Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Spetterend Italiaans delirium

La grande bellezza

Italië, 2013 | Paolo Sorrentino
La grande bellezza is een aanklacht en een liefdes­verklaring aan het adres van Italië. Paolo Sorrentino's Tuin der Lusten.

Door Ronald Rovers

Rome is dood. Met die woorden opent Paolo Sorrentino's dronken, swingende maar ook weemoedige reis naar het einde van de nacht over vergankelijkheid en de schitterende holle pretenties waarmee mensen zich onderweg naar het einde wapenen. Veel meer dan een verhaal is La grande bellezza een dans, een eindspel in pirouettes over de daken van Rome dat in al die wervelende cirkels de stad, de geschiedenis en het leven van z'n hoofdpersonage laat samenvloeien. Een stad, een geschiedenis en een leven die zijn vastgelopen.
Sorrentino (1970) is een maker die niet bang is dampende techno op de soundtrack te mixen met Gorecki's grijsgedraaide derde symfonie. Die met z'n pretenties op de rand van holle retoriek durft te balanceren. Die met de vormen en sferen en ideeën uit Fellini's La dolce vita en Antonioni's La notte durft te goochelen, ook al horen die bij de zalig verklaarde canon van de filmgeschiedenis. Die in Il divo een halve eeuw schimmige Italiaanse politiek als een slowmotion operette durfde te laten zien, met de onlangs gestorven christendemocraat en vermeend maffiamaatje Giulio Andreotti als ongenaakbaar, stralend middelpunt. Met zoveel bravoure loop je het risico soms grandioos de mist in te gaan, zoals Sorrentino deed toen hij Sean Penn in This Must Be the Place op een Holocaust-roadtrip door Amerika stuurde. Maar wat daar niet lukte — onder alle visuele bombast emoties voelbaar maken — lukt hier wel.
Stralend middelpunt van de film is Jep Gambardella, zelfverklaard koning van de Romeinse high society en socialite extraordinaire, die net na de theatrale openingsscène zijn vijfenzestigste verjaardag viert. Aanbeden en benijd door mannen en vrouwen teert Gambardella na tientallen jaren nog steeds op de roem van zijn succesroman Het menselijk apparaat. Maar onder al die glamour is hij vastgelopen in z'n eigen ideeën en hang naar vermaak en verzuipt hij zich in de decadentie van de eeuwige stad, hand in hand met de rest van de feestende elites.

Costa Concordia
Behalve die ene uitbijter met Sean Penn maakt Sorrentino vanaf z'n debuut L'uomo in più films over maar één ding: Italië. Een Italië dat moreel en economisch aan de grond is gelopen en feestend ten onder dreigt te gaan aan narcisme en onvermogen. En natuurlijk stop je dan die onweerstaanbare metafoor van de Costa Concordia in je film, het cruiseschip dat voor de kust van Toscane symbool ligt te zijn voor de failliete Italiaanse spektakelmaatschappij. Gambardella weet dat hij in de spiegel kijkt wanneer hij het schip ziet liggen.
Toch is La grande bellezza niet zomaar een pastiche van La dolce vita. Fellini liet ook een decadente elite zien die dansend de realiteit buiten de deur wilde houden, maar zijn Italië was nog in opbouw, ook al stonden de fundamenten op de ruïnes van Mussolini's fascistische paradijs waar de Italianen vijftien jaar lang nou eens niet in polonaise maar marcherend door de straten waren getrokken.
Sorrentino's Italië is er erger aan toe. Dat danst om de dood buiten de deur te houden. Met op het bovenste dek van het cruiseschip een premier annex entertainmentkoning die jarenlang seksfeestjes en maffiadeals boven het algemeen belang verkoos. Maar Berlusconi was — en is — slechts het topje van de ijsberg, zegt Sorrentino. Die had vrij spel omdat de Italiaanse elites de andere kant op keken of zelf ook onderdoken in die op coke en viagra gestookte cultuur van exces.

Botox-avonden
Deze geasfalteerde versie van de Tuin der Lusten presenteert de villa's en paleizen van Rome als de podia waarop de bovenklasse elke avond z'n solovoorstellingen komt geven, onverschillig voor alles behalve de inner circle. Waar men esthetiek verkiest boven ethiek, zoals de Britse journalist Tobias Jones in 2003 al schreef in The Dark Heart of Italy. Waar botox-avonden de gasten groepsgewijs van hun verval verlossen. Waar het orkest dat ooit op het achterdek speelde om de moed erin te houden is vervangen door de dreunen van dj's die elke dissonant overstemmen. Want niemand mag het feestje verstoren.
Na vijftien jaar Berlusconi lijkt dat nu toch te gebeuren want de film zorgde in Italië de hele zomer voor discussies. Veel Italianen voelen zich aangesproken door wat ze in de spiegel zien die Sorrentino ze voor houdt. Zou dat dan eindelijk een tegenbeweging in gang zetten van mensen die het allemaal wel iets kan schelen? En is het dan misschien een voorzichtig voorteken dat binnenkort de Costa Concordia wordt weggesleept? Rome is dood, klonk het aan het begin, maar een stad is pas dood als de onverschilligheid overwint. Sorrentino lijkt met elke film een gevecht te leveren om dat te voorkomen, maar nog nooit zo krankzinnig extravagant als in La grande bellezza.



top
La grande bellezza

November 2013 #359



Productie
Francesca Cima
Nicola Giuliano
Regie
Paolo Sorrentino
Scenario
Paolo Sorrentino
Umberto Contarello
Camera
Luca Bigazzi
Montage
Cristiano Travaglioli
Art direction
Stefania Cella
Met
Tony Servillo
Carlo Verdone
Sabrina Ferilli

Kleur, 142 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 10 oktober

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle
GABRIELLE
GADJO DILO
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL
Ghost in the shell
GHOST IN THE SHELL 2
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
THE GIFT
The Gift
GIGANTE
GIGLI
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
GIRLS UNITED
GLADIATOR
GLADIATOR
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
GLORIA
Gloria
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
Great Expectations
GREAT EXPECTATIONS
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto