The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
David Fincher: De domme blockbuster is passé

THE GAME

Verenigde Staten, 1997 | David Fincher
Na het intens duistere en succesvolle Se7en komt de Amerikaanse regisseur David Fincher nu met The game voor de dag. Michael Douglas speelt in de merkwaardige thriller een steenrijke zakenman die meedoet aan een spel dat belooft zijn leven avontuurlijker te maken. Het wordt een nachtmerrie en dat is een kolfje naar Finchers hand, die zich opnieuw tegen de conventies van Hollywood keert. En daar best over wil praten.

Dat David Fincher zich weinig aan de conventies van Hollywood gelegen laat liggen behoeft na Se7en geen betoog meer. De film over de jacht op een razend intelligente seriemoordenaar, die de zeven doodzonden als leidmotief hanteert, begon naargeestig en eindigde met een mokerslag in de maagstreek van het publiek. Se7en is een klamme nachtmerrie, zowel inhoudelijk als in de vorm. Zelden was een film zo consequent duister, zeker waar het grote Amerikaanse produkties betrof. Fincher zette zijn publiek meteen al op het verkeerde spoor door filmster Brad Pitt voor een hoofdrol te strikken en hoopt nu bij The game op een vergelijkbaar effect. The game zal voor velen 'de nieuwe film van Michael Douglas' zijn, om met René Mioch te spreken, en al speelde Douglas in Joel Schumachers Falling down al eens een fraaie onconventionele held, het is een bekende naam die een gezellig avondje film met popcorn doet vermoeden. Als het aan Fincher ligt is er echter geen sprake van vrijblijvend amusement, maar van een verontrustende ervaring waarin niets zeker is. Om de uitwerking van de film niet te bederven bent u hier aan het verkeerde adres voor uitgebreide informatie over de plot. Het volstaat te vermelden dat een door Douglas vertolkte egoïstische miljonair op uitnodiging van zijn broer deelneemt aan een spel dat zijn leven volledig op zijn kop zet. Gedurende de hele film luidt de hamvraag: is dit echt of hoort dit bij het spel?
Al geeft de opzet van The game Fincher alle gelegenheid om zijn onmiskenbare talent voor sfeervol duistere beelden te botvieren, vergeleken bij Se7en is de beklemming minimaal. Boden de detectives uit de voorganger nog een duidelijk punt van identificatie, Douglas' personage is zo'n uitgesproken egoïstische rijke stinkerd dat zijn hellevaart weinig sympathie oproept. Ronduit ergerlijk zijn de steeds onwaarschijnlijker plotwendingen, die het door de makers beoogde gevoel van totale paranoia flink ondergraven. Waar Se7en met het scenario van Andrew Kevin Walker over een ijzersterk fundament beschikte, verraadt het rammelende scenario van The game de handen van John Brancato en Michael Ferris, die eerder het Sandra Bullock vehikel The net schreven en ook daar op beklemming en paranoia mikten, zonder doel te treffen. Een en ander neemt niet weg dat Fincher visueel en auditief af en toe sterk uitpakt en dat zijn nieuwe film in ieder geval niet thuishoort op de gestaag groeiende berg slappe formulefilms die in Hollywood tegenwoordig de norm zijn. Door zijn consequente weigering te kiezen voor meer van hetzelfde laat de 34-jarige Fincher zich kennen als een eigenzinnig talent, dat met het naargeestige trio Alien 3, Se7en en The game gestaag bouwt aan een oeuvre waarin de regisseur geen anonieme studiokracht is, maar een auteur met een herkenbare visie. Een auteur van wie we ongetwijfeld nog meer zullen horen.

Gelul
Al kreeg Fincher door het minimale aantal interviews dat hij rond de uitbreng van Se7en gaf de reputatie een moeilijke prater te zijn, bij een ontmoeting in Brussel ontpopt hij zich tot een spraakwaterval eerste klas. De scepsis over de kwaliteiten van het scenario van zijn nieuwe film wordt door Fincher gepareerd met een lofzang op het onvoorspelbare karakter ervan: "Toen ik het las had ik geen idee in welke richting het verhaal zich bewoog. Het is prachtige mindfuck: je weet niet of de held dood zal gaan, of dat er überhaupt iemand het leven zal laten, je weet helemaal niks. Er circuleren zoveel scenario's waarin je precies weet wat er gebeurt: de terroristen vallen de ambassade binnen, het arrestatieteam doet een inval, de held bevrijdt het meisje enzovoort. Het scenario van The game is niet alleen onvoorspelbaar, je kunt ook niet in een paar zinnen duidelijk maken waar het precies over gaat, er spelen zoveel dingen mee."
"Voor mij is het een film over een gozer die aan het begin eigenlijk dood is en pas in de laatste scène tot leven komt. In Hollywood is iedereen zo geobsedeerd door de weg die een personage aflegt. Hier zie je een personage dat zich tot aan de slotscène totaal niet ontwikkelt, het past niet in het bekende heroïsche filmsterrenpatroon en de verhaalstructuur breekt ook met het beproefde stramien. Vandaar dat we veel kritiek op het scenario kregen. Het begin zou veel te traag zijn. Maar wat is dat voor gelul? De trailer maakt toch wel duidelijk dat er op een bepaald moment actie zal komen, je kunt de marketingjongens er niet van weerhouden in de reclamecampagne juist die scènes te gebruiken waarin de mitrailleurs ratelen."
"Het publiek weet dat er iets gaat gebeuren, dus laat ze maar lekker even wachten. Dat is juist goed, want daardoor vraagt de kijker zich voortdurend af wanneer het spel nu eigenlijk begint. Dat geeft me de gelegenheid mijn publiek op allerlei manieren te manipuleren. Zo zijn sommige dialogen nauwelijks verstaanbaar. Normaal gesproken is alles altijd zo opgenomen en gemixt dat niets je ontgaat, hier ligt dat anders: je denkt dat alles wat je hoort en ziet belangrijk is, maar dat is helemaal niet zo. Met de muziek is het net zo: als er actie is zit er soms helemaal geen muziek bij. Men verwacht bij actie altijd een heel orkest, maar zo werkt het hier niet. Als je geen muziek gebruikt heb je het publiek goed te pakken, want dat zijn ze niet gewend. Je denkt meteen dat er doden vallen, want waarom zou een actiescène anders zo stil zijn? Dat zijn dingen die The game apart maken."

Debiel
Met de opmerkelijke stiltes en een kort filmpje vol subliminale boodschappen dat Michael Douglas te zien krijgt doet The game soms denken aan het oude werk van Alan J. Pakula, wiens paranoia-trilogie Klute, All the president's men en The parallax view tot het beste behoord dat Hollywood in de jaren zeventig produceerde. Fincher blijkt dan ook een liefhebber: "Ik ben een grote fan van Klute en All the president's men, Pakula doet waanzinnige dingen met geluid in die films. Hij was bij de première van mijn film aanwezig en bedankte me voor de hommage aan The parallax view, die dat filmpje met de subliminale teksten zou zijn, maar laat ik die film nou net niet gezien hebben! Francis Ford Coppola meende ook al een hommage aan zijn film The conversation te herkennen, een geweldige film, maar ik heb er bij het maken van mijn film helemaal niet aan gedacht. Kennelijk is het arsenaal trucs dat je bij dit soort thrillers kunt gebruiken beperkt."
"De jaren zeventig zijn zeker de meest vruchtbare periode in de Amerikaanse cinema, misschien hangt dat samen met de Franse Nouvelle Vague die eraan vooraf ging. Ik weet het ook niet zeker eigenlijk, want ik ken de cinema van de jaren zestig niet zo goed en Hollywood in de jaren vijftig is me ook vreemd. Ik was altijd meer geïnteresseerd in de B-films uit die periode en in film noir natuurlijk. Maar vast staat dat men in de jaren zeventig eindelijk de vrijheid nam om op lokatie te filmen en de studio's te verlaten, waardoor het hele studiosysteem oude stijl instortte.
"Voor wat de situatie nu betreft zijn er gewoon teveel dingen waar ik op uitgekeken ben, er is zoveel bullshit in Hollywood. Personages moeten per definitie rechtvaardig en goed zijn, daar wordt ik doodmoe van. Dat heeft geen reet met het echte leven te maken, mensen zijn helemaal niet zo leuk en aardig. Het is voor Hollywood alleen een veilig idee dat die investering van zestig miljoen door een voor iedereen aanvaardbare held wordt gedragen. En dan is er nog die regel dat aan het slot alle losse eindjes in een soundbite keurig aan elkaar geknoopt moeten worden, bij voorkeur op een manier die elke debiel kan begrijpen. Ik zie daar de waarde of de noodzaak niet van in. Je moet je publiek dingen laten zien die nieuw zijn, dingen waar ze iets bij voelen, en dat hoeft niet per definitie warm en positief te zijn. Als een publiek zich twee uur ongemakkelijk voelt, zoals bij Se7en, dan ben ik dik tevreden."

Volkomen kut
Wie het succes van Se7en en de wat tegenvallende Amerikaanse recette van The game afzet tegen de recordopbrengst van inhoudsloos spektakel als The lost world: Jurassic Park bekruipt het gevoel dat Fincher de wind niet echt mee heeft. De vraag is of een groot publiek wel toe is aan de wat tragere en onconventionele films die Fincher verkiest. De regisseur is er van overtuigd dat het tij zal keren: "Dat blockbuster gedoe is alweer passé, het is gewoon even mode geweest. Alles ontwikkelt zich altijd al op een cyclische manier. Luister, in 1976 was het duistere slot waarin de antiheld om het leven komt een cliché met een enorme baard. En toen kwam Star Wars en riep iedereen: 'Wauw, eindelijk een nieuw soort film!'. Dat was gelul, het was verdomme gewoon Robin Hood of Flash Gordon, maar die verhalen hadden we al jaren niet meer gezien en dus werd het als iets nieuws omarmd."
"Star Wars markeerde het begin van het blockbuster tijdperk, alles moest ineens licht verteerbaar zijn. Begrijp me goed, klassieke blockbusters als Star Wars, Jaws en Close encounters of the third kind zijn echte kunstwerken, maar ze schiepen een formule waarmee een grote groep hebzuchtige, debiele en boosaardige mensen aan de haal ging. Het devies was: 'Hoe dommer hoe beter, ze vreten uit je hand als je alles vrijblijvend en licht verteerbaar houdt'. Ik maak nog altijd commercials en zie dat de meest spectaculaire reclamefilms altijd op zaterdagmorgen worden ingezet. Ze gebruiken computeranimaties en special effects om ontvankelijke kinderen allerlei peperdure cornflakes aan te smeren. Zo ging het ook met de blockbusters: 'Ze slikken alles met digitale fratsen dus laten we ze dat in overvloed aanbieden'. Maar dan komt er goddank ook nog zo'n figuur als James Cameron tussendoor, die de trucendoos gebruikt om afwijkende en razend interessante films te maken, die wel degelijk betekenis hebben. Hij is een voorbode van wat komen gaat."
"Ik denk echt dat het tijdperk van de domme blockbuster nu voorbij is. Jarenlang moest je bepaalde films zien omdat het een gebeurtenis van formaat zou betreffen. Ik denk en hoop dat het publiek nu zover is dat ze tegen Hollywood zeggen: 'Fuck you, ik bepaal zelf wel wat een gebeurtenis van formaat is. Ik heb genoeg van die marketingmachine van jullie. Als ik een film volkomen kut vind ren ik naar mijn vrienden en raad ik ze af er naartoe te gaan. Een film is pas een gebeurtenis als ik er met kennissen na afloop nog lang over door kan praten.' Die ontwikkeling is nu al gaande: niet iedere blockbuster met een reclamebudget van dertig miljoen is automatisch een kassakraker. De komende tien jaar zullen heel interessant worden. Alles zal draaien om films die zichzelf op de inhoud verkopen, films die afwijken, die over een unieke invalshoek beschikken. Zoals Se7en, dat zal over twintig jaar nog steeds die film zijn die eindigt met dat hoofd in die kartonnen doos."

Bart van der Put



top
THE GAME

November 1997 #183

Produktie
Steve Golin
Cean Chaffin
Regie
David Fincher
Scenario
John Brancato
Michael Ferris
Camera
Harris Savides
Geluid
Ren Klyce
Montage
James Haygood
Muziek
Howard Shore
Met
Michael Douglas
Sean Penn
Deborah Kara Unger
James Rebhorn

Kleur, 128 minuten

Distributie
PolyGram Filmed Entertainment
Te zien
vanaf 13 november

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle (Louise Archambault)
GABRIELLE (Patrice Chéreau)
GADJO DILO
Gaga: Five Foot Two
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
Gek van geluk
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
A Gentle Creature
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Geostorm
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL (Mamoru Oshii)
Ghost in the shell (Rupert Sanders)
GHOST IN THE SHELL 2 (Mamoru Oshii)
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
A Ghost Story
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
The Gift (Joel Edgerton)
THE GIFT (Sam Raimi)
Gifted
GIGANTE
GIGLI
Gilbert
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
Girls seizoen 1-5
Girls Trip
GIRLS UNITED
GLADIATOR (Ridley Scott)
GLADIATOR (Rowdy Herrington)
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
The Glass Castle
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
Gloria (Sebastián Lelio)
GLORIA (Sidney Lumet)
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
Good Time
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
Die göttliche Ordnung
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
GREAT EXPECTATIONS (Alfonso Cuarón)
Great Expectations (Mike Newell)
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto