The Florida Project
Phantom Thread
The Shape of Water
The End of Fear (Barbara Visser over)
Doof kind
Evita (Madonna) zingt het volk toe vanaf het balkon van Casa Rosada Pittoresk zwaaien met spandoeken

EVITA

Verenigde Staten/Engeland, 1996 | Alan Parker
Zal het iemand ontgaan zijn? Evita is in aantocht. Begeleid door zeven boeken, twee cd's en veel voorpubliciteit rond Madonna keert de musical terug als film. Terug van nooit echt weggeweest, want de theaterversie van de musical uit 1978 wordt her en der nog steeds gespeeld. Maar nu is er de filmversie, en die is heel anders. In het theater is namelijk geen plaats voor vierduizend figuranten en is het niet zo prettig om continu met bombastische muziek te worden bestookt. In de bioscoop pakken we pas echt uit, bedachten de makers. Helaas.

Subtiliteit is nooit de sterkste kant geweest van regisseur Alan Parker. Anders had hij ook nooit zo succesvol kunnen zijn. Hetzelfde geldt voor componist Andrew Lloyd Webber. Dat hun samenwerking zou leiden tot een spektakel viel dus wel te voorspellen. Zeker toen bekend werd dat Madonna de rol van Evita zou vertolken. Een spektakel is het inderdaad geworden: een wervelende show zonder enige diepgang. Voortgestuwd door de nimmer stilstaande muziek wordt je als toeschouwer meegesleurd in een dollemansrit langs decors en figuranten. De beelden van Parker en de muziek van Lloyd Webber sluiten perfect op elkaar aan: ze zijn allebei zo kitscherig dat het lijkt alsof het om een parodie gaat.
Niets is minder waar. Ondanks de in dit verband merkwaardige standaardclausule op de aftiteling — "This story is fictional. Any similarity to the names, characters or history of any person, living or dead, or any actual events is entirely coincidental and unintentional." — is Evita wel degelijk bedoeld als historisch verantwoord amusement. De musical, en daarmee ook de film, levert een bijdrage aan de mythevorming rond Eva Perón (1919-1952), het plattelandsmeisje dat trouwde met de latere president van Argentinië en bijna nog meer dan hem de personificatie werd van het peronisme. Zoals het peronisme als volksbeweging verschillend wordt beoordeeld, zo loopt ook de waardering voor Eva Perón uiteen van sociaal bewogen moeder des vaderlands tot opportunistische machtswellusteling. De musical neigt tot het laatste.

Murw geslagen
Het valt niet mee om achtergronden of motivaties uit de film te destilleren. Gedwongen door de musicalstructuur en het ontbreken van gesproken tekst is het scenario van Parker en Oliver Stone gereduceerd tot een aaneenschakeling van op zichzelf staande scènes: scènes met de bijbehorende liedjes of andersom. Ruimte voor nuance laat deze aanpak niet toe. Elke scène c.q. lied heeft zijn eigen thema, en meestal is dat een eenduidige boodschap. Van verrassing is evenmin sprake, aangezien de proloog met Evita's begrafenis en een flashback naar het traumatische afscheid van haar overleden vader de essentie van de film reeds weggeeft: Evita's trots en eigenzinnigheid enerzijds, haar enorme populariteit anderzijds. Binnen tien minuten ben je als kijker al murw geslagen door de massascènes en de overdadige koorzang die daarmee gepaard gaat.
Slechts drie personages onderscheiden zich van de anonieme massa. In de publiciteit wordt de parallel tussen Evita en Madonna benadrukt: allebei ontsnapten ze dankzij ambitie en wilskracht aan hun arme achtergrond en 'veroverden' ze de wereld. Uit Madonna's dagboek tijdens de draaiperiode, gepubliceerd in het blad Vanity Fair, blijkt dat ze zich sterk met haar personage identificeerde. In de film is nauwelijks te zien wat dat heeft opgeleverd, omdat de acteurs teveel aan het zingen zijn om daarnaast nog te kunnen acteren. Dat geldt ook voor Jonathan Pryce als Juan Perón en Antonio Banderas als de verteller Ché (die nergens expliciet Guevara wordt genoemd). Geen van de andere personages is relevant, ze gaan op in de hordes figuranten die vrijwel permanent heel pittoresk met spandoeken door het beeld lopen te zwaaien.

Realistische context
Zelfs de muziek, toch hetgeen waar het eigenlijk allemaal om draait, is een teleurstelling. Wellicht om in te spelen op het bioscooppubliek, dat gemiddeld jonger is dan het theaterpubliek, heeft de oorspronkelijke muziek uit de musical een soort 'rock-treatment' gekregen en klinkt het allemaal harder en scherper. Elke vorm van gevoeligheid is verloren gegaan, de liedjes zijn verworden tot clichédeuntjes die uitsluitend bedoeld zijn om te blijven naklinken. Tot aan het einde van de film blijft het potsierlijk om personages in een voor het overige realistische context — theater heeft als voordeel dat het uit zichzelf al kunstmatig is — in zingen te horen uitbarsten.
Slechts één scène weet te overtuigen, en dat is meteen ook de sleutelscène: het 'Don't cry for me Argentina' op het balkon van Casa Rosada. In zijn deemoedige valsheid en cryptische strekking is dat het enige lied dat daadwerkelijk functioneert als een politieke speech, zoals dat bij die gelegenheid bedoeld is. Meest opvallend aan de muziek van Evita is de gelijkenis met de muziek van Jesus Christ Superstar. Koorzang en duetten hanteren een vergelijkbare melodie, maar vooral het cynische, verbitterde commentaar van Ché, soms schreeuwend en soms fluisterend, doet onherroepelijk denken aan de wijze waarop Judas destijds muzikaal tekeer ging. Lloyd Webber doet aan recycling.

Nergens zit een moment rust in Evita, het pompeuze spektakel raast continu door zonder er ooit iets anders tegenover te zetten. De ene overspannen kitschdeun is nog niet uitgeschald, of de volgende begint al weer. Voor het beeld geldt hetzelfde: het uiterst beperkte en aan fascisme-clichés ontleende vocabulaire aan beschikbare beelden — strakke paleizen, zwarte auto's, massa's met spandoeken — komt steeds opnieuw voorbij. In hoog tempo, zodat we niet doorhebben dat we steeds hetzelfde zien. En we niet in de gelegenheid komen om af te haken, of erger nog, na te denken.

Mark Duursma



top
EVITA

Januari 1997 #174

Produktie
Robert Stigwood
Alan Parker
Andrew G. Vajna
Regie
Alan Parker
Scenario
Alan Parker
Oliver Stone
Camera
Darius Khondji
Geluid
Eddy Joseph
Montage
Gerry Hambling
Muziek
Andrew Lloyd Webber
Teksten
Tim Rice
Met
Madonna
Jonathan Pryce
Antonio Banderas

Kleur, 131 minuten

Distributie
Concorde Film
Te zien
vanaf 20 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


E

E.T. — THE EXTRA TERRESTRIAL
THE EAGLE
EAGLE EYE
THE EAGLE HUNTER'S SON
The Eagle Huntress
Early Summer
EARTH
Earth: een onvergetelijke dag
EAST IS EAST
EAST PALACE, WEST PALACE
Eastern Boys (Robin Campillo over)
EASTERN PLAYS
EASTERN PROMISES
EASY RIDERS, RAGING BULLS
EASY VIRTUE
EAT DRINK MAN WOMAN
EAT PRAY LOVE
Eat Sleep Die
L' EAU FROIDE
ECCENTRICITIES OF A BLONDE-HAIRED GIRL
ECHOES OF WAR
HET ECHTE LEVEN
Een echte Vermeer
L' economie du couple
L' écume des jours
ED GEIN
ED WOOD
Eddie the Eagle
Éden (Bruno Safadi)
Eden (Mia Hansen-Løve)
EDEN (Michael Hoffmann)
EDEN LAKE
THE EDGE
THE EDGE OF DARKNESS
The Edge of Seventeen (Previously Unreleased)
Edge of Tomorrow 3D
EDISON
Edmond (Nina Gantz)
EDMOND (Stuart Gordon)
EDTV
THE EDUKATORS
EDVARD MUNCH
EEN ANDER ZIJN GELUK
EEN DROOMREIS DAKAR — TIMBOEKTOE
EEN MANIER OM THUIS TE KOMEN: UMOJA LIVE
EEN REIS DOOR DE LEEGTE SYDNEY — PERTH
EEN STUKJE BLAUW IN DE LUCHT
EENMAAL GESLAGEN, NOOIT MEER BEWOGEN
EENOOG KONING
DE EENZAAMHEID VAN DE PRIEMGETALLEN
DE EETCLUB
EFFIE BRIEST
LES ÉGARÉS
EGGS
Eggshells
EIGHT LEGGED FREAKS
Eine Minute Dunkel (Dreileben)
DER EINSTEIN DES SEX
Eisenstein in Guanajuato
El Bulli — Cooking in Progress
ELDORADO
ELECTION
ELECTION 1 & 2
ELECTRIC SHADOWS
ELECTROMA
Elefante blanco
ELEGY
ELEGY FROM RUSSIA — SKETCHES FOR SLEEP
THE ELEMENT OF CRIME
ELEMENTAIRE DEELTJES
Elena
ELENI
ELEPHANT
Elephant Song
ELF
ELI, ELI, LEMA, SABACHTANI?
Elias: alle ankers vooruit!
ELIXIR D'ANVERS
ELIZABETH: THE GOLDEN AGE
ELIZABETHTOWN
ELLA ENCHANTED
Elle
ELLE S'APPELLE SABINE
Elle s'en va
ELLEN TEN DAMME — AS I WAS WONDERING WHERE THIS MIXED-UP LITTLE LIFE OF MINE WAS LEADING TO
Elles
ELLING
ELLIS IN GLAMOURLAND
Elser
Elvis & Nixon
Elysium
Emil & Ida van de Hazelhoeve
EMMA
De Emoji Film
THE EMPEROR AND THE ASSASSIN
THE EMPEROR'S WIFE
EMPIRE FALLS
THE EMPIRE STRIKES BACK
L' EMPLOI DU TEMPS
EMPLOYEE OF THE MONTH
EMPORTE-MOI
L' EMPREINTE DE L'ANGE
EMPTIES
En amont du fleuve
EN AVOIR (OU PAS)
EN BEERTJE DAN?
EN HET LEVEN GAAT DOOR
EN LA CIUDAD
EN LA CIUDAD SIN LÍMITES
EN PASSANT
EN PLEIN COEUR
EN SOAP
En waar de sterre bleef stille staan
ENCHANTED
Encierro 3D: Bull Running in Pamplona
ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD
END OF DAYS
The End of Fear (Barbara Visser over)
THE END OF THE AFFAIR
END OF THE CENTURY
THE END OF THE LINE
The End of the Tour
THE END OF VIOLENCE
End of Watch
Endless Love
ENDURING LOVE
Enemy
ENEMY AT THE GATES
ENEMY OF THE STATE
Une enfance
L' ENFANCE NUE
L' ENFANT
L' ENFANT ENDORMI
Les enfants du paradis
DE ENGEL VAN DOEL
ENGELCHEN
THE ENGLISH PATIENT
THE ENGLISHMAN WHO WENT UP A HILL, BUT CAME DOWN A MOUNTAIN
Engrenages
ENIGMA (Michael Apted)
ENIGMA (Paul Ruven)
ENOUGH
Enough Said
ENRON: THE SMARTEST GUYS IN THE ROOM
ENSEMBLE, C'EST TOUT
ENTER THE VOID
Enthouziasm — symfonia Donbassa
Entourage
ENTRE LAS PIERNAS
ENTRE LES MURS
Epic
EPIC MOVIE
EPISODE 3: 'ENJOY POVERTY'
An Episode in the Life of an Iron Picker
The Equalizer
Equals
EQUILIBRIUM
Er ist wieder da
ERAGON
ERASER
ERASERHEAD
Erbarme Dich
De erfenis (Daan's Inheritance)
ERIN BROCKOVICH
ERMO
Ernest & Célestine
ERNST, BOBBIE EN HET GEHEIM VAN DE MONTA ROSSA
ERNST, BOBBY EN DE GESLEPEN ONIX
EROS
EROTIQUE
Escape Plan
Escape Room
THE ESCAPIST
EL ESPINAZO DEL DIABLO/THE DEVIL'S BACKBONE
Essential Killing
ESTÔMAGO
Et maintenant on va où?
UN ÉTÉ À LA GOULETTE
L' ÉTÉ INOUBLIABLE
ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND
L' ÉTERNITÉ ET UN JOUR (MIA ECONIOTITA KE MIA MERA)
ÊTRE ET AVOIR
Etwas besseres als den Tod (Dreileben)
EUREKA
EUROTRIP
EVA PERÓN, THE TRUE STORY
EVAN ALMIGHTY
EVE'S BAYOU
EVEN COWGIRLS GET THE BLUES
EVENING
THE EVENING STAR
EVENING'S CIVIL TWILIGHT IN EMPIRES OF TIN
The Event (Sergei Loznitsa)
THE EVENT (Thom Fitzgerald)
EVENT HORIZON
EVER AFTER: A CINDERELLA STORY
Everest
EVERLASTING MOMENTS
EVERY STEWARDESS GOES TO HEAVEN
Everybody Wants Some!!
Everyday
EVERYDAY GOD KISSES US ON THE MOUTH
EVERYONE SAYS I LOVE YOU
EVERYTHING IS ILLUMINATED
Everything Will Be Fine
Everything, Everything
Evet, I Do!
Evil Dead
EVIL WOMAN
EVITA
EVOLUTION
Évolution
EX DRUMMER
Ex Machina (Imagine Film Festival)
Ex Press
EXAM
EXILED
EXILS
EXISTENZ
EXIT (EXI+)
EXIT THROUGH THE GIFT SHOP
EXIT WOUNDS
Exodus: Gods and Kings
THE EXORCIST
EXORCIST: THE BEGINNING
EXORCIST: THE ORIGINAL PREQUEL
EXOTICA
EXPEDITIE BERENKLAUW
EXPEDITIE DOOR DE GOBI-WOESTIJN
EXPEDITIE DOOR NIEUW-GUINEA
EXPEDITIE NAAR DE ZUIDPOOL
THE EXPENDABLES
The Expendables 2
Expendables 3
DAS EXPERIMENT
Experimenter
EXTRAÑO
EXTREME JUSTICE
EXTREME MEASURES
Extremely Loud & Incredibly Close
THE EYE (Danny & Oxide Pang)
THE EYE (David Moreau, Xavier Palud)
THE EYE 2 (Danny & Oxide Pang)
EYE FOR AN EYE
Eye in the Sky
EYE OF THE BEHOLDER
The Eyes of My Mother
EYES WIDE OPEN
EYES WIDE SHUT
Jean Epstein-box