I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Met de mensheid is het sowieso over

SEVEN INVISIBLE MEN

Portugal/Nederland/Frankrijk/Litouwen, 2005 | Sharunas Bartas
Sharunas Bartas (the corridor, freedom) was begin dit jaar op het Filmfestival Rotterdam met zijn nieuwste film seven invisible men. Bartas praat niet graag over zijn films, en als hij praat, praat hij liever over ganzen en kalkoenen: "Ze hebben op de set rondgescharreld vanaf het moment dat ze uit het ei kwamen. Je kunt de werkelijkheid niet aan het toeval overlaten."

Sharunas Bartas (foto Angelique van Woerkom)

De laatste erfgenaam van Tarkovski en Sokoerov, zo wordt de Litouwse filmmaker Sharunas Bartas (1964) wel omschreven. Maar zelf wil hij er niets van weten. Hij filmt zoals anderen schilderen of dromen. Hij maakt het onzichtbare zichtbaar. Of misschien maakt hij het zichtbare wel zichtbaar. Hoe drie mannen en een meisje in een armoedig havenstadje naar een lied over rampzalig verdriet luisteren. Hoe de tijd verstrijkt. Hoe ze op de vlucht zijn. Voor de tijd en zichzelf. En hoe ze dan in een auto heel langzaam van linksonder in het beeld helemaal dwars door het kader rijden. Welke kant gaan we op?, vragen ze zich af. Rechtdoor. Waarom moeten ze rechtdoor gaan? Omdat ze dan ergens aankomen. Waar hun noodlot op hen wacht. En misschien is dat niet eens erg. Bartas' films zijn oefeningen in kijken. Ze bevrijden ons van de noodlottige beperktheid van onze blik.

Toen ik uw film had gezien wist ik niet of ik moest lachen of huilen. Alles gaat in vlammen op. Is het afgelopen met de mensheid? Met de mensheid is het sowieso over. Dat heeft niets met film, met mijn film te maken. We zijn bacteriën. We vergaan. En dan begint het weer. Als je bedenkt wat we als mens verbranden. En exploderen. Alles wat gedurende miljoenen jaren door zonne-energie gecreëerd is. Dat maken wij in een paar honderd jaar op.

Zijn dat gedachten die ten grondslag aan uw film liggen? Het is nooit een idee. Misschien een gevoel. Dat komt dichter in de buurt. Het is moeilijk te beschrijven. Het is als een klein stukje leven dat ik wil laten zien. Leven dat ik zo levendig mogelijk wil laten zien. Ik zie het om het zien. Ik kan het me voorstellen. Dan kan het een film worden.

Hoe wordt zo'n gevoel een film? Het is eerst een script. Een tamelijk conventioneel script. Van 55 pagina's of 60. Niet noodzakelijk met veel dialoog. Een verhaallijn. Ik geef het niet aan de acteurs. Het is voor de financiers. Mijn films maak ik op de gebruikelijke manier, met casten, het zoeken naar locaties, het uitkiezen van kostuums.

Wat bedoelt u met 'de gebruikelijke manier'? Mijn gebruikelijke manier, want ik kan het niet anders en ik kan het niet vergelijken met hoe andere mensen werken.

Hoe gaat dat dan? In dit geval had ik een auto en reed ik rond door de Krim, het zuidelijkste puntje van de voormalige Sovjet-Unie. Ik heb daar ongeveer een maand rondgereden en foto's gemaakt, zonder op de kaart te kijken. Toen kon ik het verhaal gaan invullen. Want als ik begin weet ik al min of meer wat er moet gebeuren. Ik wist dat ik een film wilde maken over een kleine dievenbende. Maar om het exact te weten moest ik eerst daar zijn.

Wat zocht u daar, of wat ontdekte u daar? Locaties die ik vanuit verschillende camerahoeken kon filmen. Rijke plaatsen, zodat je de ambiance voelt. Het is niet zo dat de locaties belangrijker zijn dan de acteurs. Maar pas als ik de locaties en de acteurs heb, kan het verhaal zich verder gaan invullen.

Wat staat er bijvoorbeeld over de personages in de eerste versie van het script? Dan zijn ze nog niet eens vergelijkbaar met een karakter uit een boek of een strip. Als ik het gezicht van de acteur heb gezien, dan weet ik het zeker. Het gaat om het gezicht. Dat een acteur zijn emoties en gevoelens kan overdragen. Het hoeft niet eens een intens of interessant gezicht te zijn. Het gaat ook om de fysieke structuur van botten en spieren. Een ademhaling kan een gezicht levendig maken.

Waar komt de titel van de film vandaan? Het is een titel die ik mooi vond.

Zomaar? Het is de titel van een gedicht dat ik tegenkwam. Ik weet niet wie het schreef. Ik hou van poëzie. Ik lees het veel. Ik ken een aantal gedichten uit mijn hoofd.

Kent u dit gedicht uit uw hoofd? Ik weet niet of het er iets mee te maken had. Misschien. Iemand vroeg mij: 'Wie is de zichtbare man, ik telde acht mannen in uw film.' Sommigen tellen er zes, zeven, acht, negen en anderen tellen helemaal niet.

Zijn de liederen in uw film Oekraïense liederen? De Krim is geen Oekraïne. Het is Tataars. Het zijn Tataarse liederen. Onder Stalin zijn de Tataren uitgezworven over de verschillende Aziatische landen. Daarna zijn ze gerepatrieerd. Maar de Krim was nooit één natie. Net als de meeste schiereilanden is het een plek waar mensen van vele nationaliteiten leven.

Dat is een politiekhistorische gebeurtenis die u belangrijk vindt voor uw film... Dat is niet iets van nu. Dat is van alle tijden. Dat is het verhaal van de geschiedenis van de mensheid. En wij herhalen dat. Dat zit niet in de film omdat ik het gecreëerd heb, het zit in de film omdat het er is. Dat wil niet zeggen dat ik het belangrijker vind dan iets anders, maar wel dat ik het belangrijk vind.

[Het interview lijkt ten einde. Of misschien is het een Bartassiaanse oefening in zwijgen. Hoe dan ook. Als het opschrijfboekje dicht gaat, volgt er opeens een heel betoog over hoe belangrijk het is om de juiste deur te vinden voor een film. Hoe een nieuwe deur drie keer wordt geverfd en dan met een brander bewerkt en afgekrabd om hem er oud uit te laten zien. En dan alsnog wordt afgekeurd. En over hoe je geen documentaires kunt maken, omdat je in de werkelijkheid nooit precies kunt vinden wat je wilt laten zien.]

Het is zoals met dit plein [Bartas wijst naar het Schouwburgplein in Rotterdam]. Ik moet daar misschien wel tien dagen honderden foto's maken om die ene te vinden die goed is. De ene dag zijn er wolken. De andere is er teveel zonlicht.
Film is werk. Meestal stellen mensen die moeten werken niet teveel vragen over hun werk. Ze doen wat ze moeten doen. Ik hou niet van het woord kunst. Ik weet niet wat het is. Sinds ik een kind ben, hoor ik dat woord. Maar het doet er niet toe. Het is film. Je moet hem maken.
Ik wil er ook niet teveel mensen bij hebben op de set. Dan zeg ik: 'Daar is de koffie, gaan jullie maar weg.'
Filmmaken is praktisch. Het is een proces. En de meeste mensen zijn maar een deeltje van dat proces. Die hoeven de rest niet te weten. Het is concreet. Met de timmerman praat je over de tafel. Wat voor soort tafel wil je hebben? Een eettafel. Zo groot. Met vier poten. Dat spreekt niet voor zich. En hij moet er oud uitzien. Dat kun je niet maken. Dus die moet je gaan kopen. Dan komt hij terug met foto's van misschien wel tien of honderd tafels. Tot je de juiste gevonden hebt.

Als we een film maken, kopen of huren we meestal een stuk land. Het huis was een krot. Dat hebben we weer helemaal moeten opbouwen. Je vindt zelden een locatie die kant en klaar is. Zeker op de Krim worden verlaten huizen afgebroken en de onderdelen als bouwmateriaal verkocht aan projectontwikkelaars aan de kust. De kalkoenen en de ganzen hebben daar rondgescharreld vanaf het moment dat ze uit het ei kwamen. Zodat ze niet weg of in de weg zouden gaan lopen, want anders zou het een zooitje worden. Dat hebben we natuurlijk niet met alle dieren kunnen doen. Maar het kost een hoop moeite om iets te maken wat er echt en natuurlijk uitziet. We hebben in oktober gras gezaaid zodat het in het voorjaar lang genoeg zou zijn. Je kunt de werkelijkheid niet aan het toeval overlaten. Er liggen misschien wel zes soorten aarde op het erf zodat de kleuren goed zijn.

Ik maak meestal wel een paar takes. Één is te riskant. Daarvoor is het hele proces van een set bouwen en belichten te duur. Maar na een aantal takes raken de acteurs hun concentratie kwijt. Dan is het niet meer echt. Dan moet je een pauze inlassen of de volgende dag verder gaan. Zodat alles weer echt is. De dronkemansscène aan het einde van de film lijkt misschien spontaan in één keer opgenomen. Maar als je goed kijkt, zie je dat we wel iets van twaalf camera-instellingen hebben gebruikt. Dat kun je dus niet in één keer opnemen. Dan ben je elke keer een half tot vijf uur aan het belichten. Dan moet de tafel aan de ene kant helemaal leeg worden gehaald omdat daar de camera staat. Er moeten foto's en tekeningen worden gemaakt zodat je de tafel de volgende keer weer hetzelfde kunt inrichten. Want als er een glas weg is, wie heeft dat dan weggehaald? Als er vier sigarettenpeuken in een bekertje zitten, dan moeten er precies vier inzitten, ook al zie je het niet, want het kan dat je dat de volgende keer wel ziet. Het is heel simpel en fundamenteel. Maar de meeste mensen kan het niets schelen.
De meeste mensen lopen over straat en kijken elke dag naar dezelfde dingen, maar ze zien niets. Filmen is die dingen laten zien. Klaar staan met de soep voor het geval er iemand honger heeft. Filmen is klaar zijn voor iemand die wil zien.

Dit is wat ik kan vertellen. Deze film is gedane zaak voor mij. Ik ben er klaar mee. Ik kan ook niet over een volgende film praten, want die is nog niet af. Daar kan nog zoveel mee gebeuren.
Ik kan niet over mijn films theoretiseren. De dingen komen erin omdat ze erin komen. Ik kan niet zeggen hoe het komt dat die man een kind heeft. Er zijn zoveel mannen en vrouwen die ergens een kind hebben. Als hij twíntig kinderen zou hebben, dan moet je je afvragen hoe dat komt. Dan wordt dat het verhaal.

Natuurlijk kan het me schelen of er mensen naar mijn films komen kijken. Maar wie is het publiek? Is dat een groot dier? Eet het vlees of eet het gras? Iets maken dat voor iedereen is, is zinloos. Het publiek bestaat uit individuen. Uit mensen. Ik refereer in mijn films aan menselijke emoties. Dus je kunt hopen dat mensen die begrijpen. En soms kun je er iets mee veranderen. Als ik met jou praat, kan ik voelen wat je bedoelt, maar als ik een film heb gemaakt kan ik die film daarom niet meer halverwege veranderen zodat je hem beter zult begrijpen. Dus wat kan ik verder doen? Wat ik kan doen, zit in de film.

Laat me je een verhaal vertellen. Een anekdote. Er was eens een filmvertoning in een dorp. Nee, niet in een dorp. In een klein stadje. En de laatste akte van de film ontbrak. Na afloop begon het publiek te protesteren: 'Wat is dat nou?' En de operateur kwam naar voren op het podium en begon te vertellen: 'Het spijt me, het einde van de film is weg, maar ik weet wel hoe het afloopt.' En hij begon het einde te vertellen en hij werd zo meegesleept door zijn verhaal dat hij het iets mooier maakte en hij verzon er nog een paar dingen bij. En zo ging het avond aan avond. En op het laatst kwamen de mensen alleen nog maar voor het verhaal.

Dana Linssen



top
SEVEN INVISIBLE MEN

December 2006 #283

Productie
Paulo Branco
Sharunas Bartas
Regie, scenario en camera
Sharunas Bartas
Montage
Niels Dekker
Muziek
Vytautas Leistrumas
Met
Dmitri Podnozov
Rita Klein
Aleksandr Esaulov
Denis Kirilov
Igor Cygankov

Kleur, 119 minuten

Distributie
Filmmuseum
Te zien
vanaf 14 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


S

S.O.S. KLEINE ZEEHOND
S.W.A.T.
S1MØNE
S21, LA MACHINE DE MORT KHMER ROUGE
SABAH
Sabotage
SABRINA
Un sac de billes
LE SACRE DU PRINTEMPS
SACRED SEX
Sacro GRA (Gianfranco Rosi over)
SAFARI
Safe
Safe
Safe Haven
Safe House
SAFE PASSAGE
Safety not Guaranteed
SAGAN
Sagrada
SAHARA
THE SAINT
THE SAINT OF FORT WASHINGTON
LA SAISON DES HOMMES
Les saisons
SALAAM BOMBAY!
SALAAM CINEMA
Les salauds
The Salesman
Salmon Fishing in the Yemen
SALÒ
SALT
The Salt of the Earth
SALT OF THIS SEA
SALT ON OUR SKIN
SALTO AL VACIO
THE SALTON SEA
SALUT COUSIN!
SALVADOR
SALVADOR ALLENDE
The Salvation
DIE SALZMÄNNER VON TIBET
SAMARITAN GIRL
Samba
SAMBA TRAORÉ
Sami Blood
SAMIA
SAMMY'S ADVENTURES: THE SECRET PASSAGE 3D
Sammy's Avonturen 2
Samsara
SAMSARA
SAMSON & DELILAH
SAMSON & GERT
SAMSON EN DELILAH
Samuel in the Clouds (Pieter Van Eecke over)
SAMURAI ASSASSIN
San Andreas
SANCTUM 3D
SAND AND SORROW
SANGRE
SANS TOIT NI LOI
THE SANTA CLAUSE
THE SANTA CLAUSE 2
THE SANTA CLAUSE 3: THE ESCAPE CLAUSE
The Sapphires
SARAFINA. THE SOUND OF FREEDOM
SATANSTANGO (SÁTÁNTANGÓ)
SATIN ROUGE
THE SATYAJIT RAY COLLECTION, VOLUME 1
SAUDADE
Sausage Party
SAVAGE GRACE
Savages
THE SAVAGES
SAVE THE LAST DANCE
SAVED!
SAVING GRACE
Saving Mr. Banks
SAVING PRIVATE RYAN
SAVIOR
SAW
SAW 2
SAW 3D
SAW III
SAW IV
SAW V
SAW VI
Sawsans geheime missie
SAY IT ISN'T SO
Scabbard Samurai
A SCANNER DARKLY
THE SCARLET LETTER
SCARLETT
SCARY MOVIE
SCARY MOVIE 2
SCARY MOVIE 3
SCARY MOVIE 4
Scary Movie 5
SCENERY (FENJING)
SCENT OF A WOMAN
DE SCHADUWLOPERS
HET SCHADUWRIJK
SCHATTEN
DE SCHATTENBERG
SCHEEPSJONGENS VAN DE BONTEKOE
SCHEMER
SCHEPPERS
SCHIJNSEL
SCHINDLER'S LIST
DE SCHIPPERS VAN DE KAMELEON
SCHIZO
SCHLÄFER
Schlafkrankheit
Schneider vs. Bax
HET SCHNITZELPARADIJS
Schone handen
DER SCHÖNSTE BUSEN DER WELT
SCHOOL OF ROCK
SCHOOL TIES
SCHULTZE GETS THE BLUES
SCIENCE FICTION
THE SCIENCE OF SLEEP
LA SCONOSCIUTA
SCOOBY-DOO
SCOOBY-DOO 2: MONSTERS UNLEASHED
SCOOP
THE SCORE
THE SCORPION KING
SCOTT PILGRIM VS. THE WORLD
Scouts Guide to the Zombie Apocalypse
SCREAM
SCREAM 2
SCREAM 3
SCREAM 4
SE7EN
THE SEA
THE SEA IS WATCHING
The Sea of Trees
SEABISCUIT
Searching for Sugar Man
SEARCHING FOR THE WRONG-EYED JESUS
SEASON OF THE WITCH
The Second Best Exotic Marigold Hotel
THE SECOND CIVIL WAR
The Second Game
LA SECONDA VOLTA
SECONDHAND LIONS
LE SECRET
UN SECRET
THE SECRET AGENT
THE SECRET CEREMONY
SECRET FILE USA
Secret in their Eyes
The Secret Life of Pets
The Secret Life of Walter Mitty
THE SECRET LIFE OF WORDS
THE SECRET OF ROAN INISH
SECRET SUNSHINE
SECRET WINDOW
SECRETARY
EL SECRETO DE SUS OJOS
SECRETS AND LIES
SEE NO EVIL
SEE YOU IN VEGAS
SEED OF CHUCKY
Seeking Justice
SEHNSUCHT
DE SEIZOENEN
SELENA
Self/less
The Selfish Giant
Selma
Senna
SENSE AND SENSIBILITY
The Sense of an Ending
THE SENTINEL
A Separation (World Cinema Amsterdam)
Sepideh — Reaching for the Stars
Sepp — De Wolvenvriend
THE SEPTEMBER ISSUE
SÉRAPHINE
SERBIS (Previously Unreleased)
SERENDIPITY
SERENGETI SYMPHONY
SERENITY
SERGEANT PEPPER
Sergio Herman, Fucking Perfect
SERIAL MOM
SERIES 7: THE CONTENDERS
A Series of Unfortunate Events
A SERIOUS MAN
THE SERVANT'S SHIRT
The Sessions
SET IT OFF
SETTLERS
SEUL CONTRE TOUS
SEVEN INVISIBLE MEN
SEVEN MEN FROM NOW
SEVEN POUNDS
Seven Psychopaths
SEVEN SAMURAI
SEVEN SWORDS
SEVEN YEARS IN TIBET
Seventh Son
SEX AND THE CITY 2
SEX AND THE CITY: THE MOVIE
SEX DRIVE
SEX IS COMEDY
Sex Tape
SEXTET
SEXY BEAST
Sexy Money
Seymour: An Introduction
SFW
SGT. BILKO
SHABONDAMA ELEGY
SHADES
Shado'man
THE SHADOW
SHADOW CONSPIRACY
Shadow Dancer
SHADOW OF THE VAMPIRE
Shadow World (Johan Grimonprez over)
SHADOWLANDS
SHADOWS OF TIME
SHAFT (2000)
THE SHAGGY DOG
SHAHADA
SHAKESPEARE IN LOVE
SHALL WE DANCE
SHALL WE DANCE?
SHALLOW GRAVE
SHALLOW HAL
The Shallows
Shame
SHANGHAI
SHANGHAI KNIGHTS
SHANGHAI NOON
SHANGHAI TRANCE
SHANGHAI TRIAD
SHAOLIN SOCCER
THE SHAPE OF THINGS
SHARA
Shark Night 3D
SHARK TALE
SHATTERED GLASS
SHAUN OF THE DEAD
Shaun the Sheep Movie
SHAUN THE SHEEP — THE COMPLETE FIRST SERIES
THE SHAWSHANK REDEMPTION
SHE
SHE HATE ME
SHE'S ALL THAT
She's Funny That Way
SHE'S OUT OF MY LEAGUE
SHE'S SO LOVELY
SHE'S THE MAN
SHE'S THE ONE
SHE, A CHINESE
Shell
SHERLOCK HOLMES
Sherlock Holmes: A Game of Shadows
SHINE
SHINE A LIGHT
SHINER
THE SHIPPING NEWS
SHIRI
SHIRLEY TEMPLE REEKS
Shirley — Visions of Reality
THE SHOCK DOCTRINE
Shock Head Soul
SHOCKING BLUE
Shokuzai (Penance)
SHOOT 'EM UP
SHOOTER
SHOOTING DOGS
SHOOTING FISH
SHORT CUTS
THE SHORT FILMS OF DAVID LYNCH
Short Skin — I dolori del giovane Edo (Previously Unreleased)
Short Term 12
SHORTBUS
SHOUF SHOUF HABIBI!
THE SHOW MUST GO ON
SHOWER (XIZHAO)
SHOWGIRLS
SHOWTIME
THE SHREDDER
SHREK
SHREK 2
SHREK FOREVER AFTER 3D
SHREK THE THIRD
SHULTES
Shut In
SHUT UP & SING
THE SHUTKA BOOK OF RECORDS
SHUTTER ISLAND
SI LE VENT TE FAIT PEUR
SIBERIA
El sicario — Room 164
LA SICILIANA RIBELLE
SICKO
Side Effects
SIDEWAYS
DER SIEBENTE KONTINENT
DIE SIEBTELBAUERN
THE SIEGE
Sieranevada
Sightseers
SIGNS
Silence
LE SILENCE DE LORNA
LES SILENCES DU PALAIS
Silent City
SILENT FALL
Silent Heart
SILENT HILL
Silent Hill: Revelation
Silent House
Silent Ones
Silent Ones (Slow Criticism)
SILENT SCREAM
SILENT SOULS
SILENT VOICES
SILENT WATERS
SILENT WEDDING
SILK
Silver Linings Playbook
Simon
SIMON
SIMON BIRCH
Simon Killer
SIMON MÁGUS
SIMON OF THE DESERT
SIMON WERNER A DISPARU
SIMPATICO
A Simple Life
SIMPLE MEN
A SIMPLE PLAN
THE SIMPSONS
SIN CITY
LOS SIN NOMBRE
SINBAD: LEGEND OF THE SEVEN SEAS
SINCE OTAR LEFT
Sing
Sing Street
SINGIN' IN THE RAIN
THE SINGING DETECTIVE
A SINGLE MAN
SINGLE WHITE FEMALE
SINGLES
Sinister
Sinister 2
SINT
Sint & Diego en de Magische Bron van Myra
Sinterklaas & Diego: Het geheim van de ring
SINTERKLAAS & HET GEHEIM VAN HET GROTE BOEK
Sinterklaas en de pepernotenchaos
SINTERKLAAS EN DE VERDWENEN PAKJESBOOT
SINTERKLAAS EN HET PAKJESMYSTERIE
Sinterklaas en het raadsel van 5 december
HET SINTERKLAASJOURNAAL: DE MEEZING MOVIE
SIRENS
Sister (L'enfant d'en haut)
SISTER ACT
SISTER ACT 2: BACK IN THE HABIT
SISTER MY SISTER
SISTERS
Sisters
SITCOM
Siv gaat logeren
SIX DAYS, SEVEN NIGHTS
SIX DAYS, SIX NIGHTS
SIX DEGREES OF SEPARATION
THE SIXTH SENSE
THE SKELETON KEY
The Skeleton Twins
Sketches of Siberia
SKIN
A SKIN TOO FEW — THE DAYS OF NICK DRAKE
Skiptrace
Skoonheid
THE SKULLS
The Sky Above Us (IFFR Live! Marinus Groothof over)
SKY CAPTAIN AND THE WORLD OF TOMORROW
SKY FIGHTERS
SKY HIGH
Skyfall
SKYLINE
SL8N8 (SLACHTNACHT)
Slacker (Previously Unreleased)
SLACKERS
DE SLAG IN DE JAVAZEE
Sleep Tight
SLEEP WITH ME
SLEEPERS
SLEEPING BEAUTY
Sleeping Beauty
THE SLEEPING DICTIONARY
THE SLEEPING MAN
Sleeping with Other People
Sleepless
SLEEPLESS IN SEATTLE
SLEEPLESS TOWN (FUYAJO)
SLEEPWALKERS
SLEEPY HOLLOW
SLEUTH
SLIDING DOORS
SLING BLADE
SLINGSHOT
SLITHER
SLIVER
SLOVENIAN GIRL
Slow West
SLUMDOG MILLIONAIRE
SLUMS OF BEVERLY HILLS
SM RECHTER
DE SMAAK VAN DE ZIEL
De smaak van water
SMAKELIJK ETEN!
SMALL FACES
SMALL GODS
SMALL SOLDIERS
SMALL TIME CROOKS
Small Town Murder Songs
Smart Cities Unlimited en Weemoed & wildernis (Workshop Filmkritiek)
The smell of us
A SMILE LIKE YOURS
SMILLA'S SENSE OF SNOW
SMOKE
SMOKE SIGNALS
SMOKIN' ACES
Smoorverliefd
De Smurfen en het verloren dorp
The Smurfs 2
The Smurfs 3D
Snackbar
SNAKE EYES
SNAKE EYES
A SNAKE OF JUNE
SNAKES ON A PLANE
THE SNAPPER
SNATCH
Snatched
SNEAKERS
Sneekweek
De sneeuwkoningin
De sneeuwkoningin 2
Sneeuwwitje
SNEL GELD (SNABBA CASH)
Snitch
Snoopy en Charlie Brown: De Peanuts Film
SNOW
SNOW CAKE
SNOW DOGS
SNOW FALLING ON CEDARS
SNOW FEVER
THE SNOW WALKER
Snow White and the Huntsman
Snowden
Snowpiercer
SNOWWHITE IN THE BLACK FOREST
SNUF DE HOND IN OORLOGSTIJD
SO CLOSE TO PARADISE
So Undercover
SOBIBOR, 14 OCTOBRE 1943, 16 HEURES
THE SOCIAL NETWORK
I SOENI
SOEUR SOURIRE
EL SOL DEL MEMBRILLO
Sol LeWitt
Solan & Ludwig en de Sneeuwmachine
Solan & Ludwig: De Grote Kaasrace
SOLARIS (1972)
SOLARIS (2002)
SOLAS
Soldate Jeannette
SOLDIER
LE SOLEIL ASSASSINÉ
SOLO
SOLO FÜR KLARINETTE
SOLOMON KANE
SOMBERMAN'S ACTIE
SOMBRE
SOME MOTHER'S SON
SOMEBODY TO LOVE
SOMEONE LIKE YOU
SOMERS TOWN
SOMERSAULT
SOMETHING BORROWED
Something Necessary
SOMETHING TO TALK ABOUT
SOMETHING'S GOTTA GIVE
A SOMEWHAT GENTLE MAN
SOMEWHERE
Somewhere Tonight
SOMMERSBY
SOMNAMBUUL
Son of a Gun
SON OF BABYLON
SON OF RAMBOW
Son of Saul
SON OF THE MASK
SON OF THE PINK PANTHER
SON OSMANI
SONATINE
A Song for Marion
Song From the Forest
SONG OF THE SPARROWS (AVAZE GONJESKJ-HA)
Song to Song
SONGS FROM THE SECOND FLOOR
SONNY BOY
Soof 2
SOPHIE SCHOLL — DIE LETZEN TAGE
SOPYONJE
THE SORCERER'S APPRENTICE
SORORITY ROW
SOTSGOROD, STEDEN VOOR DE HEILSTAAT
SOUL ASSASSIN
SOUL FOOD
SOUL KITCHEN
SOUL POWER
THE SOUND OF INSECTS — RECORD OF A MUMMY
The Sound of Light
SOUND OF NOISE
A SOUND OF THUNDER
SOUNDS OF SAND
The Source
SOURCE CODE
SOUS LE SABLE
SOUTH PARK: BIGGER, LONGER & UNCUT
Southpaw
Southside With You
Les souvenirs
SOY CUBA
SPACE CHIMPS
The Space Between Us
SPACE CHIMPS 2 3D
SPACE COWBOYS
SPACE JAM
SPACE TRUCKERS
SPANGAS
Spangas in actie
SPARTAN
SPAWN
SPEAKING OF SEX
The Special Relationship
THE SPECIALIST
SPECIES
SPECIES 2
SPEECHLESS
SPEED
SPEED 2: CRUISE CONTROL
SPEED RACER
HET SPEELPLEIN: DE GROTE VAKANTIE
Spetters
SPHERE
SPICEWORLD — THE MOVIE
SPIDER
SPIDER-MAN
SPIDERMAN 3
THE SPIDERWICK CHRONICLES
DE SPIEGEL (AYNEH)
Spies & Glistrup
Spijt!
SPION VAN ORANJE
SPIRIT: STALLION OF THE CIMARRON
SPIRITED AWAY
SPL (SHA PO LANG)
SPLICE
Split
Spokenjagers
THE SPONGEBOB SQUAREPANTS MOVIE
Spongebob: Sponge Out of Water 3D
SPOOKTIJD MET LABAN
SPORTMAN VAN DE EEUW
SPOT
Spotlight
Spring Breakers
SPRING, SUMMER, FALL, WINTER... AND SPRING
SPRINGTIME IN A SMALL TOWN
SPROET 2
Sprookjesboom
SPUN
Spy
SPY GAME
SPY HARD
SPY KIDS
SPY KIDS 2: ISLAND OF LOST DREAMS
SPY KIDS 3D: GAME OVER
Spy Kids 4 All the Time in the World
THE SPY NEXT DOOR
SPYING CAM
The Square
St. Vincent
STAAL & LAVENDEL
DE STAART VAN DE LEEUW
Der Staat gegen Fritz Bauer
DE STAD WAS VAN ONS
STAGE BEAUTY
Stand by Your President (Ineke Smits over)
Stand Up Guys
STAND VAN DE MAAN
STAND VAN DE STERREN
STAND VAN DE STERREN (interview Leonard Retel Helmrich)
DE STAND VAN DE ZON
De Stand van de Zon, Maan en Sterren (Workshop Filmkritiek)
STANDARD OPERATING PROCEDURE
STANDING IN THE SHADOWS OF MOTOWN
LA STANZA DEL FIGLIO
A STAR IS BORN
STAR MAPS
STAR TREK
Star Trek Beyond
Star Trek Into Darkness
STAR TREK: FIRST CONTACT
STAR TREK: GENERATIONS
STAR TREK: INSURRECTION
STAR TREK: NEMESIS
STAR WARS
Star Wars Episode 1 3D
STAR WARS EPISODE I — THE PHANTOM MENACE
STAR WARS — EPISODE II: ATTACK OF THE CLONES
STAR WARS: EPISODE III — REVENGE OF THE SITH
Star Wars: The Force Awakens
Starbuck
STARDUST
STARGATE
STARKISS — CIRCUSMEISJES IN INDIA
Starred Up
STARRING MAJA
THE STARS FELL ON HENRIETTA
STARSHIP TROOPERS
STARSKY & HUTCH
STARTING PLACE/POINT DE DÉPART
STATE AND MAIN
STATE OF DOGS
STATE OF PLAY
THE STATION AGENT
STAY ALIVE
STAY TUNED
STEAL BIG, STEAL LITTLE
STEALING BEAUTY
Steam of Life
Steekspel
STELLA
STELLA'S OORLOG
STELLET LICHT
De stem van de meester
THE STENDHAL SYNDROME
STEP UP
STEP UP 2
STEP UP 3D
Step Up 4
Step Up All-in
THE STEPFORD WIVES
STEPHEN KING'S THE NIGHT FLIER
STEPHEN KING'S THE SHINING
STEPMOM
STEPS OF MINDFULNESS — A JOURNEY WITH THICH NHAT HANH
STEREO
STERK ALS EEN LEEUW
STERKE VERHALEN
STERREN BEWEGEN
Steve Jobs
Steve Jobs: The Man in the Machine
STEVIE
STIGMATA
Still Alice
STILL CRAZY
Still Life
STILL LIFE
Still Mine
Still the Water
STILL WALKING en Ozu
STILL/A NOVEL
STILLE NACHT
DE STILTE
De stilte rond Christine M.
Stip & Vlek doen weer gek
STIR OF ECHOES
Stoedjent
Stoker
Stolen
STOLEN SUMMER
STONED
Stonehearst Asylum
The Stoning of Soraya M.
Stop Acting Now (Holland Festival)
Stop the Pounding Heart (Roberto Minervini over)
STOP-LOSS
Stories We Tell
Storks
Storm
DE STORM
STORM OVER AZIË
Storm: letters van vuur
STORMBREAKER
A Story of Children and Film
The Story of Film: An Odyssey
THE STORY OF KOLOBOK
THE STORY OF THE WEEPING CAMEL
THE STORY OF US
STORYTELLING
Straight Outta Compton
THE STRAIGHT STORY
STRANDED
The Strange Case of Angelica
STRANGE DAYS
A Strange Love Affair with Ego
THE STRANGER
Stranger in Paradise
STRANGER THAN FICTION
Stranger Things Seizoen 1
THE STRANGERS
STRAWBERRY SHORTCAKES
Stray Dogs
STRAY DOGS
A Street Cat Named Bob
STREET FIGHTER: THE LEGEND OF CHUN-LI
STREET KINGS
Streetdance 2
STREETFIGHTER
THE STREETFIGHTER TRILOGY
STRICTLY BALLROOM
Strike a Pose (Ester Gould en Reijer Zwaan over)
STRIKING DISTANCE
STRINGS
STRIPTEASE
STUART LITTLE
STUART LITTLE 2
STUCK ON YOU
The Student
STUDIO 54
Stuff and Dough
Stuk!
STUPEUR ET TREMBLEMENTS
Submarine
SUBMARINO
The Substance: Albert Hofmann's LSD
SUBURBIA
Suburra
SUCKER PUNCH
SUDDEN DEATH
SUE
Suffragette
Suicide Squad
THE SUIT
SUITE 16
Suite Française
SUKIYAKI WESTERN DJANGO
Sully
THE SUM OF ALL FEARS
SUMMER OF SAM
SUMMER PALACE
SUMMER STORM
SUMMER, OR 27 MISSING KISSES
THE SUN
THE SUN'S BURIAL
SUNRISE
Sunset Boulevard
The Sunset Limited
SUNSET ON A ROOFTOP
Sunset Song
SUNSHINE
SUNSHINE
SUNSHINE BARRY EN DE DISCOWORMEN
THE SUNSHINE BOYS
SUNSHINE CLEANING
SUNSHINE STATE
Super 8
SUPER SIZE ME
SUPER TROOPERS
SUPERBAD
SuperClásico
Supercondriaque
Superechte liefde
De superheld
SUPERHERO MOVIE
Superkapje en de Turbo-oma's 3D
SUPERMAN RETURNS
SUPERNOVA
Supernova
SUPERSTITION
SUPERTEX
SUR MES LÈVRES
SUR PLACE
SURF'S UP
HET SURINAAMSE LEGIOEN
De surprise
SURROGATES
SURVEILLANCE
SURVIVING CHRISTMAS
SURVIVING PICASSO
Survivor
SUSKE EN WISKE EN DE TEXAS RAKKERS
SUSKE EN WISKE: DE DUISTERE DIAMANT
Süskind
SUSPICIOUS RIVER
Suspiria
Suzanne
SUZHOU RIVER (SUZHOU HE)
SVEN EN ZIJN RAT EN HET UFO-MYSTERIE
Swchwrm
The Sweeney
SWEENEY TODD
SWEET AND LOWDOWN
THE SWEET HEREAFTER
SWEET HOME ALABAMA
SWEET NOVEMBER
SWEET SIXTEEN
THE SWEETEST THING
SWEPT AWAY
SWEPT FROM THE SEA
SWIMFAN
SWIMMING POOL
SWIMMING WITH SHARKS
SWING
SWING
SWING KIDS
THE SWITCH
SWITCHBACK
SWOON
SWORDFISH
Sworn Virgin
SYLVIA
SYMBOL
SYMPATHY FOR MR. VENGEANCE
SYNDROMES AND A CENTURY
SYNECDOCHE, NEW YORK
THE SYRIAN BRIDE
SYRIANA
SZABÓ TRILOGIE