Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Kinderhelden

DE GRIEZELBUS

Nederland, 2005 | Pieter Kuijpers
Drie kersverse kinderfilmhelden zijn opgestaan in de Cinekid-openingsfilm Knetter, De griezelbus en Het paard van Sinterklaas. Ze nemen het op tegen klassieke monsters of 'moderne' problemen als integratie en een geesteszieke moeder.

Wat is dat, een held? Vraag het een kind: die weet het wel. Harry Potter is een held. En Frodo uit Lord of the rings. Die beschikken over bovennatuurlijke krachten, maar vooral moed om onmogelijke opdrachten tot een goed einde te brengen. Maar de moderne held kan ook een gewoon kind zijn dat onder buitengewone omstandigheden zijn persoonlijke problemen te lijf gaat.
Deze maand gaan drie Nederlandse kinderfilms in première waarin kinderen de helden zijn: Onnoval in De griezelbus, geregisseerd door Pieter Kuijpers naar het boek van Paul van Loon; Bonnie in Knetter geregisseerd door Martin Koolhoven naar een scenario van Mieke de Jong, en Winky in Het paard van Sinterklaas, het speelfilmdebuut van Mischa Kamp, waarvoor Tamara Bos haar boek tot een filmscenario bewerkte. Het is interessant om te zien waartegen deze helden anno 2005 ten strijde trekken.
Helden-in-de-dop Onnoval, Bonnie en Winky zijn stuk voor stuk buitenbeentjes. Ze worden gepest of op zijn minst uitgelachen om hun anders-zijn. Onnoval wordt belaagd door pestkop Gino, die hem maar een watje vindt: hij durft niet eens te vechten. Winky komt uit China en kent de Nederlandse gebruiken en gewoontes niet. Bonnie kampt met een probleem dat alleen al gedurfd is omdat het zelfs in volwassen films maar weinig tot onderwerp wordt verheven: ze heeft een manisch-depressieve moeder die de meeste tijd haar bed niet uitkomt. En als ze dat wel doet, haalt ze het in haar suffe hoofd om in pyjama Bonnie van school te komen halen. Van hun ouders moeten onze helden het dus niet hebben: voor het overwinnen van hun problemen zijn ze op zichzelf aangewezen.
De griezelbus blijft het dichtst bij het klassieke heldenverhaal. De elfjarige Onnoval neemt zijn hele klas mee op een 'bovennatuurlijke' Odyssee naar een sprookjeswereld: een vervallen pretpark waar de bloeddorstige graaf Vlapano de scepter zwaait. En ook al zijn de monsters die Onnoval verslaat in feite niet meer dan metaforen voor zijn angst om anders te zijn: voor veel verrassingen zorgt deze benadering niet.

Wortelvoorraad
In Knetter is de uitdaging waar Bonnie voor staat een stuk gewaagder. Ondanks het 'zware' onderwerp — een moeder die aan een psychische aandoening lijdt — hebben de makers de toon van het verhaal licht weten te houden door de moeder door de ogen van haar dochter te beschouwen. De manische buien zijn voor Bonnie grappig en pijnlijk tegelijk. Ondertussen moet ze ook nog de mevrouw van de kinderbescherming buiten de deur zien te houden en voor haar moeder zorgen. Tegen zulke zware taken is een kind — held of geen held — domweg niet opgewassen. Uit pure wanhoop stelt ze een daad: ze klimt op het dak, waar ze net zolang zal blijven zitten tot haar moeder haar pillen weer slikt.
De meest frisse variant op het heldenepos biedt Het paard van Sinterklaas, waarin de allochtone Winky op haar beurt tegen onrecht ten strijde trekt. Als haar vriendje, de oude pony Saartje sterft, vraagt ze voor Sinterklaas een nieuw paard. Ze stelt er alles voor in het werk: ze haalt de totale wortelvoorraad uit de restaurantkeuken om daarmee alle schoenen die ze vinden kan vol te stoppen en ze zingt sinterklaasliedjes tot ze erbij neervalt. Als Sinterklaas haar school aandoet om haar met een prul af te schepen, zegt ze hem — tot schrik van haar klasgenootjes — stevig de waarheid: 'Rotsinterklaas!' Dankzij die heldendaad bereikt ze wat ze wil.
Waar het camerawerk in Knetter conventioneel blijft, maakt het Winky in Het paard van Sinterklaas tot een echte filmische heldin. Het op heuphoogte gedraaide verhaal trekt de kijker de wereld van Winky binnen. Visuele grapjes verhogen het kijkplezier en winnen ons voor Winky's onbevangen blik op de wereld. Haar naturel overtuigt waar het acteerwerk van de jongens en meisjes in De griezelbus nogal gekunsteld overkomt; alsof ze zich in die door 'grote mensen' gefabriceerde fantasiewereld al bij voorbaat minder op hun gemak voelen. Waar Winky zwijgt, vertelt de camera ons wat ze voelt: het lege duinweidje waarin de oude pony Saar ontbreekt spreekt wat dat betreft boekdelen. En het bewijst dat een modern filmsprookje — in tegenstelling tot De griezelbus — ook heel goed zonder trucagemiddelen vorm valt te geven.
Zoals het echte helden betaamt, durven Onnoval, Bonnie en Winky uiteindelijk elk hun eigen weg te kiezen; door 'anders' en dus zichzelf te zijn. Onnoval laat ons zien dat je je niet door mensen met een grotere bek of dikkere spierballen op je kop hoeft laten zitten. Bonnie leert ons dat je niet alles zelf hoeft te kunnen en dat het van moed getuigt de juiste persoon om bijstand te vragen. Maar Winky spant de kroon: haar anders-zijn stelt haar in staat om tegen een oude traditionele Nederlandse kinder-'held' aan te trappen. Niet Sinterklaas, maar Winky is de ware held van het komende filmseizoen.

Karin Wolfs

Cinekid vindt plaats van 23 t/m 30 oktober in het hele land. Informatie en reserveringen in Amsterdam: 020-4272127.



top
DE GRIEZELBUS

Oktober 2005 #270

Productie
Burny Bos
Michiel de Rooij
Sabine Veenendaal
Kim Klaase
Regie
Pieter Kuijpers
Scenario
Burny Bos
Pieter Kuijpers
Camera
Bert Pot
Art direction
Rikke Jelier
Alfred Schaaf
Geluid
Herman Pieëte
Montage
JP Luijsterburg
Muziek
Martin Vonk
Jaap de Weijer
Met
Serge Price
Lisa Smit
Jim van der Panne
Willem Nijholt
Angela Schijf
Romijn Conen
Tom Jansen
Theu Boermans e.v.a.

Kleur, 100 minuten

Te zien
vanaf 7 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle
GABRIELLE
GADJO DILO
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL
Ghost in the shell
GHOST IN THE SHELL 2
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
THE GIFT
The Gift
GIGANTE
GIGLI
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
Girls seizoen 1-5
GIRLS UNITED
GLADIATOR
GLADIATOR
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
GLORIA
Gloria
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
Great Expectations
GREAT EXPECTATIONS
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto