The Florida Project
Phantom Thread
The Shape of Water
The End of Fear (Barbara Visser over)
Doof kind
Corneliu Porumboiu Drie mannen en een metaaldetector

The Treasure (Corneliu Porumboiu over)

Roemenië, 2015 | Corneliu Porumboiu
Tien jaar na dato is de Roemeense New Wave nog springlevend. Van elk van de grote drie, Cristian Mungiu, Cristi Puiu en Corneliu Porumboiu, zal komend najaar een nieuwe film in Nederland te zien zijn. De laatste schat in het Previously Unreleased-programma van EYE is van Porumboiu: 'Na de bankencrisis is mijn film actueel in de hele wereld...'

Door Dana Linssen

The Treasure


Drie mannen en een metaaldetecor. Meer heeft de Roemeense regisseur Corneliu Porumboiu (Politist, adjectiv; The Second Game) niet nodig om in de tonen van een absurd sprookje te schetsen hoe Roemenië ruim vijftien jaar na de val van dictator Nicola Ceaucescu nog steeds worstelt met de gevolgen van het communisme. Natuurlijk. Er zijn nieuwe rijken. Maar dezelfde arme sloebers die het slachtoffer waren van het communisme, vallen nu ten prooi aan het kapitalisme.
Tien jaar na dato is de Roemeense New Wave nog springlevend. Van elk van de grote drie, Cristian Mungiu, Cristi Puiu en Corneliu Porumboiu, is dit najaar een nieuwe film in Nederland te zien. Porumboiu's zwarte komedie The Treasure, de laatste schat uit het Previously Unreleased-programma van EYE, bijt het spits af. Porumboiu's films zijn kettingreacties van grimmige dilemma's: als dit, dan dat. In dit geval: wat als er op een avond een buurman op je stoep staat die vraagt of je mee gaat om een schat op te graven? Is er wel een schat? Heeft hij er wel recht op? Stapje voor stapje ontrafelt The Treasure de menselijke hebzucht. En als de mens aan de beurt is geweest, de hebzucht van de staat. We spraken Porumboiu vorig jaar tijdens het Weense filmfestival de Viennale.

Het verhaal achter The Treasure begon als een documentaire. Hoe zat dat? "Acteur Adrian Purcărescu, die de buurman speelt, was bezig met een eigen speelfilm, een liefdesgeschiedenis tegen de achtergrond van de revolutie. Hij financierde alles zelf, draaide een paar dagen per jaar, maar hij kwam er niet uit. Hij vroeg me om hulp, maar we moesten het project laten varen. Om toch met hem te kunnen werken stelde ik voor om een documentaire te maken over een overlevering die sinds een paar decennia in zijn familie wordt doorverteld: dat zijn overgrootvader bij de komst van het communisme ergens een schat begraven zou hebben. Dus huurde ik een man met een metaaldetector, wij naar de desbetreffende plek toe, maar er bleek niets te liggen. We zaten opgesloten in onze eigen film. Toen heb ik voorgesteld om er een speelfilm van te maken.
"Deze legende is typisch voor Roemenië. Iedere familie kent wel iemand die ergens een schat begraven heeft, en die talloze redenen heeft om hem nu even niet op te graven. De wet en de belasting zijn vaak de belangrijkste: wat wiens eigendom is, nadat zo lang alles genationaliseerd en gecollectiviseerd is geweest, is in postcommunistisch Roemenië nog steeds niet voor iedereen duidelijk. De verhalen hebben te maken met ons verlangen naar wonderen en dat moeten we niet in religieuze zin opvatten. Het zegt iets over de absurde tijden waar mijn land mee te maken heeft gehad. De opkomst van dit soort mythen diende een tweeledig doel. Het was een vorm van verzet, want ergens had iemand dan nog geld liggen om te kunnen ontsnappen, mocht de nood aan de man komen. Maar het was ook een verdachtmaking, om een bepaalde familie in een kwaad daglicht te stellen en te zeggen dat ze iets achterhielden. Er zijn twee verklaringen: de ene is corruptie, en de andere de gedachte dat kapitalisme nooit zal sterven."

Corruptie is een terugkerend thema in uw werk, en ook in de Roemeense film. "Ook voor het communisme was Roemenië een behoorlijk arm, onderontwikkeld land. Bezit was voor mensen niet per se de accumulatie van goederen en middelen om er rijk mee te worden. Het ging om kleine schatten die mensen een gevoel van eigenwaarde en bestaanszekerheid gaven. Ik denk dat het van het land, van de cultuur, van het ontwikkelingsniveau afhangt in hoeverre mensen in staat zijn dat bezit op te geven. Of beter gezegd de angst kwijt te raken dat anderen meer zullen hebben dan zij, dat ze tekort worden gedaan, dat ze het weinige wat ze hebben ook nog zullen verliezen. In de noordelijke landen zijn jullie heel goed in staat om te begrijpen dat het delen van welvaart belangrijk is voor een maatschappij. Omdat het gemeenschapszin creëert, wat weer belangrijk is voor het voortbestaan van een samenleving. In andere systemen, zoals waar ik uit kom, dat in naam gelijk voor iedereen was maar in werkelijkheid een kleine elite had die het er goed van nam en de rest de bevolking arm en dom hield en tegen elkaar opzette, kunnen geld en privileges net het gevoel geven dat je in staat bent te overleven. In ons geval creëerde de ideologie de corruptie, in andere samenlevingen lag de oorzaak juist in het ontbreken van een ideologie."

Maar als ik een schat in mijn achtertuin vond, zou ik die ook graag willen houden. "Dat wil iedereen. Dat is ons geleerd in sprookjes, dat er overal ter wereld schatten begraven liggen, een pot met goud aan het einde van de regenboog. Ik heb er lang over nagedacht wat voor soort schat het zou moeten zijn. Ik wilde niet dat het kunst- of cultuurschatten zouden zijn, of religieuze artefacten, allemaal veel te beladen. Dus kwam ik uiteindelijk uit op aandelen Mercedes. Omdat het papier is, dat in zichzelf geen waarde heeft. En het is iets buitenlands, uit de jaren zestig. Dat vergroot het raadsel."

Uw hoofdpersoon is een werkloze drukker, wat heeft dat met de keuze voor waardepapieren te maken? "Ik denk dat we iets verliezen, ook een waarde, nu we geen papier meer hebben. We gaan van een tactiele naar een virtuele wereld. We lezen geen sprookjes meer in een boek, maar krijgen de moraal van de Disney-sprookjes mee op televisie. En het zegt iets heel actueels over hoe we nu omgaan met het begrip "waarde". We kennen waarde toe aan een stuk papier, aan een afspraak, tot iemand besluit er een andere waarde aan toe te kennen. In die zin is de film na de bankencrisis actueel in de hele wereld."

De wet en de regels van de staat spelen in al uw films een belangrijke rol. "Er zijn verschillende manieren om naar een situatie te kijken, Van boven, van middenin, met een wijd perspectief. Ik hou er van om de kleinste microkosmos helemaal te belichten, alsof dat analytische 'inzoomen', het doordrijven van actie en reactie, van oorzaak en gevolg, ons in staat stelt om juist het grotere beeld, de achterliggende structuur beter te begrijpen."

Op een bepaalde manier is uw film ook een pervers sprookje: drie mannen en een metaaldetector gaan op weg om een schat te vinden, en aan het einde... "Wordt duidelijk dat ze het echte goud nooit zullen vinden. Natuurlijk."

Heeft uw film ook de morele dimensie die veel sprookjes hebben? "Eh... Ik weet het niet. Ik ben niet echt een morele filmmaker. Maar ja. Eigenlijk wel."

En dan knalt 'Life is Life' van Laibach uit de speakers... "Anti-Disney... Dat is ironisch bedoeld natuurlijk. Ik had dat nummer in mijn hoofd toen ik aan het schrijven was, het is energiek, militant. Het onderstreept de absurditeit van de situatie. Van het leven."


top
The Treasure (Corneliu Porumboiu over)

September 2016 #390



Productie
Marcela Ursu
Regie en scenario
Corneliu Porumboiu
Camera
Tudor Mircea
Montage
Roxana Szel
Art direction
Arantxa Etcheverria
Mihaela Poenaru
Met
Toma Cuzin
Adrian Purcarescu
Corneliu Cozmei

Kleur, 89 minuten

Distributie
EYE Previously Unreleased
Te zien
vanaf 24 augustus

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


T

T2 Trainspotting
Taal is zeg maar echt mijn ding
TABEE TOEAN
Tabloid
Tabu
Tabu: A Story of the South Seas
TADPOLE
TAEGUKGI
TAG
THE TAILOR OF PANAMA
THE TAKE
TAKE CARE OF YOUR SCARF, TATJANA
Take Shelter
TAKE THE LEAD
Take This Waltz
TAKEN
Taken 2
Taken 3
TAKERS
TAKING LIVES
The Taking of Deborah Logan
THE TAKING OF PELHAM 1-2-3
TAKING SIDES
TAKING WOODSTOCK
The Tale of Princess Kaguya (Isao Takahata over)
A TALE OF TWO SISTERS
THE TALENTED MR. RIPLEY
Tales (Ghesse-ha)
TALES FROM EARTHSEA
TALES FROM THE GOLDEN AGE
TALK TO ME
TALKING GUITARS
Tamara
TAMARA DREWE
TAMBIEN LA LLUVIA
TAN DE REPENTE
TANGO
TANGO ARGENTINO
LE TANGO DES RASHEVSKI
THE TANGO LESSON
TANK GIRL
Tanta agua
THE TAO OF STEVE
TAPAS
Tape (Diederik van Rooijen)
TAPE (Richard Linklater)
TARA
TARA ROAD
TARNATION
Tarzan
DE TASJESDIEF
TASTE OF CHERRY (TA'M E GUILASS)
THE TASTE OF TEA
Tatsumi
TAURUS
TAXI
TAXI 2
TAXI 3
Taxi Teheran
TAXIDERMIA
TBS
TE DOY MIS OJOS
TEA
TEA WITH MUSSOLINI
The Teacher
TEACHING MRS. TINGLE
TEAM AMERICA: WORLD POLICE
TEARS OF THE BLACK TIGER
TEARS OF THE SUN
TECHNOCALYPS
Ted
Ted & de schat van de mummie
Ted 2
TED BUNDY
TEGEN HET VERGETEN
TEIGETJES FILM
TEKKONKINKREET
TELEGRAM
TELL NO ONE
TEMMINK: THE ULTIMATE FIGHT
LES TÉMOINS
TEMPORADA DE PATOS
LE TEMPS DU LOUP
LES TEMPS QUI CHANGENT
LE TEMPS QUI RESTE
LE TEMPS RETROUVÉ
TEMPTATION OF A MONK
THE TEMPTATION OF ST. TONY
TEMPUS FUGIT
TEN
TEN CANOES
TEN MONOLOGUES FROM THE LIVES OF THE SERIAL KILLERS
TENACIOUS D: THE PICK OF DESTINY
TENDER SON — THE FRANKENSTEIN PROJECT
TENDERNESS
La tendresse
Term Life
THE TERMINAL
TERMINAL VELOCITY
Terminator 2: Judgement Day 3D
TERMINATOR 3: RISE OF THE MACHINES
TERMINATOR SALVATION
Terminator: Genesys
THE TERMINATOR: SPECIAL EDITION
TERMINUS PARADIS
Terraferma
TERRIBLY HAPPY
TERRORAMA!
TERUG NAAR DE KUST
TESIS
THE TESSERACT
DAS TESTAMENT DES DOKTOR MABUSE
Testament of Youth
LA TETA ASUSTADA
LA TÊTE EN FRICHE
La tête haute
TETSUO II: THE BODY HAMMER
Texas Chainsaw Massacre
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE: THE BEGINNING
Texas Killing Fields
TEZA
THANK YOU FOR SMOKING
Thank You for Your Service
Thanks for Sharing
That Awkward Moment
That Small Piece
That Sugar Film
THAT THING YOU DO!
The Twilight Saga: Breaking Dawn Part 2
Theeb
Their Finest
Thelma
THELONIOUS MONK: STRAIGHT NO CHASER
The Theory of Everything
THERE WILL BE BLOOD
THERE'S ONLY ONE JIMMY GRIMBLE
THERE'S SOMETHING ABOUT MARY
Thérèse Desqueyroux
THEY
THE THICK OF IT
THE THIN RED LINE
The Thing
THINGS TO DO IN DENVER WHEN YOU'RE DEAD
THINGS WE LOST IN THE FIRE
THINGS YOU CAN TELL JUST BY LOOKING AT HER
THE THIRD MIRACLE
The Third Side of the River
THE THIRD WHEEL
THIRTEEN
THIRTEEN DAYS
THIRTEEN GHOSTS
THIS BOY'S LIFE
THIS FILM IS NOT YET RATED
This is 40
THIS IS ENGLAND
This Means War
This Must Be the Place
THIS WORLD, THEN THE FIREWORKS
THE THOMAS CROWN AFFAIR
THOMAS EST AMOUREUX
THOR 3D
Thor: Ragnarok
Thor: The Dark World
Those Who Feel the Fire Burning
A THOUSAND ACRES
THOUSAND PIECES OF GOLD
A Thousand Times Good Night
Three Billboards Outside Ebbing, Missouri
THE THREE BURIALS
The Three Disappearances of Soad Hosni
Three Generations
THREE KINGS
THREE MILES NORTH OF MOLKOM
THREE MONKEYS
The Three Musketeers (Paul W.S. Anderson)
THE THREE MUSKETEERS (Stephen Herek)
THREE NINJAS
THREE SEASONS
THREE TIMES
THREE TO TANGO
THREESOME
THRILLER — EN GRYM FILM
THROUGH THE OLIVE TREES
Through the Wall (Laavor et Hakir)
THUIS
THUMBSUCKER
THUNDERBIRDS
THUNDERHEART
TIC TAC
TICKET TO JERUSALEM
TICKETS
TIDELAND
TIE XI QU: WEST OF THE TRACKS
TIENGEMETEN
TIERRA
La tierra y la sombra
THE TIGER AND THE SNOW
TIGERLAND
EEN TIJD VOOR DRONKEN PAARDEN
TIJL UILENSPIEGEL
TILL HUMAN VOICES WAKE US
TIM BURTON'S THE NIGHTMARE BEFORE CHRISTMAS
TIMBOEKTOE
Timbuktu
TIME AND TIDE
THE TIME MACHINE
THE TIME THAT REMAINS
A TIME TO KILL
A TIME TO LOVE AND A TIME TO DIE
THE TIME TRAVELLER'S WIFE
TIMECOP
TIMELINE
Times like deese
THE TIMES OF HARVEY MILK
TIN CUP
TINA, WHAT'S LOVE GOT TO DO WITH IT
Tini, het nieuwe leven van Violetta
TINKE
Tinker Bell
Tinker Tailor Soldier Spy
TINKERBEL EN DE GROTE REDDINGSOPERATIE
Tinkerbell & de legende van het Nooitgedachtbeest
Tinkerbell en de piraten
TIRAMISU
TIRZA
TISHE!
TITAN A.E.
TITANIC
Titanic 3D
TITUS
TMNT
TO DIE FOR
TO END ALL WARS
To My Beloved (Para monha amada morta)
To Rome with Love (Woody Allen over)
TO SANG FOTOSTUDIO
To Stay Alive — A Method
To the Wonder
TO WONG FOO, THANKS FOR EVERYTHING! JULIE NEWMAR
DIE TÖDLICHE MARIA
TODO SOBRE MI MADRE (ALL ABOUT MY MOTHER)
Toegetakeld door de liefde
DE TOEKOMST IS OVER EEN UUR
Toen mijn vader een struik werd (setbezoek)
Toen was geluk heel gewoon — De film
TOGETHER (Chen Kaige)
TOGETHER (Lukas Moodysson)
TOKYO DECADENCE
TOKYO EYES
TOKYO FIST
TOKYO RAIDERS
TOKYO SONATA
Tokyo Trial
TOLLBOOTH
TOM & THOMAS
TOM & VIV
Tom à la ferme
TOM AND JERRY
TOMBOY
TOMBSTONE
TOMMY BOY
Tomorrow
TOMORROW NEVER DIES
Toni Erdmann
TONINO
Tonio
Tony
Tony 10
TONY MANERO
TONY TAKITANI
TOO MUCH FLESH
TOOTLETUBS & JYRO
Top of the Lake
Top of the Lake China Girl
TOPSY-TURVY
Torn
TORQUE
Toscaanse bruiloft
Tot altijd
TOT ZIENS
TOTAL BALALAIKA SHOW
TOTAL ECLIPSE
TOTAL LOSS
Total Recall
TOTALLY F***ED UP
TOTALLY SPIES!
Toto and His Sisters
TOTÒ CHE VISSE DUE VOLTE
TOUCH
THE TOUCH
TOUCH OF EVIL
A TOUCH OF FEVER
A Touch of Sin
Touch of the Light
TOUCHING THE VOID
Tour de France
TOUR DES LÉGENDES
THE TOURIST
TOURNÉE
LA TOURNEUSE DE PAGES
Tous ensemble
Tous les chats sont gris
TOUS LES MATINS DU MONDE
TOUS LES SOLEILS
TOUT EST PARFAIT
Le tout nouveau testament
TOUT VA BIEN (ON S'EN VA)
TOWELHEAD
Tower Heist
Towers & Comets (Torres & cometas)
THE TOWN
TOWN AND COUNTRY
TOY STORY
TOY STORY 1 & 2, 3D
TOY STORY 2
TOY STORY 3, 3D
Tracers
Tracks
TRADE
TRAFFIC
TRAHIR
Train to Busan
TRAINING DAY
TRAINSPOTTING
Trainwreck
TRAITOR
TRAMONTANA
Tramontane (Rabih) (Vatche Boulghourian over)
Trance
TRANSAMERICA
Transcendence
TRANSE
TRANSFORMERS
Transformers: Age of Extinction
Transformers: Dark of the Moon 3D
TRANSFORMERS: REVENGE OF THE FALLEN
Transformers: The Last Knight
Transit Havana
TRANSPORTER
TRANSPORTER 2
The Transporter Refueled
TRANSSIBERIAN
TRANSYLVANIA
THE TRAP (KLOPKA)
Trash
TRASH HUMPERS
TRAVELING BIRDS
TRAVELLERS AND MAGICIANS
The Treasure (Corneliu Porumboiu over)
TREASURE PLANET (PIRATENPLANEET)
THE TREE
THE TREE OF LIFE
TREES LOUNGE
Treme seizoen 1
TRÊS IRMÃOS
Trespass (Joel Schumacher)
TRESPASS (Walter Hill)
TRI BRATA
THE TRIAL
TRIAL BY JURY
TRIANGLE
The Tribe
THE TRIBUNAL
TRICKS
TRIGGER
THE TRIGGER EFFECT
THE TRIP
The Trip to Italy
DE TRIP VAN TEETJE
Triple 9
TRIPLE AGENT
TRIPLE BOGEY ON A PAR 5 HOLE
LES TRIPLETTES DE BELLEVILLE
Trippel Trappel: dierensinterklaas
Trishna
TRISTAN + ISOLDE
TRISTRAM SHANDY: A COCK AND BULL STORY
TROIS COULEURS: BLANC
TROIS COULEURS: BLEU
TROIS COULEURS: ROUGE
Trois mondes
Trois souvenirs de ma jeunesse
TROIS VIES ET UNE SEULE MORT
TROJAN EDDIE
THE TROLL HUNTER
Trolls
TROMABILIA
TROPA DE ELITE
La Tropa de Elite 2
TROPIC THUNDER
TROPICAL MALADY
LE TROU
Trouble with the Curve
TROUBLED WATER
TROY
THE TRUCE
TRUE CRIME
True Detective
TRUE GRIT
TRUE LIES
TRUE NOON
TRUE ROMANCE
Truman
THE TRUMAN SHOW
Trumbo
TRUST
THE TRUTH ABOUT CATS & DOGS
TRYS DIENOS
TSATSIKI
TSATSIKI 2
Tschick
TSOTSI
Tu dors Nicole
TU RIDI
TUCKER & DALE VS EVIL
TUESDAY, AFTER CHRISTMAS
DE TUIN VAN DE FINZI-CONTINI'S
Tuintje in mijn hart
Tula: The Revolt
Tulip Fever
Tulipani
TULPAN
THE TULSE LUPER SUITCASES. PART ONE: THE MOAB STORY
Turbo
TURBULENCE
Türelem (With a Little Patience)
The Turin Horse
Turist
TURISTAS (Previously Unreleased)
TURKS FRUIT
THE TURNER REVELATION
TURTLE: THE INCREDIBLE JOURNEY
TURTLES CAN FLY
Tussen 10 en 12
TUSSEN HEMEL EN AARDE
TUSSENLAND
TUSSENSTAND
DE TUSSENTIJD
TUVALU
THE TUXEDO
TUYA'S MARRIAGE
TWEE KEER IDA (FORBUDT FOR BØRN)
TWEE VROUWEN
De tweeling
TWELFTH NIGHT
TWELVE
TWENTYFOURSEVEN
Twentynine Palms
TWILIGHT (Catherine Hardwicke)
TWILIGHT (Robert Benton)
The Twilight Saga: Breaking Dawn — Part 1
TWILIGHT SAGA: ECLIPSE
TWILIGHT SAMURAI
TWIN FALLS IDAHO
TWIN PEAKS FIRE WALK WITH ME
TWIN TOWN
TWISTED
TWISTER
TWO BITS
The Two Faces of January
TWO FAMILY HOUSE
TWO FOR THE MONEY
TWO HANDS
THE TWO HORSES OF GENGHIS KHAN
TWO LOVERS
Two Mothers
TWO MUCH
Two Night Stand
TWO WEEKS NOTICE
TWO-LANE BLACKTOP
TYKHO MOON
Tyrannosaur