Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
Twister: Bill Paxton en Helen Hunt rennen spectaculair Een hele zomer kermis in de bioscoop

TWISTER

Verenigde Staten, 1996 | Jan de Bont
Met vier gelikte kassakrakers uit Hollywood op een rij begint het Nederlandse bioscoopaanbod in de zomer verdacht veel op het Amerikaanse te lijken. Voor een goed verhaal bent u bij The rock, Mission: impossible, Eraser en Twister aan het verkeerde adres. Alles draait om actie, spektakel en sensatie.

Onlangs kreeg het in Hollywood gesitueerde pretpark van de Universal filmstudio er een nieuwe attractie bij: 'The Jurassic Ride'. Gebaseerd op Jurassic Park voert de kermisrit het publiek langs levensechte dinosaurussen. De produktiekosten lagen met 110 miljoen dollar enkele tientallen miljoenen hoger dan die van de film. Volgens generaal Norman Schwarzkopf, die met Steven Spielberg de eerste rit mocht maken, was het geld goed besteed: de Golfoorlog-veteraan ging bij de ride nog harder uit zijn bol dan bij de movie. Waarmee Storming Norman onbewust de essentie van de in Hollywood-jargon tot blockbuster bestempelde zomerfilm aangeeft: plot en personages zijn bijzaak, alles draait om de kicks.
Schwarzkopfs bijzit bij de eerste rit staat te boek als de hoofdverantwoordelijke voor het ontstaan van de blockbuster. Spielbergs Jaws was in 1975 de eerste film die in de Verenigde Staten meer dan honderd miljoen dollar opbracht. Als gevolg van die doorbraak nemen de grote studio's met minder geen genoegen meer en blijft geen middel onbenut om de concurrentie te overtroeven. Dat de produktiekosten daarbij soms de recette van Jaws benaderen of zelfs overschrijden doet er tegenwoordig niet meer toe: Twister kostte 78 miljoen dollar en bracht alleen al in de openingsweek 58 miljoen op, Mission: impossible haalde in zes dagen tijd een recordopbrengst van 75 miljoen, waarmee het produktiebudget meteen was terugverdiend. De recette van de openingsweek is van doorslaggevend belang, want de studio's brengen hun grote kanonnen allemaal in het zomerseizoen in stelling. Het aanbod is zo groot dat een film hooguit twee weken het rijk alleen heeft voor dat de volgende kassakraker er overheen dendert.
Vandaar dat men van een blockbuster twee- tot drieduizend kopieën uitzet en minstens 25 miljoen dollar in de reclamecampagne steekt. Met zulke bedragen in het achterhoofd is het niet verwonderlijk dat de films zelf zijn uitgegroeid tot een genre op zich. Ze moeten voldoen aan hooggespannen verwachtingen en het publiek massaal uit de stoel blazen. De tijd die Spielberg in Jaws nam om zijn personages uit te werken tot echte mensen van vlees en bloed ligt reeds lang achter ons, de moderne blockbuster wordt bevolkt door stereotypen die van het ene hoogtepunt naar het andere rennen. Je moet er toch niet aan denken dat iemand zich bij zo'n film zou kunnen vervelen.

Onvermijdelijke ondergang
Het meest stereotiepe personage uit de vier blockbusters die deze zomer in Nederland te zien zijn is terug te vinden in Twister. In de film van Jan de Bont jagen twee concurrerende wetenschapsteams op tornado's. Ze proberen de destructieve wervelwinden zo dicht mogelijk te naderen om meetapparatuur in het oog van de storm te plaatsen. De motivatie van dit kamikaze-gedrag heeft bij het goede team, de helden van de film, een humanitair karakter: ze hopen dat de uitkomst van hun onderzoek een beter waarschuwingssysteem oplevert, zodat er voortaan minder doden zullen vallen. Voor de leider van het slechte team is dit bijzaak, hij is uit op persoonlijk gewin. De door Cary Elwes vertolkte booswicht ontstijgt geen moment de status van een slecht uitgewerkt karikatuur. Zijn team bestaat uit een stel vage schaduwen in een karavaan zwarte auto's met geblindeerde ramen. Dat het hier tornado-voer betreft is meteen duidelijk. Hun onvermijdelijke ondergang had echter heel wat meer impact gehad indien het geen karikaturen, maar echte mensen waren geweest.
Bij het goede team ondernemen De Bont en scenarioschrijvers Michael Crichton en Anne-Marie Martin nog een poging echte personages neer te zetten, maar ook hier ontkomen ze niet aan karikaturen. De kleurrijkste figuur van het stel oogt alsof hij net drie dagen Woodstock achter de rug heeft, de held en aanvoerder vertrouwt volledig op zijn boerenverstand om de baan van de tornado's te voorspellen: hij laat een handvol zandkorrels vallen en weet precies waar hij naartoe moet. Dit aardmens wordt gespeeld door Bill Paxton, een acteur die het best tot zijn recht komt in excentrieke en komische bijrollen, maar die hier en eerder in Apollo 13 met een tamelijk kleurloze hoofdrol is opgezadeld. Teamgenoot Helen Hunt, vooral bekend van de tv-serie 'Mad about you', kampt met hetzelfde probleem.
De makers van The rock, Eraser en Mission: impossible omzeilen het aan filmische kermisritten inherente probleem van summier uitgewerkte personages door grote sterren in te huren. Het doet er niet toe wat voor mensen Sean Connery, Arnold Schwarzenegger of Tom Cruise spelen, door hun imago is meteen duidelijk wie ze zijn en waar ze voor staan. Van de drie sterren is Sean Connery in The rock aanvankelijk het vermakelijkst, want zijn personage is eigenlijk gewoon de oude James Bond die dertig jaar geleden tot levenslange gevangenisstraf werd veroordeeld. Nicolas Cage krijgt in dezelfde film ook een aardige introductie als sympathieke Beatles-fan, maar wanneer de twee samen ten strijde trekken tegen een muitende generaal verdringt non-stop actie iedere schijn van echte personages en roept Connery ook nog eens "I'm too old for this", eerder tot vervelens toe te horen uit de mond van Danny Glover in drie delen Lethal weapon.

Monumentale gatenkaas
Omdat een blockbuster het publiek voortdurend om de oren slaat met spectaculaire actie en trucages worden niet alleen de personages maar ook de plot naar de achtergrond verdrongen. Daarbij vallen nogal eens gaten in het verhaal. Zo bevinden Arnold Schwarzeneggers tegenstanders in Eraser zich het ene moment met een dode piloot in een neerstortend vliegtuig en lopen ze in de volgende scène weer ongeschonden rond. En dat is nog maar een klein blokje van de monumentale gatenkaas die Eraser heet. De plot van Mission: impossible, gebaseerd op de gelijknamige tv-serie uit de jaren zestig, is een onnavolgbare reeks intriges rond spionnen, dubbelspionnen en driedubbelspionnen waar geen touw aan valt vast te knopen.
Beschouwd naar conventionele maatstaven zijn de zomerkrakers vier gammele holle vaten die veel kabaal veroorzaken en geen enkele diepgang hebben. Maar conventionele maatstaven zijn niet berekend op de essentie van de blockbuster: de film is even goed als het geboden spektakel. Wat dat betreft heeft The rock niets nieuws in petto. De laatste film van het producentenduo Jerry Bruckheimer en wijlen Don Simpson, eerder verantwoordelijk voor Top gun, Beverly Hills cop, Bad boys en Crimson tide, is een Alle 13 Goed compilatie uit hun oeuvre, aangevuld met een schaamteloze kopie van de mijnkarretjes-race uit Indiana Jones and the Temple of doom en een auto-achtervolging die het midden houdt tussen Jade en GoldenEye. Ook Eraser biedt weinig nieuws: de duurste film van het kwartet is een opvallend ouderwetse Schwarzenegger, die ver achterblijft bij de Terminator-films. De plot draait om een futuristisch wapen, dat in het begin voor veelbelovend spektakel zorgt, maar verder onbenut blijft. Daarnaast komt Eraser een vroegtijdig hoogtepunt niet meer te boven: een ijzersterke scène waarin Arnold het in vrije val tegen een jumbojet opneemt is zo opwindend dat de conventionele climax vol wapengeweld volledig wordt overschaduwd.

Kanaaltunnel
Twister en Mission: impossible beschikken daarentegen over een voorbeeldige opbouw. De whizzkids van de trucagestudio ILM, bekend van onder veel meer Jurassic Park, bezorgden Jan de Bont met hun prachtige tornado's een sterke troefkaart. Hun omvang en destructieve kracht neemt in het verloop van de film steeds meer toe en De Bont zit er met de camera voortdurend bovenop. In combinatie met de oorverdovende geluidsband levert dat een welhaast fysieke ervaring op. De fysieke pluspunten van Mission: impossible betreffen niet het publiek, maar het lichaam van Tom Cruise. De titel wordt volledig waargemaakt: Cruise doet dingen die in het echte leven onmogelijk zijn, met als hoogtepunt enerverend stuntwerk bovenop een TGV in de Kanaaltunnel. Knokpartijen op het dak van een rijdende trein zijn niet nieuw, maar wat hier gebeurt slaat alles. Een inbraak in een zwaar beveiligde kluis is ook al eerder vertoond, maar wordt met een vette knipoog naar Stanley Kubricks 2001: A space odyssey een even fascinerend als spannend schouwspel.
Het meest opzienbarend aan Mission: impossible is misschien wel dat een geheel op het kermispubliek toegesneden spektakelstuk onmiskenbaar de signatuur van Brian De Palma draagt. Dat uitgerekend de Hitchcock-adept er het best in slaagt een reeks een-dimensionale personages en onwaarschijnlijke gebeurtenissen tot een goed geoliede machine samen te ballen is veelzeggend. Hitchcock zelf liet met North by northwest immers al in 1959 zien hoe het moet. Destijds draaiden de spectaculaire avonturen van Cary Grant om een gestolen microfilm, bij Tom Cruise is de inzet een computerdisc. Hoezeer de blockbuster ook een nieuw tijdperk in de cinema inluidt, sommige dingen veranderen nooit.

Bart van der Put



top
TWISTER

Juli/augustus 1996 #169

Produktie
Kathleen Kennedy
Ian Bryce
Michael Crichton
Regie
Jan de Bont
Scenario
Michael Crichton
Anne-Marie Martin
Camera
Jack N. Green
Geluid
Geoffrey Patterson
Montage
Michael Kahn
Muziek
Mark Mancina
Met
Bill Paxton
Helen Hunt
Cary Elwes
Jami Gertz

Kleur, 113 minuten

Distributie
UIP
Te zien
vanaf 22 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


T

T2 Trainspotting
TABEE TOEAN
Tabloid
Tabu
Tabu: A Story of the South Seas
TADPOLE
TAEGUKGI
TAG
THE TAILOR OF PANAMA
THE TAKE
TAKE CARE OF YOUR SCARF, TATJANA
Take Shelter
TAKE THE LEAD
Take This Waltz
TAKEN
Taken 2
Taken 3
TAKERS
TAKING LIVES
The Taking of Deborah Logan
THE TAKING OF PELHAM 1-2-3
TAKING SIDES
TAKING WOODSTOCK
The Tale of Princess Kaguya (Isao Takahata over)
A TALE OF TWO SISTERS
THE TALENTED MR. RIPLEY
Tales (Ghesse-ha)
TALES FROM EARTHSEA
TALES FROM THE GOLDEN AGE
TALK TO ME
TALKING GUITARS
TAMARA DREWE
TAMBIEN LA LLUVIA
TAN DE REPENTE
TANGO
TANGO ARGENTINO
LE TANGO DES RASHEVSKI
THE TANGO LESSON
TANK GIRL
Tanta agua
THE TAO OF STEVE
TAPAS
Tape (Diederik van Rooijen)
TAPE (Richard Linklater)
TARA
TARA ROAD
TARNATION
Tarzan
DE TASJESDIEF
TASTE OF CHERRY (TA'M E GUILASS)
THE TASTE OF TEA
Tatsumi
TAURUS
TAXI
TAXI 2
TAXI 3
Taxi Teheran
TAXIDERMIA
TBS
TE DOY MIS OJOS
TEA
TEA WITH MUSSOLINI
The Teacher
TEACHING MRS. TINGLE
TEAM AMERICA: WORLD POLICE
TEARS OF THE BLACK TIGER
TEARS OF THE SUN
TECHNOCALYPS
Ted
Ted & de schat van de mummie
Ted 2
TED BUNDY
TEGEN HET VERGETEN
TEIGETJES FILM
TEKKONKINKREET
TELEGRAM
TELL NO ONE
TEMMINK: THE ULTIMATE FIGHT
LES TÉMOINS
TEMPORADA DE PATOS
LE TEMPS DU LOUP
LES TEMPS QUI CHANGENT
LE TEMPS QUI RESTE
LE TEMPS RETROUVÉ
TEMPTATION OF A MONK
THE TEMPTATION OF ST. TONY
TEMPUS FUGIT
TEN
TEN CANOES
TEN MONOLOGUES FROM THE LIVES OF THE SERIAL KILLERS
TENACIOUS D: THE PICK OF DESTINY
TENDER SON — THE FRANKENSTEIN PROJECT
TENDERNESS
La tendresse
Term Life
THE TERMINAL
TERMINAL VELOCITY
Terminator 2: Judgement Day 3D
TERMINATOR 3: RISE OF THE MACHINES
TERMINATOR SALVATION
Terminator: Genesys
THE TERMINATOR: SPECIAL EDITION
TERMINUS PARADIS
Terraferma
TERRIBLY HAPPY
TERRORAMA!
TERUG NAAR DE KUST
TESIS
THE TESSERACT
DAS TESTAMENT DES DOKTOR MABUSE
Testament of Youth
LA TETA ASUSTADA
LA TÊTE EN FRICHE
La tête haute
TETSUO II: THE BODY HAMMER
Texas Chainsaw Massacre
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE: THE BEGINNING
Texas Killing Fields
TEZA
THANK YOU FOR SMOKING
Thanks for Sharing
That Awkward Moment
That Small Piece
That Sugar Film
THAT THING YOU DO!
The Twilight Saga: Breaking Dawn Part 2
Theeb
Their Finest
THELONIOUS MONK: STRAIGHT NO CHASER
The Theory of Everything
THERE WILL BE BLOOD
THERE'S ONLY ONE JIMMY GRIMBLE
THERE'S SOMETHING ABOUT MARY
Thérèse Desqueyroux
THEY
THE THICK OF IT
THE THIN RED LINE
The Thing
THINGS TO DO IN DENVER WHEN YOU'RE DEAD
THINGS WE LOST IN THE FIRE
THINGS YOU CAN TELL JUST BY LOOKING AT HER
THE THIRD MIRACLE
The Third Side of the River
THE THIRD WHEEL
THIRTEEN
THIRTEEN DAYS
THIRTEEN GHOSTS
THIS BOY'S LIFE
THIS FILM IS NOT YET RATED
This is 40
THIS IS ENGLAND
This Means War
This Must Be the Place
THIS WORLD, THEN THE FIREWORKS
THE THOMAS CROWN AFFAIR
THOMAS EST AMOUREUX
THOR 3D
Thor: Ragnarok
Thor: The Dark World
Those Who Feel the Fire Burning
A THOUSAND ACRES
THOUSAND PIECES OF GOLD
A Thousand Times Good Night
THE THREE BURIALS
The Three Disappearances of Soad Hosni
Three Generations
THREE KINGS
THREE MILES NORTH OF MOLKOM
THREE MONKEYS
The Three Musketeers (Paul W.S. Anderson)
THE THREE MUSKETEERS (Stephen Herek)
THREE NINJAS
THREE SEASONS
THREE TIMES
THREE TO TANGO
THREESOME
THRILLER — EN GRYM FILM
THROUGH THE OLIVE TREES
Through the Wall (Laavor et Hakir)
THUIS
THUMBSUCKER
THUNDERBIRDS
THUNDERHEART
TIC TAC
TICKET TO JERUSALEM
TICKETS
TIDELAND
TIE XI QU: WEST OF THE TRACKS
TIENGEMETEN
TIERRA
La tierra y la sombra
THE TIGER AND THE SNOW
TIGERLAND
EEN TIJD VOOR DRONKEN PAARDEN
TIJL UILENSPIEGEL
TILL HUMAN VOICES WAKE US
TIM BURTON'S THE NIGHTMARE BEFORE CHRISTMAS
TIMBOEKTOE
Timbuktu
TIME AND TIDE
THE TIME MACHINE
THE TIME THAT REMAINS
A TIME TO KILL
A TIME TO LOVE AND A TIME TO DIE
THE TIME TRAVELLER'S WIFE
TIMECOP
TIMELINE
Times like deese
THE TIMES OF HARVEY MILK
TIN CUP
TINA, WHAT'S LOVE GOT TO DO WITH IT
Tini, het nieuwe leven van Violetta
TINKE
Tinker Bell
Tinker Tailor Soldier Spy
TINKERBEL EN DE GROTE REDDINGSOPERATIE
Tinkerbell & de legende van het Nooitgedachtbeest
Tinkerbell en de piraten
TIRAMISU
TIRZA
TISHE!
TITAN A.E.
TITANIC
Titanic 3D
TITUS
TMNT
TO DIE FOR
TO END ALL WARS
To My Beloved (Para monha amada morta)
To Rome with Love (Woody Allen over)
TO SANG FOTOSTUDIO
To Stay Alive — A Method
To the Wonder
TO WONG FOO, THANKS FOR EVERYTHING! JULIE NEWMAR
DIE TÖDLICHE MARIA
TODO SOBRE MI MADRE (ALL ABOUT MY MOTHER)
Toegetakeld door de liefde
DE TOEKOMST IS OVER EEN UUR
Toen mijn vader een struik werd (setbezoek)
Toen was geluk heel gewoon — De film
TOGETHER (Chen Kaige)
TOGETHER (Lukas Moodysson)
TOKYO DECADENCE
TOKYO EYES
TOKYO FIST
TOKYO RAIDERS
TOKYO SONATA
TOLLBOOTH
TOM & THOMAS
TOM & VIV
Tom à la ferme
TOM AND JERRY
TOMBOY
TOMBSTONE
TOMMY BOY
Tomorrow
TOMORROW NEVER DIES
Toni Erdmann
TONINO
Tonio
Tony
Tony 10
TONY MANERO
TONY TAKITANI
TOO MUCH FLESH
TOOTLETUBS & JYRO
Top of the Lake
Top of the Lake China Girl
TOPSY-TURVY
Torn
TORQUE
Toscaanse bruiloft
Tot altijd
TOT ZIENS
TOTAL BALALAIKA SHOW
TOTAL ECLIPSE
TOTAL LOSS
Total Recall
TOTALLY F***ED UP
TOTALLY SPIES!
Toto and His Sisters
TOTÒ CHE VISSE DUE VOLTE
TOUCH
THE TOUCH
TOUCH OF EVIL
A TOUCH OF FEVER
A Touch of Sin
Touch of the Light
TOUCHING THE VOID
Tour de France
TOUR DES LÉGENDES
THE TOURIST
TOURNÉE
LA TOURNEUSE DE PAGES
Tous ensemble
Tous les chats sont gris
TOUS LES MATINS DU MONDE
TOUS LES SOLEILS
TOUT EST PARFAIT
Le tout nouveau testament
TOUT VA BIEN (ON S'EN VA)
TOWELHEAD
Tower Heist
Towers & Comets (Torres & cometas)
THE TOWN
TOWN AND COUNTRY
TOY STORY
TOY STORY 1 & 2, 3D
TOY STORY 2
TOY STORY 3, 3D
Tracers
Tracks
TRADE
TRAFFIC
TRAHIR
Train to Busan
TRAINING DAY
TRAINSPOTTING
Trainwreck
TRAITOR
TRAMONTANA
Tramontane (Rabih) (Vatche Boulghourian over)
Trance
TRANSAMERICA
Transcendence
TRANSE
TRANSFORMERS
Transformers: Age of Extinction
Transformers: Dark of the Moon 3D
TRANSFORMERS: REVENGE OF THE FALLEN
Transformers: The Last Knight
Transit Havana
TRANSPORTER
TRANSPORTER 2
The Transporter Refueled
TRANSSIBERIAN
TRANSYLVANIA
THE TRAP (KLOPKA)
Trash
TRASH HUMPERS
TRAVELING BIRDS
TRAVELLERS AND MAGICIANS
The Treasure (Corneliu Porumboiu over)
TREASURE PLANET (PIRATENPLANEET)
THE TREE
THE TREE OF LIFE
TREES LOUNGE
Treme seizoen 1
TRÊS IRMÃOS
Trespass (Joel Schumacher)
TRESPASS (Walter Hill)
TRI BRATA
THE TRIAL
TRIAL BY JURY
TRIANGLE
The Tribe
THE TRIBUNAL
TRICKS
TRIGGER
THE TRIGGER EFFECT
THE TRIP
The Trip to Italy
DE TRIP VAN TEETJE
Triple 9
TRIPLE AGENT
TRIPLE BOGEY ON A PAR 5 HOLE
LES TRIPLETTES DE BELLEVILLE
Trippel Trappel: dierensinterklaas
Trishna
TRISTAN + ISOLDE
TRISTRAM SHANDY: A COCK AND BULL STORY
TROIS COULEURS: BLANC
TROIS COULEURS: BLEU
TROIS COULEURS: ROUGE
Trois mondes
Trois souvenirs de ma jeunesse
TROIS VIES ET UNE SEULE MORT
TROJAN EDDIE
THE TROLL HUNTER
Trolls
TROMABILIA
TROPA DE ELITE
La Tropa de Elite 2
TROPIC THUNDER
TROPICAL MALADY
LE TROU
Trouble with the Curve
TROUBLED WATER
TROY
THE TRUCE
TRUE CRIME
True Detective
TRUE GRIT
TRUE LIES
TRUE NOON
TRUE ROMANCE
Truman
THE TRUMAN SHOW
Trumbo
TRUST
THE TRUTH ABOUT CATS & DOGS
TRYS DIENOS
TSATSIKI
TSATSIKI 2
Tschick
TSOTSI
Tu dors Nicole
TU RIDI
TUCKER & DALE VS EVIL
TUESDAY, AFTER CHRISTMAS
DE TUIN VAN DE FINZI-CONTINI'S
Tuintje in mijn hart
Tula: The Revolt
Tulip Fever
Tulipani
TULPAN
THE TULSE LUPER SUITCASES. PART ONE: THE MOAB STORY
Turbo
TURBULENCE
Türelem (With a Little Patience)
The Turin Horse
Turist
TURISTAS (Previously Unreleased)
TURKS FRUIT
THE TURNER REVELATION
TURTLE: THE INCREDIBLE JOURNEY
TURTLES CAN FLY
Tussen 10 en 12
TUSSEN HEMEL EN AARDE
TUSSENLAND
TUSSENSTAND
DE TUSSENTIJD
TUVALU
THE TUXEDO
TUYA'S MARRIAGE
TWEE KEER IDA (FORBUDT FOR BØRN)
TWEE VROUWEN
De tweeling
TWELFTH NIGHT
TWELVE
TWENTYFOURSEVEN
Twentynine Palms
TWILIGHT (Catherine Hardwicke)
TWILIGHT (Robert Benton)
The Twilight Saga: Breaking Dawn — Part 1
TWILIGHT SAGA: ECLIPSE
TWILIGHT SAMURAI
TWIN FALLS IDAHO
TWIN PEAKS FIRE WALK WITH ME
TWIN TOWN
TWISTED
TWISTER
TWO BITS
The Two Faces of January
TWO FAMILY HOUSE
TWO FOR THE MONEY
TWO HANDS
THE TWO HORSES OF GENGHIS KHAN
TWO LOVERS
Two Mothers
TWO MUCH
Two Night Stand
TWO WEEKS NOTICE
TWO-LANE BLACKTOP
TYKHO MOON
Tyrannosaur