Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
'Een nachtkijker verbergt net zo veel als hij onthult'

The Wakhan Front (Clément Cogitore over)

Frankrijk/België, 2015 | Clément Cogitore
Kun je je ogen vertrouwen? Franse soldaten in Afghanistan verliezen hun grip op de werkelijkheid als collega's op onbegrijpelijke wijze verdwijnen. In The Wakhan Front is er steeds minder tussen hemel en aarde.

Door Kees Driessen

The Wakhan Front, het speelfilmdebuut van Clément Cogitore, is zeker niet slecht, maar interessanter dan hij goed is. En dat is natuurlijk weer goed.
Scriptassistent was Thomas Bidegain, bekend van Jacques Audiards De rouille et d'os en Dheepan, 'de beste scenarist van Frankrijk', aldus Cogitore. Het hoofdthema is: je kunt niet altijd geloven wat je ziet — maar moet je dan ook soms geloven wat je niet ziet? Veel filmischer krijg je het niet. En het begint al bij de titel. The Wakhan Front, dat klinkt lekker straight-forward. Iets met oorlog in het Midden-Oosten en mannen onder elkaar — en dat klopt, oppervlakkig gezien. Maar kijk onder de oppervlakte: de film heet eigenlijk Ni le ciel, ni la terre.
Dixit Cogitore: "Ik had het liefst de Franse titel in het Engels vertaald, maar kennelijk klinkt dat vreemd. De Franse titel komt uit een vers uit de Koran dat ook in de Bijbel voorkomt. In de Bijbel staat het in Het boek van Job. In de Koran is het: 'De hemel en de aarde weenden niet om hen noch werd hun uitstel gegeven.'"
"In het westerse, christelijke geloof — of beter het Abrahamistische, of dat nu christelijk, islamitisch of joods is — bevindt het lichaam zich op aarde en de ziel in de hemel. In Ni le ciel, ni la terre brengen we die twee samen op een plek die noch hemel, noch aarde is."
In de film verdwijnen soldaten van een Franse militaire controlepost, in een afgelegen vallei in Afghanistan, op ogenschijnlijk onmogelijke wijze in het niets. Je draait je even om — en weg zijn ze. Omdat het "Allah's land" is, zegt een jongen uit een dorpje in de buurt. Daar mag je niet slapen, dan verdwijn je. Dat weet iedereen.
Dat klinkt als een horrorverhaal, maar Cogitore maakt schrikmomenten ondergeschikt aan existentiële vertwijfeling.

Het onverklaarbare
Over de dood: "Deze verdwijningen zijn voor mij een metafoor voor de dood. Het meest absurde, het onverklaarbare — de manier waarop het geen enkele betekenis heeft. Niet de dood van een grootvader na een lang en rijk leven, omringd door zijn familie, maar de dood die zomaar komt, zoals in een oorlog: een afgezwaaide kogel, je staat op de verkeerde plek op het verkeerde moment."
Over geloof: "Om dat absurde idee te overleven, heb je behoefte aan een geloof. Aan een verhaal. Dat is hoe gemeenschappen ontstaan: door gezamenlijke verhalen, door een geloof dat mensen verenigt. Een gemeenschap, om grote woorden te gebruiken, is een architectuur van gedeeld geloof. Dat geldt voor familie en vriendengroepen en ook voor de westerse beschaving. Dat zijn geloofsgemeenschappen."
Over betekenis: "De heilige teksten zijn mystiek. Ze verschijnen in het verhaal als iets dat geen antwoorden biedt, maar wel betekenis schenkt. Iets dat resoneert met de werkelijkheid."
Over je vijand: "Deze zwaarbewapende, getatoeëerde Franse soldaten en de Taliban met hun baarden en Kalasjnikovs hebben dit gemeen: ze vertellen zichzelf verhalen over wat hen bedreigt. Beide groepen verliezen zichzelf langzaam, in de loop van het verhaal. Ze veranderen in kinderen, die verdwaald zijn, troost zoeken en bang zijn voor de dood. En daardoor veranderen de vragen die de film stelt over deze soldaten en strijders in iets algemeners, over mensen, in het aangezicht van de dood."
Over het leger: "Het leger is bovenal een organisatie van controle. Van het lichaam, van het landschap, van het beeld. Gebaseerd op het geloof dat er geen andere werkelijkheid is dan de zichtbare. Het gaat om wat je kunt bevestigen met je lichaam en met de beelden die worden gemaakt van het landschap. Tijdens een gevecht is er geen ruimte voor iets anders."
Over je ogen geloven: "We filmden door een nachtkijker en dan krijg je die grove korrel, dat bepaalde tekort in het beeld. Dat object, dat bedoeld is om ons dingen te laten zien, verbergt net zoveel als het onthult. De soldaten begrijpen gaandeweg dat de informatie in die beelden niet de zuivere waarheid is, maar slechts een ervaring."

Voortgetrokken door geloof
En tot slot, over de film zelf: "Als referentie, niet voor het verhaal maar voor de opnameperiode, dacht ik aan Werner Herzogs Fitzcarraldo: om als onafhankelijke auteur met weinig geld toch naar het einde van de wereld te trekken. Als ik in Fitzcarraldo die boot met touwen over de berg getrokken zie worden, dan heb ik een veel sterkere emotie dan bij welke Transformers of Avatar dan ook, omdat ik weet dat die boot echt beweegt — voortgetrokken door geloof, door overtuiging." Het is echte fictie. "Precies. Het is echte fictie. Ik zie het en ik weet dat het heeft plaatsgevonden."
Tenminste, als je je ogen vertrouwt. En de filmmaker. En dat blijft dan toch weer, in zekere zin, een kwestie van geloof.


top
The Wakhan Front (Clément Cogitore over)

Januari 2016 #383



Productie
Jean-Christophe Reymond
Regie
Clément Cogitore
Scenario
Clément Cogitore
Thomas Bidegain
Camera
Sylvain Verdet
Montage
Isabelle Manquillet
Art direction
Olivier Meidinger
Muziek
François-Eudes Chanfrault
Met
Jérémie Renier
Swann Arlaud
Marc Robert
Kévin Azaïs
Finnegan Oldfield

Kleur, 100 minuten

Distributie
Amstelfilm
Te zien
vanaf 13 december

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


W

W.
W.E.
WAAR IS HET PAARD VAN SINTERKLAAS?
Waar is Knoester
WAAR STAAT HET HUIS VAN MIJN VRIEND?
WAAROM HEEFT NIEMAND MIJ VERTELD DAT HET ZO ERG ZOU WORDEN IN AFGHANISTAN
Wadjda
WAG THE DOG
The Wailing
Waiting for Giraffes
WAITING FOR SANCHO
WAITING FOR SUPERMAN
WAITING FOR THE CLOUDS
WAITING TO EXHALE
WAITRESS
Wake in Fright
Wakefield
The Wakhan Front (Clément Cogitore over)
WAKING LIFE
WAKING NED
WAKING THE DEAD
Wakker in een boze droom
Wakolda
Waldstille
The Walk
A Walk Among the Tombstones
A WALK IN THE CLOUDS
A Walk in the Woods
Walk of Shame
WALK ON WATER
WALK THE LINE
Walk with Me
WALKABOUT
WALKER
Walking Distance
Walking on Sunshine
WALKING TALL
Walking with Dinosaurs
The Wall
WALL STREET: MONEY NEVER SLEEPS
WALL-E
WALLACE & GROMIT ARE BACK!
WALLACE & GROMIT: THE CURSE OF THE WERE-RABBIT
WALLAH BE
WALS VOOR DE STORM
Walt Disney Animation Studios Short Films Collection
WALTZ WITH BASHIR
Die Wand
WANDA
Wanderlust
WANTED
HET WAPEN VAN GELDROP
THE WAR
War Dogs
War for the Planet of the Apes
War Horse
War of the Arrows
WAR OF THE BUTTONS
WAR OF THE WORLDS
THE WAR ROOM
WAR, INC.
Warcraft: The Beginning
The Ward
Warm Bodies
WARM WATER UNDER A RED BRIDGE
THE WARRIOR
Warrior
WARRIORS OF VIRTUE
WAS NICHT PASST WIRD PASSEND GEMACHT
The Watch
THE WATCHER
WATCHMEN
Water Children
The Water Diviner
WATER EN VUUR
WATER FOR ELEPHANTS
WATER HORSE
THE WATERBOY
Waterboys
THE WATERDANCE
WATERLAND
WATERWORLD
The Wave
Wavumba
THE WAY BACK
THE WAY I SPENT THE END OF THE WORLD
A WAY OF LIFE
THE WAY THROUGH THE BLEAK WOODS
The Way Way Back
WAYNE'S WORLD 2
THE WAYWARD CLOUD
Wałęsa: Man of Hope
We Are Brothers (IFFR Jang Jin)
We Are the Best!
We Are What We Are
We are X
We Are Your Friends
We Bought a Zoo
We Come as Friends
WE DON'T LIVE HERE ANYMORE
WE FEED THE WORLD
We Margiela
We Need to Talk About Kevin
WE OWN THE NIGHT
WE SHALL OVERCOME
WE WERE SOLDIERS
We're the Millers
THE WEATHER MAN
Webcam
THE WEDDING BANQUET
WEDDING CRASHERS
THE WEDDING DATE
WEDDING DAZE
THE WEDDING PLANNER
The Wedding Ringer
THE WEDDING SINGER
De wederopstanding van een klootzak
WEDLOCK
Weekend
A Weekend in Paris (Le week-end)
Een weekje weg
WEEMOED & WILDERNIS
Weemoed & wildernis en Smart Cities Unlimited (Workshop Filmkritiek)
WEERSPIEGELINGEN (OTRAZHENIIE V ZARKALE)
Weg van jou
The Weight of Elephants
THE WEIGHT OF WATER
Weiner (Josh Kriegman over)
DAS WEISSE BAND
DER WEISSE WAL (DE WITTE WALVIS)
WELCOME
WELCOME TO COLLINWOOD
WELCOME TO DONGMAKGOL
WELCOME TO SARAJEVO
WELCOME TO THE DOLLHOUSE
WELCOME TO THE JUNGLE
Welcome to the Punch
WELCOME TO THE RILEYS
WELCOME TO WOOP WOOP
DIE WELLE
WELLNESS
Welp
Die Welt
WELT AM DRAHT
WELT SPIEGEL KINO
WENDY AND LUCY
WERCKMEISTER HARMÓNIÁK
DE WERELD VAN SOFIE (SOFIES VERDEN)
WERELD VAN STILSTAND
WES CRAVEN'S NEW NIGHTMARE
WEST OF THE TRACKS
West Side Story
WESTERN
Westworld
De wet van 3
WHALE RIDER
WHAT A GIRL WANTS
WHAT DREAMS MAY COME
What Happened To Monday
WHAT HAPPENS IN VEGAS
WHAT JUST HAPPENED?
WHAT LIES BENEATH
What Maisie Knew
WHAT THE #$*! DO WE KNOW?!
WHAT THE BLEEP — DOWN THE RABBIT HOLE
WHAT TIME IS IT THERE (NI NEIBIAN JIDIAN)
What to Expect when You're Expecting
What We Did On Our Holiday
What We Do In the Shadows
WHAT WOMAN WANT
WHAT'S THE WORST THAT COULD HAPPEN?
What's Your Number?
WHATEVER WORKS
WHEELS OF FORTUNE
WHEN A MAN LOVES A WOMAN
WHEN A STRANGER CALLS
WHEN A WOMAN ASCENDS THE STAIRS
When Marnie Was There
WHEN NIGHT IS FALLING
WHEN THE LEVEES BROKE
WHEN THE LIGHT COMES
WHEN THE ROAD BENDS/GYPSY CARAVAN
WHEN WE WERE KINGS
WHERE ANGELS FEAR NO THREAD
WHERE IN THE WORLD IS OSAMA BIN LADEN
WHERE THE HEART IS
WHERE THE SIDEWALK ENDS
WHERE THE WILD THINGS ARE
Where To Invade Next
While We're Young
WHILE YOU WERE SLEEPING
Whiplash (Leiden International Film Festival)
The Whirlpool
WHISKY
WHISPERING PAGES
WHISPERS IN THE DARK
The Whistleblower
THE WHITE BALLOON
White Bird in a Blizzard
WHITE CHICKS
THE WHITE DIAMOND
WHITE DOG
White God
White House Down
WHITE LIGHTNIN'
WHITE MAN'S BURDEN
THE WHITE MASAI
WHITE MATERIAL
WHITE NOISE
WHITE NOISE 2
WHITE OLEANDER
THE WHITE PLANET
White Shadow
WHITE SQUALL
White Sun (Deepak Rauniyar over)
Whitney: Can I Be Me
WHO AM I
WHO KILLED ATLANTA'S CHILDREN?
WHO THE HELL IS JULIETTE?
THE WHOLE NINE YARDS
Why Him?
WICKED CITY
THE WICKER MAN
WICKIE DE VIKING
Wickie en de schat van de goden
WIDE AWAKE
WIDOW'S PEAK
WILBUR WANTS TO KILL HIMSELF
Wild
WILD BEES
Wild Bill (Dexter Fletcher)
WILD BILL (Walter Hill)
Wild Card
WILD HOGS
WILD ROMANCE
WILD SIDE
Wild Tales
WILD THINGS
THE WILD WILD WEST
WILDE
DE WILDE BENDE
DE WILDE BENDE 2
Wilde mossels
WILDGROEI
WILLIAM SHAKESPEARE'S A MIDSUMMER NIGHT'S DREAM
WILLIAM SHAKESPEARE'S HAMLET
WILLIAM SHAKESPEARE'S ROMEO + JULIET
WILLIE EN HET WILDE KONIJN
DE WIM VERSTAPPEN FILMCOLLECTIE
WIMBLEDON
WIN A DATE WITH TAD HAMILTON
Win Win
WIN/WIN
THE WIND IN THE WILLOWS
The Wind Rises
Wind River
THE WIND THAT SHAKES THE BARLEY
DE WIND ZAL ONS MEENEMEN (BAD MARA KHADAD BORD)
WINDHORSE
WINDKRACHT 10: KOKSIJDE RESCUE
WINDOW TO PARIS
WINDTALKERS
WING COMMANDER
Wings
WINGS OF THE DOVE
WINNEBAGO MAN
Winnetoons — De schat van het Wilde Westen
Winnie
WINNIE THE POOH
THE WINSLOW BOY
WINTER '89
THE WINTER GUEST
Winter Nomads
Winter Sleep
Winter Vacation
WINTER WAR
WINTER'S BONE
Winter's Tale
WINTERSLEEPERS (WINTERSCHLÄFER)
WINTERSTILTE
WINX CLUB & HET GEHEIM VAN HET VERLOREN RIJK
Winx Club: Het magische avontuur
Wiplala
THE WISDOM OF CROCODILES
Wish Upon
WIT LICHT
The Witch
WITCH HUNT
WITHIN THE WHIRLWIND
WITHOUT A PADDLE
WITHOUT MY DAUGHTER
WITMAN FIÚK
De witte waan
WITTGENSTEIN
Das Wochenende
HET WOEDEN DER GEHELE WERELD
Woezel & Pip Op zoek naar de Sloddervos!
Wolf (Jim Taihuttu)
WOLF (Mike Nichols)
Wolf and Sheep (Shahrbanoo Sadat over)
A Wolf at the Door
The Wolf of Wall Street
THE WOLFMAN
The Wolfpack
WOLFSBERGEN
WOLKE NEUN (CLOUD 9)
WOLKEN IN MEI (MAYIS SIKINTISI)
The Wolverine
Wolves
The Woman in Black
The Woman in Black 2: Angel of Death
Woman in Gold
WOMAN ON TOP
THE WOMEN
THE WOMEN FROM THE LAKE OF SCENTED SOULS
WOMEN WITHOUT MEN
WONDER BOYS
Wonder Woman
WONDERFUL TOWN
WONDERLAND (James Cox)
WONDERLAND (Michael Winterbottom)
THE WOODEN MAN'S BRIDE
THE WOODSMAN
The Words
Workers
WORKINGMAN'S DEATH
THE WORLD
WORLD INVASION: BATTLE LOS ANGELES
THE WORLD IS NOT ENOUGH
WORLD TRADE CENTER
World War Z
The World's End
THE WORLD'S FASTEST INDIAN
WOYZECK
WR: MYSTERIES OF THE ORGANISM
Wrath of the Titans
Wreck-It Ralph
THE WRESTLER
WRESTLING ERNEST HEMINGWAY
WRISTCUTTERS: A LOVE STORY
Wrong
DAS WUNDER VON BERN
Wuthering Heights
WWW: WHAT A WONDERFUL WORLD
WYATT EARP