Good Time
Blade Runner 2049
mother!
Detroit
Manifesto (Julian Rosefeldt over)
Pasolini en De Sica: Het geurende kruid van de weide

DE TUIN VAN DE FINZI-CONTINI'S

Italië/West-Duitsland, 1970 | Vittorio De Sica
Weer of geen weer, het wordt in ieder geval een Italiaanse filmzomer. Naast het omvangrijke Mastroianni-retrospectief in het Nederlands Filmmuseum, met talrijke werken van Italiaanse grootmeesters, is er de heruitbreng van twee klassiekers uit de jaren zeventig: Il fiore delle mille e una notte van Pier Paolo Pasolini en De tuin van de Finzi-Contini's van Vittorio De Sica. De impressionistische uitstapjes van twee erkende realisten.

Ik weet niet of De Sica (1902-1974) en Pasolini (1922-1975) elkaar ooit in levenden lijve ontmoet hebben. Ze leefden en werkten voor een groot deel weliswaar in dezelfde periode, maar toch is een ontmoeting tussen deze twee giganten van de Italiaanse cinema haast onvoorstelbaar. Geen grotere tegenpolen denkbaar dan de sensitieve De Sica en de rauwe Pasolini. Er is echter wel één opvallende overeenkomst: ze maakten allebei een ontwikkeling door van een eigenzinnige, realistische stijl in het begin, naar een meer klassiek, verhalende benadering aan het einde van hun carrière. De Sica is met films als Sciuscià (1946) en Ladri di biciclette (1948) niet minder dan de godfather van het Italiaanse neorealisme. Maar ook Pasolini's eerste films (Accattone, 1961 en Mamma Roma, 1962) hebben een hoog documentair gehalte, waarin het alledaagse straatleven en typische Italiaanse dialecten de sfeer bepalen en amateurs de hoofdrollen vertolken. Over hoe het realisme van De Sica en Pasolini op een essentiële manier ook weer totaal van elkaar verschillen, moet een onderbetaalde promovendus zich maar eens het hoofd breken.

Wrede kant
Il fiore delle mille e una notte (letterlijk: De bloem der 1001 nachten) is Pasolini's filmische interpretatie van enkele van de verhalen uit de 'Vertellingen van duizend-en-één-nacht'. Samen met I racconti di Canterbury (1971, op basis van de 'Canterbury tales') en Il decamerone (1970, naar de 'Decameron' van Boccaccio) vormde het zijn 'trilogie van het leven'. "Hij vond in deze verhalen uit een ver voor-industrieel verleden een archaïsche puurheid en vitaliteit, die hij voor zijn ogen zag verdwijnen, door de in snel tempo oprukkende consumptiecultuur", aldus Lenneke de Coninck heel treffend in 'Il cinema di Pier Paolo Pasolini' uit 1993.
Puurheid, naïveteit en levenslust: dat zijn de kernbegrippen die in alle besprekingen van Pasolini's films naar voren komen. Of het nu om een Romeinse zwerver in Accattone gaat, of om een fictieve slavin in Il fiore delle mille e una notte, ze dragen ieder voor zich het stempel van Pasolini's onvermoeibare zoektocht naar de mens in zijn meest ongerepte staat. Dat Pasolini daarvoor in zijn latere films teruggrijpt op klassieke verhalen, verklaarde hij zelf ooit als volgt: "Ik geef nu de voorkeur aan het verleden, omdat ik van mening ben dat het verleden de enige kracht is die werkelijk tegen het heden is opgewassen".
Il fiore delle mille e una notte is kort samengevat een bonte aaneenschakeling van kleine, veelal erotisch getinte vertellingen, met prachtige beeldspraken voor de vrouwelijke — 'het geurige kruid van de weide' — en de mannelijke — 'het ezeltje dat graast in de geurige kruiden van de weide' — geslachtsdelen. Terwijl de verhalen dwars door en over elkaar heenlopen, gaat het toch met name om de zwaar op de proef gestelde liefde tussen de mooie slavin Zumurrud en de onervaren jongeling Nur-ed-Din. Toeval en noodlot drijven hen keer op keer uit elkaar en daarbij zorgen, zoals gebruikelijk in de oosterse verteltraditie, de verschillende gedaanteverwisselingen voor de nodige verwarring. De film is een langgerekte lofzang op de liefde, waarbij deze zowel van zijn meest speelse en onschuldige, als van zijn meest wrede kant getoond wordt.

Onhandig
De tuin van de Finzi-Contini's wordt algemeen gezien als de, eigenlijk niet meer verwachte, comeback van Vittorio De Sica. Na zijn enorme successen met Sciuscià en Ladri di biciclette, die hem beide een Oscar voor beste buitenlandse film opleverden, raakte zijn carrière in de jaren vijftig en zestig danig in het slop. Wat het eerste opvalt in De tuin van de Finzi-Contini's is de mierzoete overstilering, die in flagrante tegenspraak is met zijn sobere zwart-wit realisme van eind jaren veertig. Het is alsof er een andere regisseur aan het werk is. Alleen al het gebruik van vervormende lenzen, die een zwoel en wazig beeld opleveren, was twintig jaar eerder door hem zeker als een bespottelijk maniertje afgewezen.
Als je de lovende Amerikaanse kritieken in de bijgeleverde persmap leest, zou je bijna gaan geloven dat het om een vergeten meesterwerk gaat, waarmee De Sica opnieuw en voor de vierde keer in zijn loopbaan een Oscar won. Gelukkig is er nog altijd Stanley Kauffmann die volledig terecht opmerkt: "De camerazooms zijn zo onhandig dat het lijkt alsof hij voor de eerste keer in zijn leven een film regisseert en maar niet genoeg kreeg van het spelen met de lenzen."
De film beschrijft de Italiaanse jodenvervolging in de periode van 1938 tot 1943. De Italianen hadden een meer verhulde manier om door steeds verdergaande wetswijzingen het leven voor de joden langzaam onmogelijk te maken, voordat ze midden jaren veertig werden afgevoerd naar de concentratiekampen. De Finzi-Contini's zijn een rijke joodse familie die op hun enorme landgoed een tennisbaan hebben, waar de vrinden van dochter- en zoonlief tijdens de oorlog nog mogen spelen, nadat ze van de plaatselijke tennisclub zijn verbannen. De dagelijkse studie- en liefdesbeslommeringen van deze 'happy few' worden door De Sica in een tergend traag tempo en met overdreven langgerekte close-ups uit de doeken gedaan. De Amerikaanse collega's vonden het twintig jaar geleden 'hauntingly beautiful' (angstaanjagend mooi) en erg 'sensitive' (gevoelig), maar persoonlijk vind ik het een gevoelloze draak die grazend in de weide de meest geurige kruiden over het hoofd ziet, om maar eens met een Pasoliniaanse metafoor te spreken.

François Stienen



top
DE TUIN VAN DE FINZI-CONTINI'S

Juli/augustus 1998 #191

Productie
Gianni Hecht Lucari
Arthur Cohn
Enzo Nigero
Romano Dandi
Regie
Vittorio De Sica
Scenario
Tullio Pinelli
Valerio Zurlini
Franco Brusati
Ugo Pirro
Vittorio Bonicelli
Alain Katz, op basis van de gelijknamige roman van Giogio Bassani
Camera
Ennio Guarnieri
Geluid
Massimo Loffredi
Max Galinsky
Montage
Adriana Novelli
Muziek
Manuel De Sica
Carlo Savina
Met
Dominique Sanda
Lino Capolicchio
Helmut Berger
Fabio Testi
Romolo Valli

Kleur, 95 minuten

Distributie
NFM Distributie
Te zien
vanaf 27 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


T

T2 Trainspotting
TABEE TOEAN
Tabloid
Tabu
Tabu: A Story of the South Seas
TADPOLE
TAEGUKGI
THE TAILOR OF PANAMA
THE TAKE
TAKE CARE OF YOUR SCARF, TATJANA
Take Shelter
TAKE THE LEAD
Take This Waltz
TAKEN
Taken 2
Taken 3
TAKERS
TAKING LIVES
The Taking of Deborah Logan
THE TAKING OF PELHAM 1-2-3
TAKING SIDES
TAKING WOODSTOCK
The Tale of Princess Kaguya (Isao Takahata over)
A TALE OF TWO SISTERS
THE TALENTED MR. RIPLEY
Tales (Ghesse-ha)
TALES FROM EARTHSEA
TALES FROM THE GOLDEN AGE
TALK TO ME
TALKING GUITARS
TAMARA DREWE
TAMBIEN LA LLUVIA
TAN DE REPENTE
TANGO
TANGO ARGENTINO
LE TANGO DES RASHEVSKI
THE TANGO LESSON
TANK GIRL
Tanta agua
THE TAO OF STEVE
TAPAS
Tape (Diederik van Rooijen)
TAPE (Richard Linklater)
TARA
TARA ROAD
TARNATION
Tarzan
DE TASJESDIEF
TASTE OF CHERRY (TA'M E GUILASS)
THE TASTE OF TEA
Tatsumi
TAURUS
TAXI
TAXI 2
TAXI 3
Taxi Teheran
TAXIDERMIA
TBS
TE DOY MIS OJOS
TEA
TEA WITH MUSSOLINI
The Teacher
TEACHING MRS. TINGLE
TEAM AMERICA: WORLD POLICE
TEARS OF THE BLACK TIGER
TEARS OF THE SUN
TECHNOCALYPS
Ted
Ted & de schat van de mummie
Ted 2
TED BUNDY
TEGEN HET VERGETEN
TEIGETJES FILM
TEKKONKINKREET
TELEGRAM
TELL NO ONE
TEMMINK: THE ULTIMATE FIGHT
LES TÉMOINS
TEMPORADA DE PATOS
LE TEMPS DU LOUP
LES TEMPS QUI CHANGENT
LE TEMPS QUI RESTE
LE TEMPS RETROUVÉ
TEMPTATION OF A MONK
THE TEMPTATION OF ST. TONY
TEMPUS FUGIT
TEN
TEN CANOES
TEN MONOLOGUES FROM THE LIVES OF THE SERIAL KILLERS
TENACIOUS D: THE PICK OF DESTINY
TENDER SON — THE FRANKENSTEIN PROJECT
TENDERNESS
La tendresse
Term Life
THE TERMINAL
TERMINAL VELOCITY
Terminator 2: Judgement Day 3D
TERMINATOR 3: RISE OF THE MACHINES
TERMINATOR SALVATION
Terminator: Genesys
THE TERMINATOR: SPECIAL EDITION
TERMINUS PARADIS
Terraferma
TERRIBLY HAPPY
TERRORAMA!
TERUG NAAR DE KUST
TESIS
THE TESSERACT
DAS TESTAMENT DES DOKTOR MABUSE
Testament of Youth
LA TETA ASUSTADA
LA TÊTE EN FRICHE
La tête haute
TETSUO II: THE BODY HAMMER
Texas Chainsaw Massacre
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE: THE BEGINNING
Texas Killing Fields
TEZA
THANK YOU FOR SMOKING
Thanks for Sharing
That Awkward Moment
That Small Piece
That Sugar Film
THAT THING YOU DO!
The Twilight Saga: Breaking Dawn Part 2
Theeb
Their Finest
THELONIOUS MONK: STRAIGHT NO CHASER
The Theory of Everything
THERE WILL BE BLOOD
THERE'S ONLY ONE JIMMY GRIMBLE
THERE'S SOMETHING ABOUT MARY
Thérèse Desqueyroux
THEY
THE THICK OF IT
THE THIN RED LINE
The Thing
THINGS TO DO IN DENVER WHEN YOU'RE DEAD
THINGS WE LOST IN THE FIRE
THINGS YOU CAN TELL JUST BY LOOKING AT HER
THE THIRD MIRACLE
The Third Side of the River
THE THIRD WHEEL
THIRTEEN
THIRTEEN DAYS
THIRTEEN GHOSTS
THIS BOY'S LIFE
THIS FILM IS NOT YET RATED
This is 40
THIS IS ENGLAND
This Means War
This Must Be the Place
THIS WORLD, THEN THE FIREWORKS
THE THOMAS CROWN AFFAIR
THOMAS EST AMOUREUX
THOR 3D
Thor: The Dark World
Those Who Feel the Fire Burning
A THOUSAND ACRES
THOUSAND PIECES OF GOLD
A Thousand Times Good Night
THE THREE BURIALS
The Three Disappearances of Soad Hosni
Three Generations
THREE KINGS
THREE MILES NORTH OF MOLKOM
THREE MONKEYS
The Three Musketeers (Paul W.S. Anderson)
THE THREE MUSKETEERS (Stephen Herek)
THREE NINJAS
THREE SEASONS
THREE TIMES
THREE TO TANGO
THREESOME
THRILLER — EN GRYM FILM
THROUGH THE OLIVE TREES
Through the Wall (Laavor et Hakir)
THUIS
THUMBSUCKER
THUNDERBIRDS
THUNDERHEART
TIC TAC
TICKET TO JERUSALEM
TICKETS
TIDELAND
TIE XI QU: WEST OF THE TRACKS
TIENGEMETEN
TIERRA
La tierra y la sombra
THE TIGER AND THE SNOW
TIGERLAND
EEN TIJD VOOR DRONKEN PAARDEN
TIJL UILENSPIEGEL
TILL HUMAN VOICES WAKE US
TIM BURTON'S THE NIGHTMARE BEFORE CHRISTMAS
TIMBOEKTOE
Timbuktu
TIME AND TIDE
THE TIME MACHINE
THE TIME THAT REMAINS
A TIME TO KILL
A TIME TO LOVE AND A TIME TO DIE
THE TIME TRAVELLER'S WIFE
TIMECOP
TIMELINE
Times like deese
THE TIMES OF HARVEY MILK
TIN CUP
TINA, WHAT'S LOVE GOT TO DO WITH IT
Tini, het nieuwe leven van Violetta
TINKE
Tinker Bell
Tinker Tailor Soldier Spy
TINKERBEL EN DE GROTE REDDINGSOPERATIE
Tinkerbell & de legende van het Nooitgedachtbeest
Tinkerbell en de piraten
TIRAMISU
TIRZA
TISHE!
TITAN A.E.
TITANIC
Titanic 3D
TITUS
TMNT
TO DIE FOR
TO END ALL WARS
To My Beloved (Para monha amada morta)
To Rome with Love (Woody Allen over)
TO SANG FOTOSTUDIO
To Stay Alive — A Method
To the Wonder
TO WONG FOO, THANKS FOR EVERYTHING! JULIE NEWMAR
DIE TÖDLICHE MARIA
TODO SOBRE MI MADRE (ALL ABOUT MY MOTHER)
Toegetakeld door de liefde
DE TOEKOMST IS OVER EEN UUR
Toen mijn vader een struik werd (setbezoek)
Toen was geluk heel gewoon — De film
TOGETHER (Chen Kaige)
TOGETHER (Lukas Moodysson)
TOKYO DECADENCE
TOKYO EYES
TOKYO FIST
TOKYO RAIDERS
TOKYO SONATA
TOLLBOOTH
TOM & THOMAS
TOM & VIV
Tom à la ferme
TOM AND JERRY
TOMBOY
TOMBSTONE
TOMMY BOY
Tomorrow
TOMORROW NEVER DIES
Toni Erdmann
TONINO
Tonio
Tony
Tony 10
TONY MANERO
TONY TAKITANI
TOO MUCH FLESH
TOOTLETUBS & JYRO
Top of the Lake
Top of the Lake China Girl
TOPSY-TURVY
Torn
TORQUE
Toscaanse bruiloft
Tot altijd
TOT ZIENS
TOTAL BALALAIKA SHOW
TOTAL ECLIPSE
TOTAL LOSS
Total Recall
TOTALLY F***ED UP
TOTALLY SPIES!
Toto and His Sisters
TOTÒ CHE VISSE DUE VOLTE
TOUCH
THE TOUCH
TOUCH OF EVIL
A TOUCH OF FEVER
A Touch of Sin
Touch of the Light
TOUCHING THE VOID
Tour de France
TOUR DES LÉGENDES
THE TOURIST
TOURNÉE
LA TOURNEUSE DE PAGES
Tous ensemble
Tous les chats sont gris
TOUS LES MATINS DU MONDE
TOUS LES SOLEILS
TOUT EST PARFAIT
Le tout nouveau testament
TOUT VA BIEN (ON S'EN VA)
TOWELHEAD
Tower Heist
Towers & Comets (Torres & cometas)
THE TOWN
TOWN AND COUNTRY
TOY STORY
TOY STORY 1 & 2, 3D
TOY STORY 2
TOY STORY 3, 3D
Tracers
Tracks
TRADE
TRAFFIC
TRAHIR
Train to Busan
TRAINING DAY
TRAINSPOTTING
Trainwreck
TRAITOR
TRAMONTANA
Tramontane (Rabih) (Vatche Boulghourian over)
Trance
TRANSAMERICA
Transcendence
TRANSE
TRANSFORMERS
Transformers: Age of Extinction
Transformers: Dark of the Moon 3D
TRANSFORMERS: REVENGE OF THE FALLEN
Transformers: The Last Knight
Transit Havana
TRANSPORTER
TRANSPORTER 2
The Transporter Refueled
TRANSSIBERIAN
TRANSYLVANIA
THE TRAP (KLOPKA)
Trash
TRASH HUMPERS
TRAVELING BIRDS
TRAVELLERS AND MAGICIANS
The Treasure (Corneliu Porumboiu over)
TREASURE PLANET (PIRATENPLANEET)
THE TREE
THE TREE OF LIFE
TREES LOUNGE
Treme seizoen 1
TRÊS IRMÃOS
Trespass (Joel Schumacher)
TRESPASS (Walter Hill)
TRI BRATA
THE TRIAL
TRIAL BY JURY
TRIANGLE
The Tribe
THE TRIBUNAL
TRICKS
TRIGGER
THE TRIGGER EFFECT
THE TRIP
The Trip to Italy
DE TRIP VAN TEETJE
Triple 9
TRIPLE AGENT
TRIPLE BOGEY ON A PAR 5 HOLE
LES TRIPLETTES DE BELLEVILLE
Trippel Trappel: dierensinterklaas
Trishna
TRISTAN + ISOLDE
TRISTRAM SHANDY: A COCK AND BULL STORY
TROIS COULEURS: BLANC
TROIS COULEURS: BLEU
TROIS COULEURS: ROUGE
Trois mondes
Trois souvenirs de ma jeunesse
TROIS VIES ET UNE SEULE MORT
TROJAN EDDIE
THE TROLL HUNTER
Trolls
TROMABILIA
TROPA DE ELITE
La Tropa de Elite 2
TROPIC THUNDER
TROPICAL MALADY
LE TROU
Trouble with the Curve
TROUBLED WATER
TROY
THE TRUCE
TRUE CRIME
True Detective
TRUE GRIT
TRUE LIES
TRUE NOON
TRUE ROMANCE
Truman
THE TRUMAN SHOW
Trumbo
TRUST
THE TRUTH ABOUT CATS & DOGS
TRYS DIENOS
TSATSIKI
TSATSIKI 2
Tschick
TSOTSI
Tu dors Nicole
TU RIDI
TUCKER & DALE VS EVIL
TUESDAY, AFTER CHRISTMAS
DE TUIN VAN DE FINZI-CONTINI'S
Tuintje in mijn hart
Tula: The Revolt
Tulip Fever
Tulipani
TULPAN
THE TULSE LUPER SUITCASES. PART ONE: THE MOAB STORY
Turbo
TURBULENCE
Türelem (With a Little Patience)
The Turin Horse
Turist
TURISTAS (Previously Unreleased)
TURKS FRUIT
THE TURNER REVELATION
TURTLE: THE INCREDIBLE JOURNEY
TURTLES CAN FLY
Tussen 10 en 12
TUSSEN HEMEL EN AARDE
TUSSENLAND
TUSSENSTAND
DE TUSSENTIJD
TUVALU
THE TUXEDO
TUYA'S MARRIAGE
TWEE KEER IDA (FORBUDT FOR BØRN)
TWEE VROUWEN
De tweeling
TWELFTH NIGHT
TWELVE
TWENTYFOURSEVEN
Twentynine Palms
TWILIGHT (Catherine Hardwicke)
TWILIGHT (Robert Benton)
The Twilight Saga: Breaking Dawn — Part 1
TWILIGHT SAGA: ECLIPSE
TWILIGHT SAMURAI
TWIN FALLS IDAHO
TWIN PEAKS FIRE WALK WITH ME
TWIN TOWN
TWISTED
TWISTER
TWO BITS
The Two Faces of January
TWO FAMILY HOUSE
TWO FOR THE MONEY
TWO HANDS
THE TWO HORSES OF GENGHIS KHAN
TWO LOVERS
Two Mothers
TWO MUCH
Two Night Stand
TWO WEEKS NOTICE
TWO-LANE BLACKTOP
TYKHO MOON
Tyrannosaur