Good Time
Blade Runner 2049
mother!
Detroit
Manifesto (Julian Rosefeldt over)
Mooischreeuwerij

Extremely Loud & Incredibly Close

Verenigde Staten, 2011 | Stephen Daldry
De verfilming van Jonathan Safran Foers roman over de naweeën van de 11-septemberaanslagen doet heel hard zijn best om het instrument van collectieve verlossing te zijn. Maar is dat niet.

's Nachts in bed huilt Stephen Daldry over het tragische lot van de wereld en daarom maakt hij overdag pompeuze verfilmingen van romans over collectieve trauma's. Dat begon in 2002 met The Hours toen Daldry argeloze bioscoopbezoekers kwam terroriseren met zelfmoord en aids in de vorm van het gepatenteerde lijden van Nicole Kidman en Meryl Streep. Daarna verscheen in 2008 The Reader over Duitse oorlogsmisdaden en collectieve schuld en ergens tussen die twee films raakte de Brit geobsedeerd door Jonathan Safran Foers bejubelde 9/11-traumaverwerker Extremely Loud & Incredibly Close.
Daldry's films kregen allemaal een Oscarnominatie voor Beste Regie. Behalve Extremely Loud, die kreeg er een voor Beste Film. Gelukkig wint die de prijs alleen als de Academy zichzelf professioneel failliet wil verklaren want Stephen Daldry's film is van een teleurstellende middelmatigheid.
Safran Foers verhaal draait om de 11-jarige Oskar die worstelt met de dood van zijn vader, hier in flashbacks vertolkt door de altijd aaibare Tom Hanks. Uit die herinneringen wordt duidelijk dat Oskar licht autistisch is — net genoeg om sympathie op te wekken, net te weinig om af te stoten — en dat zijn vader hem via puzzels de wereld liet ontdekken om zijn angsten te overwinnen. Als Oskar na zijn vaders dood een sleutel vindt, ziet hij dat als zijn laatste opdracht. Het is een puzzel die de jongen op een zoektocht door New York zal sturen en die behalve een verhaal over rouw ook een zoektocht is naar de onderlinge verbondenheid van z'n bewoners.

Razernij
Amerikaanse recensenten reageerden eerder al met vernietigende kritieken. 'Ja, u zult huilen, maar als de tranen getrokken worden zoals in deze film, dan is razernij vervolgens de echte reactie.' (NYT) 'Het is het soort film dat je op z'n smoel wilt slaan.' (Detroit News)
Waarom zulke heftige reacties? Is het trauma niet verwerkt of is de film niet goed genoeg? Bij twee eerdere films over nationale trauma's — de Japanse aanval op Pearl Harbor en de Vietnamoorlog — die net als Extremely Loud ook tien jaar na dato werden gemaakt, reageerde de pers heel anders. From Here to Eternity uit 1953 en Apocalypse Now uit 1979 werden juichend ontvangen terwijl ze allebei kritischer waren op het eigen functioneren dan Daldry's film. Veel kritischer zelfs.
Amerikaanse recensenten zijn dan ook vooral teleurgesteld. De belangrijkste films over die 11e september waren tot nu toe Oliver Stone's World Trade Center en Paul Greengrass' United 93, maar dat waren films over de heroïek van omstanders. In tien jaar tijd durfde geen enkele mainstreamfilm het aan om de emotionele chaos na die aanslagen te duiden en daarmee ruimte te geven aan wanhoop en rouw, behalve misschien Kenneth Lonergans Margaret. Maar daar is wel behoefte aan.
En dan verschijnt Extremely Loud & Incredibly Close. Een film die wel pretendeert de nationale tragedie in de ogen te kijken, maar die de kijker geen enkele emotionele ruimte laat. Een film moet van binnen naar buiten werken, zei iemand ooit, niet van buiten naar binnen. Met andere woorden, film moet een onderwerp openbreken en tot leven brengen, niet afsluiten en verstikken.

Toverstaf
Maar verstikken is wat deze film doet. Alle personages zijn precies de sympathieke en door het leven getekende figuren die je verwacht tegen te komen in een verhaal als dit en alle details hebben precies de juiste houtje-touwtje klunzigheid om te ontroeren. Het moet spontaan lijken maar het voelt gemanipuleerd. Kitsch dus. Het zigeunerjongetje met de traan.
Oskar zelf is daar het beste voorbeeld van. Aanvankelijk vooral irritant want extreem luidruchtig, maar later ongelofelijk dichtbij, is althans de bedoeling, omdat Oskars verwarring over de wrede werkelijkheid ons de verwarring van alle New Yorkers moet laten voelen. Maar dat is te gemakkelijk, zoals blijkt uit dat ene detail waarmee de film zichzelf de nek omdraait. Als Oskar zich verward voelt, is hem geleerd, moet hij met een tamboerijn rammelen om tot rust te komen. Dat is de bekende gemakzucht van het melodrama: alsof Oskars verdriet en verwarring, en in het verlengde daarvan het verdriet en de verwarring van alle Amerikanen, met de zwaai van een toverstaf zullen verdwijnen. Bovendien gebruikt Daldry die tamboerijn ook als muzikaal commando aan de kijker om met Oskar mee te voelen. Alsof die kijker een gedresseerd paard is.
Zo werkt het dus niet. Verwarring, meneer Daldry, betekent dat je geen idee hebt waar je mee moet rammelen, dat je geen idee hebt waar je met je verdriet naar toe moet. Dát had de film voelbaar moeten maken. Extremely Loud & Incredibly Close doet verschrikkelijk zijn best om voor de Amerikanen die tamboerijn te zijn, dat instrument van collectieve verlossing waar al zo lang naar verlangd wordt. Maar dan had de film moeten laten zien dat verlossing na zo'n tragedie niet mogelijk is. Niet door de executie van Bin Laden en ook niet door twee uur lang de avonturen van een aandoenlijk autistisch jongetje te volgen. Een echte regisseur weet dat film alleen tijd en ruimte kan geven. Daldry doet geen van beide.

Ronald Rovers



top
Extremely Loud & Incredibly Close

Maart 2012 #341

Productie
Scott Rudin
Regie
Stephen Daldry
Scenario
Eric Roth
Jonathan Safran Foer
Camera
Chris Menges
Montage
Claire Simpson
Art direction
K.K. Barrett
Muziek
Alexandre Desplat
Met
Thomas Horn
Tom Hanks
Sandra Bullock
Max von Sydow

Kleur, 129 minuten

Distributie
Warner
Te zien
vanaf 8 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


E

E.T. — THE EXTRA TERRESTRIAL
THE EAGLE
EAGLE EYE
THE EAGLE HUNTER'S SON
The Eagle Huntress
Early Summer
EARTH
EAST IS EAST
EAST PALACE, WEST PALACE
Eastern Boys (Robin Campillo over)
EASTERN PLAYS
EASTERN PROMISES
EASY RIDERS, RAGING BULLS
EASY VIRTUE
EAT DRINK MAN WOMAN
EAT PRAY LOVE
Eat Sleep Die
L' EAU FROIDE
ECCENTRICITIES OF A BLONDE-HAIRED GIRL
ECHOES OF WAR
HET ECHTE LEVEN
Een echte Vermeer
L' economie du couple
L' écume des jours
ED GEIN
ED WOOD
Eddie the Eagle
Éden (Bruno Safadi)
Eden (Mia Hansen-Løve)
EDEN (Michael Hoffmann)
EDEN LAKE
THE EDGE
THE EDGE OF DARKNESS
The Edge of Seventeen (Previously Unreleased)
Edge of Tomorrow 3D
EDISON
Edmond (Nina Gantz)
EDMOND (Stuart Gordon)
EDTV
THE EDUKATORS
EDVARD MUNCH
EEN ANDER ZIJN GELUK
EEN DROOMREIS DAKAR — TIMBOEKTOE
EEN MANIER OM THUIS TE KOMEN: UMOJA LIVE
EEN REIS DOOR DE LEEGTE SYDNEY — PERTH
EEN STUKJE BLAUW IN DE LUCHT
EENMAAL GESLAGEN, NOOIT MEER BEWOGEN
EENOOG KONING
DE EENZAAMHEID VAN DE PRIEMGETALLEN
DE EETCLUB
EFFIE BRIEST
LES ÉGARÉS
EGGS
Eggshells
EIGHT LEGGED FREAKS
Eine Minute Dunkel (Dreileben)
DER EINSTEIN DES SEX
Eisenstein in Guanajuato
El Bulli — Cooking in Progress
ELDORADO
ELECTION
ELECTION 1 & 2
ELECTRIC SHADOWS
ELECTROMA
Elefante blanco
ELEGY
ELEGY FROM RUSSIA — SKETCHES FOR SLEEP
THE ELEMENT OF CRIME
ELEMENTAIRE DEELTJES
Elena
ELENI
ELEPHANT
Elephant Song
ELF
ELI, ELI, LEMA, SABACHTANI?
ELIXIR D'ANVERS
ELIZABETH: THE GOLDEN AGE
ELIZABETHTOWN
ELLA ENCHANTED
Elle
ELLE S'APPELLE SABINE
Elle s'en va
ELLEN TEN DAMME — AS I WAS WONDERING WHERE THIS MIXED-UP LITTLE LIFE OF MINE WAS LEADING TO
Elles
ELLING
ELLIS IN GLAMOURLAND
Elser
Elvis & Nixon
Elysium
Emil & Ida van de Hazelhoeve
EMMA
De Emoji Film
THE EMPEROR AND THE ASSASSIN
THE EMPEROR'S WIFE
EMPIRE FALLS
THE EMPIRE STRIKES BACK
L' EMPLOI DU TEMPS
EMPLOYEE OF THE MONTH
EMPORTE-MOI
L' EMPREINTE DE L'ANGE
EMPTIES
En amont du fleuve
EN AVOIR (OU PAS)
EN BEERTJE DAN?
EN HET LEVEN GAAT DOOR
EN LA CIUDAD
EN LA CIUDAD SIN LÍMITES
EN PASSANT
EN PLEIN COEUR
EN SOAP
En waar de sterre bleef stille staan
ENCHANTED
Encierro 3D: Bull Running in Pamplona
ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD
END OF DAYS
THE END OF THE AFFAIR
END OF THE CENTURY
THE END OF THE LINE
The End of the Tour
THE END OF VIOLENCE
End of Watch
Endless Love
ENDURING LOVE
Enemy
ENEMY AT THE GATES
ENEMY OF THE STATE
Une enfance
L' ENFANCE NUE
L' ENFANT
L' ENFANT ENDORMI
Les enfants du paradis
DE ENGEL VAN DOEL
ENGELCHEN
THE ENGLISH PATIENT
THE ENGLISHMAN WHO WENT UP A HILL, BUT CAME DOWN A MOUNTAIN
Engrenages
ENIGMA (Michael Apted)
ENIGMA (Paul Ruven)
ENOUGH
Enough Said
ENRON: THE SMARTEST GUYS IN THE ROOM
ENSEMBLE, C'EST TOUT
ENTER THE VOID
Enthouziasm — symfonia Donbassa
Entourage
ENTRE LAS PIERNAS
ENTRE LES MURS
Epic
EPIC MOVIE
EPISODE 3: 'ENJOY POVERTY'
An Episode in the Life of an Iron Picker
The Equalizer
Equals
EQUILIBRIUM
Er ist wieder da
ERAGON
ERASER
ERASERHEAD
Erbarme Dich
De erfenis (Daan's Inheritance)
ERIN BROCKOVICH
ERMO
Ernest & Célestine
ERNST, BOBBIE EN HET GEHEIM VAN DE MONTA ROSSA
ERNST, BOBBY EN DE GESLEPEN ONIX
EROS
EROTIQUE
Escape Plan
THE ESCAPIST
EL ESPINAZO DEL DIABLO/THE DEVIL'S BACKBONE
Essential Killing
ESTÔMAGO
Et maintenant on va où?
UN ÉTÉ À LA GOULETTE
L' ÉTÉ INOUBLIABLE
ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND
L' ÉTERNITÉ ET UN JOUR (MIA ECONIOTITA KE MIA MERA)
ÊTRE ET AVOIR
Etwas besseres als den Tod (Dreileben)
EUREKA
EUROTRIP
EVA PERÓN, THE TRUE STORY
EVAN ALMIGHTY
EVE'S BAYOU
EVEN COWGIRLS GET THE BLUES
EVENING
THE EVENING STAR
EVENING'S CIVIL TWILIGHT IN EMPIRES OF TIN
The Event (Sergei Loznitsa)
THE EVENT (Thom Fitzgerald)
EVENT HORIZON
EVER AFTER: A CINDERELLA STORY
Everest
EVERLASTING MOMENTS
EVERY STEWARDESS GOES TO HEAVEN
Everybody Wants Some!!
Everyday
EVERYDAY GOD KISSES US ON THE MOUTH
EVERYONE SAYS I LOVE YOU
EVERYTHING IS ILLUMINATED
Everything Will Be Fine
Everything, Everything
Evet, I Do!
Evil Dead
EVIL WOMAN
EVITA
EVOLUTION
Évolution
EX DRUMMER
Ex Machina (Imagine Film Festival)
Ex Press
EXAM
EXILED
EXILS
EXISTENZ
EXIT (EXI+)
EXIT THROUGH THE GIFT SHOP
EXIT WOUNDS
Exodus: Gods and Kings
THE EXORCIST
EXORCIST: THE BEGINNING
EXORCIST: THE ORIGINAL PREQUEL
EXOTICA
EXPEDITIE BERENKLAUW
EXPEDITIE DOOR DE GOBI-WOESTIJN
EXPEDITIE DOOR NIEUW-GUINEA
EXPEDITIE NAAR DE ZUIDPOOL
THE EXPENDABLES
The Expendables 2
Expendables 3
DAS EXPERIMENT
Experimenter
EXTRAÑO
EXTREME JUSTICE
EXTREME MEASURES
Extremely Loud & Incredibly Close
THE EYE (Danny & Oxide Pang)
THE EYE (David Moreau, Xavier Palud)
THE EYE 2 (Danny & Oxide Pang)
EYE FOR AN EYE
Eye in the Sky
EYE OF THE BEHOLDER
The Eyes of My Mother
EYES WIDE OPEN
EYES WIDE SHUT
Jean Epstein-box