The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Verlangen naar een mooiere wereld Imaginair eiland

TUVALU

Duitsland, 1999 | Veit Helmer
Zoals eerder Aki Kaurismäki met Juha, tracht Veit Helmer met Tuvalu de traditie van de zwijgende film te doen herleven. Maar hij gaat nog verder terug in de tijd, en laat zich inspireren door de kleurrijke films van George Méliès, die in een fantastische, zelf in elkaar geknutselde wereld zijn personages de meest bizarre en romantische avonturen laat beleven.

Dat hij het oude badhuis van Sofia als locatie voor zijn film kon gebruiken zal een absolute zegen geweest zijn voor Veit Helmer. Je zou zelfs zweren dat het hele idee voor Tuvalu in dat badhuis geboren is, zo perfect past dit vervallen barokke bouwwerk in het verhaal dat hij vertelt. Een labyrint van gangen en gewelven, van buizen- en leidingenstelsels, gammel en afgetakeld, maar met de schoonheid van vergankelijkheid en nostalgie.
Anton, de zoon van een oude blinde badmeester, probeert voor zijn vader de illusie levend te houden dat het badhuis nog in zijn glorietijden verkeert. Hij draait bandjes met zwembadgeluiden en brengt iedere dag weer de kreunende machinerieën in werking. Maar spoedig moet hij niet alleen zijn vader om de tuin leiden, maar ook de inspectiedienst die dreigt het bad te sluiten wegens verregaande staat van verval. Bovendien wil zijn broer het zwembad afbreken om plaats te maken voor een nieuw, modern en functioneler bouwwerk. Alsof hem dat niet genoeg zorgen oplevert heeft hij ook nog te maken met Eva, die een vitaal onderdeel uit de verwarmingsinstallatie probeert te stelen om daarmee haar boot aan de praat te krijgen. Ze wil naar het verre eiland Tuvalu, dat helemaal niet bestaat, terwijl Anton wegdroomt bij de globes die boven zijn bed hangen.

Waanbeeld
Het is een romantisch sprookje over het in stand houden van het oude, het scheppen van illusies en het verlangen naar vrijheid, naar de open wateren. De film is echter te zeer doorspekt met ironie om een aanklacht te zijn tegen de vooruitgang, de moderne technologie en het grote geld. Niet alleen Antons broer Gregor is een karikatuur in zijn wreedheid, in zijn gedweep met moderniteit en functionaliteit, maar Anton zelf feitelijk ook: tot in het absurde houdt hij vast aan een waanbeeld, aan een familietraditie die letterlijk op instorten staat. Beide polen zijn zo overtrokken dat Tuvalu als aanklacht niet serieus genomen moet worden. Hoe anders was in dat opzicht Shower, waarin de zoon die in de stad fortuin heeft gemaakt, geconfronteerd wordt met traditie en gemeenschapszin, gesymboliseerd door het oude badhuis dat zijn vader runt. Hij beseft dat hij die waarden is kwijtgeraakt in zijn moderne leven en neemt het badhuis over na de dood van zijn vader. Met een wat weemakend sentiment wordt gepleit voor de terugkeer naar traditionele waarden, terwijl in Tuvalu elke vorm van moralisme ontbreekt. Anton, bovendien, droomt ervan de zeeën te bevaren, net als Eva. Dat hij het badhuis zo trouw dient en zich verzet tegen afbraak heeft alles te maken met een plichtsgevoel ten opzichte van zijn oude vader.

Roestige schepen
Ook het acteerwerk, dat nog het meest doet denken aan dat in de zwijgende films van George Méliès, draagt bij tot de ironische toonzetting. Het soms versneld opnemen van de handeling zorgt zelfs voor een wat slapstickachtig effect. Zonder noemenswaardige dialogen zijn de acteurs aangewezen op lichaamstaal en gezichtsuitdrukking. Ze krijgen alle gelegenheid zich uit te leven in die fysieke manier van acteren; het badhuis fungeert daarbij als een soort speeltuin waarin dankbaar gebruik gemaakt wordt van de curieuze bouwconstructie. De soms vreemde camerastandpunten lijken de verzakte en ontwrichte staat ervan nog eens te benadrukken.
De scènes die zich buiten het badhuis afspelen zijn net zo sfeergeladen. Met het nodige schilder- en knutselwerk is een fantastische wereld gecreëerd die zowel sprookjesachtig als deprimerend is. Als een eenzame kathedraal staat het badhuis op een barre vlakte, waar het meestal regent en donkere wolken zich samenpakken. Waar het laatste restje menselijkheid wordt platgegooid omwille van vage grootstedelijke en ongetwijfeld lelijke nieuwbouwplannen. Vlakbij ligt de zee, waar wrakken van roestige schepen als donkere gevaarten boven de vuilige zeespiegel uitsteken. In tegenstelling tot de scènes binnen, die vaak getint zijn met het warmere bruin en sepia, zijn de scènes buiten meestal kil blauw van kleur.
Het verhaal van Tuvalu is zoals het een sprookje betaamt; irreëel, met een wat kinderlijk en naïef verlangen naar een mooiere wereld. Het is ook een verhaal dat ondergeschikt is aan de vormgeving ervan. En hoe inventief die ook is en hoe prachtig het er ook uitziet, uiteindelijk heeft dat toch iets licht onbevredigends. Het is een doordachte, zorgvuldig geconcipieerde stijl die de film van begin tot einde beheerst. Of overheerst liever. Een punt van verzadiging is bij de kijker eerder bereikt dan het einde van de film. Het gaat te ver om te zeggen dat Veit Helmer, die voorafgaand aan Tuvalu alleen korte films heeft gemaakt, zich vertild heeft aan de speelfilmlengte, want daarvoor is Tuvalu te lang een boeiend en vermakelijk schouwspel. Maar wellicht is het concept toch net iets te licht om die lengte ten volle te kunnen dragen.

Petra van der Ree



top
TUVALU

Juli/augustus 2000 #213

Productie en regie
Veit Helmer
Scenario
Michaela Beck
Veit Helmer
Camera
Emil Christov
Montage
Araksi Mouhibian
Geluid
Svetlosar Georgiev
Art direction
Alexander Manasse
Muziek
Jürgen Knieper
Met
Denis Lavant
Chulpan Hamatova
Philippe Clay
EJ Callahan

Zwart-wit en kleur, 101 minuten

Distributie
Filmmuseum, i.s.m. het Filmfestival Rotterdam (Tiger release)
Te zien
vanaf 13 juli

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


T

T2 Trainspotting
TABEE TOEAN
Tabloid
Tabu
Tabu: A Story of the South Seas
TADPOLE
TAEGUKGI
TAG
THE TAILOR OF PANAMA
THE TAKE
TAKE CARE OF YOUR SCARF, TATJANA
Take Shelter
TAKE THE LEAD
Take This Waltz
TAKEN
Taken 2
Taken 3
TAKERS
TAKING LIVES
The Taking of Deborah Logan
THE TAKING OF PELHAM 1-2-3
TAKING SIDES
TAKING WOODSTOCK
The Tale of Princess Kaguya (Isao Takahata over)
A TALE OF TWO SISTERS
THE TALENTED MR. RIPLEY
Tales (Ghesse-ha)
TALES FROM EARTHSEA
TALES FROM THE GOLDEN AGE
TALK TO ME
TALKING GUITARS
TAMARA DREWE
TAMBIEN LA LLUVIA
TAN DE REPENTE
TANGO
TANGO ARGENTINO
LE TANGO DES RASHEVSKI
THE TANGO LESSON
TANK GIRL
Tanta agua
THE TAO OF STEVE
TAPAS
Tape (Diederik van Rooijen)
TAPE (Richard Linklater)
TARA
TARA ROAD
TARNATION
Tarzan
DE TASJESDIEF
TASTE OF CHERRY (TA'M E GUILASS)
THE TASTE OF TEA
Tatsumi
TAURUS
TAXI
TAXI 2
TAXI 3
Taxi Teheran
TAXIDERMIA
TBS
TE DOY MIS OJOS
TEA
TEA WITH MUSSOLINI
The Teacher
TEACHING MRS. TINGLE
TEAM AMERICA: WORLD POLICE
TEARS OF THE BLACK TIGER
TEARS OF THE SUN
TECHNOCALYPS
Ted
Ted & de schat van de mummie
Ted 2
TED BUNDY
TEGEN HET VERGETEN
TEIGETJES FILM
TEKKONKINKREET
TELEGRAM
TELL NO ONE
TEMMINK: THE ULTIMATE FIGHT
LES TÉMOINS
TEMPORADA DE PATOS
LE TEMPS DU LOUP
LES TEMPS QUI CHANGENT
LE TEMPS QUI RESTE
LE TEMPS RETROUVÉ
TEMPTATION OF A MONK
THE TEMPTATION OF ST. TONY
TEMPUS FUGIT
TEN
TEN CANOES
TEN MONOLOGUES FROM THE LIVES OF THE SERIAL KILLERS
TENACIOUS D: THE PICK OF DESTINY
TENDER SON — THE FRANKENSTEIN PROJECT
TENDERNESS
La tendresse
Term Life
THE TERMINAL
TERMINAL VELOCITY
Terminator 2: Judgement Day 3D
TERMINATOR 3: RISE OF THE MACHINES
TERMINATOR SALVATION
Terminator: Genesys
THE TERMINATOR: SPECIAL EDITION
TERMINUS PARADIS
Terraferma
TERRIBLY HAPPY
TERRORAMA!
TERUG NAAR DE KUST
TESIS
THE TESSERACT
DAS TESTAMENT DES DOKTOR MABUSE
Testament of Youth
LA TETA ASUSTADA
LA TÊTE EN FRICHE
La tête haute
TETSUO II: THE BODY HAMMER
Texas Chainsaw Massacre
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE: THE BEGINNING
Texas Killing Fields
TEZA
THANK YOU FOR SMOKING
Thank You for Your Service
Thanks for Sharing
That Awkward Moment
That Small Piece
That Sugar Film
THAT THING YOU DO!
The Twilight Saga: Breaking Dawn Part 2
Theeb
Their Finest
Thelma
THELONIOUS MONK: STRAIGHT NO CHASER
The Theory of Everything
THERE WILL BE BLOOD
THERE'S ONLY ONE JIMMY GRIMBLE
THERE'S SOMETHING ABOUT MARY
Thérèse Desqueyroux
THEY
THE THICK OF IT
THE THIN RED LINE
The Thing
THINGS TO DO IN DENVER WHEN YOU'RE DEAD
THINGS WE LOST IN THE FIRE
THINGS YOU CAN TELL JUST BY LOOKING AT HER
THE THIRD MIRACLE
The Third Side of the River
THE THIRD WHEEL
THIRTEEN
THIRTEEN DAYS
THIRTEEN GHOSTS
THIS BOY'S LIFE
THIS FILM IS NOT YET RATED
This is 40
THIS IS ENGLAND
This Means War
This Must Be the Place
THIS WORLD, THEN THE FIREWORKS
THE THOMAS CROWN AFFAIR
THOMAS EST AMOUREUX
THOR 3D
Thor: Ragnarok
Thor: The Dark World
Those Who Feel the Fire Burning
A THOUSAND ACRES
THOUSAND PIECES OF GOLD
A Thousand Times Good Night
THE THREE BURIALS
The Three Disappearances of Soad Hosni
Three Generations
THREE KINGS
THREE MILES NORTH OF MOLKOM
THREE MONKEYS
The Three Musketeers (Paul W.S. Anderson)
THE THREE MUSKETEERS (Stephen Herek)
THREE NINJAS
THREE SEASONS
THREE TIMES
THREE TO TANGO
THREESOME
THRILLER — EN GRYM FILM
THROUGH THE OLIVE TREES
Through the Wall (Laavor et Hakir)
THUIS
THUMBSUCKER
THUNDERBIRDS
THUNDERHEART
TIC TAC
TICKET TO JERUSALEM
TICKETS
TIDELAND
TIE XI QU: WEST OF THE TRACKS
TIENGEMETEN
TIERRA
La tierra y la sombra
THE TIGER AND THE SNOW
TIGERLAND
EEN TIJD VOOR DRONKEN PAARDEN
TIJL UILENSPIEGEL
TILL HUMAN VOICES WAKE US
TIM BURTON'S THE NIGHTMARE BEFORE CHRISTMAS
TIMBOEKTOE
Timbuktu
TIME AND TIDE
THE TIME MACHINE
THE TIME THAT REMAINS
A TIME TO KILL
A TIME TO LOVE AND A TIME TO DIE
THE TIME TRAVELLER'S WIFE
TIMECOP
TIMELINE
Times like deese
THE TIMES OF HARVEY MILK
TIN CUP
TINA, WHAT'S LOVE GOT TO DO WITH IT
Tini, het nieuwe leven van Violetta
TINKE
Tinker Bell
Tinker Tailor Soldier Spy
TINKERBEL EN DE GROTE REDDINGSOPERATIE
Tinkerbell & de legende van het Nooitgedachtbeest
Tinkerbell en de piraten
TIRAMISU
TIRZA
TISHE!
TITAN A.E.
TITANIC
Titanic 3D
TITUS
TMNT
TO DIE FOR
TO END ALL WARS
To My Beloved (Para monha amada morta)
To Rome with Love (Woody Allen over)
TO SANG FOTOSTUDIO
To Stay Alive — A Method
To the Wonder
TO WONG FOO, THANKS FOR EVERYTHING! JULIE NEWMAR
DIE TÖDLICHE MARIA
TODO SOBRE MI MADRE (ALL ABOUT MY MOTHER)
Toegetakeld door de liefde
DE TOEKOMST IS OVER EEN UUR
Toen mijn vader een struik werd (setbezoek)
Toen was geluk heel gewoon — De film
TOGETHER (Chen Kaige)
TOGETHER (Lukas Moodysson)
TOKYO DECADENCE
TOKYO EYES
TOKYO FIST
TOKYO RAIDERS
TOKYO SONATA
TOLLBOOTH
TOM & THOMAS
TOM & VIV
Tom à la ferme
TOM AND JERRY
TOMBOY
TOMBSTONE
TOMMY BOY
Tomorrow
TOMORROW NEVER DIES
Toni Erdmann
TONINO
Tonio
Tony
Tony 10
TONY MANERO
TONY TAKITANI
TOO MUCH FLESH
TOOTLETUBS & JYRO
Top of the Lake
Top of the Lake China Girl
TOPSY-TURVY
Torn
TORQUE
Toscaanse bruiloft
Tot altijd
TOT ZIENS
TOTAL BALALAIKA SHOW
TOTAL ECLIPSE
TOTAL LOSS
Total Recall
TOTALLY F***ED UP
TOTALLY SPIES!
Toto and His Sisters
TOTÒ CHE VISSE DUE VOLTE
TOUCH
THE TOUCH
TOUCH OF EVIL
A TOUCH OF FEVER
A Touch of Sin
Touch of the Light
TOUCHING THE VOID
Tour de France
TOUR DES LÉGENDES
THE TOURIST
TOURNÉE
LA TOURNEUSE DE PAGES
Tous ensemble
Tous les chats sont gris
TOUS LES MATINS DU MONDE
TOUS LES SOLEILS
TOUT EST PARFAIT
Le tout nouveau testament
TOUT VA BIEN (ON S'EN VA)
TOWELHEAD
Tower Heist
Towers & Comets (Torres & cometas)
THE TOWN
TOWN AND COUNTRY
TOY STORY
TOY STORY 1 & 2, 3D
TOY STORY 2
TOY STORY 3, 3D
Tracers
Tracks
TRADE
TRAFFIC
TRAHIR
Train to Busan
TRAINING DAY
TRAINSPOTTING
Trainwreck
TRAITOR
TRAMONTANA
Tramontane (Rabih) (Vatche Boulghourian over)
Trance
TRANSAMERICA
Transcendence
TRANSE
TRANSFORMERS
Transformers: Age of Extinction
Transformers: Dark of the Moon 3D
TRANSFORMERS: REVENGE OF THE FALLEN
Transformers: The Last Knight
Transit Havana
TRANSPORTER
TRANSPORTER 2
The Transporter Refueled
TRANSSIBERIAN
TRANSYLVANIA
THE TRAP (KLOPKA)
Trash
TRASH HUMPERS
TRAVELING BIRDS
TRAVELLERS AND MAGICIANS
The Treasure (Corneliu Porumboiu over)
TREASURE PLANET (PIRATENPLANEET)
THE TREE
THE TREE OF LIFE
TREES LOUNGE
Treme seizoen 1
TRÊS IRMÃOS
Trespass (Joel Schumacher)
TRESPASS (Walter Hill)
TRI BRATA
THE TRIAL
TRIAL BY JURY
TRIANGLE
The Tribe
THE TRIBUNAL
TRICKS
TRIGGER
THE TRIGGER EFFECT
THE TRIP
The Trip to Italy
DE TRIP VAN TEETJE
Triple 9
TRIPLE AGENT
TRIPLE BOGEY ON A PAR 5 HOLE
LES TRIPLETTES DE BELLEVILLE
Trippel Trappel: dierensinterklaas
Trishna
TRISTAN + ISOLDE
TRISTRAM SHANDY: A COCK AND BULL STORY
TROIS COULEURS: BLANC
TROIS COULEURS: BLEU
TROIS COULEURS: ROUGE
Trois mondes
Trois souvenirs de ma jeunesse
TROIS VIES ET UNE SEULE MORT
TROJAN EDDIE
THE TROLL HUNTER
Trolls
TROMABILIA
TROPA DE ELITE
La Tropa de Elite 2
TROPIC THUNDER
TROPICAL MALADY
LE TROU
Trouble with the Curve
TROUBLED WATER
TROY
THE TRUCE
TRUE CRIME
True Detective
TRUE GRIT
TRUE LIES
TRUE NOON
TRUE ROMANCE
Truman
THE TRUMAN SHOW
Trumbo
TRUST
THE TRUTH ABOUT CATS & DOGS
TRYS DIENOS
TSATSIKI
TSATSIKI 2
Tschick
TSOTSI
Tu dors Nicole
TU RIDI
TUCKER & DALE VS EVIL
TUESDAY, AFTER CHRISTMAS
DE TUIN VAN DE FINZI-CONTINI'S
Tuintje in mijn hart
Tula: The Revolt
Tulip Fever
Tulipani
TULPAN
THE TULSE LUPER SUITCASES. PART ONE: THE MOAB STORY
Turbo
TURBULENCE
Türelem (With a Little Patience)
The Turin Horse
Turist
TURISTAS (Previously Unreleased)
TURKS FRUIT
THE TURNER REVELATION
TURTLE: THE INCREDIBLE JOURNEY
TURTLES CAN FLY
Tussen 10 en 12
TUSSEN HEMEL EN AARDE
TUSSENLAND
TUSSENSTAND
DE TUSSENTIJD
TUVALU
THE TUXEDO
TUYA'S MARRIAGE
TWEE KEER IDA (FORBUDT FOR BØRN)
TWEE VROUWEN
De tweeling
TWELFTH NIGHT
TWELVE
TWENTYFOURSEVEN
Twentynine Palms
TWILIGHT (Catherine Hardwicke)
TWILIGHT (Robert Benton)
The Twilight Saga: Breaking Dawn — Part 1
TWILIGHT SAGA: ECLIPSE
TWILIGHT SAMURAI
TWIN FALLS IDAHO
TWIN PEAKS FIRE WALK WITH ME
TWIN TOWN
TWISTED
TWISTER
TWO BITS
The Two Faces of January
TWO FAMILY HOUSE
TWO FOR THE MONEY
TWO HANDS
THE TWO HORSES OF GENGHIS KHAN
TWO LOVERS
Two Mothers
TWO MUCH
Two Night Stand
TWO WEEKS NOTICE
TWO-LANE BLACKTOP
TYKHO MOON
Tyrannosaur