Western
Ubiquity
More Human Than Human
The Third Murder
Holland Festival: The Artist & the Pervert / Hyena
Verdriet duurt een liefdesliedje lang

Lady Bird

Verenigde Staten, 2017 | Greta Gerwig
Greta Gerwig zoomt in Lady Bird een schooljaar lang in op Lady Birds leven. Op haar matige cijfers en haar brutale mond, waarmee ze zich zo vaak in de nesten werkt. Steeds weer laat Gerwig Lady Birds lelijkste kanten zien. De kijker ziet het grote plaatje waar Lady Bird zelf blind voor is.

Door Basje Boer

De zon staat laag. Na een werkdag in het ziekenhuis rijdt Marion McPherson naar huis. Het warme licht van de nazomer wringt zich tussen de boombladeren door terwijl ze voorbij de monumentale Tower Bridge rijdt, langs de brede Sacramento River waar de vogels laag overheen vliegen. Marion bekijkt de huizen en de straten, alles is gedompeld in goud. Haar dochter, die zich Lady Bird laat noemen, omschrijft Sacramento als "the midwest of California": saai, onbeduidend, nietszeggend. Maar bekeken met Marions blik is de stad prachtig. Met Lady Bird brengt regisseur en scenarioschrijver Greta Gerwig, zelf opgegroeid in Sacramento, een ode aan de stad die haar hoofdpersoon haat.
Gerwig, die met prijzen, Oscarnominaties en lovende kritieken wordt onthaald als een opwindend nieuw talent, staat feitelijk al meer dan een decennium op filmsets. Na het theater te hebben verruild voor film, begon Gerwig haar carrière begin jaren nul als actrice in de navelstaarderige filmstroming mumblecore. Omdat die films voor nagenoeg geen budget werden gedraaid, droeg iedereen op de set zijn steentje bij, waardoor Gerwig min of meer noodgedwongen alle facetten van het vak leerde. Later speelde ze in grotere films, van regisseurs met wortels in de indie-scene: Whit Stillman, Woody Allen, Noah Baumbach, Mike Mills. Ze schreef scenario's. Ze co-regisseerde Nights and Weekends met Joe Swanberg, in 2008. Haar bijdrage aan Baumbachs Frances Ha (2012) en Mistress America (2015), waarin ze niet alleen de hoofdrol speelde maar waarvoor ze ook meeschreef aan het script, is niet te onderschatten. Toch is Lady Bird ontegenzeggelijk haar debuut. Dit is het werk van iemand die iets heeft te bewijzen.

Koppig
Het is 2002. Een nieuw schooljaar begint. Lady Bird, die naar de Katholieke high school Sacred Heart gaat, heeft nog een jaar te gaan voordat ze naar college gaat. Welk college precies, dat weet ze nog niet. De plaatselijke school is goed genoeg, vindt haar moeder. En trouwens, meer kunnen ze ook niet betalen. Maar Lady Bird wil naar de oostkust, naar New York bijvoorbeeld, waar er tenminste cultuur is. Niet dat ze per se geïnteresseerd is in cultuur. Niet dat ze ook maar enig idee heeft van wat ze zou willen, of zou kunnen doen. Ze wil vooral weg. Naar een andere stad, waar ze iemand anders kan zijn. Niet Christine, maar Lady Bird.
Een schooljaar lang zoomt Gerwig in op Lady Birds leven. Op haar matige cijfers en haar brutale mond, waarmee ze zich zo vaak in de nesten werkt. Haar bijdrage aan de schoolmusical en haar bijbaantje in een koffiezaak. Haar verkering, de eerste keer seks. Haar ouders en broer, haar beste vriendin. Steeds weer laat Gerwig Lady Birds lelijkste kanten zien, niet en passant maar expliciet, alsof het haar erom te doen is. Lady Bird is koppig. Ze is egocentrisch, naïef en overmoedig. Haar emoties schakelen heen en weer tussen Dit Is Het Ergste Wat Ooit Is Gebeurd en don't care. Ze gaat zozeer op in haar eigen beleving dat ze geen oog heeft voor de mensen om haar heen. Ze ziet alleen zichzelf.

Jurk
De kijker ziet het grote plaatje waar Lady Bird zelf blind voor is. Gerwig zoomt uit en laat de impact zien van het onnadenkende gedrag van haar hoofdpersoon. Lady Bird en haar beste vriendin Julie doen auditie voor de schooluitvoering van Stephen Sondheims Merrily We Roll Along. Lady Bird, all dressed up, zingt met een verbeten soort intensiteit, waarbij haar zelfvertrouwen het wint van haar talent. Het is Julie, hoe verlegen ook, die echt kan zingen. Lady Bird kijkt vol trots, bijna verliefd, terwijl haar vriendin optreedt. Maar als Julie uiteindelijk wordt gecast in een grotere rol, gunt Lady Bird het haar niet. Ik had nog wel een jurk aan, roept ze voordat ze uit beeld loopt. De camera blijft bij Julie, blij met haar grote rol maar niet in staat om haar vreugde te delen met haar beste vriendin. Op die momenten verschuift het perspectief, en ook onze sympathie, van Lady Bird naar de ander.
Gerwigs blik is die van een volwassene die terugkijkt op haar leven. De kijker leeft weliswaar mee met Lady Bird, maar staat niet in haar schoenen. Gerwig laat je niet met haar zwelgen, in liefdesverdriet of in zelfmedelijden. Als er ruzie wordt gemaakt, zie je dat twee mensen gelijk hebben. Als Lady Birds moeder op haar vit, begrijp je waarom. Gerwig zet een stap naar achter en kijkt met de genuanceerde blik die komt met de tijd. Die afstand werkt als een gelijkmaker: niemand is fout of goed; iedereen is simpelweg menselijk. Maar het zorgt er ook voor dat je Lady Bird niet altijd even goed kan volgen. Waarom wil ze eigenlijk zo graag weg uit Sacramento? Waarom spreekt cultuur, of het idéé van cultuur, haar zo aan? Waarom zegt ze op zeker moment dat ze graag mee zou doen aan een wiskundeconcours terwijl het haar slechtste vak is? Gerwig, wier biografie opvallend veel gelijkenissen toont met de synopsis van Lady Bird, schetst haar hoofdpersoon net iets te grof.

Roze gips
De tijd verstrijkt. Lady Birds vader wordt ontslagen. Moeder Marion maakt zich zorgen om geld, zoals ze altijd doet. Problemen dienen zich aan en worden opgelost, of ze worden gewoonweg vergeten. De kordate montage van Nick Houy weerspiegelt de manier waarop Lady Bird de pas erin houdt. Verdriet duurt een liefdesliedje lang, daarna worden de mascaratranen weggeveegd. Gerwig houdt haar scènes kort, en sluit ze af met een punchline of clou. Hier en daar gebruikt ze ultrakorte shots om scènes aan elkaar te rijgen tot een sequentie. Onverwacht liefdesverdriet openbaart zich in drie korte scènes. Direct erna zien we hoe het roze gips van Lady Birds gebroken arm gaat. De knip in het gips wordt gespiegeld in de knip van de editor. Knip — en het gips ligt in de vuilnisbak. Dat Lady Bird er klaar mee is, wil Gerwig maar zeggen. Next.
"Het is duidelijk dat je veel van Sacramento houdt", concludeert het schoolhoofd, zuster Sarah Joan, als ze het opstel heeft gelezen waarmee Lady Bird toelating doet bij een aantal colleges. Dat ze gewoon goed oplet, werpt Lady Bird tegen. "Denk je niet dat dat hetzelfde is?" vraagt de non. Ze herhaalt die twee zaken met nadruk: 'Love. And attention.' Zuster Sarah Joan had het over Gerwig zelf kunnen hebben, die zo zichtbaar aandacht, zorg en warmte stak in ieder detail van haar film. Alles staat op zijn plek, over ieder aspect dacht ze na. In de puntgave dialogen staat geen woord te veel, geen scène duurt te lang.
Lady Birds pretentieuze love interest Kyle zit op een auto: rug recht, een boek in de ene hand, de andere hand in zijn zij: een poseur if ever there was one. Half geïnteresseerd kijkt hij naar Lady Bird op, die net een streek heeft uitgehaald. "That's hella tight", zegt hij achteloos en zonder te knipperen. De humor van Lady Bird zit niet alleen in snedige dialogen maar ook in de nauwkeurige manier waarop een personage als Kyle wordt geschetst. Ze laat zien hoe belachelijk hij is zonder hem belachelijk te maken. Uiteindelijk zijn al haar personages de moeite waard om te leren kennen. De hoofdrollen worden sterk ingevuld (Saoirse Ronan en Laurie Metcalf kregen Oscarnominaties voor hun rollen als respectievelijk Lady Bird en Marion), maar juist ook de kleine rollen zijn indrukwekkend, tot een piepklein en diepontroerend rolletje van theateracteur Stephen Henderson aan toe.

Popliedje
In een interview vertelt Gerwig hoe ze editor Houy instrueerde: Lady Bird moest aanvoelen als een popliedje waarvan je je pas realiseert hoe somber het is als het op een lager tempo wordt gecoverd. De vergelijking met popmuziek is inderdaad passend. Lady Bird is luchtig, vlot en toegankelijk als een radioliedje. Het is een film vol hooks, geraffineerd verteld en met precisie uitgevoerd. Maar de film past zo goed in elkaar dat je, tegen het einde, naar lucht snakt. Van de twee films die Gerwig tot dusver met Noah Baumbach maakte (die overigens ook haar geliefde is) is Mistress America de mindere. Maar wanneer die recht-toe-recht-aan-film tegen het einde abrupt een wending neemt en verandert in een klucht, inclusief het eindeloos in- en uitlopen van kamers, voelt dat verrassend gewaagd. Zo'n onverwachte afslag had niet misstaan in Lady Bird. Met een titelfiguur die het zichzelf en de mensen om haar heen zo moeilijk maakt, had de film best mogen wringen.
De Tower Bridge, de brede Sacramento River. De zon staat laag en kleurt de lucht goud. Het is de nazomer van 2003, een nieuw schooljaar vangt aan. Dit keer is het Lady Bird die in de auto zit. Ze heeft net haar rijbewijs gehaald en bekijkt Sacramento met een nieuwe blik. Ze stuurt mee met de bochten, ze verkent de lijnen van de wegen. Ook zij ziet hoe het zonlicht door een zeef van boombladeren prikt. Je kan nog zo anders zijn dan je moeder, maar je lijkt op elkaar. Je kan nog zo ver weg gaan, maar je hoort bij de mensen die je achterliet, bij de stad waar je vandaan komt. Net als een popliedje, langzaam of snel, ontvouwt Lady Bird zich volgens een symmetrische structuur. "Are you ready to go home?" vraagt Marion in de eerste scène aan haar dochter. Ze moet een film lang op het antwoord wachten. Lady Bird moet bij haar weggaan om te weten dat het antwoord altijd "ja" zal zijn. De laatste woorden van de film zijn aan haar gericht: "Thank you."

Lady Bird | Verenigde Staten, 2017 | 94 minuten | Regie Greta Gerwig | Met Saoirse Ronan, Laurie Metcalf, Tracy Letts | Distributie UPI | Te zien vanaf 5 april


top
Lady Bird

April 2018 #408

Productie
Eli Bush
Evelyn O'Neill
Scott Rudin
Regie en scenario
Greta Gerwig
Camera
Sam Levy
Montage
Nick Houy
Production design
Chris Jones
Muziek
Jon Brion
Met
Saoirse Ronan
Laurie Metcalf
Beanie Feldstein
Lucas Hedges

Kleur, 94 minuten

Distributie
Universal
Te zien
vanaf 5 april

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


L

L'chaim!
L.A. CONFIDENTIAL
La La Land
LAAGLAND
DE LAATSTE DAGEN VAN EMMA BLANK
DE LAATSTE OVERWINNING
LABAN HET ALLERLIEFSTE SPOOKJE
LADDER 49
LADIES IN LAVENDER
LADIES IN LOVE
LADIES ROOM
LADRI DI BICICLETTE (FIETSENDIEVEN)
IL LADRO DI BAMBINI
The Lady
Lady Bird
LADY CHATTERLEY ET LE HOMME DE BOIS
LADY EN DE VAGEBOND
The Lady in the Van
LADY IN THE WATER
Lady Macbeth (William Oldroyd over)
LADY SNOWBLOOD
LADYBIRD, LADYBIRD
THE LADYKILLERS
LAGAAN
LAGRIMAS NEGRAS
LAILA'S BIRTHDAY
LAISSEZ-PASSER
LE LAIT DE LA TENDRESSE HUMAINE
THE LAKE HOUSE
LAKE PLACID
LAKE TAHOE
LAKEBOAT
LAMENTO EMORI
LAMERICA
LAND AND FREEDOM
Land of Mine — Under Sandet
LAND OF PLENTY
LAND OF THE DEAD
The Land of the Enlightened
THE LAND OF THE WANDERING SOULS
Land van aankomst
Landscape Suicide
LANDSCHAPPEN WAAR NIEMAND VAN WEET
LANG & GELUKKIG
Lang leve de Koningin
De lange weg naar het Noorden (Tout en haut du monde)
LANGER LICHT
THE LANGOLIERS
DE LANGSTE REIS
LANSKY
LANTANA
LAP ROUGE
LARA CROFT TOMB RAIDER: THE CRADLE OF LIFE
LARA CROFT: TOMB RAIDER
Larry Crowne
LARS AND THE REAL GIRL
LAST ACTION HERO
THE LAST AIRBENDER 3D
THE LAST BROADCAST
THE LAST CASTLE
LAST CHANCE HARVEY
LAST CONVERSATION
LAST DANCE
LAST DAYS
THE LAST DAYS
THE LAST DAYS OF SHISHMAREF
The Last Elvis (El último Elvis)
THE LAST EXORCISM
The Last Exorcism part II
Last Hijack (Femke Wolting en Tommy Pallotta over)
LAST HOLIDAY
THE LAST HOUSE ON THE LEFT
THE LAST KING OF SCOTLAND
THE LAST LEGION
LAST MAN STANDING
LAST NIGHT
LAST RESORT
THE LAST SAMURAI
THE LAST SEDUCTION
THE LAST SEDUCTION II
The Last Sentence
The Last Son
THE LAST STATION
LAST STOP 174
THE LAST SUPPER
THE LAST TRAIN
LAST TRAIN HOME
Last Vegas
The Last Witch Hunter
The Last Wolf
LATCHO DROM
LATE FRAGMENT
LATE MARRIAGE
Late Mizoguchi
A Late Quartet
Late Spring
LAURA'S STER
Laurence Anyways
LAW ABIDING CITIZEN
Lawless
LAWNMOWER MAN 2: BEYOND CYBERSPACE
Lay the Favorite
LAYER CAKE
Layla Fourie
Layla M.
LBJ
LEAF ON A PILLOW
THE LEAGUE OF EXTRAORDINARY GENTLEMEN
A LEAGUE OF THEIR OWN
Lean on Pete
LEAP YEAR
Leatherface
LEATHERHEADS
LEAVING LAS VEGAS
LEAVING MANDELA PARK
LEBANON
DAS LEBEN DER ANDEREN
DAS LEBEN IST EINE BAUSTELLE
Lee Towers: The Voice of Rotterdam
LEEF!
DE LEEUWENKONING II: SIMBA'S TROTS
LEF
LEFT LUGGAGE
LEGALLY BLONDE
LEGALLY BLONDE (2): RED WHITE AND BLONDE
Legend
THE LEGEND OF 1900
THE LEGEND OF BAGGER VANCE
THE LEGEND OF GINGKO/GINGKO BED 2
The Legend of Hercules
The Legend of Longwood
The Legend of Tarzan
LEGEND OF THE GUARDIANS 3D
LEGEND OF ZORRO
De legende van Walhalla: Thor
LEGENDS OF THE FALL
De LEGO Batman Film
De LEGO Film
De LEGO Ninjago Film
The Leisure Seeker
LEK
LEMMING
LEMON TREE
Lemonade
LEMONY SNICKET'S A SERIES OF UNFORTUNATE EVENTS
Lena
LEO TOLSTOY'S ANNA KARENINA
LA LEÓN
LEON
LEONARD COHEN: I'M YOUR MAN
LEONERA
THE LEOPARD SON
LEPEL
LESBIAN VAMPIRE KILLERS
The Lesson
LET EACH ONE GO WHERE HE MAY
LET ME HAVE IT ALL
LET ME IN
LET THE RIGHT ONE IN
Let's Be Cops
LET'S MAKE MONEY
LETHAL WEAPON 4
LETTER TO AMERICA
LETTERS FROM A KILLER
LETTERS FROM IWO JIMA
LETTERS TO JULIET
LA LETTRE
DE LEUGEN
Leve boerenliefde
LEVE HET BRUINE MONSTER
Het leven is vurrukkulluk
LEVEN MET JE OGEN
HET LEVEN UIT EEN DAG
Het leven volgens Nino
Leven? Of theater?
HET LEVENDE BOS
Levende rivier
Leviathan (Andrei Zvjagintsev)
Leviathan (Lucien Castaing-Taylor, Verena Paravel)
LEVITY
UNE LIAISON PORNOGRAPHIQUE
LIAM
LIAR
LIAR LIAR
LIBERA
La libertad
LIBERTÉ
THE LIBERTINE
LIBERTY HEIGHTS
LICENSE TO WED
LICHTER (DISTANT LIGHTS)
LIEBE IN GEDANKEN (LOVE IN THOUGHTS)
Het lied van de zee
LIEDEREN UIT HET LAND VAN MIJN MOEDER
LIEFDE EN GELUK
Liefde is aardappelen
LIES
Life (Anton Corbijn)
Life (Daniel Espinosa)
LIFE (Ted Demme)
LIFE ACCORDING TO AGFA
THE LIFE AND DEATH OF PETER SELLERS
THE LIFE AQUATIC WITH STEVE ZISSOU
LIFE AS A HOUSE
LIFE AS WE KNOW IT
THE LIFE BEFORE HER EYES
LIFE DURING WARTIME
LIFE IS A MIRACLE
Life is Beautiful
A LIFE LESS ORDINARY
Life of Crime
THE LIFE OF DAVID GALE
Life of Pi
Life, Animated
Lifeforce
Lifelong
LIFESAVERS
LIFETIMES
The Light Between Oceans
LIGHT SLEEPER
The Light Thief
Light Years
THE LIGHTHOUSE
LIGHTS IN THE DUSK
Lights Out
LIJMEN HET BEEN
Like Father, Like Son
LIKE GRAINS OF SAND
LIKE IT IS
LIKE MIKE
Like Someone in Love
LILA DIT ÇA
Lilet Never Happened
LILJA 4-EVER
LILO & STITCH
Lilting (Hong Khaou over)
Lily Lane (Previously Unreleased)
LIMBO
THE LIMEY
LIMITLESS
THE LIMITS OF CONTROL
LIMO
Lincoln
THE LINCOLN LAWYER
LINHA DE PASSE
LINKS
Lion
THE LION KING
Lion King 3D
LIONS FOR LAMBS
LIPSTICK ON YOUR COLLAR
LISA
Lisandro Alonso Box
LISBON STORY
Listen to Me Marlon
Little Black Spiders
LITTLE BUDDHA
LITTLE CHILDREN
LITTLE MAN
Little Men
LITTLE MISS SUNSHINE
LITTLE NICKY
LITTLE ODESSA
A LITTLE PRINCESS
THE LITTLE RASCALS
LITTLE SENEGAL
Little Sparrows
A LITTLE TRIP TO HEAVEN
THE LITTLE VAMPIRE
LITTLE VOICE
LITTLE WOMEN
Live By Night
LIVE FLESH
LIVE FOREVER
LIVE!
LIVERPOOL
Living and Other Fictions
LIVING IN OBLIVION
LIVING OUT LOUD
LIVING WITH AN IDIOT
Liza, the Fox-Fairy
THE LIZZIE MCGUIRE MOVIE
Lo and Behold: Reveries of the Connected World
LOADED
The Lobster
THE LOCALS
LOCH NESS
LOCK, STOCK AND TWO SMOKING BARRELS
Locke
Lockout
LOENATIK DE MOEVIE
Loenatik, te gek
LOFT
Logan
Logan Lucky
La loi du marché (Vincent Lindon over)
Loin des hommes
LOL: Laughing Out Loud
LOLA RENNT
Lola Versus
LOLITA
LOMAX, THE SONGHUNTER
LONDON RIVER
LONDON TO BRIGHTON
LONE STAR
The Loneliest Planet
LONELY HEARTS
A Long and Happy Life
THE LONG DAY CLOSES
UN LONG DIMANCHE DE FIANÇAILLES
THE LONG KISS GOODNIGHT
The Long Season
A Long Story
LONG TIME DEAD
THE LONG WEEKEND
The Longest Ride
The Look of Love
The Look of Silence (Joshua Oppenheimer over)
LOOK WHO'S TALKING NOW!
LOOKING FOR ERIC
LOOKING FOR RICHARD
THE LOOKOUT (John Badham)
THE LOOKOUT (Scott Frank)
LOONEY TUNES: BACK IN ACTION
Looper
LORD OF ILLUSIONS
THE LORD OF THE RINGS: THE FELLOWSHIP OF THE RING
THE LORD OF THE RINGS: THE RETURN OF THE KING
THE LORD OF THE RINGS: THE TWO TOWERS
LORD OF WAR
Lore
LORENZO'S OIL
LOST AND DELIRIOUS
THE LOST CITY
The Lost City of Z
LOST HIGHWAY
LOST IN SPACE
LOST IN TRANSLATION
LOST IN YONKERS
LOST PARADISE
THE LOST PARADISE
LOST PERSONS AREA
Lost River
LOST SOULS
The Lost Weekend
THE LOST WORLD: JURASSIC PARK
LOT
A LOT LIKE LOVE
Lotgenoten
Lotte en de maansteen
LOTTE VAN UITVINDERSDORP
Lotus
LOU BIOU
LOU REED'S BERLIN
Louder Than Bombs (Joachim Trier over)
Louis Theroux: My Scientology Movie
Louis van Gasteren-box
LOUISE (TAKE 2)
Louise en hiver
Louise Wimmer
LOURDES
Love & Friendship
Love & Fungi
LOVE & OTHER DRUGS
LOVE & SEX
Love (Judd Apatow, Paul Rust, Lesley Arfin)
Love (William Eubank)
Love 3D (Gaspar Noé)
LOVE ACTUALLY
LOVE AFFAIR
LOVE AND DEATH ON LONG ISLAND
Love and Honor
LOVE AND HUMAN REMAINS
LOVE AND OTHER CATASTROPHES
LOVE CONQUERS ALL
LOVE ETC.
Love Eternal
THE LOVE GURU
LOVE IN THE TIME OF CHOLERA
Love Is All You Need
Love is Strange
LOVE IS THE DEVIL
Love is Thicker Than Water
THE LOVE LETTER
LOVE LIVE LONG
LOVE LIZA
LOVE ME
LOVE OBJECT
The Love Punch
LOVE RANCH
LOVE SERENADE
LOVE! VALOUR! COMPASSION!
Love, Rosie
Love, Simon
Lovelace
Loveless
LOVELY & AMAZING
THE LOVELY BONES
LOVELY BY SURPRISE
LOVELY RITA
LOVER OF LOSER
A LOVESONG FOR BOBBY LONG
Loving
Loving Vincent
THE LOW LIFE
Lucia de B.
LUCÍA Y EL SEXO
Lucky
LUCKY BREAK
LUCKY EN ZORBA
LUCKY NUMBER SLEVIN
LUCKY NUMBERS
The Lucky One
LUCKY YOU
THE LUCONA AFFAIR
LUDWIG
LUDWIG 1881
LUGARES COMUNES
Lukas & Abel: Vleugelbroertjes
LULU
Lumière! L'aventure commence
LUMUMBA
LUNA PAPA
LUNAR ECLIPSE
The Lunchbox
LUNDI MATIN
LOS LUNES AL SOL
LUST, CAUTION
LUTHER
THE LUZHIN DEFENCE
LYNCH (ONE)