Dogman
BlacKkKlansman
3 Faces
Plaire, aimer et courir vite
Laurie Anderson over Chalkroom
Is slechte kunst grappig?

Florence Foster Jenkins

Engeland, 2016 | Stephen Frears
De amateur-kunstenaar is aan de grootste opmars uit de geschiedenis bezig. Soms wordt de magische grens van huiskamer naar wereldpodia blijvend doorbroken. Veel vaker wordt er gevlamd, verguisd en vergeten. Stephen Frears maakte een biopic over socialite Florence Foster Jenkins (Meryl Streep), een amateursopraan die niet zingen kon.

Door Sandra Heerma van Voss

Als er weer een blèrende pop-wannabe tot de audities van een tv-talentenjacht doordringt of 'viral' gaat op internet, wordt hij dan uit- of toegelachen? Uitgelachen om zijn falen, of toegejuicht om zijn schaamteloosheid?
Vals zingen garandeert op zichzelf nog geen cultsucces; dat kunnen we allemaal. Een slechte podiumact shockeert en ontroert pas als duidelijk is dat de artiest er zelf rotsvast in gelooft, immuun lijkt voor oordelen van buiten en daarmee de lachers van compassie of schuldgevoel ontslaat.
Hoewel het woord 'talent' in reclameleuzen inmiddels wordt opgerekt tot alledaagse vaardigheden (koken, communiceren, mensen verbinden) en er boeken worden volgeschreven over hoe het uiterste uit ons 'unieke talent' te halen, vereisen de hogere kunsten nog altijd een zeer zeldzaam, deels aangeboren setje vaardigheden dat alleen onder de juiste omstandigheden (steun van huis uit; ruimte en tijd om beter te worden; fysieke gezondheid) tot wasdom kan komen.
De harde waarheid over socialite en amateur­sopraan Florence Foster Jenkins (1868-1944) is dat ze niet zingen kon. Piano spelen kon ze wel — als meisje gaf ze recitals als 'Little Miss Foster' en ontdekte ze het elixir van optreden voor publiek. Haar schatrijke vader belette haar om haar in zijn ogen misplaatste droom van een muziekcarrière te realiseren; dat moet het moment zijn geweest dat ze besloot om zich van negatieve oordelen niets meer aan te trekken.
Die wraakmissie bracht haar ver. Na een kort huwelijk waar ze syfilis aan overhield en een chronische armblessure haar het pianospelen onmogelijk maakte, stortte Jenkins zich op een carrière als zangeres. Een forse erfenis, een lovende moeder en een beschermende manager en levenspartner (St. Clair Bayfield) effenden het pad naar een sleutelpositie in de New Yorkse society en naar het podium, waar ze in zelfontworpen kostuums tableaux vivants en recitals opvoerde voor een gegeneerd, maar discreet publiek van bekenden. Jenkins' geld vormde een wal tegen al het onwelkome, precies zoals de huidige '1 percent' zich nu in afgelegen villa's en privéjets zo ver mogelijk houdt van de rest van de wereld.

Vermoord door critici
De tragiek van de uitvoerend kunstenaar is echter dat hij een publiek nodig heeft. Toen Jenkins, die via plaatopnamen onbedoeld tot een cultfiguur was uitgegroeid, in 1944 de verleiding van een uitverkocht optreden in Carnegie Hall niet kon weerstaan, ging ze een stap te ver. De keizerin bleek geen kleren aan te hebben; critici die geen geduld hadden met het cultgehalte van haar act maakten haar met de grond gelijk. 'One of the weirdest mass jokes New York has ever seen', schreef The New York Post. Aan zalen vol lachende mensen was Jenkins inmiddels wel gewend geraakt, maar tegen de schok van het genadeloze professionele oordeel was haar zwakke fysieke gestel niet opgewassen.
"Vermoord door critici!" grinnikte regisseur Stephen Frears in een interview met The Guardian ter promotie van zijn rooskleurige biopic van deze 'ontroerend moedige, geadoreerde' vrouw. Zelf leest hij allang geen kritieken meer, voegde hij toe, vanwege het povere niveau van het debat.
Maar wacht even. Is dit alles? Iedereen uniek, allemaal een talent, en oren dicht voor zure critici? 'Be inspired', 'Live your dream', zoals de trailer van de film juicht?

De stilte na het applaus
Acteurs Hugh Grant (St. Clair) en Simon Helberg (begeleider Cosmé McMoon) lijken er minder zeker over. In een Amerikaans tv-interview met AOL bespreken ze de geveinsde non-complimenten die ze zelf wel eens te horen kregen — zoals wanneer mensen "Gefeliciteerd..." zeggen 'with dead eyes' — en Grant, die al zijn kritieken leest en van zijn vrienden 'eist' dat ze na een première tegen hem liegen, huivert als hij zich voorstelt dat er vandaag de dag een Jenkins zou opstaan. "Er is nu iets als het internet... Ze zou in twee seconden verscheurd worden op Twitter [...] op haar eigen computer en telefoon."
Dankzij datzelfde internet is de amateur-kunstenaar intussen aan de grootste opmars uit de geschiedenis bezig. Een groot fortuin is niet meer nodig om je fratsen met de wereld te kunnen delen, en het maken van een YouTube-filmpje vindt in vergelijkbare, veilige beslotenheid plaats als Jenkins' recitals. Soms wordt de magische grens van huiskamer naar wereldpodia blijvend doorbroken; veel vaker wordt er gevlamd, verguisd en vergeten. De psychische klap van de stilte na het applaus, zelfs als dat ironisch bedoeld was, is voor velen een schok.
Kunst is kwetsbaar; kunst maken vergt offers; het publiek is wreed. Misschien is het maar goed dat zelfbedrog als dat van Jenkins anno 2016 niet meer zo lang stand zou kunnen houden.


top
Florence Foster Jenkins

Oktober 2016 #391

Productie
Tracey Seaward
Michael Kuhn
Regie
Stephen Frears
Scenario
Nicholas Martin
Camera
Danny Cohen
Montage
Valerio Bonelli
Muziek
Alexandre Desplat
Met
Meryl Streep
Hugh Grant
Simon Helberg

Kleur, 111 minuten

Distributie
Paradiso
Te zien
vanaf 22 september

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


F

F FOR FAKE
LE FABULEUX DESTIN D'AMÉLIE POULAIN
Faccia a faccia
FACE
The Face of an Angel
The Face of Love
FACE/OFF
FACES
Facing Mirrors
FACTORY GIRL
FACTOTUM
THE FACULTY
Fading Gigolo
FADOS
FAIL SAFE
FAILURE TO LAUNCH
FAIR GAME (Andrew Sipes)
FAIR GAME (Doug Liman)
Fair Wind (Fahrtwind)
FAIRUZ — WE HIELDEN ZOVEEL VAN MEKAAR
FAIRY TALE — A TRUE STORY
Faith Connections
FAITHFUL
FAITHLESS
FALCONE
FALKENBERG FAREWELL
THE FALL
FALL TIME
FALLEN
FALLEN ANGELS
A Fallible Girl
FALLING DOWN
DIE FÄLSCHER
FAME
FAMILIA RODANTE
FAMILIE
De familie Slim
FAMILIEGEHEIM
Familieweekend
La famille Bélier
A Family
FAMILY
A Family Affair
The Family Fang
FAMILY FILES
THE FAMILY MAN
A Family Quartet
THE FAN
FANFAN LA TULIPE
FANNY & ALEXANDER
FANTASIA 2000
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Fantastic Four (Josh Trank)
FANTASTIC FOUR (Tim Story)
FANTASTIC FOUR: RISE OF THE SILVER SURFER
FANTASTIC MR. FOX
Les fantômes d'Ismaël
FAR AND AWAY
FAR FROM HEAVEN
Far from the Madding Crowd
FAREWELL
FAREWELL MY CONCUBINE
The Farewell Party
A Farewell to Arms
FARGO
FARINELLI, IL CASTRATO
Fashion Chicks
FAST & FURIOUS
FAST & FURIOUS 5
Fast & Furious 6
Fast & Furious 7
Fast & Furious 8
THE FAST AND THE FURIOUS
FAST AND THE FURIOUS 3
FAST FOOD FAST WOMEN
Fata morgana
Fataal (Jesse Bleekemolen over)
FATAL REACTION: BOMBAY
FATAL REACTION: NEW YORK
FATAL REACTION: SINGAPORE
FATELESS
FATHER AND SON (OTETS I SIN)
Father Figures
FATHER OF THE BRIDE PART 2
FATHER'S DAY
FATHERLAND
The Fault in Our Stars
Faust (Aleksander Sokoerov)
FAUST (F.W. Murnau)
FAUST (LECKE FAUST)
FEAR
Fear and Desire
FEAR AND LOATHING IN LAS VEGAS
THE FEAR INSIDE ME
FEARLESS (Peter Weir)
FEARLESS (Ronny Yu)
Fedora
FEEL THE NOISE
FEELING MINNESOTA
FEESTJE!
FELICE...FELICE...
FELICIA'S JOURNEY
Félicité
Félix & Meira
FÉLIX ET LOLA
FELLINI DVD-BOX
FEMALE PERVERSIONS
LA FEMME DE GILLES
FEMME FATALE
LES FEMMES DE 6ÈME ETAGE
LES FEMMES... OU LES ENFANTS D'ABORD
Fences
Ferdinand
FERIEN
FERNGULLY, THE LAST RAINFOREST
FESTEN
FESTIVAL EXPRESS
Feuchtgebiete
Feuten: het feestje
FEVER PITCH
A Few Best Men
A FEW GOOD MEN
FEW OF US
Le fidèle
Fidelio
A Field in England
FIERCE CREATURES
Fietsen naar de maan
De fietser
FIETSMUG & DANSMUG
THE FIFTH ELEMENT
The Fifth Estate
FIFTY DEAD MEN WALKING
Fifty Shades Darker
Fifty Shades of Black
Fifty Shades of Grey
FIGHT CLUB
THE FIGHTER
FIGHTING
Fighting fish
THE FIGHTING TEMPTATIONS
Figlia mia
FIGNER, THE END OF A SILENT CENTURY
LE FIL DE L'HORIZON
Fill the Void
LA FILLE D'ARTAGNAN
La fille de Brest
LA FILLE DE L'AIR
LA FILLE DU RER
La fille inconnu
LA FILLE SUR LE PONT
LES FILLES DU BOTANISTE
A Film About Coffee
FILM IST. A GIRL & A GUN
Film Stars Don't Die in Liverpool
De film van Dylan Haegens
A FILM WITH ME IN IT
FILMPJE!
THE FILMS OF ALEJANDRO JODOROWSKY
THE FILMS OF JEAN ROLLIN
THE FILMS OF KENNETH ANGER VOLUME TWO
LE FILS
Le fils de Jean
Le fils de l'autre
LE FILS DE L'EPICIER
THE FILTH AND THE FURY
FIN AOÛT, DÉBUT SEPTEMBRE
THE FINAL CURTAIN
THE FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION 2
FINAL DESTINATION 3
Final Destination 5 3D
FINAL FANTASY VII
FINAL FANTASY: THE SPIRITS WITHIN
Final Portrait
FIND ME GUILTY
Finding Dory
FINDING FORRESTER
FINDING NEMO
Finding Nemo 3D
FINDING NEVERLAND
Finding Your Feet
THE FINE ART OF LOVE
Fine, Thanks (Dakujem, dobre)
The Finest Hours
LA FINESTRA DI FRONTE
Finn
IL FIORE DELLE MILLE E UNA NOTTE
FIORILE
FIRE
FIREFLIES IN THE GARDEN
FIREWALL
THE FIRM (Alan Clarke)
THE FIRM (Sydney Pollack)
FIRST KILL
FIRST KNIGHT
FIRST MISSION
The First Purge
First Reformed
FIRST STRIKE
THE FIRST WIVES CLUB
THE FISH FALL IN LOVE
FISH TANK
Fissa
Fist Fight
Five Came Back
FIVE MINUTES OF HEAVEN
THE FIVE OBSTRUCTIONS
THE FIVE SENSES
The Five-Year Engagement
FIXING IN THE SHADOW
FL 19,99
FLAGS OF OUR FATHERS
FLAMENCO, FLAMENCO
Flandres
DE FLAT
Flatliners
FLAWLESS
FLED
LA FLEUR DU MAL
UN FLIC
Flight
FLIGHT OF THE PHOENIX
FLIGHTPLAN
THE FLINTSTONES
THE FLINTSTONES IN VIVA ROCK VEGAS
FLIPPER
FLIRT (Hal Hartley)
FLIRT (Jaap van Eyck)
FLIRTING WITH DISASTER
Flits & het magische huis 3D
FLOATING LIFE
THE FLOCK
FLODDER 3
Florence Foster Jenkins
The Florida Project
FLORIS
FLUBBER
FLUSHED AWAY
FLY AWAY HOME
Flypaper
Focus (Glenn Ficarra, John Requa)
FOCUS (Neal Slavin)
FOEKSIA DE MINIHEKS
THE FOG
THE FOG OF WAR
La folie Almayer
FOLIE PRIVÉE
FOLLOWING
FONS RADEMAKERS DVD-BOX
FOOL'S GOLD
Footloose
Footnote
FOR FUN
FOR LOVE OF THE GAME
FOR MY BABY
FOR ROSEANNA
For Those in Peril
THE FORBIDDEN KINGDOM
THE FORBIDDEN QUEST
The Forbidden Room (Previously Unreleased)
FORCE OF EVIL
FORCES OF NATURE
FOREIGN LAND
The Foreigner
The Forest
FOREVER
FOREVER FEVER
FOREVER YOUNG
Forget Me Not
FORGET PARIS
FORGETTING SARAH MARSHALL
The Forgiveness of Blood
FORGOTTEN SILVER
THE FORGOTTEN SPACE
Formula 1
FORREST GUMP
FORTRESS
FORTY GUNS
The Founder
THE FOUNTAIN
THE FOUNTAINHEAD
FOUR BROTHERS
FOUR DAYS IN SEPTEMBER
FOUR EYED MONSTERS
THE FOUR FEATHERS
Four Lions
FOUR ROOMS
FOUR WEDDINGS AND A FUNERAL
FOURBI
THE FOX AND THE CHILD
Foxcatcher
Foxfire
Foxtrot
FRACTURE
FRAGILE
FRAILTY
LA FRANCE
Frances Ha
Francofonia
FRANÇOIS OZON DVD-BOX
Frank (Lenny Abrahamson over)
FRANK CAPRA COLLECTION
FRANK ZAPPA: PHASE II — THE BIG NOTE
Frankenweenie
Franny
FRANS ZWARTJES, THE GREAT CINEMA MAGICIAN
Frantz
Die Frau des Polizisten
FRAUDS
FREAKY FRIDAY
FRED CLAUS
FREDDY THE FROG
FREDDY VS. JASON
Free Birds
Free Fire
Free in Deed
Free Range (Retrospectief Veiko Õunpuu)
Free State of Jones
FREE WILLY
FREE WILLY 2
FREEDOM
FREEDOM WRITERS
Freeheld
DER FREIE WILLE
DIE FREMDE
FRENCH KISS
FREQUENCY
FRESA Y CHOCOLATE
FRESH
FRESH AIR
FRIDA
FRIDAY THE 13TH (2009)
FRIENDS
The Friends of Eddie Coyle
Friends with Benefits
Friends with Kids
Fright Night
THE FRIGHTENERS
DIE FRISEUSE
Frits & Franky
FRITZ LANG COLLECTION
FROM DUSK TILL DAWN
FROM HELL
FROM PARIS WITH LOVE
FROM THE JOURNALS OF JEAN SEBERG
FROST/NIXON
FROWNLAND
Frozen (Chris Buck, Jennifer Lee)
FROZEN (Wang Xiaoshuai)
The Frozen Ground
FROZEN LAND
FROZEN RIVER
Frozen Sing-A-Long
Fruitvale Station
FUCKING ÅMÅL
FUDOH
THE FUGITIVE
DE FÛKE
Fukushima, mon amour
Full Contact
FULL FRONTAL
THE FULL MONTY
FUN WITH DICK AND JANE
THE FUNERAL
FUNNY BONES
FUNNY GAMES U.S.
FUNNY HA HA
FUNNY PEOPLE
Fuocoammare
FUR: AN IMAGINARY PORTRAIT OF DIANE ARBUS
THE FURIES
Fury
The Fury of a Patient Man
The Future
Il futuro