The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Juf houdt haar kinderen bij de les Maatschappijkritiek met blij einde

NOT ONE LESS (YI GE DOU BU NENG SHAO)

China, 1999 | Zhang Yimou
Zhang Yimou is jarenlang gekoesterd in het Westen, niet alleen om zijn overdonderende visuele stijl, maar ook om zijn kritiek op de moderne Chinese maatschappij. Verbannen in zijn thuisland werd hij in het Westen omarmd. In zijn nieuwste film is de scherpe kritiek verdwenen. Not one less is een knap gemaakt en mooi verteld verhaal, maar het zal de liefde niet opnieuw aanwakkeren.

Het verhaal van Not one less roept al snel Abbas Kiarostami's Waar staat het huis van mijn vriend in herinnering. Daarin gaat een jongetje op zoek naar een klasgenootje in een naburig dorp om hem zijn schrift terug te bezorgen en hem zo een uitbrander van de meester te besparen. Het uitgangaspunt van Not one less is even eenvoudig: de dertienjarige Wei moet de docent van een dorpsschool vervangen tijdens zijn afwezigheid. Haar wordt op het hart gedrukt er vooral voor te zorgen dat de leerlingen de lessen blijven bijwonen. Als er op een dag eentje ontbreekt in de klas, gaat ze op eigen houtje naar de stad om hem te zoeken. Met koppige vastberadenheid probeert ze de jongen te vinden. Eerst uit plichtsbesef, later ook uit oprechte bezorgdheid. Bovendien wacht haar een bonus als ze alle leerlingen binnen de muren van het schooltje weet te houden. De missie van de twee kinderen verraadt veel over de maatschappij waarin ze leven.

Autoriteiten
Regelmatig wordt geopperd dat in Iraanse films vaak kinderen worden opgevoerd, om op die manier politiek gevoelige onderwerpen aan het zicht te onttrekken. Zhang Yimou lijkt die intentie niet gehad te hebben met Not one less. De film heeft een duidelijk maatschappijkritische toon. Die is vooral gericht op de slechte sociale omstandigheden op het platteland, de armoede en het gebrekkige onderwijs. Tegelijkertijd wijst de film op het belang te kunnen lezen, schrijven en rekenen; zeker als je geen geld hebt. Dat de autoriteiten de film toch zullen weten te waarderen komt vooral door de draai die Zhang aan het slot geeft. Ten einde raad klopt Wei met haar probleem bij een televisiezender aan. De media-aandacht voor het zoekgeraakte jongetje en de huilende onderwijzeres resulteert in giften en donaties om de school op te knappen en lesmateriaal aan te schaffen. Een blij einde, waarbij Zhang in zijn aftiteling meer de nadruk legt op de welwillende hulp uit 'alle takken van de maatschappij' dan op het probleem zelf dat nog altijd geen structurele oplossing heeft. Ook de vermelding in dezelfde tekst dat de leerlingen goed terecht zijn gekomen, en dat een aantal van hen zelfs zijn gaan studeren, lijkt te zijn toegevoegd om de autoriteiten te plezieren.

Irritatie
Zhang heeft Not one less vorig jaar teruggetrokken uit het festival van Cannes, uit protest tegen de Westerse houding ten opzichte van Chinese films, die in elke Chinese film een politiek statement wil zien, en films die niet expliciet anti-regime zijn, als propaganda beschouwt. Ter gelegenheid van de première van de film tijdens het Filmfestival Venetië, waar het de Gouden Leeuw won, was er in de pers veel aandacht voor het einde dat op last van de studio (Zhang draaide de film voor het Chinese filiaal van het Amerikaanse Columbia) van een positieve wending zou zijn voorzien. Ook Kiarostami legt graag de nadruk op de ondergeschikte rol die politiek in zijn films speelt. De neiging van westerlingen om juist films uit dictatoriaal geregeerde landen politiek te interpreteren wekt kennelijk irritatie op. Ongelijk hebben ze niet. Rebellen wekken nu eenmaal meer sympathie dan degenen die niet ingaan tegen een regime dat wij verwerpelijk vinden.
Behalve de uiteindelijk niet zo heel kritische maatschappijkritiek, biedt Not one less een mooi portret van een plattelandsmeisje en haar groei naar volwassenheid. Kon ze eerst alleen een liedje zingen waarvan ze de tekst niet kon onthouden en had ze geen enkel gezag over de kinderen, in de loop van de film geeft ze spelenderwijs rekenles, en weet ze respect en vertrouwen te winnen. Bovendien leert ze wat verantwoordelijkheidsgevoel is. Zhang heeft de kinderen tot natuurlijk spel weten te bewegen, waarin de camera geen rol lijkt te spelen. Het is een eenvoudig en direct verteld verhaal, geen parabel zoals Raise the red lantern, waar de verhoudingen binnen een gesloten, afgeschermde gemeenschap een afspiegeling zijn van de moderne Chinese maatschappij. Ook geen verhaal van episch formaat zoals To live, dat de invloed van de Culturele Revolutie op een gewoon gezin tekent. Zhang wilde met Not one less een film maken voor Chinezen, niet voor Westerlingen. Het is een natuurlijke vorm van realisme, als altijd mooi gefotografeerd, maar zonder de visuele grootsheid van veel van zijn voorgaande werk. Geen kleurensymboliek of geformaliseerde kaders. Geen acteurs zelfs, maar gewone mensen die zichzelf spelen. Hij hanteert een stijl die past bij zijn onderwerp.

Petra van der Ree



top
NOT ONE LESS (YI GE DOU BU NENG SHAO)

Februari 2000 #208

Productie
Zhao Yu
Regie
Zhang Yimou
Scenario
Shi Xiangsheng
Camera
Hou Yong
Montage
Zhai Ru
Geluid
Wu Lala
Muziek
San Bao
Met
Wei Minzhi
Zhang Huike
Tian Zhenda
Gao Enman

Kleur, 106 minuten

Distributie
Columbia Tri-Star Films
Te zien
tijdens het Filmfestival Rotterdam en vanaf 10 februari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


N

N — The Madness of Reason
N'OUBLIE PAS QUE TU VAS MOURIR
NA PUTU
NAAR DE KLOTE!
NACHMITTAG
NACHO LIBRE
NACHTRIT
NACHTVLINDER
NADIE CONOCE A NADIE
NADINE
NAISSANCE DES PIEUVRES
NAKED
THE NAKED CITY
NAKED GUN 33 1/3
NAKED IN NEW YORK
THE NAKED PREY
THE NAMESAKE
LA NANA
Nannerl, la soeur de Mozart
THE NANNY DIARIES
NANNY MCPHEE
NANNY MCPHEE AND THE BIG BANG
NAPOLEON
Napoléon
NAQOYQATSI
NARC
NATHALIE
National Gallery (Frederick Wiseman over)
NATIONAL SECURITY
NATIONAL TREASURE
NATIONAL TREASURE: BOOK OF SECRETS
THE NATIVITY STORY
NATURAL BORN KILLERS
Nature
DE NATUURLIJKE RUIMTE
The Navigator
THE NAVIGATORS
NE LE DIS À PERSONNE (TELL NO ONE)
Ne me quitte pas
NEAK SRE
Nebraska
NED KELLY
NEDS
Need for Speed
NEEDFUL THINGS
THE NEGOTIATOR
LA NEGRA ANGUSTIAS
Les neiges du Kilimandjaro
Neighbouring Sounds
NEKO-MIMI
NELL
NELLY ET MR. ARNAUD
Nelsons No. 5
NEMMENO IL DESTINO
Nena
NÉNETTE ET BONI
Neon Bull
The Neon Demon
NEROLIO (Aurelio Grimaldi over)
Neruda
Nerve
THE NET
The Net (Geumul)
THE NETHER-HORROR COLLECTION
NETTOYAGE À SEC
Never a Dull Moment
NEVER BEEN KISSED
NEVER LET ME GO
NEVER TALK TO STRANGERS
THE NEW DAUGHTER
THE NEW GUY
NEW IN TOWN
NEW JERSEY DRIVE
New Kids Nitro
NEW KIDS: TURBO!
NEW MOON: THE TWILIGHT SAGA
NEW POLICE STORY
NEW ROSE HOTEL
THE NEW SWISS FAMILY ROBINSON
THE NEW WORLD
New Year's Eve
NEW YORK MINUTE
NEW YORK, I LOVE YOU
NEW YORK, IMAGES FROM THE EDGE
The Newsroom
THE NEWTON BOYS
NEXT
THE NEXT BEST THING
Next Goal Wins
NEXT STOP WONDERLAND
THE NEXT THREE DAYS
Next to Her
The Nice Guys
Nick
NICK OF TIME
NID DE GUÊPES/THE NEST
NIET ZONDER JOU
DE NIETSNUT
DE NIEUWE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE
Nieuwe helden
DE NIEUWE MOEDER
Nieuwe tieten
De nieuwe wildernis
NIGHT AND THE CITY
NIGHT AT THE MUSEUM
NIGHT AT THE MUSEUM: BATTLE OF THE SMITHSONIAN
Night at the Museum: Secret Of The Tomb
A NIGHT AT THE ROXBURY
The Night Before
NIGHT FALLS ON MANHATTAN
NIGHT MAIL
Night Moves
Night of 1000 Hours
THE NIGHT OF THE HUNTER
NIGHT TRAIN (Previously Unreleased)
Night Train to Lisbon
NIGHT WATCH (NOCHNOI DOZOR)
THE NIGHT WE NEVER MET
A NIGHTMARE ON ELM STREET
NIGHTS IN RODANTHE
NIGHTWATCH
NIGHTWATCHING
Nijntje de film
Niko 2: Familiezaken
NIKO EN DE VLIEGENDE BRIGADE
NIL BY MOUTH
NIMA TEMBA SHERPA
Nina
LA NIÑA SANTA
NINA TAKES A LOVER
NINE
NINE MONTHS
NINE QUEENS (NUEVE REINAS)
NINJA ASSASSIN
Ninja Turtles
Ninja Turtles: Out of the Shadows
NINOTCHKA
THE NINTH GATE
NIRGENDWO IN AFRIKA
NIXON
NO
NO COUNTRY FOR OLD MEN
No Escape
NO ET MOI
NO GOOD DEED
NO MAN'S LAND
NO MORE HEROES-DVD BOX
NO ONE KNOWS ABOUT PERSIAN CATS
No Place for a Rebel
NO RESERVATIONS
NO STRINGS ATTACHED
NO TRAINS NO PLANES
NO WAY HOME
Noah
De Nobelprijswinnaar
NOBODY KNOWS
NOBODY'S FOOL
Noces (Stephan Streker over)
LA NOCHE DE LOS GIRASOLES
Una noche sin luna (Previously Unreleased)
Nocturama (Bertrand Bonello over) (Previously Unreleased)
Nocturnal Animals
NÓI ALBINÓI
Noi credevamo
Noma — My Perfect Storm
NOMAD
NÖMADAK TX
Nono, het zigzagkind
De noodkreet in de fles
NOORD-KOREA, EEN DAG UIT HET LEVEN
NOOSE
NORBIT
NORD
Nordvest (Slow Criticism)
NORDWAND
NORMAAL — IK KOM ALTIED WEER TERUG
NORMAL LIFE
NORMAN JEAN AND MARILYN
NORTH
NORTH BY NORTHWEST
NORTH COUNTRY
NORTHFORK
Northwest
NORWEGIAN WOOD
NOSFERATU
LA NOSTRA VITA
NOSTRADAMUS
I nostri ragazzi (Het Diner)
NOT ANOTHER TEEN MOVIE
NOT ONE LESS (YI GE DOU BU NENG SHAO)
NOTEBOEK
THE NOTEBOOK
De Notenkraak
NOTES ON A SCANDAL
NOTHING PERSONAL
NOTHING TO LOSE
Notre jour viendra
Notre paradis
LA NOTTE
NOTTING HILL
NOU, DAT WAS HET DAN?
Le nouveau
Une nouvelle amie
Nova Zembla
The November Man
La novia del desierto
NOW AND THEN
Now You See Me
Now You See Me 2
Now, Forager: A Film About Love & Fungi (Slow Criticism)
NOWHERE
NOWHERE BOY
NSU: German History X
NUAGES. LETTRES À MON FILS
NUE PROPRIÉTÉ
LES NUITS FAUVES
THE NUMBER 23
NUOVOMONDO
NURSE BETTY
THE NUTTY PROFESSOR
THE NUTTY PROFESSOR II: THE KLUMPS
Nymphomaniac
NYNKE