The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
De kaken stijf op elkaar

INVOLUNTARY

Zweden, 2008 | Ruben Östlund
Alhoewel een tikje didactisch, bevat involuntary genoeg pijnlijk herkenbare en tragikomische situaties waarin schaamte en groepsdruk tot op het bot worden gefileerd.

Schaamte is de emotie die mensen zich jaren later het beste herinneren. Tot in detail kunnen de meesten vooral hun schaamtevolle momenten voor de geest halen. Ze zitten in het geheugen gebeiteld omdat het je zelfbeeld zo hard onderuit haalt. Je kijkt op zo'n moment met de ogen van een ander naar jezelf, en die zien geen individu meer maar iemand met zweetlucht, iemand wiens broek afzakt of iemand die betrapt wordt op iets lulligs. Douwe Draaisma noemt zo'n scherpe herinnering aan krenkingen of schaamte een flitslichtherinnering. Die laten de tijd uitzetten, alsof je bevroren staat in het tafereel.
In de Zweedse mozaïekfilm involuntary komen veel van dat soort momenten langs. Niemand wil gezichtsverlies lijden, iedereen wil meedoen met de groep, ook al worden ze subtiel onder druk gezet. Een goed voorbeeld is de actrice op leeftijd die een busreis maakt — ze zal wel een tikje uitgerangeerd zijn — en per ongeluk de gordijnrails in de wc kapotmaakt. Als de buschauffeur vervolgens weigert om verder te rijden voordat de dader zich heeft gemeld, blijft het opvallend stil. Zelfs als een jongetje naar voren wordt geschoven om een gedwongen schuldbekentenis af te geven, houdt ze haar kaken stijf op elkaar.

Vuurwerk
Een ander goed voorbeeld van conformisme is de lagere-schoolklas waar een lerares een experiment met haar leerlingen uitvoert. Ze heeft twee lijntjes op het bord getekend waarvan er één duidelijk langer is dan de ander. Als een meisje op verzoek de langste aanwijst, wordt ze door de klas teruggefloten. Iedereen is het erover eens dat de korte langer is. De tweede keer past ze zich aan het oordeel van de klas aan en wijst ze de kortste aan.
involuntary zit vol met allerlei pijnlijke, tragikomische situaties, die we allemaal wel eens in verschillende vormen moeten hebben meegemaakt. Twee brutale meiden dwingen een stille jongen in de metro om alcohol voor hen te kopen, onder het mom van een geintje. Een vader steekt mislukt vuurwerk af en krijgt vanaf de zijlijn allerlei zogenaamd grappige opmerkingen toegeworpen. Een jongeman durft eindelijk in het water te springen en wordt onmiddellijk becommentarieerd door zijn vrienden ("neus dicht", "dit is een historisch moment"). Het zijn geen grote blamages, maar juist herkenbaar is die subtiele druk waar je niet tegenin kunt gaan omdat je anders als spelbreker of zuurpruim wordt gezien.
Ruben Östlund is als een filmende psycholoog die al zijn personages in dienst stelt van zijn stelling dat mensen onder groepsdruk allerlei rare dingen kunnen doen om maar niet af te gaan en om gewaardeerd te worden door de groep waartoe ze behoren. Zijn aanpak is soms een tikje didactisch, maar wel bijzonder is hoe hij zijn these in beeld brengt: mensen wordt vaak zonder hoofd gefilmd, of alleen hun voeten zijn in beeld, of ze worden weerspiegeld in een autodeur, zodat ze vreemd verwrongen lijken, zo'n beetje zoals hun verbrijzelde zelfbeeld eruit moet zien.

Mariska Graveland



top
INVOLUNTARY

Maart 2009 #308

Productie
Erik Hemmendorff
Regie en montage
Ruben Östlund
Scenario
Erik Hemmendorff
Ruben Östlund
Camera
Marius Dybwad Brandrud
Art direction
Pia Aleborg
Hanne Palmquist
Met
Villmar Björkman
Linnea Cart-Lamy
Leif Edlund
Sara Eriksson

Kleur, 98 minuten

Distributie
Filmmuseum
Te zien
vanaf 26 februari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


I

I am a Woman Now
I Am Belfast
I AM FROM TITOV VELES
I AM Hardwell — Living The Dream
I AM LEGEND
I Am Not Your Negro
I AM THE VIOLIN
I Am Wrath
I CONFESS
I COULD NEVER BE YOUR WOMAN
I Don't Know How She Does It....... In Time
I DON'T WANT TO SLEEP ALONE (Tsai Ming-liang over)
I Give It A Year
I KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I LIKE IT LIKE THAT
I LOVE A MAN IN UNIFORM
I Love Dick
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek)
I LOVE HUCKABEES
I LOVE TROUBLE
I LOVE YOU MAN
I LOVE YOU PHILLIP MORRIS
I LOVE YOUR WORK
I NOW PRONOUNCE YOU CHUCK AND LARRY
I SERVED THE KING OF ENGLAND
I SHOT ANDY WARHOL
I Spit On Your Grave Too
I SPY
I STILL KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I Wish
I'M A CYBORG BUT THAT'S OK
I'M IN TROUBLE!
I'm Not a F**king Princess
I'M NOT THERE
I'M NUMBER FOUR
I'm the Same, I'm An Other
I, Anna
I, CLAUDIUS
I, Daniel Blake
I, Frankenstein
I, ROBOT
I.D.
I.Q.
Icarus
ICE AGE
ICE AGE 3: DAWN OF THE DINOSAURS
Ice Age 5: Collision Course
Ice Age: Continental Drift
ICE AGE: THE MELTDOWN
Ice and The Sky
Ice Dragon
THE ICE HARVEST
ICE PRINCESS
The Ice Storm
The Iceman
Ich Seh, Ich Seh
ICHI THE KILLER
Ida
Identicals
IDENTITY
Identity Thief
The Ides of March
THE IDIOT
IDIOT BOX
THE IDIOTS
The Idol
IEDEREEN BEROEMD!
IEP!
If I Stay
IF I WANT TO WHISTLE, I WHISTLE
If the Sun Explodes
IF THESE WALLS COULD TALK
If...
IGBY GOES DOWN
IGOR
Ik ben Alice
IK GA NAAR TAHITI
IK OMHELS JE MET DUIZEND ARMEN
IK OOK VAN JOU
Ik wil gelukkig zijn
IK WIL NOOIT BEROEMD WORDEN
IKÍNGUT
IKKE NIET
IKLIMLER
IL CICLONE
ÎLES FLOTTANTES
Ill Manors
ILLÉGAL
THE ILLUSIONIST
THE ILLUSIONIST en Jacques Tati
Ilo Ilo
ILS (THEM)
ILUSIONES ÓPTICAS
Im Keller
Im Labyrinth des Schweigens
L' image manquante (IDFA 2013: Onvoltooid verleden)
THE IMAGINARIUM OF DOCTOR PARNASSUS
IMAGINARY CRIMES
IMAGINE ME & YOU
IMAGINE THAT
IMAGINING ARGENTINA
The Imitation Game
The Immigrant
THE IMMORTAL
IMMORTAL BELOVED
Immortals 3D
Impardonnables
IMPORT/EXPORT
The Impossible
The Imposter
IN & OUT
IN A BETTER WORLD
In a World...
IN ALLE STILTE
IN AMERICA
In Another Country
In Bloom
IN BRUGES
In Darkness
IN DE GREEP VAN DE TANGO
IN DEN TAG HINEIN
IN DREAMS
IN GOOD COMPANY
In grazia di Dio
IN HER SHOES
IN HET HUIS VAN MIJN VADER
In jouw naam
IN LOVE AND WAR
IN MEMORIA DI ME
IN MOTION
In Oranje
In Order of Disappearance
In Pursuit of Silence
IN SEARCH OF BEETHOVEN
IN THE BEDROOM
IN THE BLEAK MIDWINTER
IN THE COMPANY OF MEN
In the Crosswind
IN THE CUT
IN THE ELECTRIC MIST
In the Fog
In the Heart of the Sea
In the Land of Blood and Honey
IN THE LINE OF FIRE
IN THE LOOP
IN THE MOOD FOR LOVE
In the Name of
IN THE NAME OF THE FATHER
IN THE SOUP
IN THE VALLEY OF ELAH
IN THIS WORLD
In Time
IN WEITER FERNE, SO NAH!
IN YOUR HANDS
THE IN-LAWS
INAZUMA
The Inbetweeners
De inbreker
Incarnate
INCENDIARY
INCENDIES
INCEPTION
Inch'Allah
L' inconnu du lac
THE INCREDIBLE HULK
THE INCREDIBLES
INDECENT PROPOSAL
INDEPENDENCE DAY
Independence Day: Resurgence
INDEPENDENT ANIMATION FROM THE NETHERLANDS
DE INDIAAN
INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL
INDIGÈNES
Indivisibli
INFAMOUS
Infancia clandestina
INFERNAL AFFAIRS
INFERNAL AFFAIRS 2
Inferno
Les infidèles
Infiltrant
The Infiltrator
Infinitely Polar Bear
THE INFORMANT!
THE INFORMERS
INGLORIOUS BASTARDS
INGLOURIOUS BASTERDS
Inherent Vice
INKHEART
INLAND EMPIRE
DIE INNERE SICHERHEIT
INNOCENCE (Lucile Hadzihalilovic)
INNOCENCE (Paul Cox)
THE INNOCENT
Les Innocentes
THE INNOCENTS
INQUIÉTUDE
INSIDE DEEP THROAT
INSIDE JOB
Inside Llewyn Davis
INSIDE MAN
Inside No. 9
Inside Out
Inside the Chinese Closet
THE INSIDER
INSIDIOUS
Insidious: Chapter 2
Insidious: Chapter 3
INSOMNIA
INSPECTOR GADGET
Instant Dreams
INSTINCT
Insyriated
INTERMISSION
The Intern
THE INTERNATIONAL
The Internship
THE INTERPRETER
INTERSECTION
INTERSTELLA 5555
Interstellar
The Interview
Interview (Steve Buscemi)
INTERVIEW (Theo van Gogh)
INTERVIEW WITH THE VAMPIRE
INTIMACY
INTIMATE RELATIONS
INTO GREAT SILENCE
Into the Forest
Into the Inferno
INTO THE WEST
INTO THE WILD
Into the Woods
INTOLERABLE CRUELTY
Intouchables
L' INTRUS
The Invader
THE INVASION
Invasion of the Body Snatchers (Don Siegel)
Invasion of the Body Snatchers (Philip Kaufman)
LES INVASIONS BARBARES
Inventaris van het moederland
INVENTING THE ABBOTTS
INVESTIGATION
INVICTUS
INVISIBLE WAVES
The Invisible Woman
INVOLUNTARY
Io e te
IO NON HO PAURA
IO SONO L'AMORE
IP MAN
IRAQ FOR SALE
IRINA PALM
IRIS
IRMA VEP
THE IRON GIANT (DE IJZEREN REUS)
THE IRON HEEL OF OLIGARCHY (ZJELEZNAJA PIATA OLIGARKHII)
IRON ISLAND
The Iron Lady
IRON MAN
IRON MAN 2
Iron Man 3
IRON MONKEY
Iron Sky
Irrational Man (Woody Allen over)
IRRÉVERSIBLE
Is the Man Who is Tall Happy?
Isabelle (Ben Sombogaart)
ISABELLE (Tim Oliehoek)
LA ISLA DE LOS NIÑOS PERDIDOS
La isla mínima
THE ISLAND
THE ISLAND OF DR. MOREAU
The Islands and the Whales
THE ISLE
ISTANBUL TALES
ISTORIA 52
It
It Comes at Night
IT COULD HAPPEN TO YOU
It Follows
IT TAKES TWO
IT WAS AN ACCIDENT
IT'S A BOY/GIRL THING
IT'S A FREE WORLD...
IT'S A WONDERFUL LIFE
IT'S ALL ABOUT LOVE
IT'S ALL GONE PETE TONG
IT'S COMPLICATED
IT'S HARD TO BE NICE
IT'S MAGIC TIME
ITALIAN FOR BEGINNERS
THE ITALIAN JOB
ITALIANETZ
ITALO-WESTERN BOX
Italy: Love It or Leave It
IVANHOOD
IVANSXTC
L' IVRESSE DU POUVOIR
Ixcanul