The Florida Project
Phantom Thread
The Shape of Water
The End of Fear (Barbara Visser over)
Doof kind
Tijdloos mirakelspel

En waar de sterre bleef stille staan

België, 2010 | Gust Van Den Berghe
De Vlaamse filmstudent Gust Van Den Berghe maakte voor zijn eindexamenproject een ongewoon kerstverhaal.

Met de emancipatie van mensen met het syndroom van Down gaat het wel goed: als je zichtbaarheid als maatstaf neemt, is Down bijna hot. Dit voorjaar kon het publiek van De Wereld Draait Door genieten van de minisoap Downistie en een jaar daarvoor schitterde in Yo, también een academicus die vijfentwintig jaar geleden nog door iedereen als 'mongool' zou zijn weggezet.
Voor zijn afstudeerfilm En waar de sterre bleef stille staan koos de Vlaming Gust Van Den Berghe ervoor om vrijwel alle rollen te laten spelen door acteurs met een geestelijke beperking, de meesten van hen met het Downsyndroom. Hij bewerkte een theaterstuk van de Vlaamse volksschrijver Felix Timmermans tot een wonderschone parabel over het mens-zijn, waarmee hij vorig jaar meteen werd uitgenodigd voor de prestigieuze Quinzaine des Réalisateurs in Cannes.
Suskewiet, Pitje Vogel en Schrobberbeeck zijn drie arme sloebers, die bij toeval de geboorte van Christus aanschouwen — dat is in elk geval de overtuiging van de mystiek aangelegde herder Suskewiet. Na een ruzie gaan de wegen van de drie uiteen, waarna nog meer wonderbaarlijks volgt: de maagd Maria verschijnt in de gedaante van een transseksuele Arabische nachtclubzangeres, het kindeke Jezus keert terug om Suskewiet naar de hemel te begeleiden en de duivel kruipt in de huid van een verleidelijke vrouw, om Pitje Vogel zijn ziel af te troggelen. De middeleeuwen lijken nooit te zijn geëindigd in dit tijdloze mirakelspel.

Grotesk
Om redenen van authenticiteit en spontaniteit roemen talloze filmmakers het werken met niet-professionele acteurs. Zo kun je van de acteurs uit En waar de sterre bleef stille staan misschien stellen dat het simpele zielen zijn, die simpele zielen spelen. Hun spel is onbevangen en direct: de glimlach van Suskewiet drukt echte devotie uit, de hese stem van Pitje Vogel oprechte angst. Tegelijk werkt hun worsteling met de tekst — ondertiteling is onmisbaar — ook vervreemdend. Het onderstreept juist weer de kunstmatigheid van de film, die het vooral moet hebben van zijn visuele kracht.
Daarmee zit het trouwens wel goed. Sommige beelden lijken zo uit een schilderij van James Ensor geplukt: rauw, grotesk en met een bepaalde afstotelijkheid die mateloos fascineert. Andere scènes doen weer denken aan de expressionistische film uit de twintiger jaren, toevallig of niet de periode waarin het oorspronkelijke stuk ontstond. En in de moeiteloze verbinding van het profane met het goddelijke is ook Pasolini nooit ver weg. De treurmarsen van Va Fan Fahre, tegen de achtergrond van het weidse, lege landschap, maken het compleet. Het is allemaal Vlaamser dan Vlaams, terwijl de film als geheel zich gemakkelijk loszingt van tijd en plaats. Gust Van Den Berghe heeft de ziel van de cinema te pakken.

Sasja Koetsier



top
En waar de sterre bleef stille staan

Januari 2012 #339



Productie
Thomas Leyers
Regie en scenario
Gust Van Den Berghe
Camera
Hans Bruch Jr.
Montage
David Verdurme
Met
Jelle Palmaerts
Peter Janssens
Paul Mertens

Kleur en zwart-wit, 73 minuten

Distributie
EYE
Te zien
vanaf 22 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


E

E.T. — THE EXTRA TERRESTRIAL
THE EAGLE
EAGLE EYE
THE EAGLE HUNTER'S SON
The Eagle Huntress
Early Summer
EARTH
Earth: een onvergetelijke dag
EAST IS EAST
EAST PALACE, WEST PALACE
Eastern Boys (Robin Campillo over)
EASTERN PLAYS
EASTERN PROMISES
EASY RIDERS, RAGING BULLS
EASY VIRTUE
EAT DRINK MAN WOMAN
EAT PRAY LOVE
Eat Sleep Die
L' EAU FROIDE
ECCENTRICITIES OF A BLONDE-HAIRED GIRL
ECHOES OF WAR
HET ECHTE LEVEN
Een echte Vermeer
L' economie du couple
L' écume des jours
ED GEIN
ED WOOD
Eddie the Eagle
Éden (Bruno Safadi)
Eden (Mia Hansen-Løve)
EDEN (Michael Hoffmann)
EDEN LAKE
THE EDGE
THE EDGE OF DARKNESS
The Edge of Seventeen (Previously Unreleased)
Edge of Tomorrow 3D
EDISON
Edmond (Nina Gantz)
EDMOND (Stuart Gordon)
EDTV
THE EDUKATORS
EDVARD MUNCH
EEN ANDER ZIJN GELUK
EEN DROOMREIS DAKAR — TIMBOEKTOE
EEN MANIER OM THUIS TE KOMEN: UMOJA LIVE
EEN REIS DOOR DE LEEGTE SYDNEY — PERTH
EEN STUKJE BLAUW IN DE LUCHT
EENMAAL GESLAGEN, NOOIT MEER BEWOGEN
EENOOG KONING
DE EENZAAMHEID VAN DE PRIEMGETALLEN
DE EETCLUB
EFFIE BRIEST
LES ÉGARÉS
EGGS
Eggshells
EIGHT LEGGED FREAKS
Eine Minute Dunkel (Dreileben)
DER EINSTEIN DES SEX
Eisenstein in Guanajuato
El Bulli — Cooking in Progress
ELDORADO
ELECTION
ELECTION 1 & 2
ELECTRIC SHADOWS
ELECTROMA
Elefante blanco
ELEGY
ELEGY FROM RUSSIA — SKETCHES FOR SLEEP
THE ELEMENT OF CRIME
ELEMENTAIRE DEELTJES
Elena
ELENI
ELEPHANT
Elephant Song
ELF
ELI, ELI, LEMA, SABACHTANI?
Elias: alle ankers vooruit!
ELIXIR D'ANVERS
ELIZABETH: THE GOLDEN AGE
ELIZABETHTOWN
ELLA ENCHANTED
Elle
ELLE S'APPELLE SABINE
Elle s'en va
ELLEN TEN DAMME — AS I WAS WONDERING WHERE THIS MIXED-UP LITTLE LIFE OF MINE WAS LEADING TO
Elles
ELLING
ELLIS IN GLAMOURLAND
Elser
Elvis & Nixon
Elysium
Emil & Ida van de Hazelhoeve
EMMA
De Emoji Film
THE EMPEROR AND THE ASSASSIN
THE EMPEROR'S WIFE
EMPIRE FALLS
THE EMPIRE STRIKES BACK
L' EMPLOI DU TEMPS
EMPLOYEE OF THE MONTH
EMPORTE-MOI
L' EMPREINTE DE L'ANGE
EMPTIES
En amont du fleuve
EN AVOIR (OU PAS)
EN BEERTJE DAN?
EN HET LEVEN GAAT DOOR
EN LA CIUDAD
EN LA CIUDAD SIN LÍMITES
EN PASSANT
EN PLEIN COEUR
EN SOAP
En waar de sterre bleef stille staan
ENCHANTED
Encierro 3D: Bull Running in Pamplona
ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD
END OF DAYS
The End of Fear (Barbara Visser over)
THE END OF THE AFFAIR
END OF THE CENTURY
THE END OF THE LINE
The End of the Tour
THE END OF VIOLENCE
End of Watch
Endless Love
ENDURING LOVE
Enemy
ENEMY AT THE GATES
ENEMY OF THE STATE
Une enfance
L' ENFANCE NUE
L' ENFANT
L' ENFANT ENDORMI
Les enfants du paradis
DE ENGEL VAN DOEL
ENGELCHEN
THE ENGLISH PATIENT
THE ENGLISHMAN WHO WENT UP A HILL, BUT CAME DOWN A MOUNTAIN
Engrenages
ENIGMA (Michael Apted)
ENIGMA (Paul Ruven)
ENOUGH
Enough Said
ENRON: THE SMARTEST GUYS IN THE ROOM
ENSEMBLE, C'EST TOUT
ENTER THE VOID
Enthouziasm — symfonia Donbassa
Entourage
ENTRE LAS PIERNAS
ENTRE LES MURS
Epic
EPIC MOVIE
EPISODE 3: 'ENJOY POVERTY'
An Episode in the Life of an Iron Picker
The Equalizer
Equals
EQUILIBRIUM
Er ist wieder da
ERAGON
ERASER
ERASERHEAD
Erbarme Dich
De erfenis (Daan's Inheritance)
ERIN BROCKOVICH
ERMO
Ernest & Célestine
ERNST, BOBBIE EN HET GEHEIM VAN DE MONTA ROSSA
ERNST, BOBBY EN DE GESLEPEN ONIX
EROS
EROTIQUE
Escape Plan
Escape Room
THE ESCAPIST
EL ESPINAZO DEL DIABLO/THE DEVIL'S BACKBONE
Essential Killing
ESTÔMAGO
Et maintenant on va où?
UN ÉTÉ À LA GOULETTE
L' ÉTÉ INOUBLIABLE
ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND
L' ÉTERNITÉ ET UN JOUR (MIA ECONIOTITA KE MIA MERA)
ÊTRE ET AVOIR
Etwas besseres als den Tod (Dreileben)
EUREKA
EUROTRIP
EVA PERÓN, THE TRUE STORY
EVAN ALMIGHTY
EVE'S BAYOU
EVEN COWGIRLS GET THE BLUES
EVENING
THE EVENING STAR
EVENING'S CIVIL TWILIGHT IN EMPIRES OF TIN
The Event (Sergei Loznitsa)
THE EVENT (Thom Fitzgerald)
EVENT HORIZON
EVER AFTER: A CINDERELLA STORY
Everest
EVERLASTING MOMENTS
EVERY STEWARDESS GOES TO HEAVEN
Everybody Wants Some!!
Everyday
EVERYDAY GOD KISSES US ON THE MOUTH
EVERYONE SAYS I LOVE YOU
EVERYTHING IS ILLUMINATED
Everything Will Be Fine
Everything, Everything
Evet, I Do!
Evil Dead
EVIL WOMAN
EVITA
EVOLUTION
Évolution
EX DRUMMER
Ex Machina (Imagine Film Festival)
Ex Press
EXAM
EXILED
EXILS
EXISTENZ
EXIT (EXI+)
EXIT THROUGH THE GIFT SHOP
EXIT WOUNDS
Exodus: Gods and Kings
THE EXORCIST
EXORCIST: THE BEGINNING
EXORCIST: THE ORIGINAL PREQUEL
EXOTICA
EXPEDITIE BERENKLAUW
EXPEDITIE DOOR DE GOBI-WOESTIJN
EXPEDITIE DOOR NIEUW-GUINEA
EXPEDITIE NAAR DE ZUIDPOOL
THE EXPENDABLES
The Expendables 2
Expendables 3
DAS EXPERIMENT
Experimenter
EXTRAÑO
EXTREME JUSTICE
EXTREME MEASURES
Extremely Loud & Incredibly Close
THE EYE (Danny & Oxide Pang)
THE EYE (David Moreau, Xavier Palud)
THE EYE 2 (Danny & Oxide Pang)
EYE FOR AN EYE
Eye in the Sky
EYE OF THE BEHOLDER
The Eyes of My Mother
EYES WIDE OPEN
EYES WIDE SHUT
Jean Epstein-box