Dogman
BlacKkKlansman
3 Faces
Plaire, aimer et courir vite
Laurie Anderson over Chalkroom
Tranen in de ooghoeken

THE PORTRAIT OF A LADY

Verenigde Staten, 1996 | Jane Campion
Het lijvige 'portret van een dame' van de Amerikaanse schrijver Henry James is beroemd zonder nog veel gelezen te worden. Regisseur Jane Campion heeft het weerbarstige 19e eeuwse verhaal naar haar hand en haar tijd gezet. Opnieuw presenteert Campion een weelderig kostuumdrama met een moderne ziel.

"...Het beste deel van een kus is het moment vlak voor de lippen elkaar raken..." horen we een meisjesstem zeggen bij het begin van de film. Het beeld is nog zwart. Een andere stem vervolgt: "Uiteindelijk zal ik de meest heldere en loyale spiegel vinden [...] die wanneer ik liefde geef, deze naar me terug zal stralen." Vervolgens horen we melancholieke, trage maar ook spannende muziek en zien we een zwart-wit opname van een groep meisjes, rond de twintig, die loom verspreid in het gras liggen.
Het beeld wordt gevolgd door verschillende close-ups van jonge vrouwen die staand, zittend of liggend, alleen of met zijn tweeën, lachend of ernstig, maar in ieder geval zonder schroom, direct in de camera kijken. Soms bewegen zij daarbij hun lichamen zachtjes, als in slow-motion. Uiteindelijk blijft de camera zweven boven een meisjeshand waarop met zwarte inkt de titel van de film wordt geschreven: The portrait of a lady. De camera volgt de beweging van het schrijven en in close-up (en in kleur) verschijnt het gezicht van opnieuw een jonge vrouw. Het is een mooi jongensachtig gezicht, dat echter bleek en gespannen staat. Haar ooghoeken vullen zich met tranen. Het verhaal kan beginnen.

Hooggestemde verlangen
Deze hypnotiserende eerste beelden van Jane Campions nieuwste film lijken een ode te brengen aan de jaren zeventig, de periode waarin Campion zelf twintig was. De zwart-witte close-ups, de trage slow-motion achtige bewegingen, de hippie-achtige kledingstijl en de openhartige teksten lijken eerder de opmaat voor een documentaire uit dat tijdperk dan een 19e eeuws kostuumdrama. Aan de andere kant geven de ondefinieerbare, spannende muziek en zeker de onbeschroomd directe blikken, juist een tijdloze dimensie aan het geheel. De woorden en de blikken van de meisjes roepen de ongerichte maar hooggestemde verlangens op die horen bij de adolescentie.
Het is een schitterend poëtisch en treffend begin, zoals we dat ook van Campions eerdere films gewend zijn. Denk maar aan de beginbeelden van An angel at my table, waarin met felle kleuren, het kinderwijsje op de achtergrond en een versnipperde montage, de gefragmenteerde herinnering aan de vroege kindertijd perfect wordt vormgegeven. Wanneer in het begin van The portrait of a lady de close-up van hoofdpersoon Isabel Archer (Nicole Kidman) uiteindelijk in beeld verschijnt, en het verhaal begint, zijn we al op de hoogte van haar gevoelens en is de link met het heden reeds gelegd.

Eigen weg
Met het portret van Isabel Archer voegt Campion een vierde vrouwenportret toe aan haar reeks van karaktertekeningen van vrouwen die in meer of mindere mate niet passen in het hen opgelegde keurslijf en proberen een eigen weg te vinden. Net als Ada in The piano is Isabel een door mannen bewonderde vrouw maar anders dan Ada staat zij (nog) niet op zichzelf. "Ik wil eerst een algemene impressie van het leven opdoen voor me aan een man te binden", stelt ze aan het begin van de film, ogenschijnlijk vastbesloten.
Tegelijkertijd heeft ze intense seksuele verlangens die haar verwarren en het haar lastig maken bij het afhouden van haar aanbidders. Dankzij de manipulaties van een mysterieuze oudere vriendin (Barbara Hershey) komt de gefortuneerde Isabel in contact met de Amerikaanse kunstschilder/charlatan Mr. Osmond (John Malkovich). Zij kan zijn directe sensuele verleiding niet weerstaan en trouwt met hem ondanks de waarschuwingen van de anderen. Door deze 'fout' verandert Isabel van onbevreesde en gepassioneerde adolescent in een angstige en ongelukkige vrouw die telkens weer vergeefs probeert haar kille echtgenoot te behagen.

Realistische details
Meer nog dan in haar vorige kostuumdrama The piano toont Campion ons in The portrait of a lady een wereld van mooie plaatjes. Maar net als in The piano is deze wereld rijk aan subtiele realistische details die een eigentijdse en levende spanning brengen in het beeld. Bijvoorbeeld in het begin van de film, wanneer een verwarde Isabel na een eerste huwelijksaanzoek door de Engelse tuin terugloopt naar huis. Nicole Kidmans snelle, hoekige en jongensachtige bewegingen in de zwarte lange 19e eeuwse jurk ontdoen dit beeld van een te plaatjesachtige Jane Austen-romantiek. Of zoals in de weelderige balscène halverwege de film, waar temidden van de prachtige baljurken en walsende camerabewegingen te strak ingesnoerde vrouwen aan de lopende band flauwvallen en worden weggedragen.
De enige tekortkoming van de film ligt dan ook niet in Campions rijke en creatieve beeldtaal, maar in het feit dat zij de opbouw van de oorspronkelijke roman iets te trouw heeft gevolgd. Iedereen om haar heen, wij als toeschouwers eveneens, ziet meer dan Isabel zelf ziet. Zo zijn we op de hoogte van Osmonds manipulaties lang voordat Isabel dat zelf is en dat maakt haar fascinatie voor hem moeilijk te volgen. Dit procédé roept in de roman voornamelijk spanning op, maar in de film maakt het Isabel tot een tragische en ook wat ondoorgrondelijke hoofdpersoon. Een hoofdpersoon die in dit opzicht toch meer op afstand en in de negentiende eeuw blijft dan haar regisseur zou wensen.

Jann Ruyters



top
THE PORTRAIT OF A LADY

Januari 1997 #174

Produktie
Monty Montgomery
Steve Golin (Propaganda Films)
Regie
Jane Campion
Scenario
Laura Jones
Camera
Stuart Drybrugh
Geluid
Lee Smith
Montage
Veronika Jenet
Muziek
Wojiech Kilar
Met
Nicole Kidman
John Malkovich
Barbara Hershey
Martin Donovan e.a.

Kleur, 148 minuten

Distributie
PolyGram Filmed Entertainment
Te zien
vanaf 23 januari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


P

P'tit Quinquin (Bruno Dumont over)
P.O. Box
P.S.
P.S. I LOVE YOU
HET PAARD VAN SINTERKLAAS
Pacific Rim: Uprising
THE PACIFIER
LE PACTE DES LOUPS
Paddington
Paddington 2
Page One: Inside the New York Times
THE PAGEMASTER
PAID
Pain & Gain
EL PÁJARO DE LA FELICIDAD
Pak van mijn hart
PALINDROMES
THE PALLBEARER
PALMETTO
PALOOKAVILLE
PAMELA ANDERSON & TOMMY LEE ONGECENSUREERD
Pan
PAN'S LABYRINTH
PANE E TULIPANI
PANIC ROOM
PANIEK IN HET DORP
PANJ É ASR (AT FIVE IN THE AFTERNOON)
PANMAN, RHYTHM OF THE PALMS
PANTHER
IL PAPÀ DI GIOVANNA
Papa ou maman
PAPA'S SONG
PAPA, VADERTJE VORST IS DOOD
PAPARAZZI
THE PAPER
PAPER SOLDIER (Previously Unreleased)
Paper Towns
The Paperboy
Par example, Electre
De Parade
Paradies: Glaube
Paradies: Hoffnung
Paradies: Liebe
Paradise
PARADISE GIRLS
PARADISE NOW
PARADISE ROAD
The Paradise Suite
Paradise Trips
Paradiso
Paranoia
PARANOID PARK
PARANORMAL ACTIVITY
PARANORMAL ACTIVITY 2
Paranormal Activity 3
Paranormal Activity 4
Paranormal Activity: Ghost Dimension
Paranormal Activity: The Marked Ones
Paranorman
LES PARAPLUIES DE CHERBOURG
Parched
THE PARENT TRAP
LE PARFUM D'YVONNE
PARIS
Paris Can Wait
PARIS JE T'AIME
PARIS S'EVEILLE
PARIS WAS A WOMAN
Paris, Texas
Park
Parked
Parker
Parkland
LA PAROLA AMORE ESISTE
PARQUE VIA
PARRADOX
PART TIME GOD
PARTIR
Parts of a Family
The Party (Sally Potter over)
Party Girl
Pas son genre
PAS SUR LA BOUCHE!
PAS TRÈS CATHOLIQUE
Pasolini
Pasolini Blu-ray Collection
PASOLINI, UN DELITTO ITALIANO
Passage — A Boat Movie
DE PASSANTEN
Le passé
PASSENGER 57
Passengers (Morten Tyldum)
PASSENGERS (Rodrigo García)
DE PASSIEVRUCHT
Passion (Brian De Palma)
PASSION (György Fehér)
PASSION FISH
THE PASSION OF THE CHRIST
Patatje oorlog
PATCH ADAMS
Paterno
Paterson
The Patience Stone
THE PATRIOT
PATRIOT GAMES
LES PATRIOTES
PATRIOTISM
Patriots Day
EL PATRULLERO
Patser
Patti Cake$
PAUL
Paul Blart Mall Cop 2
PAUL DANS SA VIE
PAUL DRIESSEN INSIDE OUT
PAULIE
PAULINE & PAULETTE
PAUZE
PAVILION OF WOMEN
Pawn Sacrifice
PAY IT FORWARD
PAYBACK
PAYCHECK
La pazza gioia (Paolo Virzi over)
THE PEACEMAKER
PEARL HARBOR
PEAU D'HOMME, COEUR DE BÊTE
PECKER
PEEPING TOM
THE PELICAN BRIEF
DE PELIKAAN MAN
Pelle en de dierenrovers
PELLE EN DE WATERDIEVEN
PENELOPE
The Penguins of Madagascar
PENNY'S SHADOW
PEONY PAVILION
PEOPLE I KNOW
THE PEOPLE VS. LARRY FLYNT
THE PEOPLE'S PRINCESS
PÉPÉ LE MOKO
Peppermint
PEPPERMINTA
Percy Jackson: Sea Of Monsters
PERCY, BUFFALO BILL & IK
PERDITA DURANGO
LE PÈRE DE MES ENFANTS
PERFECT CIRCLE (SAVRSENI KRUG)
A Perfect Day
A PERFECT GETAWAY
Perfect Horse
THE PERFECT MAN
A PERFECT MURDER
Perfect Sense
THE PERFECT STORM
PERFECT STRANGER
A PERFECT WORLD
Perfetti sconoscuti
PERFORMANCE
PERFUME: STORY OF A MURDERER
The Perks of Being a Wallflower
Permanent Vacation
LA PERRERA
EL PERRO NEGRO
PERSÉCUTION
PERSEPOLIS
Person to Person
Personal Shopper
PERSONAL VELOCITY
PERSUASION
PERSY JACKSON: THE LIGHTNING THIEF
THE PERVERT'S GUIDE TO CINEMA
The Pervert's Guide to Ideology
Pete's Dragon
PETER PAN
PETER PAN: RETURN TO NEVER LAND
Peter Rabbit
THE PETER SELLERS STORY...AS HE FILMED IT
PETER'S FRIENDS
PETERSBURG, PLACES AND PAINTINGS
LE PETIT LIEUTENANT
Petit Paysan (Hubert Charuel over)
LE PETIT POUCHET
LE PETIT PRINCE A DIT
PETITES COUPURES
LES PETITS FRÈRES
LES PETITS MOUCHOIRS
LES PETITS RUISSEAUX
Petting Zoo
PETTSON & FINDUS
PETTSON & FINDUS 2 — BRIEF AAN DE KONING
PETTSON & FINDUS: PETTSONS BELOFTE
PETTSON & FINDUS: VERGETELDINGETJES
PEUR(S) DU NOIR
Phantom Boy
THE PHANTOM OF THE OPERA (Dario Argento)
THE PHANTOM OF THE OPERA (Joel Schumacher)
Phantom Thread
PHASE IV
PHENOMENON
Phil Spector
PHILADELPHIA
PHILEINE ZEGT SORRY
Philomena
The Philosophers
Phineas and Ferb (NL)
Phoenix
PHONE BOOTH
PI
THE PIANIST
LA PIANISTE
THE PIANO
Pianomania
PICKUP ON SOUTH STREET
PICNIC
PICTURE PERFECT
PIECES OF APRIL
PIEDRAS
PIEDS NUS SUR LES LIMACES
La piel que habito
Piepkuikens
PIET PIRAAT & HET ZWAARD VAN ZILVERTAND
PIET PIRAAT EN DE BETOVERDE TROON
PIET PIRAAT EN HET VLIEGENDE SCHIP
Pieta
Pieter Post de film
PIETJE BELL
PIETJE BELL 2: DE JACHT OP DE TSARENKROON
A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence
PIGLET'S BIG MOVIE (KNORRETJES GROTE FILM)
DE PIJNBANK
PIJNLIJKE ONVERSCHILLIGHEID
THE PILLOW BOOK
Pim & Pom: Het grote avontuur
PINK PALACE, PARADISE BEACH
THE PINK PANTHER
PINK PANTHER 2
PINK PICTURES FROM JAPAN
Pink Saris
PINOCCHIO
PINOKKIO 964
PIPE DREAM
PIPO EN DE P-P-PARELRIDDER
PIPPI LONGSTOCKING
PIRANHA 3D
Piranha 3DD
PIRANHA BLUES: FILM I
THE PIRATES OF THE CARIBBEAN
PIRATES OF THE CARIBBEAN 2
PIRATES OF THE CARIBBEAN 3
PIRATES OF THE CARIBBEAN: ON STRANGER TIDES 3D
Pirates of the Caribbean: Salazar's Revenge
Pirates!
LA PISCINE
Una pistola en cada mano
PITCH BLACK
Pitch Perfect
Pitch Perfect 2
Pitch Perfect 3
PITER
IL PIÚ BEL GIORNO DELLA MIA VITA
LA PIVELLINA
Pixadores
PIXAR SHORT FILM COLLECTION
Pixels
PIZZAMAFFIA
The Place
The Place Beyond the Pines
PLACE VENDÔME
LA PLAGE DES ENFANTS PERDUS
LES PLAGES D'AGNÈS
Plaire, aimer et courir vite
Plan C
Planes
Planes: Fire & Rescue
PLANET 51
Planet of Snail
PLANET OF THE APES
PLANTA 4A
PLATFORM
Play
PLAY IT TO THE BONE
THE PLAYER
Playing For Keeps
PLAYING GOD
PLEASANT DAYS
PLEASANTVILLE
THE PLEDGE
PLOP & KWISPEL
PLOP EN DE KABOUTERBABY
PLOP EN DE PINGUÏN
PLOP EN HET VIOOLAVONTUUR
PLOP IN DE STAD
PLOP IN DE WOLKEN
Plop wordt kabouterkoning
PLOTS WITH A VIEW
Pluisje
PLUK DE KLEINE BEVER
PLUK VAN DE PETTEFLET
PLUNKETT & MACLEANE
PLUS QU'HIER, MOINS QUE DEMAIN
POCAHONTAS, THE LEGEND
PODIUM
POEH'S LOLLIFANTEN FILM
De poel
Poesía sin fin
POETIC JUSTICE
Poetins Olympische droom
POETRY
Point Break
POKÉMON 2: OP EIGEN KRACHT
POKÉMON 3
POKÉMON 4EVER
POKÉMON: THE FIRST MOVIE
POLA X
THE POLAR EXPRESS
Polisse
POLITIST, ADJECTIV
POLLEKE
POLLOCK
Poltergeist
Pompeii
POMPOKO
PONETTE
Le pont du nord
PONYO ON THE CLIFF BY THE SEA
POODLE SPRINGS
De Poolse bruid
POOR BOY'S GAME
Pop Aye
POPE JOAN
Popoz
Populaire
Porcile
Porfirio
THE PORTRAIT OF A LADY
POSEIDON
POSSE
Possessed
POSSESSION
The Possession
POSSIBLE FILMS VOLUME 2
POSSIBLE LOVES
The Post
POST MORTEM
Post tenebras lux
Postcards from the Zoo
IL POSTINO
THE POSTMAN
POSTMAN
The Postman's White Nights
POTICHE
Poulet aux prunes
LES POUPÉES RUSSES
Poupoupidou
Power Rangers
POWER RANGERS: THE MOVIE
PRACTICAL MAGIC
A PRAIRIE HOME COMPANION
PRANZO DI FERRAGOSTO
A Prayer Before Dawn
PRECIOUS
The Precocious & Brief Life of Sabina Rivas
PREDATORS
PREFERISCO IL RUMORE DEL MARE
Préjudice
De premier
Les premiers les derniers
PREMONITION
Le prénom
De president
El presidente
PRESQUE RIEN
THE PRESTIGE
PRÊT-À-PORTER
PRETTIGE KERST, MR. MOOSE
Pride
PRIDE AND GLORY
PRIDE AND PREJUDICE
Pride and Prejudice and Zombies
PRIEST
Priest 3D
La prima cosa bella
LA PRIMA LINEA
PRIMAL FEAR
PRIMARY COLORS
PRIME
PRIMER
The Prince
THE PRINCE & ME
Prince Avalanche
THE PRINCE OF EGYPT
PRINCE OF PERSIA: SANDS OF TIME
PRINCESS
THE PRINCESS & THE FROG
THE PRINCESS DIARIES
THE PRINCESS DIARIES: THE ROYAL ENGAGEMENT
Prins
PRINSES LILLIFEE
Prinses Lillifee en de kleine eenhoorn
PRISONER OF THE MOUNTAINS
Prisoners
PRIVATE
THE PRIVATE LIVES OF PIPPA LEE
PRIVATE PARTS
LE PRIX DU PARDON
Problemski Hotel
PROCEDURE 769, THE WITNESSES TO AN EXECUTION
Profession Heartbreaker
PROFESSIONE: REPORTER
PROFETIA
PROFONDO ROSSO
The Program
Project T
Project X
LA PROMESSE
Prometheus
THE PROMISE (Chen Kaige)
The Promise (Terry George)
The Promised Land
Promised Land (Gus Van Sant)
PROMISED LAND (Jason Xenopoulos)
Promised Lands
PROMISES
PROOF
PROOF OF LIFE
Prooi
PROP & BERTHA
THE PROPHECY
UN PROPHÈTE
THE PROPOSAL
THE PROPOSITION (John Hillcoat)
THE PROPOSITION (Lesli Linka Glatter)
The Prosecutor, The Defender, The Father and His Son
PROVIDENCE
PSYCHO (Alfred Hitchcock)
PSYCHO (Gus Van Sant)
PUBLIC ENEMIES
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2
PUBLIC ENEMY NO. 2
THE PUBLIC EYE
Publieke werken
Pudding T
PUDOR
PUISQUE NOUS SOMMES NÉS
PULP FICTION
Pulsar
PUNCH-DRUNK LOVE
THE PUNISHER
PUNISHMENT PARK
THE PUPPETMASTER (HSIMENG RENSHENG)
PUPS
The Purge
The Purge: Anarchy
The Purge: Election Year
THE PURSUIT OF HAPPYNESS
PUSH
PUSHER
PUSHING TIN
Puss in Boots
LA PUTA Y LA BALLENA
PUZZLE