The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Johnny Depp op zoek naar de hellepoort De duivel en het meisje

THE NINTH GATE

Spanje/Frankrijk, 1999 | Roman Polanski
Oude manuscripten, boekenplanken tot aan het plafond, een sfeer van decadentie, schemering en kaarslicht, hoofdpersonen die stuk voor stuk niet zijn wie ze voorgeven te zijn, dat zijn de voornaamste ingrediënten van Roman Polanski's occulte thriller The ninth gate. En daar komen dan nog een hoofdrol voor de immer ambigue Johnny Depp bij en een schimmig personage dat Lucifer heet. Dertig jaar na Rosemary's baby bewijst Polanski nog steeds goed met de duivel overweg te kunnen.

Zijn achternaam betekent 'lopen' in het Italiaans, vertrouwt Dean Corso (Johnny Depp) de mysterieuze vrouw toe die hem al vanaf zijn vertrek uit New York naar het vasteland van Europa op de hielen zit. De hoofdpersoon van de nieuwste film van Roman Polanski is dan ook iemand die een reis te volbrengen heeft.
Corso is een handelaar in oude boeken, die in opdracht van verzamelaars op zoek gaat naar zeldzame manuscripten. Hij is de beste in zijn vak. Ziet met één oogopslag of hij met een bijzondere editie te doen heeft en deinst er niet voor terug om die vervolgens met een stalen gezicht voor een fooi aan de eigenaar te ontfutselen.
Als een collectioneur van geschriften over de duivel hem opdracht geeft op zoek te gaan naar twee van de drie overgebleven exemplaren van een zeventiende-eeuwse publicatie, 'De negen poorten van het schaduwrijk', een occulte studie die de bezitter ervan in staat zou stellen het domein van de duivel te betreden, is zijn interesse dan ook direct gewekt. Uit eerzucht, maar ook om het enorme bedrag dat deze Boris Balkan (Frank Langella) hem biedt.

Detective
Johnny Depp speelt een Faustiaanse figuur in deze sfeervolle film, die zich meer als een avonturenfilm dan als een griezelverhaal of een thriller laat omschrijven. Wordt zijn zoektocht aanvankelijk gemotiveerd door financiële en ambitieuze motieven, gaandeweg wordt zijn nieuwsgierigheid zo geprikkeld dat hij niet meer alleen de boeken wil verwerven, maar ook de (al dan niet verborgen) kennis die erin is opgeslagen.
Terwijl het verdergaande inzicht dat Corso verwerft in 'De negen poorten van het schaduwrijk', ook voor de toeschouwer een motief zou moeten zijn om als een amateurdetective naar clues te speuren, maakt de film juist op dat terrein een vlakke en soms wat rommelige indruk. De negen illustraties van het geschrift, die in de verschillende versies afwijkingen vertonen en door een tweetal auteurs ondertekend blijken te zijn, bevatten niet meer informatie dan nodig voor de voortgang van het verhaal. Wanneer je een close-up krijgt te zien van een afbeelding van een mysterieus kasteel, dan kun je er donder op zeggen dat je dat kasteel ook nog eens in 't echt te zien zult krijgen. En dat de verschillende partijen die geïnteresseerd blijken te zijn in het duivelse geschrift, daar ook wel zeer duistere redenen voor hebben, mag ook niet echt een verrassing heten.

Rusteloos
In interviews verklaarde Polanski dan ook geen filosofische thriller met hoogdravende pretenties voor ogen te hebben gehad, maar een goed verteld, onderhoudend en spannend verhaal. Wat dat betreft is Polanski in zijn opzet geslaagd. Van de eerste beelden van een man die temidden van al zijn boeken zelfmoord pleegt, tot de zwerftocht die Corso door het oude, decadente Europa voert, houdt The ninth gate de aandacht vast. In hoogtepunten uit zijn filmische loopbaan als Repulsion (1965), Rosemary's baby (1968) en Le locataire (1976) toonde Polanski zich al een meester in het oproepen van duistere obsessies. The ninth gate borduurt daarop voort. De film is noch stilistisch, noch in de manier waarop het verhaal wordt verteld vernieuwend of verrassend. Maar doordat Polanski zijn métier beheerst, kan alleen al dat vakmanschap je op het puntje van je stoel houden.
Dat de film geen dwingende interpretatie voorschrijft, wil natuurlijk niet zeggen dat hij er geen aanleiding toe geeft. Dat de mysterieuze beschermengel (gespeeld door Polanski's echtgenote Emmanuelle Seigner) zowel hemelse als diabolische kanten heeft, ligt er wel erg dik bovenop. Het enige special effect in de film is aan haar gewijd en volstrekt overbodig voor het creëren van een bovennatuurlijk effect. Interessanter is de hoofdpersoon Dean Corso zelf: iemand die zo rusteloos is dat hij zelfs door zijn achternaam gedoemd is om altijd in beweging te blijven.
Misschien is hij net als Faust op zoek naar verlossende kennis, maar helemaal Faustiaans is zijn personage niet. Want al heel snel blijkt een kleurloze boekenwurm als Dean Corso zich ook aan de banale wetten van het alledaagse te kunnen onttrekken. Tot twee keer toe bezoekt hij de boekhandel van een vriend van hem. Op de deur prijkt beide keren het bordje 'gesloten' en beide keren vormt dat voor Corso geen belemmering. Misschien was de deur gewoon niet op slot. Maar het kan ook dat de immer ambigue Johnny Depp gestalte geeft aan een figuur die al de hele film lang toegang heeft tot wat voor gewone stervelingen verboden toegang is. Met of zonder hulp van gevallen engelen.

Dana Linssen



top
THE NINTH GATE

Juni 2000 #212

Productie en regie
Roman Polanski
Scenario
Enrique Urbizu
John Brownjohn
Roman Polanski, naar het boek 'El Club Dumas' van Arturo Pérez Reverte
Camera
Darius Khondji
Montage
Hervé de Luze
Art direction
Dean Tavoularis
Muziek
Wojciech Kilar
Met
Johnny Depp
Frank Langella
Lena Olin
Emmanuelle Seigner
Barbara Jefford
Jack Taylor

Kleur, 130 minuten

Distributie
Independent Film
Te zien
vanaf 1 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


N

N — The Madness of Reason
N'OUBLIE PAS QUE TU VAS MOURIR
NA PUTU
NAAR DE KLOTE!
NACHMITTAG
NACHO LIBRE
NACHTRIT
NACHTVLINDER
NADIE CONOCE A NADIE
NADINE
NAISSANCE DES PIEUVRES
NAKED
THE NAKED CITY
NAKED GUN 33 1/3
NAKED IN NEW YORK
THE NAKED PREY
THE NAMESAKE
LA NANA
Nannerl, la soeur de Mozart
THE NANNY DIARIES
NANNY MCPHEE
NANNY MCPHEE AND THE BIG BANG
NAPOLEON
Napoléon
NAQOYQATSI
NARC
NATHALIE
National Gallery (Frederick Wiseman over)
NATIONAL SECURITY
NATIONAL TREASURE
NATIONAL TREASURE: BOOK OF SECRETS
THE NATIVITY STORY
NATURAL BORN KILLERS
Nature
DE NATUURLIJKE RUIMTE
The Navigator
THE NAVIGATORS
NE LE DIS À PERSONNE (TELL NO ONE)
Ne me quitte pas
NEAK SRE
Nebraska
NED KELLY
NEDS
Need for Speed
NEEDFUL THINGS
THE NEGOTIATOR
LA NEGRA ANGUSTIAS
Les neiges du Kilimandjaro
Neighbouring Sounds
NEKO-MIMI
NELL
NELLY ET MR. ARNAUD
Nelsons No. 5
NEMMENO IL DESTINO
Nena
NÉNETTE ET BONI
Neon Bull
The Neon Demon
NEROLIO (Aurelio Grimaldi over)
Neruda
Nerve
THE NET
The Net (Geumul)
THE NETHER-HORROR COLLECTION
NETTOYAGE À SEC
Never a Dull Moment
NEVER BEEN KISSED
NEVER LET ME GO
NEVER TALK TO STRANGERS
THE NEW DAUGHTER
THE NEW GUY
NEW IN TOWN
NEW JERSEY DRIVE
New Kids Nitro
NEW KIDS: TURBO!
NEW MOON: THE TWILIGHT SAGA
NEW POLICE STORY
NEW ROSE HOTEL
THE NEW SWISS FAMILY ROBINSON
THE NEW WORLD
New Year's Eve
NEW YORK MINUTE
NEW YORK, I LOVE YOU
NEW YORK, IMAGES FROM THE EDGE
The Newsroom
THE NEWTON BOYS
NEXT
THE NEXT BEST THING
Next Goal Wins
NEXT STOP WONDERLAND
THE NEXT THREE DAYS
Next to Her
The Nice Guys
Nick
NICK OF TIME
NID DE GUÊPES/THE NEST
NIET ZONDER JOU
DE NIETSNUT
DE NIEUWE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE
Nieuwe helden
DE NIEUWE MOEDER
Nieuwe tieten
De nieuwe wildernis
NIGHT AND THE CITY
NIGHT AT THE MUSEUM
NIGHT AT THE MUSEUM: BATTLE OF THE SMITHSONIAN
Night at the Museum: Secret Of The Tomb
A NIGHT AT THE ROXBURY
The Night Before
NIGHT FALLS ON MANHATTAN
NIGHT MAIL
Night Moves
Night of 1000 Hours
THE NIGHT OF THE HUNTER
NIGHT TRAIN (Previously Unreleased)
Night Train to Lisbon
NIGHT WATCH (NOCHNOI DOZOR)
THE NIGHT WE NEVER MET
A NIGHTMARE ON ELM STREET
NIGHTS IN RODANTHE
NIGHTWATCH
NIGHTWATCHING
Nijntje de film
Niko 2: Familiezaken
NIKO EN DE VLIEGENDE BRIGADE
NIL BY MOUTH
NIMA TEMBA SHERPA
Nina
LA NIÑA SANTA
NINA TAKES A LOVER
NINE
NINE MONTHS
NINE QUEENS (NUEVE REINAS)
NINJA ASSASSIN
Ninja Turtles
Ninja Turtles: Out of the Shadows
NINOTCHKA
THE NINTH GATE
NIRGENDWO IN AFRIKA
NIXON
NO
NO COUNTRY FOR OLD MEN
No Escape
NO ET MOI
NO GOOD DEED
NO MAN'S LAND
NO MORE HEROES-DVD BOX
NO ONE KNOWS ABOUT PERSIAN CATS
No Place for a Rebel
NO RESERVATIONS
NO STRINGS ATTACHED
NO TRAINS NO PLANES
NO WAY HOME
Noah
De Nobelprijswinnaar
NOBODY KNOWS
NOBODY'S FOOL
Noces (Stephan Streker over)
LA NOCHE DE LOS GIRASOLES
Una noche sin luna (Previously Unreleased)
Nocturama (Bertrand Bonello over) (Previously Unreleased)
Nocturnal Animals
NÓI ALBINÓI
Noi credevamo
Noma — My Perfect Storm
NOMAD
NÖMADAK TX
Nono, het zigzagkind
De noodkreet in de fles
NOORD-KOREA, EEN DAG UIT HET LEVEN
NOOSE
NORBIT
NORD
Nordvest (Slow Criticism)
NORDWAND
NORMAAL — IK KOM ALTIED WEER TERUG
NORMAL LIFE
NORMAN JEAN AND MARILYN
NORTH
NORTH BY NORTHWEST
NORTH COUNTRY
NORTHFORK
Northwest
NORWEGIAN WOOD
NOSFERATU
LA NOSTRA VITA
NOSTRADAMUS
I nostri ragazzi (Het Diner)
NOT ANOTHER TEEN MOVIE
NOT ONE LESS (YI GE DOU BU NENG SHAO)
NOTEBOEK
THE NOTEBOOK
De Notenkraak
NOTES ON A SCANDAL
NOTHING PERSONAL
NOTHING TO LOSE
Notre jour viendra
Notre paradis
LA NOTTE
NOTTING HILL
NOU, DAT WAS HET DAN?
Le nouveau
Une nouvelle amie
Nova Zembla
The November Man
La novia del desierto
NOW AND THEN
Now You See Me
Now You See Me 2
Now, Forager: A Film About Love & Fungi (Slow Criticism)
NOWHERE
NOWHERE BOY
NSU: German History X
NUAGES. LETTRES À MON FILS
NUE PROPRIÉTÉ
LES NUITS FAUVES
THE NUMBER 23
NUOVOMONDO
NURSE BETTY
THE NUTTY PROFESSOR
THE NUTTY PROFESSOR II: THE KLUMPS
Nymphomaniac
NYNKE