Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
Alles op de fiets

Le gamin au vélo

België, 2011 | Jean-Pierre & Luc Dardenne
In de films van de Waalse broers Dardenne gaan mensen op brommertjes op zoek naar het geluk maar soms gewoon naar manieren om te overleven. In Le gamin au vélo is een jongetje met een fiets op zoek naar zijn vader.

En maar rennen, rennen, rennen, rennen. De tienjarige Cyril is een ongetemd beest op de vlucht. Zodra hij maar even de kans krijgt ontsnapt hij aan de blik van zijn verzorgers en smeert 'm. Snel. Instinctief. Doelgericht. Niemand dan de Waalse gebroeders Jean-Pierre en Luc Dardenne kan zo die dynamiek filmen van jonge mensen die op weg zijn om te overleven. Of het nu de op een brommertje langs de illegale zaakjes van zijn vader rondcrossende Igor was in La promesse (1996), de altijd maar rondrazende Rosetta in de gelijknamige film(1999), of de jongvolwassen en net vader geworden Bruno (maar nog steeds gespeeld door 'hun' ontdekking Jérémie Renier) in L'enfant (2005). Ook in hun nieuwste, in Cannes met de Juryprijs bekroonde Le gamin au vélo keren ze weer terug naar dat vertrouwde terrein. De film lijkt een thuiswedstrijd: door z'n lineaire vertelling met neiging tot melodrama zeer toegankelijk, met een heuse ster (Cécile de France als reddende engel) in de hoofdrol, en ogenschijnlijk vooral gemaakt om te behagen, al is de thematiek daarvoor toch net iets te schrijnend en te gecompliceerd.

Fietsendieven
De verstoorde verhouding tussen aan hun lot overgelaten jonge mensen en hun opvoeders is een van de hoofdthema's van de ooit als documentairemakers begonnen Dardennes. Dat sociale engagement vormt nog steeds de basis van hun hedendaagse variant op de neorealistische films. Meer dan hun eerdere werk is nu Le gamin au vélo bovendien een echte ode aan een van de grootste klassiekers van het neorealisme zoals dat na de Tweede Wereldoorlog in Italië opkwam: Fietsendieven (1948) van Vittorio de Sica. In die film gaan een vader en zijn zoontje op zoek naar hun fiets, onontbeerlijk voor het baantje als posterplakker dat de vader heeft gekregen. De hele film is een lange zoektocht, door naoorlogs Rome, maar vooral langs de morele ijkpunten van de vraag wat je mag doen om te krijgen wat je wilt hebben.
In Le gamin au vélo is Cyril eerst op zoek naar zijn fiets, en dan op zoek naar zijn vader. Zijn situatie is een beetje anders. Cyrils vader heeft zijn fiets versjacherd en is er vervolgens vandoor gegaan, zijn zoontje achterlatend in een kindertehuis. De naam van de vader is Guy, maar zodra we de acteur herkennen die hem speelt, namelijk Jérémie Renier, die via de Dardennes-films La promesse en L' enfant volwassen en vader werd, begrijpen we ook dat de filmende broers werken aan de grootscheepse biografie van een zelfgeschapen archetype. Igor/Bruno/Guy is hun alleman: geboren in postindustrieel Wallonië, gedoemd tot een leven van hosselen en compromissen.

Aapje
Ook Cyril is niet bepaald een onbeschreven blad. Hij is een getekend kind, dat zich als een angstig aapje vastklampt aan iedereen die ouder en sterker is dan hij. Wil je je over me ontfermen, smeekt zijn hele motoriek. Soms pakt dat goed uit, zoals in het geval van kapster Samantha. Soms anders zoals in het geval van jeugddelinquent Wes. Maar de vraag voor Cyril is, net als voor de vader en zijn zoontje in Fietsendieven, hoe ver je mag gaan om te krijgen wat je nodig hebt. Voor hen was dat een fiets. En daarmee een kans op arbeid. Voor Cyril is dat iets fundamentelers. De fiets symboliseert voor hem de ultieme vrijheid om te zoeken naar een beetje liefde en zorg. En als een kind van deze tijd moet hij bovendien ontdekken wat de prijs daarvan is. Bestaat er zoiets als onbaatzuchtige liefde? Of is alles quid pro quo? Juist door niet uit te werken waarom Samantha besluit om Cyril te helpen, spiegelen de Dardennes ook de toeschouwer die vraag voor. Wat zijn wij eigenlijk bereid om voor iemand te doen?
Een Dardennes-film is eigenlijk altijd goed. De broers zijn stijlvast en consequent. Misschien is Le gamin au vélo een Dardennes-light, maar de film is op een bepaalde manier ook een vitale terugkeer naar de eenvoud, het naturalisme en het humanisme van La promesse. En waarschijnlijk hebben ze met Thomas Doret weer een nieuwe Jérémie Renier gevonden en kan de cyclus weer overnieuw beginnen. Want de Verelendung daar in Wallonië is nog niet ten einde.

Dana Linssen



Alles op de fiets

Net als in Le Gamin au vélo is de fiets ook in veel andere films het ultieme beeld voor vrijheid.

Fietsendieven (Vittorio de Sica, 1948)
Zeg 'fietsfilm' en je zegt 'Fietsendieven'. Fietsklassieker. Fiets als symbool voor vrijheid en arbeid.

L'ecole de facteurs en Jour de fête (Jacques Tati, 1947 en 1949)
Tati als postbode-op-de-fiets die een dorpsfeest op stelten zet is onvergetelijk. Minder bekend maar minstens even leuk (en op YouTube te vinden) is zijn korte film over de postbodeschool waarin hij erin slaagt om terwijl hij op zijn rijwiel aan een truck hangt de post te stempelen en andere slapstick routines te volbrengen.

The Day I Became a Woman (Marziyeh Meshkini, 2000)
Fietsen was een van de belangrijkste vakken die de Iraanse filmmaker Mohsen Makhmalbaf gaf op zijn filmschool en waar hij zijn tweede echtgenote Marziyeh Meshkini opleidde. Fietsen speelt ook een belangrijke rol in het middendeel van het drieluik The Day I Became a Woman waarmee zij debuteerde: een groep vrouwen pedaleert als zwarte vlinders langs een kustweg, vervloekt door mannen te paard die hen willen passeren. Wie kan fietsen heeft de beschikking over een eigen vervoermiddel en dus over vrijheid. Politiek vertaald in sterke beelden.

Le vélo de Ghislain Lambert (Philippe Harel, 2001)
Geboren op dezelfde dag als de Belgische wielerlegende Eddie Merckx, is Ghislain Lambert maar gewoon Ghislain Lambert, een coureur die ervan droomt om kampioen te worden. Hij heeft zogezegd het hart maar niet de benen in deze gortdroge tragikomedie over het wielermilieu met z'n doping, z'n penoze, z'n masseurs en soigneurs.

Beijing Bicycle (Wang Xiaoshuai, 2001)
Chinese variant op Fietsendieven over ontmoeting tussen plattelandsjongen en stadsjongen nadat de fiets van de eerste gestolen wordt.

Les triplettes de Belville (Sylvain Chomet, 2003)
Betoverend absurd animatiefilm over een Franse Wim-is-weg (naar het Gouden Boekje over een jongetje dat er op zijn kinderfietsje vandoor gaat) die gekidnapt wordt tijdens de Tour de France en uiteindelijk door zijn grootmoeder en een hoogbejaarde zingende drieling weer wordt teruggevonden. (Bijna) alles op de fiets natuurlijk.

Richting West (Nicole van Kilsdonk, 2010)
Natuurlijk wordt er in de Nederlandse film gefietst van Turks fruit tot Alles is liefde, maar niemand wist de fiets zo in te zetten als visueel motief en Rotterdam zo te bekijken als je een stad alleen vanaf de fiets kunt bekijken als Nicole van Kilsdonk, die haar hoofdpersoon Claire in Richting West consequent tegen de wind in laat trappen.

DL

Les triplettes de Belville



top
Le gamin au vélo

Juli/augustus 2011 #334



Productie
Denis Freyd
Jean-Pierre & Luc Dardenne
Regie en scenario
Jean-Pierre & Luc Dardenne
Camera
Alain Marcoen
Montage
Marie-Hélène Dozo
Art direction
Igor Gabriel
Muziek
Ratchev & Carratello
Met
Thomas Doret
Cécile de France
Jérémie Renier

Kleur, 87 minuten

Distributie
Cinéart
Te zien
vanaf 21 juli

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle (Louise Archambault)
GABRIELLE (Patrice Chéreau)
GADJO DILO
Gaga: Five Foot Two
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
A Gentle Creature
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Geostorm
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL (Mamoru Oshii)
Ghost in the shell (Rupert Sanders)
GHOST IN THE SHELL 2 (Mamoru Oshii)
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
The Gift (Joel Edgerton)
THE GIFT (Sam Raimi)
Gifted
GIGANTE
GIGLI
Gilbert
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
Girls seizoen 1-5
Girls Trip
GIRLS UNITED
GLADIATOR (Ridley Scott)
GLADIATOR (Rowdy Herrington)
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
The Glass Castle
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
Gloria (Sebastián Lelio)
GLORIA (Sidney Lumet)
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
Good Time
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
Die göttliche Ordnung
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
GREAT EXPECTATIONS (Alfonso Cuarón)
Great Expectations (Mike Newell)
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto