Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
Scherpe blik op de Iraanse kinderziel

WAAR STAAT HET HUIS VAN MIJN VRIEND?

Iran, 1987 | Abbas Kiarostami
Sommige films sturen je ongewild het verleden in. Het Iraanse Waar staat het huis van mijn vriend? is zo'n film. Handelend over het hedendaagse leven in Iran, ademt de film niettemin de sfeer van de Nederlandse jaren vijftig, de periode waarin het schoolleven een dubbele apartheid kende: niet alleen waren jongens en meisjes streng van elkaar gescheiden, ook konden zij niet in aanraking komen met andere religies en levensbeschouwingen. Van de wieg tot het graf werd de tijd doorgebracht in de eigen zuil. Op straat werden alleen geloofsgenoten gegroet, de anderen waren werktuigen van, of op zijn minst misleid door, de duivel. Intellectuele uitwisseling tussen de zuilen werd niet nodig geacht. Dit geestelijk verstarde klimaat leverde veel nestwarmte, maar weinig Nobelprijswinaars op.

Waar staat het huis van mijn vriend? herinnert in zijn schets van het lagere schoolleven aan de hoogtijdagen van de Nederlandse verzuiling, de periode dat het gezag van de meester (onderwijzer is in dit verband een te modern woord) nog even vanzelfsprekend was als de onderdanigheid van de schoolkinderen. Meesters wil was wet, de spaarzame keren dat kinderen dat anders zagen, werd de gezagsverhouding met harde hand toegelicht.
Het verhaal van de film is even simpel als doeltreffend. Het jongetje Mohammed Reza krijgt in de klas een uitbrander, omdat hij zijn huiswerk niet in zijn schrift, maar op een los velletje papier heeft gemaakt. De volgende keer zal hij van school worden gestuurd, intimideert de meester. Dat moment dreigt snel aan te breken, want zijn schrift wordt per ongeluk door zijn klasgenootje Ahmad mee naar huis genomen. Die bemerkt dat bij thuiskomst. Om Mohammed narigheid te besparen, gaat hij op zoek naar diens huis in het naburige stadje.
Kariger kan een synopsis nauwelijks zijn. Voor Kiarostami is het echter voldoende voor een fraai sociologisch doorkijkje van het Iraanse autoritaire onderwijssysteem en samenleving. In een film die oogt als een documentaire mag de opa van Ahmad het allemaal uitleggen: discipline en slaag zijn belangrijk, daar worden kinderen volwassen van. ("Zakgeld herinner je je later niet, een pak slaag wel.") De relatie tussen volwassenen en kinderen bestaat uitsluitend uit eenrichtingsverkeer, een commandostructuur die veel gelijkenis vertoont met een militaire hiërarchie. Het komt niet in volwassenen op dat zij ook zouden kunnen luisteren naar kinderen.

Gretig
Kiarostami is uitstekend in staat om deze wereld waar te nemen vanuit het standpunt van kinderen. Zijn ruim twintigjarig dienstverband bij het 'Instituut voor de intellectuele ontwikkeling van kinderen en jonge volwassenen' heeft van hem een nauwkeurig registrator van de emoties van de kinderziel gemaakt. Overigens zonder daar al te dramatisch over te doen want goedkoop sentiment gaat Kiarostami uit de weg, een sterk punt van de film. Ook slaagt hij erin kinderen zeer naturel te laten acteren, een teken dat hij op de set vertrouwen weet te wekken.
Op de politieke betekenis van de film moet niet al teveel nadruk worden gelegd. Natuurlijk: zoals in ieder land onthult de inrichting van het onderwijssysteem veel over de structuur van de samenleving. Terloops neemt de film dit aspect mee, het staat echter niet voorop, zoals Kiarostami voortdurend uitlegt in interviews met westerse journalisten, die soms al te gretig in films uit dictatoriaal geregeerde landen een politieke dimensie willen zien.
Het gaat Kiarostami vooral om de positie van kinderen in zijn land. Dat wisten we overigens al sinds vorig jaar toen in Nederland zijn documentaire Homework te zien was. In een opvallende vorm — uitsluitend close-ups — vertelden kinderen daarin over hun toekomstdromen en -wensen. Ook in deze film doemde achter hun verhalen een samenleving op, waarin kinderen nauwelijks aan bod kwamen.
In Nederland gingen de autoritaire verhoudingen in de jaren zestig op de helling. De opvoedkundige relatie tussen ouders en kinderen veranderde van een bevels- in een onderhandelingsmodel. Gevreesd moet worden dat in Iran de pedagogiek van de jaren vijftig nog lang zal voortleven. Ahmad en zijn klasgenootjes zullen niet alleen discipline, maar ook veel geduld moeten hebben.
Voorlopig zal het Kiarostami niet aan inspiratie ontbreken.

Jos van der Burg



top
WAAR STAAT HET HUIS VAN MIJN VRIEND?

November 1992 #128

Produktie
Ali Reza Zarrin (Instituut voor de intellectuele ontwikkeling van kinderen en jonge volwassenen)
Regie, scenario en montage
Abbas Kiarostami
Camera
Farhad Saba
Met
Babak Ahmadpour
Ahmad Ahmadpour
Iran Otari e.a.

Kleur, 90 minuten

Distributie
International Art Film
Te zien
vanaf 5 november

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


W

W.
W.E.
WAAR IS HET PAARD VAN SINTERKLAAS?
Waar is Knoester
WAAR STAAT HET HUIS VAN MIJN VRIEND?
WAAROM HEEFT NIEMAND MIJ VERTELD DAT HET ZO ERG ZOU WORDEN IN AFGHANISTAN
Wadjda
WAG THE DOG
The Wailing
Waiting for Giraffes
WAITING FOR SANCHO
WAITING FOR SUPERMAN
WAITING FOR THE CLOUDS
WAITING TO EXHALE
WAITRESS
Wake in Fright
Wakefield
The Wakhan Front (Clément Cogitore over)
WAKING LIFE
WAKING NED
WAKING THE DEAD
Wakker in een boze droom
Wakolda
Waldstille
The Walk
A Walk Among the Tombstones
A WALK IN THE CLOUDS
A Walk in the Woods
Walk of Shame
WALK ON WATER
WALK THE LINE
Walk with Me
WALKABOUT
WALKER
Walking Distance
Walking on Sunshine
WALKING TALL
Walking with Dinosaurs
The Wall
WALL STREET: MONEY NEVER SLEEPS
WALL-E
WALLACE & GROMIT ARE BACK!
WALLACE & GROMIT: THE CURSE OF THE WERE-RABBIT
WALLAH BE
WALS VOOR DE STORM
Walt Disney Animation Studios Short Films Collection
WALTZ WITH BASHIR
Die Wand
WANDA
Wanderlust
WANTED
HET WAPEN VAN GELDROP
THE WAR
War Dogs
War for the Planet of the Apes
War Horse
War of the Arrows
WAR OF THE BUTTONS
WAR OF THE WORLDS
THE WAR ROOM
WAR, INC.
Warcraft: The Beginning
The Ward
Warm Bodies
WARM WATER UNDER A RED BRIDGE
THE WARRIOR
Warrior
WARRIORS OF VIRTUE
WAS NICHT PASST WIRD PASSEND GEMACHT
The Watch
THE WATCHER
WATCHMEN
Water Children
The Water Diviner
WATER EN VUUR
WATER FOR ELEPHANTS
WATER HORSE
THE WATERBOY
Waterboys
THE WATERDANCE
WATERLAND
WATERWORLD
The Wave
Wavumba
THE WAY BACK
THE WAY I SPENT THE END OF THE WORLD
A WAY OF LIFE
THE WAY THROUGH THE BLEAK WOODS
The Way Way Back
WAYNE'S WORLD 2
THE WAYWARD CLOUD
Wałęsa: Man of Hope
We Are Brothers (IFFR Jang Jin)
We Are the Best!
We Are What We Are
We are X
We Are Your Friends
We Bought a Zoo
We Come as Friends
WE DON'T LIVE HERE ANYMORE
WE FEED THE WORLD
We Margiela
We Need to Talk About Kevin
WE OWN THE NIGHT
WE SHALL OVERCOME
WE WERE SOLDIERS
We're the Millers
THE WEATHER MAN
Webcam
THE WEDDING BANQUET
WEDDING CRASHERS
THE WEDDING DATE
WEDDING DAZE
THE WEDDING PLANNER
The Wedding Ringer
THE WEDDING SINGER
De wederopstanding van een klootzak
WEDLOCK
Weekend
A Weekend in Paris (Le week-end)
Een weekje weg
WEEMOED & WILDERNIS
Weemoed & wildernis en Smart Cities Unlimited (Workshop Filmkritiek)
WEERSPIEGELINGEN (OTRAZHENIIE V ZARKALE)
Weg van jou
The Weight of Elephants
THE WEIGHT OF WATER
Weiner (Josh Kriegman over)
DAS WEISSE BAND
DER WEISSE WAL (DE WITTE WALVIS)
WELCOME
WELCOME TO COLLINWOOD
WELCOME TO DONGMAKGOL
WELCOME TO SARAJEVO
WELCOME TO THE DOLLHOUSE
WELCOME TO THE JUNGLE
Welcome to the Punch
WELCOME TO THE RILEYS
WELCOME TO WOOP WOOP
DIE WELLE
WELLNESS
Welp
Die Welt
WELT AM DRAHT
WELT SPIEGEL KINO
WENDY AND LUCY
WERCKMEISTER HARMÓNIÁK
DE WERELD VAN SOFIE (SOFIES VERDEN)
WERELD VAN STILSTAND
WES CRAVEN'S NEW NIGHTMARE
WEST OF THE TRACKS
West Side Story
WESTERN
Westworld
De wet van 3
WHALE RIDER
WHAT A GIRL WANTS
WHAT DREAMS MAY COME
What Happened To Monday
WHAT HAPPENS IN VEGAS
WHAT JUST HAPPENED?
WHAT LIES BENEATH
What Maisie Knew
WHAT THE #$*! DO WE KNOW?!
WHAT THE BLEEP — DOWN THE RABBIT HOLE
WHAT TIME IS IT THERE (NI NEIBIAN JIDIAN)
What to Expect when You're Expecting
What We Did On Our Holiday
What We Do In the Shadows
WHAT WOMAN WANT
WHAT'S THE WORST THAT COULD HAPPEN?
What's Your Number?
WHATEVER WORKS
WHEELS OF FORTUNE
WHEN A MAN LOVES A WOMAN
WHEN A STRANGER CALLS
WHEN A WOMAN ASCENDS THE STAIRS
When Marnie Was There
WHEN NIGHT IS FALLING
WHEN THE LEVEES BROKE
WHEN THE LIGHT COMES
WHEN THE ROAD BENDS/GYPSY CARAVAN
WHEN WE WERE KINGS
WHERE ANGELS FEAR NO THREAD
WHERE IN THE WORLD IS OSAMA BIN LADEN
WHERE THE HEART IS
WHERE THE SIDEWALK ENDS
WHERE THE WILD THINGS ARE
Where To Invade Next
While We're Young
WHILE YOU WERE SLEEPING
Whiplash (Leiden International Film Festival)
The Whirlpool
WHISKY
WHISPERING PAGES
WHISPERS IN THE DARK
The Whistleblower
THE WHITE BALLOON
White Bird in a Blizzard
WHITE CHICKS
THE WHITE DIAMOND
WHITE DOG
White God
White House Down
WHITE LIGHTNIN'
WHITE MAN'S BURDEN
THE WHITE MASAI
WHITE MATERIAL
WHITE NOISE
WHITE NOISE 2
WHITE OLEANDER
THE WHITE PLANET
White Shadow
WHITE SQUALL
White Sun (Deepak Rauniyar over)
Whitney: Can I Be Me
WHO AM I
WHO KILLED ATLANTA'S CHILDREN?
WHO THE HELL IS JULIETTE?
THE WHOLE NINE YARDS
Why Him?
WICKED CITY
THE WICKER MAN
WICKIE DE VIKING
Wickie en de schat van de goden
WIDE AWAKE
WIDOW'S PEAK
WILBUR WANTS TO KILL HIMSELF
Wild
WILD BEES
Wild Bill (Dexter Fletcher)
WILD BILL (Walter Hill)
Wild Card
WILD HOGS
WILD ROMANCE
WILD SIDE
Wild Tales
WILD THINGS
THE WILD WILD WEST
WILDE
DE WILDE BENDE
DE WILDE BENDE 2
Wilde mossels
WILDGROEI
WILLIAM SHAKESPEARE'S A MIDSUMMER NIGHT'S DREAM
WILLIAM SHAKESPEARE'S HAMLET
WILLIAM SHAKESPEARE'S ROMEO + JULIET
WILLIE EN HET WILDE KONIJN
DE WIM VERSTAPPEN FILMCOLLECTIE
WIMBLEDON
WIN A DATE WITH TAD HAMILTON
Win Win
WIN/WIN
THE WIND IN THE WILLOWS
The Wind Rises
Wind River
THE WIND THAT SHAKES THE BARLEY
DE WIND ZAL ONS MEENEMEN (BAD MARA KHADAD BORD)
WINDHORSE
WINDKRACHT 10: KOKSIJDE RESCUE
WINDOW TO PARIS
WINDTALKERS
WING COMMANDER
Wings
WINGS OF THE DOVE
WINNEBAGO MAN
Winnetoons — De schat van het Wilde Westen
Winnie
WINNIE THE POOH
THE WINSLOW BOY
WINTER '89
THE WINTER GUEST
Winter Nomads
Winter Sleep
Winter Vacation
WINTER WAR
WINTER'S BONE
Winter's Tale
WINTERSLEEPERS (WINTERSCHLÄFER)
WINTERSTILTE
WINX CLUB & HET GEHEIM VAN HET VERLOREN RIJK
Winx Club: Het magische avontuur
Wiplala
THE WISDOM OF CROCODILES
Wish Upon
WIT LICHT
The Witch
WITCH HUNT
WITHIN THE WHIRLWIND
WITHOUT A PADDLE
WITHOUT MY DAUGHTER
WITMAN FIÚK
De witte waan
WITTGENSTEIN
Das Wochenende
HET WOEDEN DER GEHELE WERELD
Woezel & Pip Op zoek naar de Sloddervos!
Wolf (Jim Taihuttu)
WOLF (Mike Nichols)
Wolf and Sheep (Shahrbanoo Sadat over)
A Wolf at the Door
The Wolf of Wall Street
THE WOLFMAN
The Wolfpack
WOLFSBERGEN
WOLKE NEUN (CLOUD 9)
WOLKEN IN MEI (MAYIS SIKINTISI)
The Wolverine
Wolves
The Woman in Black
The Woman in Black 2: Angel of Death
Woman in Gold
WOMAN ON TOP
THE WOMEN
THE WOMEN FROM THE LAKE OF SCENTED SOULS
WOMEN WITHOUT MEN
WONDER BOYS
Wonder Woman
WONDERFUL TOWN
WONDERLAND (James Cox)
WONDERLAND (Michael Winterbottom)
THE WOODEN MAN'S BRIDE
THE WOODSMAN
The Words
Workers
WORKINGMAN'S DEATH
THE WORLD
WORLD INVASION: BATTLE LOS ANGELES
THE WORLD IS NOT ENOUGH
WORLD TRADE CENTER
World War Z
The World's End
THE WORLD'S FASTEST INDIAN
WOYZECK
WR: MYSTERIES OF THE ORGANISM
Wrath of the Titans
Wreck-It Ralph
THE WRESTLER
WRESTLING ERNEST HEMINGWAY
WRISTCUTTERS: A LOVE STORY
Wrong
DAS WUNDER VON BERN
Wuthering Heights
WWW: WHAT A WONDERFUL WORLD
WYATT EARP