The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Dostojevksi (Michael Gambon) en stenografe Anna (Johdi May): hartstochtelijk gevoos Verslingerd aan een ranzige man

THE GAMBLER

Engeland/Nederland/Hongarije, 1997 | Karoly Makk
Een Hongaarse regisseur, Engelse hoofdrolspelers, Nederlandse producenten en een scenario dat is gebaseerd op leven en werk van de Russische schrijver Dostojevski. De Europese filmpraktijk heeft geleerd dat dergelijke combinaties zelden leiden tot produkties met een duidelijke artistieke lijn. Het is dan ook verheugend dat The gambler aanvankelijk heel wat substantiëlere kost biedt dan de ingrediëntenlijst in eerste instantie doet vermoeden. Jammer genoeg begint halverwege de film een maar al te bekende geur op te stijgen: de geur van Euro-pudding.

Voor romantisch aangelegde zielen belichaamt Fjodor Dostojevski op ideale wijze het schrijverschap. De negentiende-eeuwse auteur van klassiekers als 'Schuld en boete', 'De gebroeders Karamazov' en 'De idioot' was een gekweld genie dat zich te buiten ging aan alle denkbare vormen van onmatigheid. De dronkaard, rokkenjager en gokverslaafde Dostojevski kende de goot uit eigen ervaring, en in zijn romans legde hij een grote mate van zwartgalligheid en afkeer van het leven aan de dag.
In The gambler wordt Dostojevski (gespeeld door 'singing detective' Michael Gambon) geïntroduceerd tijdens een van de minder florissante periodes uit zijn leven. Zijn uitgever heeft de schrijver ooit geholpen bij het afbetalen van zijn gokschulden, in ruil voor een wurgcontract: ieder jaar moet Dostojevski een substantiële roman afleveren, en als dit niet lukt verwerft de uitgever de rechten op al zijn werk. Maar een maand voor het verstrijken van de deadline heeft de schrijver nog geen letter op papier gezet.
In een laatste wanhopige poging om aan zijn verplichting te voldoen roept Dostojevski de diensten in van stenografe Anna Snitkina (Johdi May). Anna is een bescheiden maar zelfverzekerd meisje van eenvoudige komaf, en de veel oudere Dostojevski is een ongelikte beer. Hoewel hun karakters botsen, werken ze eensgezind aan de totstandkoming van 'De speler', een verhaal over de gokverslaafde Aleksei die een gepassioneerde, maar tot mislukken gedoemde romance beleeft met de begerenswaardige Polina. Naarmate Anna en Dostojevski vorderen met hun werk groeit het wederzijdse respect, wat uiteindelijk uitmondt in een hartstochtelijke relatie én een boek dat precies op tijd klaar is.

Oude-mannenfantasie
Dostojevski's worsteling met het lege papier in een duister, koud appartement in St. Petersburg wordt in The gambler aanvankelijk mooi afgezet tegen de romantische belevenissen van de gokverslaafden in het gefingeerde casinostadje Roulettenburg. Jammer genoeg wordt die geslaagde contrastwerking halverwege de film overboord gezet in een poging om de wereld van de roman te laten samensmelten met het leven van Dostojevski en Anna. Gaandeweg raakt regisseur Karoly Makk volledig de controle kwijt over zijn film én over zijn libido.
Gambon en May hebben hun rollen mooi beheerst opgezet, en de toenadering tussen de twee totaal verschillende karakters is alleszins geloofwaardig. Maar dan, in een scène die half fantasie lijkt en half werkelijkheid, laat de regisseur de twee ineens ontsteken in een hartstochtelijk gevoos. In zijn uitwerking van de relatie tussen de stenografe en de veel oudere schrijver blijft Makk steken in een oude-mannenfantasie. Anna Snitkina is de zoveelste incarnatie van de jonge bloem die ontluikt door toedoen van een oudere man met levenservaring. Uiteindelijk laten alle jonge meisjes zich graag verleiden door een ranzige oude kerel, vooral als het een kunstenaar is, en vooral als die kunstenaar ook nog eens verzot blijkt te zijn op het kussen van jonge-meisjesvoeten.
Net terwijl Anna en Dostojevski op weg lijken te zijn naar een erotisch hoogtepunt, bereikt de verstrengeling tussen het leven van de schrijver en zijn romanfiguren een dieptepunt als het romanpersonage Polina plotseling het appartement betreedt, en ze de schrijver smeekt om samen met haar een nieuw leven te beginnen buiten Rusland. Zonder dat het woord autobiografisch ook maar één keer is gevallen, moet nu zelfs de domste toeschouwer wel snappen dat Dostojevski en zijn romanfiguur Aleksei wel eens één en dezelfde persoon zouden kunnen zijn.

Glitterwereld
Wat je met enige welwillendheid nog zou kunnen omschrijven als een moedige poging om leven en werk van de schrijver Dostojevski in één verhaal samen te brengen, draait in The gambler uit op een irritante mislukking met oeverloze pretenties. De grote makke van de film is het zichzelf hopeloos in de knoop draaiende script, waarin het oudbakken cliché van de lijdende kunstenaar maar weer eens in volle glorie van stal wordt gehaald, terwijl er een vrouwbeeld wordt opgeroepen dat ik sinds de jaren zeventig verloren had gewaand: wulpse vrouwen die mannen het hoofd op hol brengen, terwijl ze genieten van de onderdanige positie waarin ze verkeren. Ranzig, ranzig, ranzig.
Het is zonde van het vele harde werk dat overduidelijk in deze — helaas — toch weer o zo typerende Europese co-produktie is gestoken. Ben van Os bevestigt zijn reputatie als één van Europa's beste ontwerpers met sfeervolle decors, die het contrast tussen het trieste St. Petersburg en de barokke glitterwereld van Roulettenburg prachtig ondersteunen. Het verzorgde en afwisselende camerawerk van Jules van der Steenhoven sluit hier mooi bij aan. Tenslotte wordt er heel behoorlijk geacteerd door de internationale cast, waarbij naast Gambon en May vooral Johan Leysen zich in positieve zin weet te onderscheiden.

Fritz de Jong



top
THE GAMBLER

November 1997 #183

Produktie
Marc Vlessing
René Seegers
Regie
Karoly Makk
Scenario
Charles Cohen
Nick Dear
Camera
Jules van der Steenhoven
Geluid
John Pitt
Montage
Kevin Whelan
Met
Michael Gambon
Jodhi May
Polly Walker
Dominic West
Johan Leysen

Kleur, 100 minuten

Distributie
Hungry Eye Pictures (onderdeel van RCV Film Distribution)
Te zien
vanaf 27 november

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle (Louise Archambault)
GABRIELLE (Patrice Chéreau)
GADJO DILO
Gaga: Five Foot Two
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
Gek van geluk
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
A Gentle Creature
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Geostorm
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL (Mamoru Oshii)
Ghost in the shell (Rupert Sanders)
GHOST IN THE SHELL 2 (Mamoru Oshii)
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
A Ghost Story
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
The Giant
The Gift (Joel Edgerton)
THE GIFT (Sam Raimi)
Gifted
GIGANTE
GIGLI
Gilbert
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
Girls seizoen 1-5
Girls Trip
GIRLS UNITED
GLADIATOR (Ridley Scott)
GLADIATOR (Rowdy Herrington)
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
The Glass Castle
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
Gloria (Sebastián Lelio)
GLORIA (Sidney Lumet)
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
Good Time
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
Die göttliche Ordnung
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
GREAT EXPECTATIONS (Alfonso Cuarón)
Great Expectations (Mike Newell)
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto