Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
Robert Altman hoort dat de studiobazen de soundtrack hebben veranderd Ook bij een rebel moet de schoorsteen roken

THE GINGERBREAD MAN

Verenigde Staten, 1998 | Robert Altman
Het is op zijn minst een merkwaardige combinatie: de nog altijd rebelse Robert Altman, die Hollywood nog flink bij de kladden greep met The player, verfilmde een boek van John Grisham, de meest gekoesterde melkkoe van Hollywood. De productie van The gingerbread man had dan ook nogal wat voeten in de aarde. "Vergeleken met mijn perikelen bij deze film stelt The player het allemaal nog mild voor. De werkelijkheid is nog altijd absurder dan fictie."

Robert Altman (1925) heeft veel vreemde zijsprongen gemaakt in zijn carrière, zoals de regie van vele afleveringen van de televisieserie 'Bonanza', maar dat hij zich nu heeft toegelegd op een thriller volgens de ijzeren formule-Grisham komt als een verrassing. De twee zijn als water en vuur: Altman levert liever maatschappijkritiek dan pasklare antwoorden, terwijl Grisham zijn advocaten-thrillers rechtstreeks naar de ontknoping toeschrijft. Altman: "Ik moet je zeggen dat ik me het boek van Grisham amper herinner. Het was een nogal dun verhaaltje, waarin de advocaat aan het einde spijt krijgt van al zijn slechte daden, en hij zelfs terugkeert naar zijn ex-vrouw. Mijn film zit daarentegen vol onbeantwoorde vragen. In 1973 maakte ik The long goodbye, naar het boek van Raymond Chandler, en ook toen kon ik het niet laten om met het thrillergenre aan de haal te gaan. Het werd een satire met een uitwaaierende plot, waarin eigenlijk geen echte moord voorkwam."
The gingerbread man is een goede Grisham-verfilming geworden, maar levert tegelijkertijd een middelmatige Altman-film op. De plot is behoorlijk rechtlijnig, en staat Altman vooral tegen het einde in de weg. Een succesvolle advocaat uit Savannah, een overtuigende Kenneth Branagh met een zuidelijk accent, stort zich in een liefdesavontuurtje met een vrouw die door haar eigen vader (Robert Duvall) wordt geterroriseerd. Binnen de kortste keren krijgt de gewetenloze advocaat een koekje van eigen deeg, en wordt hij zelf achtervolgd door de politie. Hij is de Peperkoekman (Gingerbread man), gemodelleerd naar het sprookje. Hij rent en rent zo hard als hij kan, en niemand krijgt hem te pakken. Behalve de sluwe vos die belooft hem over de rivier te vervoeren. Vlak voor de oever wordt de Peperkoekman opgegeten. Aldus het sprookje.
Zoals in alle boeken van Grisham stelt de voormalige advocaat de dubbele moraal van zijn collega's aan de kaak. "Logica in de rechtbank komt voor God, vaderland en huidskleur", luidt een van de uitspraken in de film. Altman heeft zich er vooral op toegelegd de zompige sfeer van Savannah te vangen. Het Peperkoekman-thema komt dan ook niet uit zijn pen. "Een of andere schrijver heeft dat bedacht voordat ik erbij kwam, ik weet niet eens wie." Wel voegde Altman een klassieke dramatische ingreep toe: de orkaan Geraldo staat op het punt om de stad te bereiken en die dreiging wordt tot het einde toe volgehouden.

Krediet
Altman is gewend om zijn films zelf te schrijven, zijn cast te kiezen, te regisseren en te monteren. Bij uitzondering kwam Altman aan boord van The gingerbread man toen het scenario en een deel van de casting al rond waren. Zelfs een gerenommeerd man als Altman blijkt in dit stadium van zijn carrière weleens andermans project te moeten aannemen. "Ik moet toch aan het werk blijven. Het lukt me nu al veertig jaar om zonder onderbreking te filmen, ook al gaat dat niet altijd even makkelijk. De grote studio's weigeren al jaren om mijn films te financieren, iets waar ik eigenlijk geen traan om laat. Als ik in hun systeem ga werken, maak ik binnen de kortste keren Air Force One part 2."
Die vete met Hollywood begon al toen Altman na het succes van M*A*S*H (1970) talloze aanbiedingen van de studio's afsloeg. Hij vervolgde zijn eigen weg met Brewster McCloud, een kleine film die slecht in de markt lag. Hij won het vertrouwen terug met het ingenieus geconstrueerde Nashville, waarin maar liefst vierentwintig deelnemers aan een politieke bijeenkomst worden gevolgd. Hij verspeelde zijn krediet echter onmiddellijk weer door in hetzelfde jaar in Buffalo Bill and the indians de heldhaftige kolonel te ontmaskeren als een gewiekste oplichter. Pas in 1992 stond hij weer in de schijnwerpers met de briljante Hollywoodsatire The player, niet in het minst omdat vele beroemde acteurs er voor een habbekrats in mee speelden. Voor de derde keer werd hij omarmd door het establishment, hij ontving zelfs een aantal Oscarnominaties, maar echt boteren wil het nog steeds niet tussen de grand old man en de filmbazen.

Immoreel
Even leek de wapenstilstand tot vrede te leiden met Short cuts, Prêt-à-porter en Kansas City, maar vorige zomer werden de messen weer geslepen. The gingerbread man was gemonteerd door Altmans eigen editor, en zou in oktober worden uitgebracht, maar PolyGram gooide roet in het eten. "Zoals gebruikelijk werd het resultaat aan een testpubliek in Hollywood vertoond. Het bleek dat ze vooral moeite hadden met de immorele hoofdpersoon. Ik eiste vier testvoorstellingen om een beter beeld te krijgen van de reacties, maar PolyGram weigerde die te geven. Ze zetten vervolgens hun eigen editors op de film, sneden er tien minuten uit, stopten afschuwelijke muziek onder de beelden, en voegden close-ups toe van Kenneth Branagh, die in hun ogen veel heldhaftiger moest zijn. Dat testen is een totaal bespottelijk systeem, waar niets tegen te beginnen valt. Ik deed toch een poging en stapte naar The Director's Guild, waar ik voorbereidingen trof om mijn naam van de titels te verwijderen. Het had dan ook niet veel gescheeld of The gingerbread man was een Alan Smithee-film geworden (het officiële pseudoniem voor regisseurs die hun handen van een film afttrekken, MG). Op dat moment schonken ze me de film terug, 'maar dit is wat we willen dat je gaat doen', voegden ze eraan toe. 'Oh nee', antwoordde ik, 'je geeft me de gehele film terug of niet'. Ze bonden in, en ik mocht mijn eigen editors weer aan het werk zetten. Deze film is dus mijn eigen versie."
Die strijd om de zogenaamde final cut verdient navolging, want slechts een handjevol regisseurs heeft het recht op de uiteindelijke montage. Ook Altman kent er weinig. "Misschien lukt het James Cameron bij zijn volgende film. Zelf heb ik in het verleden af en toe de final cut uitgevoerd, maar toen waren de omstandigheden anders dan nu. Voor The gingerbread man stond er twintig miljoen dollar op het spel en de productie was al gestart op het moment dat ik op de set arriveerde. In die andere gevallen kreeg ik misschien niet officieel de final cut, maar had ik hem wel."

Goedkoop luchtje
"Toch voelde ik het niet als een overwinning de final cut voor The gingerbread man te hebben bemachtigd. Uiteindelijk heeft de film verloren. PolyGram heeft bijzonder weinig moeite gedaan om de film in Amerika te promoten. In Minneapolis haalde de film binnen een week best veel geld binnen, maar verdween door het gebrek aan reclame weer veel te snel uit de bioscoop. Dat gebrek aan inzet is volstrekt onlogisch: eerst forceren ze een langerekte stoelendans, om de film vervolgens te verwaarlozen. Degene die ik hiervoor het meest verantwoordelijk stel zijn de producenten Mark Burg en Jeremy Tannenbaum. Ze hebben me echt laten vallen. De enige baas die ik vetrouwde was Chris Blackwell, die zich zelfs terugtrok uit het bestuur van PolyGram om zich achter mij te scharen. Het was Chris die PolyGram zover kreeg om zich te bezinnen op hun eisen. Het zaakje heeft hem uiteindelijk meer gekost dan het salaris van Kenneth Branagh. De hele situatie was werkelijk The player in het kwadraat."
In The gingerbread man haalt Altman het echte leven ook een beetje zijn film binnen. "Het grootste deel van het politiekorps wordt gespeeld door echte agenten, en ook alle rechters en advocaten zijn echt. Zelfs Vernon Jordan, de persoonlijk adviseur van Bill Clinton in de zaak Monica Lewinsky, speelt mee. Jordan is wel ok, maar die hele affaire kwam me de strot uit. Showbizz en politiek gaan steeds meer hand in hand. En Clinton gedraagt zich echt als een zestienjarig geil jochie. Eigenlijk wil ik helemaal niet weten wat hij uitspookt in zijn vrije tijd. Ik stem op hem, en steun zijn politiek, maar om het presidentschap hangt nu een zeer goedkoop luchtje. Ook hier geldt dat de werkelijkheid ongeloofwaardiger is dan fictie."

Branden
Goed nieuws voor de fans van Short cuts, want er is een nieuwe bewerking van andere verhalen van Raymond Carver in de maak. Altman doet niet graag voor de tweede keer hetzelfde, maar maakte voor Short cuts een uitzondering. "Ik kan niet meer tellen hoeveel geld me is aangeboden om een vervolg op M*A*S*H en Nashville te maken. Het maken van een tweede Short cuts is geheel mijn eigen keuze." Eerst zal Altman zich echter bezighouden met Cookie fortune. "Dat wordt een zwarte komedie met Patricia Neal, Glenn Close, Julianne Moore en Liv Tyler, waarin een oude vrouw uit het zuiden zelfmoord pleegt. Haar nicht vindt haar dood op de grond, en probeert vervolgens de zelfmoord te verdoezelen door net te doen alsof er een overval heeft plaatsgevonden. Vooral in het Zuiden is zelfmoord een schande; ze denken daar dat alleen gekke mensen de hand aan zichzelf slaan. Het onvermijdelijke gebeurt: de zwarte compagnon van de vrouw wordt gearresteerd wegens moord. Maar het publiek en zelfs de politie weet hoe de vork in de steel zit. Nu ja, ik vertel het verhaal nogal slecht, ik beloof je, de film wordt beter."
Ooit hoopt hij 'Angels in America' te verfilmen, het toneelstuk van Tony Kushner dat de Pulitzer Prize won. Hiermee zal hij zeker tegen de haren van de gevestigde filmindustriëlen instrijken. "Ik ben alleen bang dat niemand er geld wil insteken. Niemand wil zijn vingers branden aan de homoseksuele thematiek. Er zal worden gedacht dat op zo'n film nooit genoeg mensen afkomen, zodat ik een financieringsgarantie wel kan vergeten." Robert Altman mag dan Hollywoods meest favoriete rebel zijn, echt van hem houden doet men er niet.

Mariska Graveland



top
THE GINGERBREAD MAN

Juni 1998 #190

Produktie
Jeremy Tannenbaum
Regie
Robert Altman
Scenario
Al Hayes (pseudoniem van Robert Altman)
Camera
Chanwei Gu
Geluid
Randle Akerson
Montage
Geraldine Peroni
Muziek
Mark Isham
Met
Kenneth Branagh
Embeth Davidtz
Robert Downey Jr.
Darryl Hannah
Robert Duvall
Famke Janssen

Kleur, 115 minuten

Distributie
PolyGram Filmed Entertainment
Te zien
vanaf 25 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle (Louise Archambault)
GABRIELLE (Patrice Chéreau)
GADJO DILO
Gaga: Five Foot Two
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
A Gentle Creature
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Geostorm
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL (Mamoru Oshii)
Ghost in the shell (Rupert Sanders)
GHOST IN THE SHELL 2 (Mamoru Oshii)
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
The Gift (Joel Edgerton)
THE GIFT (Sam Raimi)
Gifted
GIGANTE
GIGLI
Gilbert
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
Girls seizoen 1-5
Girls Trip
GIRLS UNITED
GLADIATOR (Ridley Scott)
GLADIATOR (Rowdy Herrington)
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
The Glass Castle
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
Gloria (Sebastián Lelio)
GLORIA (Sidney Lumet)
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
Good Time
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
Die göttliche Ordnung
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
GREAT EXPECTATIONS (Alfonso Cuarón)
Great Expectations (Mike Newell)
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto