voor de rest schiet hij hopeloos in het luchtledige. Zijn eerste film, seul contre tous, was een drammerige cursus Louis-Ferdinand Céline voor kleuters. U heeft dertig seconden om de bioscoop te verlaten, anders zult u zien waar de Slager toe in staat is! Zijn vrouw in haar buik schoppen! En daar had hij dan vijf jaar en een kortfilm (carne, 1997) voor nodig gehad.

Trip
Het beste bewijs echter dat Noé vooral niet te veel moet nadenken over zijn films is nu verschenen: het toepasselijk getitelde enter the void. Meer dan tien jaar peinsde het jongetje uit de zandbak over het stadium tussen leven en dood. Ooit zag hij the lady in the lake van Robert Montgomery uit 1947 — roemrucht vanwege het exclusieve gebruik van het eerstepersoonsperspectief — en bedacht dat zijn stadium er zo uit moest zien. Als een subjectieve trip. En dat gecombineerd met de meest fantastische, abstracte sequenties naar zijn grote voorbeeld 2001: a space odyssey, zijn ultieme droomfilm. Hij zou de laatste restjes bewustzijn verbeelden voordat het licht definitief uitgaat.
Maar toen vond hij helaas het Tibetaanse dodenboek. Het drugsdealertje in de film heeft het boek standaard op zijn nachtkastje liggen, naast de dope. Drugsdealertje heeft een ambigue seksuele relatie met zus, zij neukt met zijn beste vriend, raakt verdwaald in nachtelijk Tokio als paaldanseres en broer wordt doodgeschoten in de plee. Hij is niet dood maar zweeft door de tijd, en door zijn herinneringen, aan het auto-ongeluk vooral, waarbij hun beide ouders stierven. Hoe diepzinnig is het nou eigenlijk?

Lichtrode bultjes
Bij de versie die vorig jaar in Cannes draaide, zei Noé nog dat de film zijn 'kind van drie maanden' was, zo onaf was het, het moest nog groeien; vervolgens heeft hij een jaar lang gemonteerd. Maar het maakt allemaal niet uit. Hoe lang het ook duurt — 166 minuten — het blijft een doodgeboren kind. Het kijken naar de film voelt als het aanhoren van een oeverloos verhaal van een pruttelende gebruiker aan het einde van een lange nacht techno, in een slecht verlichte fabriekshal aan de rand van de stad.
Aan de andere kant: voor wie de leegte zoekt. Tuurlijk zal deze film een schare vrienden hebben, zullen mensen over pakweg tien jaar geestverruimd opstijgen met de camera van Benoit Debie, langs de maquettes, het neon, de peeskamertjes en de hellende vlakken. Tot de sterren en daar voorbij! Recht het vacuüm in! Heerlijk, die leegte. Heerlijk die banaliteit.
Ik zeg alleen: er treden weinig bijeffecten op tijdens de ervaring, er is niet de pijn van irréversible, er is geen gerommel in de maag, geen misselijkheid, hooguit een licht gevoel van slaperigheid. De volgende dag kunnen lichtrode bultjes ontstaan, in het begin nauwelijks zichtbaar, maar wanneer je eraan krabt dan kan het zich tot bloedens toe vermenigvuldigen, totdat beide benen vuurrood staan van de jeuk. En dat is dan meteen de laatste implicatie van enter the void. Jeuk is onverdraaglijker dan pijn.

Mike Naafs



top
ENTER THE VOID

September 2010 #324

Regie
Gaspar Noé
Scenario
Gaspar Noé
Lucile Hadzihalilovic
Camera
Benoit Debie
Montage
Marc Boucrot
Gaspar Noé
Muziek
Thomas Bangalter
Met
Nathaniel Brown
Paz de la Huerta
Cyril Roy

Kleur, 166 minuten

Distributie
Wild Bunch
Te zien
vanaf 23 september

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


E

E.T. — THE EXTRA TERRESTRIAL
THE EAGLE
EAGLE EYE
THE EAGLE HUNTER'S SON
The Eagle Huntress
Early Summer
EARTH
Earth: een onvergetelijke dag
EAST IS EAST
EAST PALACE, WEST PALACE
Eastern Boys (Robin Campillo over)
EASTERN PLAYS
EASTERN PROMISES
EASY RIDERS, RAGING BULLS
EASY VIRTUE
EAT DRINK MAN WOMAN
EAT PRAY LOVE
Eat Sleep Die
L' EAU FROIDE
ECCENTRICITIES OF A BLONDE-HAIRED GIRL
ECHOES OF WAR
HET ECHTE LEVEN
Een echte Vermeer
L' economie du couple
L' écume des jours
ED GEIN
ED WOOD
Eddie the Eagle
Éden (Bruno Safadi)
Eden (Mia Hansen-Løve)
EDEN (Michael Hoffmann)
EDEN LAKE
THE EDGE
THE EDGE OF DARKNESS
The Edge of Seventeen (Previously Unreleased)
Edge of Tomorrow 3D
EDISON
Edmond (Nina Gantz)
EDMOND (Stuart Gordon)
EDTV
THE EDUKATORS
EDVARD MUNCH
EEN ANDER ZIJN GELUK
EEN DROOMREIS DAKAR — TIMBOEKTOE
EEN MANIER OM THUIS TE KOMEN: UMOJA LIVE
EEN REIS DOOR DE LEEGTE SYDNEY — PERTH
EEN STUKJE BLAUW IN DE LUCHT
EENMAAL GESLAGEN, NOOIT MEER BEWOGEN
EENOOG KONING
DE EENZAAMHEID VAN DE PRIEMGETALLEN
DE EETCLUB
EFFIE BRIEST
LES ÉGARÉS
EGGS
Eggshells
EIGHT LEGGED FREAKS
Eine Minute Dunkel (Dreileben)
DER EINSTEIN DES SEX
Eisenstein in Guanajuato
El Bulli — Cooking in Progress
ELDORADO
ELECTION
ELECTION 1 & 2
ELECTRIC SHADOWS
ELECTROMA
Elefante blanco
ELEGY
ELEGY FROM RUSSIA — SKETCHES FOR SLEEP
THE ELEMENT OF CRIME
ELEMENTAIRE DEELTJES
Elena
ELENI
ELEPHANT
Elephant Song
ELF
ELI, ELI, LEMA, SABACHTANI?
Elias: alle ankers vooruit!
ELIXIR D'ANVERS
ELIZABETH: THE GOLDEN AGE
ELIZABETHTOWN
ELLA ENCHANTED
Elle
ELLE S'APPELLE SABINE
Elle s'en va
ELLEN TEN DAMME — AS I WAS WONDERING WHERE THIS MIXED-UP LITTLE LIFE OF MINE WAS LEADING TO
Elles
ELLING
ELLIS IN GLAMOURLAND
Elser
Elvis & Nixon
Elysium
Emil & Ida van de Hazelhoeve
EMMA
De Emoji Film
THE EMPEROR AND THE ASSASSIN
THE EMPEROR'S WIFE
EMPIRE FALLS
THE EMPIRE STRIKES BACK
L' EMPLOI DU TEMPS
EMPLOYEE OF THE MONTH
EMPORTE-MOI
L' EMPREINTE DE L'ANGE
EMPTIES
En amont du fleuve
EN AVOIR (OU PAS)
EN BEERTJE DAN?
EN HET LEVEN GAAT DOOR
EN LA CIUDAD
EN LA CIUDAD SIN LÍMITES
EN PASSANT
EN PLEIN COEUR
EN SOAP
En waar de sterre bleef stille staan
ENCHANTED
Encierro 3D: Bull Running in Pamplona
ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD
END OF DAYS
The End of Fear (Barbara Visser over)
THE END OF THE AFFAIR
END OF THE CENTURY
THE END OF THE LINE
The End of the Tour
THE END OF VIOLENCE
End of Watch
Endless Love
ENDURING LOVE
Enemy
ENEMY AT THE GATES
ENEMY OF THE STATE
Une enfance
L' ENFANCE NUE
L' ENFANT
L' ENFANT ENDORMI
Les enfants du paradis
DE ENGEL VAN DOEL
ENGELCHEN
THE ENGLISH PATIENT
THE ENGLISHMAN WHO WENT UP A HILL, BUT CAME DOWN A MOUNTAIN
Engrenages
ENIGMA (Michael Apted)
ENIGMA (Paul Ruven)
ENOUGH
Enough Said
ENRON: THE SMARTEST GUYS IN THE ROOM
ENSEMBLE, C'EST TOUT
ENTER THE VOID
Enthouziasm — symfonia Donbassa
Entourage
ENTRE LAS PIERNAS
ENTRE LES MURS
Epic
EPIC MOVIE
EPISODE 3: 'ENJOY POVERTY'
An Episode in the Life of an Iron Picker
The Equalizer
Equals
EQUILIBRIUM
Er ist wieder da
ERAGON
ERASER
ERASERHEAD
Erbarme Dich
De erfenis (Daan's Inheritance)
ERIN BROCKOVICH
ERMO
Ernest & Célestine
ERNST, BOBBIE EN HET GEHEIM VAN DE MONTA ROSSA
ERNST, BOBBY EN DE GESLEPEN ONIX
EROS
EROTIQUE
Escape Plan
Escape Room
THE ESCAPIST
EL ESPINAZO DEL DIABLO/THE DEVIL'S BACKBONE
Essential Killing
ESTÔMAGO
Et maintenant on va où?
UN ÉTÉ À LA GOULETTE
L' ÉTÉ INOUBLIABLE
ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND
L' ÉTERNITÉ ET UN JOUR (MIA ECONIOTITA KE MIA MERA)
ÊTRE ET AVOIR
Etwas besseres als den Tod (Dreileben)
EUREKA
EUROTRIP
EVA PERÓN, THE TRUE STORY
EVAN ALMIGHTY
EVE'S BAYOU
EVEN COWGIRLS GET THE BLUES
EVENING
THE EVENING STAR
EVENING'S CIVIL TWILIGHT IN EMPIRES OF TIN
The Event (Sergei Loznitsa)
THE EVENT (Thom Fitzgerald)
EVENT HORIZON
EVER AFTER: A CINDERELLA STORY
Everest
EVERLASTING MOMENTS
EVERY STEWARDESS GOES TO HEAVEN
Everybody Wants Some!!
Everyday
EVERYDAY GOD KISSES US ON THE MOUTH
EVERYONE SAYS I LOVE YOU
EVERYTHING IS ILLUMINATED
Everything Will Be Fine
Everything, Everything
Evet, I Do!
Evil Dead
EVIL WOMAN
EVITA
EVOLUTION
Évolution
EX DRUMMER
Ex Machina (Imagine Film Festival)
Ex Press
EXAM
EXILED
EXILS
EXISTENZ
EXIT (EXI+)
EXIT THROUGH THE GIFT SHOP
EXIT WOUNDS
Exodus: Gods and Kings
THE EXORCIST
EXORCIST: THE BEGINNING
EXORCIST: THE ORIGINAL PREQUEL
EXOTICA
EXPEDITIE BERENKLAUW
EXPEDITIE DOOR DE GOBI-WOESTIJN
EXPEDITIE DOOR NIEUW-GUINEA
EXPEDITIE NAAR DE ZUIDPOOL
THE EXPENDABLES
The Expendables 2
Expendables 3
DAS EXPERIMENT
Experimenter
EXTRAÑO
EXTREME JUSTICE
EXTREME MEASURES
Extremely Loud & Incredibly Close
THE EYE (Danny & Oxide Pang)
THE EYE (David Moreau, Xavier Palud)
THE EYE 2 (Danny & Oxide Pang)
EYE FOR AN EYE
Eye in the Sky
EYE OF THE BEHOLDER
The Eyes of My Mother
EYES WIDE OPEN
EYES WIDE SHUT
Jean Epstein-box