The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Bedelaar (Marcello Mastroianni) vindt troost bij hoer (Anna Galiena) Vier mannen in één lichaam

TROIS VIES ET UNE SEULE MORT

Frankrijk, 1996 | Raoul Ruiz
Marcello Mastroianni had zich geen beter afscheid kunnen wensen. Hoewel de titel eveneens bijzonder toepasselijk klinkt, is het moeilijk voor te stellen dat het werkelijke afscheid — in de later dit jaar verwachte film Voyage au début du monde van Manoel de Olivera — mooier zal zijn dan de hoofdrol in Trois vies et une seule mort van Raoul Ruiz. Mastroianni is het stralende middelpunt in dit even lichtvoetige als geraffineerde eerbetoon aan de vertelkunst. Acteur en film hebben een belangrijk kenmerk gemeen: de diepgang past zich moeiteloos aan aan de behoefte van de kijker.

Bij de overgang van het tweede naar het derde verhaal waarschuwt de verteller de kijker: "Laat uw goedgelovigheid varen en doe een beroep op uw scepticisme. Want deze verhalen zijn besmettelijk." De waarschuwing komt te laat. Na twee verhalen heeft het aanstekelijke scenario van Ruiz en Pascal Bonitzer en het dito spel van Mastroianni en de zijnen ons reeds meegesleept naar een goedmoedig labyrint van persoonsverwisselingen, woordspelingen, tijdreizen en symboliek. Het is aangenaam toeven in deze besmettelijke, zo niet verslavende, verhalen. Het zijn verhalen die iedereen kent maar niemand gelooft, aldus Ruiz. Voor de tijd dat de film duurt weet hij ze geloofwaardig te maken, ook al zijn ze absurd en niet volledig te doorgronden.

'Negatieve antropologie'
Trois vies et une seule mort is een vierluik. De eerste drie verhalen staan ogenschijnlijk op zichzelf, maar blijken in het vierde verhaal nauw met elkaar verbonden te zijn. Steeds draait het surrealistisch getinte verhaal om een heer op leeftijd, steeds wordt deze heer gespeeld door Mastroianni. In het eerste verhaal verlaat handelsreiziger Mateo Strano zijn vrouw, en keert twintig jaar later weer bij haar terug alsof er niets is gebeurd. Volgens hem is er ook niets gebeurd: door toedoen van een gezelschap pesterige feeën heeft hij twintig jaar tijd in een paar minuten overgeslagen. Georges Vickers, held van het tweede verhaal en hoogleraar 'negatieve antropologie', wordt op een dag op de trappen van de Sorbonne bevangen door een vreemd gevoel en vindt zichzelf dagen later terug als bedelaar op een bankje. Hij raakt bevriend met een in zwart leer en witte pruik gehulde hoer, die eveneens over een tweede identiteit blijkt te beschikken.
In het derde verhaal laat Mastroianni even op zich wachten. Eerst maken we kennis met een stapelverliefd stelletje op een armoedig zolderkamertje, dat dankzij een anonieme weldoener de beschikking krijgt over een landhuis. Het blijkt er niet pluis en de zwijgzame butler, die slechts op een belletje reageert, speelt een dubieuze rol. Vanaf het moment dat de butler de van het stelletje afgepakte baby bezorgt bij de vrouw van de handelsreiziger, beginnen de lijnen samen te vloeien. Daartoe verschijnt ook nog Luc Allemand op het toneel, een succesvol industrieel die in paniek raakt als de door hem verzonnen vrouw, dochter en zuster werkelijk blijken te bestaan. Allemand onderhoudt relaties met alle vrouwen uit de voorgaande episodes, maar voor elk van hen heeft hij een andere identiteit. Aangezien een mens meerdere levens kan leiden maar slechts één keer dood kan gaan, stierven op 30 augustus 1999 vier mannen, "want ze woonden allemaal in hetzelfde lichaam."

Elegante vertelkunst
Ruiz heeft verklaard bijzonder gefascineerd te zijn door het fenomeen Meervoudig Persoonlijkheids Syndroom, hij noemt het de kwaal van de 21ste eeuw. Ook waarschuwt hij voor verlies van culturele identiteit door de Europese eenwording, zoals blijkt uit de straatnaam waar Mateo Strano verdween: Rue de Maastricht. Dergelijke dubbele bodems zijn er door Ruiz zeker in gestopt, maar mij zijn ze te klinisch en prozaïsch. Veel aardiger is het om Trois vies et une seule mort op te vatten als een wonder van grillige en elegante vertelkunst, zonder al te veel betekenis buiten de film zelf. Met zijn aan de literatuur ontleende structuur en benadering is de film dan een mooi staaltje klassiek surrealisme, in de traditie van de late Buñuel of de cryptische verhalen van Borges. Zo bezien past het ook in de lijn van het omvangrijke oeuvre van de Franse Chileen Ruiz zelf, dat nimmer uitblonk door concrete duidingen, maar zelden zo toegankelijk was als hier.
Ook zonder politiek-maatschappelijke interpretatie blijft er genoeg om te genieten. De talloze kleine geintjes in de fraai gefotografeerde en zorgvuldig ingerichte interieurs bijvoorbeeld. Of de afkeer van vroege paddo-adept Carlos Castaneda die als hilarische rode draad door de film loopt (ontleed zijn naam en onthul het raadsel!). Of het onverstoorbare en droogkomische commentaar van de bij vlagen terugkerende verteller die het geheel als hoorspel voor de radio presenteert. Maar uiteindelijk is het toch Mastroianni die Trois vies et une seule mort tot een heus cadeautje maakt. Het is een genoegen om hem, in de verschillende rollen niet wezenlijk verschillend en steeds weer als de perfecte combinatie van dader en slachtoffer tegelijk, te zien spelen tegenover actrices als Marisa Paredes en Anna Galiena. Ronduit ontroerend is het om hem tegenover zijn werkelijke dochter Chiara een vader te zien spelen die zijn dochter in verwarring alleen achterlaat. Zo'n scène geeft de zonnebrillen-foto van Chiara met moeder Catherine Deneuve, na bezoek aan de overledene in Parijs, een nieuwe lading. Wie van Mastroianni hield, mag deze film niet missen.

Mark Duursma



top
TROIS VIES ET UNE SEULE MORT

April 1997 #177

Produktie
Paulo Branco
Regie
Raoul Ruiz
Scenario
Raoul Ruiz
Pascal Bonitzer
Camera
Laurent Machuel
Geluid
Laurent Poirier
Gerard Rousseau
Montage
Rodolfo Wedeless
Muziek
Jorgo Arriagada
Met
Marcello Mastroianni
Marisa Paredes
Anna Galiena
Chiara Mastroianni
Melvil Poupard
Feodor Atkine

Kleur, 124 minuten

Distributie
NFM/IAF
Te zien
vanaf 10 april

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


T

T2 Trainspotting
TABEE TOEAN
Tabloid
Tabu
Tabu: A Story of the South Seas
TADPOLE
TAEGUKGI
TAG
THE TAILOR OF PANAMA
THE TAKE
TAKE CARE OF YOUR SCARF, TATJANA
Take Shelter
TAKE THE LEAD
Take This Waltz
TAKEN
Taken 2
Taken 3
TAKERS
TAKING LIVES
The Taking of Deborah Logan
THE TAKING OF PELHAM 1-2-3
TAKING SIDES
TAKING WOODSTOCK
The Tale of Princess Kaguya (Isao Takahata over)
A TALE OF TWO SISTERS
THE TALENTED MR. RIPLEY
Tales (Ghesse-ha)
TALES FROM EARTHSEA
TALES FROM THE GOLDEN AGE
TALK TO ME
TALKING GUITARS
TAMARA DREWE
TAMBIEN LA LLUVIA
TAN DE REPENTE
TANGO
TANGO ARGENTINO
LE TANGO DES RASHEVSKI
THE TANGO LESSON
TANK GIRL
Tanta agua
THE TAO OF STEVE
TAPAS
Tape (Diederik van Rooijen)
TAPE (Richard Linklater)
TARA
TARA ROAD
TARNATION
Tarzan
DE TASJESDIEF
TASTE OF CHERRY (TA'M E GUILASS)
THE TASTE OF TEA
Tatsumi
TAURUS
TAXI
TAXI 2
TAXI 3
Taxi Teheran
TAXIDERMIA
TBS
TE DOY MIS OJOS
TEA
TEA WITH MUSSOLINI
The Teacher
TEACHING MRS. TINGLE
TEAM AMERICA: WORLD POLICE
TEARS OF THE BLACK TIGER
TEARS OF THE SUN
TECHNOCALYPS
Ted
Ted & de schat van de mummie
Ted 2
TED BUNDY
TEGEN HET VERGETEN
TEIGETJES FILM
TEKKONKINKREET
TELEGRAM
TELL NO ONE
TEMMINK: THE ULTIMATE FIGHT
LES TÉMOINS
TEMPORADA DE PATOS
LE TEMPS DU LOUP
LES TEMPS QUI CHANGENT
LE TEMPS QUI RESTE
LE TEMPS RETROUVÉ
TEMPTATION OF A MONK
THE TEMPTATION OF ST. TONY
TEMPUS FUGIT
TEN
TEN CANOES
TEN MONOLOGUES FROM THE LIVES OF THE SERIAL KILLERS
TENACIOUS D: THE PICK OF DESTINY
TENDER SON — THE FRANKENSTEIN PROJECT
TENDERNESS
La tendresse
Term Life
THE TERMINAL
TERMINAL VELOCITY
Terminator 2: Judgement Day 3D
TERMINATOR 3: RISE OF THE MACHINES
TERMINATOR SALVATION
Terminator: Genesys
THE TERMINATOR: SPECIAL EDITION
TERMINUS PARADIS
Terraferma
TERRIBLY HAPPY
TERRORAMA!
TERUG NAAR DE KUST
TESIS
THE TESSERACT
DAS TESTAMENT DES DOKTOR MABUSE
Testament of Youth
LA TETA ASUSTADA
LA TÊTE EN FRICHE
La tête haute
TETSUO II: THE BODY HAMMER
Texas Chainsaw Massacre
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE: THE BEGINNING
Texas Killing Fields
TEZA
THANK YOU FOR SMOKING
Thank You for Your Service
Thanks for Sharing
That Awkward Moment
That Small Piece
That Sugar Film
THAT THING YOU DO!
The Twilight Saga: Breaking Dawn Part 2
Theeb
Their Finest
Thelma
THELONIOUS MONK: STRAIGHT NO CHASER
The Theory of Everything
THERE WILL BE BLOOD
THERE'S ONLY ONE JIMMY GRIMBLE
THERE'S SOMETHING ABOUT MARY
Thérèse Desqueyroux
THEY
THE THICK OF IT
THE THIN RED LINE
The Thing
THINGS TO DO IN DENVER WHEN YOU'RE DEAD
THINGS WE LOST IN THE FIRE
THINGS YOU CAN TELL JUST BY LOOKING AT HER
THE THIRD MIRACLE
The Third Side of the River
THE THIRD WHEEL
THIRTEEN
THIRTEEN DAYS
THIRTEEN GHOSTS
THIS BOY'S LIFE
THIS FILM IS NOT YET RATED
This is 40
THIS IS ENGLAND
This Means War
This Must Be the Place
THIS WORLD, THEN THE FIREWORKS
THE THOMAS CROWN AFFAIR
THOMAS EST AMOUREUX
THOR 3D
Thor: Ragnarok
Thor: The Dark World
Those Who Feel the Fire Burning
A THOUSAND ACRES
THOUSAND PIECES OF GOLD
A Thousand Times Good Night
THE THREE BURIALS
The Three Disappearances of Soad Hosni
Three Generations
THREE KINGS
THREE MILES NORTH OF MOLKOM
THREE MONKEYS
The Three Musketeers (Paul W.S. Anderson)
THE THREE MUSKETEERS (Stephen Herek)
THREE NINJAS
THREE SEASONS
THREE TIMES
THREE TO TANGO
THREESOME
THRILLER — EN GRYM FILM
THROUGH THE OLIVE TREES
Through the Wall (Laavor et Hakir)
THUIS
THUMBSUCKER
THUNDERBIRDS
THUNDERHEART
TIC TAC
TICKET TO JERUSALEM
TICKETS
TIDELAND
TIE XI QU: WEST OF THE TRACKS
TIENGEMETEN
TIERRA
La tierra y la sombra
THE TIGER AND THE SNOW
TIGERLAND
EEN TIJD VOOR DRONKEN PAARDEN
TIJL UILENSPIEGEL
TILL HUMAN VOICES WAKE US
TIM BURTON'S THE NIGHTMARE BEFORE CHRISTMAS
TIMBOEKTOE
Timbuktu
TIME AND TIDE
THE TIME MACHINE
THE TIME THAT REMAINS
A TIME TO KILL
A TIME TO LOVE AND A TIME TO DIE
THE TIME TRAVELLER'S WIFE
TIMECOP
TIMELINE
Times like deese
THE TIMES OF HARVEY MILK
TIN CUP
TINA, WHAT'S LOVE GOT TO DO WITH IT
Tini, het nieuwe leven van Violetta
TINKE
Tinker Bell
Tinker Tailor Soldier Spy
TINKERBEL EN DE GROTE REDDINGSOPERATIE
Tinkerbell & de legende van het Nooitgedachtbeest
Tinkerbell en de piraten
TIRAMISU
TIRZA
TISHE!
TITAN A.E.
TITANIC
Titanic 3D
TITUS
TMNT
TO DIE FOR
TO END ALL WARS
To My Beloved (Para monha amada morta)
To Rome with Love (Woody Allen over)
TO SANG FOTOSTUDIO
To Stay Alive — A Method
To the Wonder
TO WONG FOO, THANKS FOR EVERYTHING! JULIE NEWMAR
DIE TÖDLICHE MARIA
TODO SOBRE MI MADRE (ALL ABOUT MY MOTHER)
Toegetakeld door de liefde
DE TOEKOMST IS OVER EEN UUR
Toen mijn vader een struik werd (setbezoek)
Toen was geluk heel gewoon — De film
TOGETHER (Chen Kaige)
TOGETHER (Lukas Moodysson)
TOKYO DECADENCE
TOKYO EYES
TOKYO FIST
TOKYO RAIDERS
TOKYO SONATA
TOLLBOOTH
TOM & THOMAS
TOM & VIV
Tom à la ferme
TOM AND JERRY
TOMBOY
TOMBSTONE
TOMMY BOY
Tomorrow
TOMORROW NEVER DIES
Toni Erdmann
TONINO
Tonio
Tony
Tony 10
TONY MANERO
TONY TAKITANI
TOO MUCH FLESH
TOOTLETUBS & JYRO
Top of the Lake
Top of the Lake China Girl
TOPSY-TURVY
Torn
TORQUE
Toscaanse bruiloft
Tot altijd
TOT ZIENS
TOTAL BALALAIKA SHOW
TOTAL ECLIPSE
TOTAL LOSS
Total Recall
TOTALLY F***ED UP
TOTALLY SPIES!
Toto and His Sisters
TOTÒ CHE VISSE DUE VOLTE
TOUCH
THE TOUCH
TOUCH OF EVIL
A TOUCH OF FEVER
A Touch of Sin
Touch of the Light
TOUCHING THE VOID
Tour de France
TOUR DES LÉGENDES
THE TOURIST
TOURNÉE
LA TOURNEUSE DE PAGES
Tous ensemble
Tous les chats sont gris
TOUS LES MATINS DU MONDE
TOUS LES SOLEILS
TOUT EST PARFAIT
Le tout nouveau testament
TOUT VA BIEN (ON S'EN VA)
TOWELHEAD
Tower Heist
Towers & Comets (Torres & cometas)
THE TOWN
TOWN AND COUNTRY
TOY STORY
TOY STORY 1 & 2, 3D
TOY STORY 2
TOY STORY 3, 3D
Tracers
Tracks
TRADE
TRAFFIC
TRAHIR
Train to Busan
TRAINING DAY
TRAINSPOTTING
Trainwreck
TRAITOR
TRAMONTANA
Tramontane (Rabih) (Vatche Boulghourian over)
Trance
TRANSAMERICA
Transcendence
TRANSE
TRANSFORMERS
Transformers: Age of Extinction
Transformers: Dark of the Moon 3D
TRANSFORMERS: REVENGE OF THE FALLEN
Transformers: The Last Knight
Transit Havana
TRANSPORTER
TRANSPORTER 2
The Transporter Refueled
TRANSSIBERIAN
TRANSYLVANIA
THE TRAP (KLOPKA)
Trash
TRASH HUMPERS
TRAVELING BIRDS
TRAVELLERS AND MAGICIANS
The Treasure (Corneliu Porumboiu over)
TREASURE PLANET (PIRATENPLANEET)
THE TREE
THE TREE OF LIFE
TREES LOUNGE
Treme seizoen 1
TRÊS IRMÃOS
Trespass (Joel Schumacher)
TRESPASS (Walter Hill)
TRI BRATA
THE TRIAL
TRIAL BY JURY
TRIANGLE
The Tribe
THE TRIBUNAL
TRICKS
TRIGGER
THE TRIGGER EFFECT
THE TRIP
The Trip to Italy
DE TRIP VAN TEETJE
Triple 9
TRIPLE AGENT
TRIPLE BOGEY ON A PAR 5 HOLE
LES TRIPLETTES DE BELLEVILLE
Trippel Trappel: dierensinterklaas
Trishna
TRISTAN + ISOLDE
TRISTRAM SHANDY: A COCK AND BULL STORY
TROIS COULEURS: BLANC
TROIS COULEURS: BLEU
TROIS COULEURS: ROUGE
Trois mondes
Trois souvenirs de ma jeunesse
TROIS VIES ET UNE SEULE MORT
TROJAN EDDIE
THE TROLL HUNTER
Trolls
TROMABILIA
TROPA DE ELITE
La Tropa de Elite 2
TROPIC THUNDER
TROPICAL MALADY
LE TROU
Trouble with the Curve
TROUBLED WATER
TROY
THE TRUCE
TRUE CRIME
True Detective
TRUE GRIT
TRUE LIES
TRUE NOON
TRUE ROMANCE
Truman
THE TRUMAN SHOW
Trumbo
TRUST
THE TRUTH ABOUT CATS & DOGS
TRYS DIENOS
TSATSIKI
TSATSIKI 2
Tschick
TSOTSI
Tu dors Nicole
TU RIDI
TUCKER & DALE VS EVIL
TUESDAY, AFTER CHRISTMAS
DE TUIN VAN DE FINZI-CONTINI'S
Tuintje in mijn hart
Tula: The Revolt
Tulip Fever
Tulipani
TULPAN
THE TULSE LUPER SUITCASES. PART ONE: THE MOAB STORY
Turbo
TURBULENCE
Türelem (With a Little Patience)
The Turin Horse
Turist
TURISTAS (Previously Unreleased)
TURKS FRUIT
THE TURNER REVELATION
TURTLE: THE INCREDIBLE JOURNEY
TURTLES CAN FLY
Tussen 10 en 12
TUSSEN HEMEL EN AARDE
TUSSENLAND
TUSSENSTAND
DE TUSSENTIJD
TUVALU
THE TUXEDO
TUYA'S MARRIAGE
TWEE KEER IDA (FORBUDT FOR BØRN)
TWEE VROUWEN
De tweeling
TWELFTH NIGHT
TWELVE
TWENTYFOURSEVEN
Twentynine Palms
TWILIGHT (Catherine Hardwicke)
TWILIGHT (Robert Benton)
The Twilight Saga: Breaking Dawn — Part 1
TWILIGHT SAGA: ECLIPSE
TWILIGHT SAMURAI
TWIN FALLS IDAHO
TWIN PEAKS FIRE WALK WITH ME
TWIN TOWN
TWISTED
TWISTER
TWO BITS
The Two Faces of January
TWO FAMILY HOUSE
TWO FOR THE MONEY
TWO HANDS
THE TWO HORSES OF GENGHIS KHAN
TWO LOVERS
Two Mothers
TWO MUCH
Two Night Stand
TWO WEEKS NOTICE
TWO-LANE BLACKTOP
TYKHO MOON
Tyrannosaur