Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
Kosmische home-movie

Post tenebras lux

Mexico/Frankrijk/Nederland/Duitsland, 2012 | Carlos Reygadas
Ook zijn vierde film Post tenebras lux zal de geesten weer verdelen. Mexicaan Carlos Reygadas weet te provoceren. Met seks en geweld. Met god en de duivel. En met het gebruik van een zogenaamde tilt-shift-lens.

Het menselijk oog is een wonder. Het ziet dingen met een scherpte en een precisie die door geen camera-oog te evenaren is. Maar filmmakers kunnen met hun objectieven en hun lenzen weer andere dingen laten zien. Werkelijkheden die voor de mens onzichtbaar blijven. Zelfs al heeft hij, bij wijze van spreken, naast de cameraman op de set gestaan.
Soms is het goed om je van die simpele dingen bewust te zijn. Zeker als we naar films kijken die vreemd lijken, of ongewoon, al is het alleen maar door de manier waarop ze zijn gefilmd. Niets van wat de Mexicaanse regisseur Carlos Reygadas (Japón, Batalla en el cielo, Stellet licht) ons in zijn nieuwste film Post tenebras lux ('na de duisternis het licht') laat zien is namelijk echt ongebruikelijk: een meisje in een weiland, een ruiter in het bos, de alledaagse beslommeringen van een welgesteld echtpaar. Althans, aanvankelijk niet. Later volgen er ongebruikelijker zaken, zoals een demon, en een moord en een orgie. Maar ook dat zijn zaken die eerder en door anderen gefilmd zijn en zelfs niet ongewoon zijn in het oeuvre van metafysisch-provocateur Reygadas (zijn film werd bejubeld en uitgejouwd in Cannes en kreeg een niet-onomstreden regie-Palm).
Reygadas speelt nu eenmaal met leven en dood in zijn films, en hemel en hel, en alles wat zich tussen christendom en natuurreligie bevindt. En hij is geïnteresseerd in seks en geweld als drijfveren van menselijk gedrag. Maar hij is vooral geboeid door de vraag hóe we daar naar kijken. Is ons oog moreel gekleurd? Of door hebzucht verblind? Zijn we kortzichtig? Of leven we in een schimmenrijk van vragen?
Op het eerste gezicht lijkt Post tenebras lux nog het meeste op een serie onsamenhangende, niet-chronologische kosmische home-movies. Er zijn een aantal hoofdpersonen, een jong blank Mexicaans echtpaar met kinderen, en een drugsverslaafde arbeidskracht met de mysterieuze naam El siete ('de zevende'). Er zijn huiselijke taferelen en hints naar een verveeld huwelijk. Er is wreedheid (tegen mensen en dieren). Er is een felrode CGI-duivel met een gereedschapskist.
Al die scènes zijn knooppunten. En het is aan de toeschouwer om er lijnen tussen te trekken. Dan openbaren zich de onderliggende thema's: mens versus natuur, herinnering versus beleving, de klasse van de rijke landeigenaren versus die van de Mexicaanse natives en landarbeiders.
Het is interessant om te weten dat Reygadas de film in zijn zelfgebouwde huis opnam. Dat de kinderen zijn kinderen zijn. En dat de duivel met de gereedschapskist een droombeeld is dat hem aan zijn jeugd doet denken, evenals de slotscène op het rugbyveld.
En voor wie wil weten hoe Reygadas toch aan die vreemde, vervormde beelden kwam: Post tenebras lux werd gefilmd met een tilt-
shift-lens, vertelde hij aan de New York Times. Het ziet eruit alsof je een oogaandoening hebt die het midden houdt tussen tunnelvisus (waarbij de rand van het beeld wegvalt) en scheelzien (met dubbelzien tot gevolg). De
tilt-shift-lens maakt de randen van het frame namelijk onscherp en heeft een verdubbelend effect op mensen en dieren die in en uit het shot bewegen.
Het is het duivelsperspectief dat we kennen uit Aleksander Sokoerovs met anamorfe lenzen gedraaide Faust (2011) of eerder van F.W. Murnau. De duivel die de rust in het paradijs kwam verstoren, maar de mens ook aanzette om van die beroemde boom van kennis van goed en kwaad te eten, waardoor we nu in staat zijn om zelf te denken, te twijfelen, en moderne mensen geworden zijn.
Esthetica is een herinterpretatie van de werkelijkheid, zei Reygadas in datzelfde interview met de New York Times. Maar misschien kun je in het geval van Post tenebras lux beter zeggen: elke blik is een herinterpretatie van de werkelijkheid. Die van de filmmaker evenzeer als van de toeschouwer. En zo kun je Post tenebras lux het beste zien, als een post-realistische filmdroom uit de schaduwen van een voorwereldlijke logica. Alleen met het menselijk oog te begrijpen.

Dana Linssen


top
Post tenebras lux

Februari 2013 #351



Productie
Jaime Romandia
Regie en scenario
Carlos Reygadas
Camera
Alexis Zabe
Montage
Natalia López
Art direction
Gerardo Tagle
Met
Adolfo Jiménez Castro
Nathalia Acevedo
Willebaldo Torres

Kleur, 115 minuten

Distributie
Wild Bunch
Te zien
op het IFFR en vanaf 28 februari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


P

P'tit Quinquin (Bruno Dumont over)
P.O. Box
P.S.
P.S. I LOVE YOU
HET PAARD VAN SINTERKLAAS
THE PACIFIER
LE PACTE DES LOUPS
Paddington
Page One: Inside the New York Times
THE PAGEMASTER
PAID
Pain & Gain
EL PÁJARO DE LA FELICIDAD
Pak van mijn hart
PALINDROMES
THE PALLBEARER
PALMETTO
PALOOKAVILLE
PAMELA ANDERSON & TOMMY LEE ONGECENSUREERD
Pan
PAN'S LABYRINTH
PANE E TULIPANI
PANIC ROOM
PANIEK IN HET DORP
PANJ É ASR (AT FIVE IN THE AFTERNOON)
PANMAN, RHYTHM OF THE PALMS
PANTHER
IL PAPÀ DI GIOVANNA
Papa ou maman
PAPA'S SONG
PAPA, VADERTJE VORST IS DOOD
PAPARAZZI
THE PAPER
PAPER SOLDIER (Previously Unreleased)
Paper Towns
The Paperboy
Par example, Electre
De Parade
Paradies: Glaube
Paradies: Hoffnung
Paradies: Liebe
PARADISE GIRLS
PARADISE NOW
PARADISE ROAD
The Paradise Suite
Paradise Trips
Paradiso
Paranoia
PARANOID PARK
PARANORMAL ACTIVITY
PARANORMAL ACTIVITY 2
Paranormal Activity 3
Paranormal Activity 4
Paranormal Activity: Ghost Dimension
Paranormal Activity: The Marked Ones
Paranorman
LES PARAPLUIES DE CHERBOURG
Parched
THE PARENT TRAP
LE PARFUM D'YVONNE
PARIS
Paris Can Wait
PARIS JE T'AIME
PARIS S'EVEILLE
PARIS WAS A WOMAN
Paris, Texas
Parked
Parker
Parkland
LA PAROLA AMORE ESISTE
PARQUE VIA
PARRADOX
PART TIME GOD
PARTIR
Parts of a Family
Party Girl
Pas son genre
PAS SUR LA BOUCHE!
PAS TRÈS CATHOLIQUE
Pasolini
Pasolini Blu-ray Collection
PASOLINI, UN DELITTO ITALIANO
Passage — A Boat Movie
DE PASSANTEN
Le passé
PASSENGER 57
Passengers (Morten Tyldum)
PASSENGERS (Rodrigo García)
DE PASSIEVRUCHT
Passion (Brian De Palma)
PASSION (György Fehér)
PASSION FISH
THE PASSION OF THE CHRIST
Patatje oorlog
PATCH ADAMS
Paterson
The Patience Stone
THE PATRIOT
PATRIOT GAMES
LES PATRIOTES
PATRIOTISM
Patriots Day
EL PATRULLERO
Patti Cake$
PAUL
Paul Blart Mall Cop 2
PAUL DANS SA VIE
PAUL DRIESSEN INSIDE OUT
PAULIE
PAULINE & PAULETTE
PAUZE
PAVILION OF WOMEN
Pawn Sacrifice
PAY IT FORWARD
PAYBACK
PAYCHECK
La pazza gioia (Paolo Virzi over)
THE PEACEMAKER
PEARL HARBOR
PEAU D'HOMME, COEUR DE BÊTE
PECKER
PEEPING TOM
THE PELICAN BRIEF
DE PELIKAAN MAN
Pelle en de dierenrovers
PELLE EN DE WATERDIEVEN
PENELOPE
The Penguins of Madagascar
PENNY'S SHADOW
PEONY PAVILION
PEOPLE I KNOW
THE PEOPLE VS. LARRY FLYNT
THE PEOPLE'S PRINCESS
PÉPÉ LE MOKO
PEPPERMINTA
Percy Jackson: Sea Of Monsters
PERCY, BUFFALO BILL & IK
PERDITA DURANGO
LE PÈRE DE MES ENFANTS
PERFECT CIRCLE (SAVRSENI KRUG)
A Perfect Day
A PERFECT GETAWAY
Perfect Horse
THE PERFECT MAN
A PERFECT MURDER
Perfect Sense
THE PERFECT STORM
PERFECT STRANGER
A PERFECT WORLD
Perfetti sconoscuti
PERFORMANCE
PERFUME: STORY OF A MURDERER
The Perks of Being a Wallflower
Permanent Vacation
LA PERRERA
EL PERRO NEGRO
PERSÉCUTION
PERSEPOLIS
Person to Person
Personal Shopper
PERSONAL VELOCITY
PERSUASION
PERSY JACKSON: THE LIGHTNING THIEF
THE PERVERT'S GUIDE TO CINEMA
The Pervert's Guide to Ideology
Pete's Dragon
PETER PAN
PETER PAN: RETURN TO NEVER LAND
THE PETER SELLERS STORY...AS HE FILMED IT
PETER'S FRIENDS
PETERSBURG, PLACES AND PAINTINGS
LE PETIT LIEUTENANT
LE PETIT POUCHET
LE PETIT PRINCE A DIT
PETITES COUPURES
LES PETITS FRÈRES
LES PETITS MOUCHOIRS
LES PETITS RUISSEAUX
Petting Zoo
PETTSON & FINDUS
PETTSON & FINDUS 2 — BRIEF AAN DE KONING
PETTSON & FINDUS: PETTSONS BELOFTE
PETTSON & FINDUS: VERGETELDINGETJES
PEUR(S) DU NOIR
Phantom Boy
THE PHANTOM OF THE OPERA (Dario Argento)
THE PHANTOM OF THE OPERA (Joel Schumacher)
PHASE IV
PHENOMENON
Phil Spector
PHILADELPHIA
PHILEINE ZEGT SORRY
Philomena
The Philosophers
Phineas and Ferb (NL)
Phoenix
PHONE BOOTH
PI
THE PIANIST
LA PIANISTE
THE PIANO
Pianomania
PICKUP ON SOUTH STREET
PICNIC
PICTURE PERFECT
PIECES OF APRIL
PIEDRAS
PIEDS NUS SUR LES LIMACES
La piel que habito
Piepkuikens
PIET PIRAAT & HET ZWAARD VAN ZILVERTAND
PIET PIRAAT EN DE BETOVERDE TROON
PIET PIRAAT EN HET VLIEGENDE SCHIP
Pieta
Pieter Post de film
PIETJE BELL
PIETJE BELL 2: DE JACHT OP DE TSARENKROON
A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence
PIGLET'S BIG MOVIE (KNORRETJES GROTE FILM)
DE PIJNBANK
PIJNLIJKE ONVERSCHILLIGHEID
THE PILLOW BOOK
Pim & Pom: Het grote avontuur
PINK PALACE, PARADISE BEACH
THE PINK PANTHER
PINK PANTHER 2
PINK PICTURES FROM JAPAN
Pink Saris
PINOCCHIO
PINOKKIO 964
PIPE DREAM
PIPO EN DE P-P-PARELRIDDER
PIPPI LONGSTOCKING
PIRANHA 3D
Piranha 3DD
PIRANHA BLUES: FILM I
THE PIRATES OF THE CARIBBEAN
PIRATES OF THE CARIBBEAN 2
PIRATES OF THE CARIBBEAN 3
PIRATES OF THE CARIBBEAN: ON STRANGER TIDES 3D
Pirates of the Caribbean: Salazar's Revenge
Pirates!
LA PISCINE
Una pistola en cada mano
PITCH BLACK
Pitch Perfect
Pitch Perfect 2
PITER
IL PIÚ BEL GIORNO DELLA MIA VITA
LA PIVELLINA
Pixadores
PIXAR SHORT FILM COLLECTION
Pixels
PIZZAMAFFIA
The Place Beyond the Pines
PLACE VENDÔME
LA PLAGE DES ENFANTS PERDUS
LES PLAGES D'AGNÈS
Plan C
Planes
Planes: Fire & Rescue
PLANET 51
Planet of Snail
PLANET OF THE APES
PLANTA 4A
PLATFORM
Play
PLAY IT TO THE BONE
THE PLAYER
Playing For Keeps
PLAYING GOD
PLEASANT DAYS
PLEASANTVILLE
THE PLEDGE
PLOP & KWISPEL
PLOP EN DE KABOUTERBABY
PLOP EN DE PINGUÏN
PLOP EN HET VIOOLAVONTUUR
PLOP IN DE STAD
PLOP IN DE WOLKEN
Plop wordt kabouterkoning
PLOTS WITH A VIEW
PLUK DE KLEINE BEVER
PLUK VAN DE PETTEFLET
PLUNKETT & MACLEANE
PLUS QU'HIER, MOINS QUE DEMAIN
POCAHONTAS, THE LEGEND
PODIUM
POEH'S LOLLIFANTEN FILM
De poel
Poesía sin fin
POETIC JUSTICE
Poetins Olympische droom
POETRY
Point Break
POKÉMON 2: OP EIGEN KRACHT
POKÉMON 3
POKÉMON 4EVER
POKÉMON: THE FIRST MOVIE
POLA X
THE POLAR EXPRESS
Polisse
POLITIST, ADJECTIV
POLLEKE
POLLOCK
Poltergeist
Pompeii
POMPOKO
PONETTE
Le pont du nord
PONYO ON THE CLIFF BY THE SEA
POODLE SPRINGS
De Poolse bruid
POOR BOY'S GAME
Pop Aye
POPE JOAN
Popoz
Populaire
Porcile
Porfirio
THE PORTRAIT OF A LADY
POSEIDON
POSSE
POSSESSION
The Possession
POSSIBLE FILMS VOLUME 2
POSSIBLE LOVES
POST MORTEM
Post tenebras lux
Postcards from the Zoo
IL POSTINO
THE POSTMAN
POSTMAN
The Postman's White Nights
POTICHE
Poulet aux prunes
LES POUPÉES RUSSES
Poupoupidou
Power Rangers
POWER RANGERS: THE MOVIE
PRACTICAL MAGIC
A PRAIRIE HOME COMPANION
PRANZO DI FERRAGOSTO
PRECIOUS
The Precocious & Brief Life of Sabina Rivas
PREDATORS
PREFERISCO IL RUMORE DEL MARE
Préjudice
De premier
Les premiers les derniers
PREMONITION
Le prénom
De president
PRESQUE RIEN
THE PRESTIGE
PRÊT-À-PORTER
PRETTIGE KERST, MR. MOOSE
Pride
PRIDE AND GLORY
PRIDE AND PREJUDICE
Pride and Prejudice and Zombies
PRIEST
Priest 3D
La prima cosa bella
LA PRIMA LINEA
PRIMAL FEAR
PRIMARY COLORS
PRIME
PRIMER
The Prince
THE PRINCE & ME
Prince Avalanche
THE PRINCE OF EGYPT
PRINCE OF PERSIA: SANDS OF TIME
PRINCESS
THE PRINCESS & THE FROG
THE PRINCESS DIARIES
THE PRINCESS DIARIES: THE ROYAL ENGAGEMENT
Prins
PRINSES LILLIFEE
Prinses Lillifee en de kleine eenhoorn
PRISONER OF THE MOUNTAINS
Prisoners
PRIVATE
THE PRIVATE LIVES OF PIPPA LEE
PRIVATE PARTS
LE PRIX DU PARDON
Problemski Hotel
PROCEDURE 769, THE WITNESSES TO AN EXECUTION
Profession Heartbreaker
PROFESSIONE: REPORTER
PROFETIA
PROFONDO ROSSO
The Program
Project T
Project X
LA PROMESSE
Prometheus
THE PROMISE (Chen Kaige)
The Promise (Terry George)
The Promised Land
Promised Land (Gus Van Sant)
PROMISED LAND (Jason Xenopoulos)
Promised Lands
PROMISES
PROOF
PROOF OF LIFE
Prooi
PROP & BERTHA
THE PROPHECY
UN PROPHÈTE
THE PROPOSAL
THE PROPOSITION (John Hillcoat)
THE PROPOSITION (Lesli Linka Glatter)
The Prosecutor, The Defender, The Father and His Son
PROVIDENCE
PSYCHO (Alfred Hitchcock)
PSYCHO (Gus Van Sant)
PUBLIC ENEMIES
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2
PUBLIC ENEMY NO. 2
THE PUBLIC EYE
Publieke werken
Pudding T
PUDOR
PUISQUE NOUS SOMMES NÉS
PULP FICTION
Pulsar
PUNCH-DRUNK LOVE
THE PUNISHER
PUNISHMENT PARK
THE PUPPETMASTER (HSIMENG RENSHENG)
PUPS
The Purge
The Purge: Anarchy
The Purge: Election Year
THE PURSUIT OF HAPPYNESS
PUSH
PUSHER
PUSHING TIN
Puss in Boots
LA PUTA Y LA BALLENA
PUZZLE