Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Dawn (Heather Matarazzo) draagt liefde in haar oren Gevangen in een gifgroene legging

WELCOME TO THE DOLLHOUSE

Verenigde Staten, 1995 | Todd Solondz
Met het succes van Welcome to the dollhouse (de grote juryprijs op het Sundance Festival) kan de Amerikaanse regisseur Todd Solondz de depressie die volgde op het mislukken van zijn debuutfilm (toepasselijk getiteld Fear, anxiety and depression) achter zich laten. De komedie Welcome to the dollhouse is echter minder opgewekt dan de titel doet vermoeden. Het is een tragikomische film over de diepe eenzaamheid van de lelijke en verkeerd geklede puber.

De hierarchie onder de leerlingen is op de meeste middelbare scholen duidelijk en onontkoombaar. Er kunnen maar een paar de populairsten zijn en de rest is grijze massa. Als je tot deze grijze massa behoort heb je eigenlijk nog mazzel want je kunt ook nog aan de onderkant van de school-samenleving belanden: de 'grey-grubbers', de sukkeltjes, zij die het om voor iedereen zichtbare redenen verdienen om gepest en getreiterd te worden. Dergelijke personages zijn opvallend afwezig in glamoureuze (en moralistische) tv-series als 'Beverly Hills 90210' of 'Heartbreak High'. In deze series worden de sporadische 'losers' vertolkt door dermate aantrekkelijke acteurs dat je er wat voor zou hebben gegeven om zo 'donker maar interessant' door school te hebben gebanjerd. Op vergelijkbare wijze wordt in 'The wonder years' Kevins verlegenheid en gestuntel altijd verzacht door de nostalgisch terugblikkende voice-over die ieder scherp kantje allang van een romantisch laagje heeft voorzien.
Zo niet in Welcome to the dollhouse. Deze film houdt zich verre van romantisering. Dat hoofdpersoon Dawn een uitgestotene is, wordt meteen in het eerste shot pijnlijk duidelijk: brilletje, dikkig, raar rokje en aarzelend om zich heen kijkend op zoek naar een plek om te eten in de drukbevolkte, morsige kantine. Daar wil natuurlijk niemand naast zitten! Niet alleen op school, maar ook thuis roept het meisje irritatie en zelfs aggressie op. Tenslotte begint een mens niet aan het ouderschap om een dergelijke miskleunende, stuurse en chagrijnige puber voort te brengen. Dawns moeder steekt haar voorkeur voor het jongere zusje Missie, dat permanent in kokette roze ballet-tutu door het huis dwarrelt, dan ook niet onder stoelen of banken.

Onnozele jongeman
Het is de tragiek van de uitgestotenen op school dat zij niet doen aan strijdbaar separatisme. Ook Dawn niet. Zij heeft dan wel een 'special people club' opgericht, maar niet echt uit volle overtuiging. Als vriendje Ralphie haar in het zelf gefabriceerde clubhuis troost met de woorden dat ze wellicht nog meer leden zullen kunnen werven, weert Dawn hem af. "I don't want other people to join. I wanna be popular!"
In plaats van zich te verheugen in de liefde van het 'watje' Ralphie en later de stuurse maar niet onaantrekkelijke 'punkie' Brandon, gaat Dawn (zoals iedereen) voor de populairste jongen uit de klas van haar oudere broer: Steve. Een wat onnozele jongeman, maar mooi, cool en met een prachtige zangstem. Steve is vriendelijk tegen Dawn, maar geen haar op zijn hoofd die eraan denkt dat het onooglijke kind ook een seksueel verlangen zou kennen. Gedoemd te mislukken dus. En anders dan in Hollywoodfilms waarin in zo'n situatie het lelijke eendje dankzij de juiste make-up, kleding en contactlenzen verandert in de prachtige vrouw die er altijd al onder zat, blijft Dawn gevangen in een foute gifgroene legging en dus geheel onopgemerkt.

Puberaal verzet
In deze cynische verbeelding van de lotgevallen van Dawn toont Welcome to the dollhouse als het ware de zwarte onderkant van het vorig jaar door Hollywood uitgebrachte Clueless. Terwijl ook Clueless een kritiek was op de highschool-mentaliteit, bleef die film binnen het ongevaarlijke genre van de 'romantic comedy' en speelde Alicia Silverstone met de populaire Cher een aantrekkelijke variant van zichzelf: mooi, rijk, ad rem en uitzonderlijk. Dawn is lang niet zo benijdenswaardig, maar het getuigt van de kracht van Welcome to the dollhouse (en het spel van de kleine Heather Matarazzo) dat het toch heel gemakkelijk is om met haar mee te leven. De film schetst subtiel de wisselwerking tussen enerzijds het falen van Dawn die in haar puberale verzet, onzekerheid en narcisme te weinig uit de voeten kan met de sociale structuur en anderzijds de genadeloze hardheid van de anderen die een dergelijk onvermogen onmiddelijk weten af te straffen.
Het levert prachtige pijnlijke scènes op zoals Dawns straf-spreekbeurt over 'dignity' ("which is a good quality everyone should have!"), die zij stijf en met zachte bibberende stem voordraagt voor de klas terwijl de docente haar steeds opnieuw bits vermaant om luider te spreken. Of ontroerende scènes zoals in de wijze waarop de even eenzame maar stoere 'punkie' Brandon zijn verlangen naar Dawn alleen maar in de termen van de hun omringende vijandige wereld weet te verwoorden: "Tomorrow, three o'clock, I will rape you!".
Hoewel de film na tweederde wat inzakt omdat de gebeurtenissen wat al te willekeurig en soms ook wat melodramatisch zijn, geeft Welcome to the dollhouse een scherpe tekening van de verwarring van de puberteit, een periode die tenslotte ook gekenmerkt wordt door een hang naar melodrama. In de Amerikaanse recensies werd zeer voorspelbaar gesproken over een voor kinderen 'unsettling' voorstelling van puberale verlangens en frustraties. Nu zal deze film de briefschrijvers naar VPRO's Achterwerk geen hart onder de riem steken in de vorm van een romantisch happy end, maar gedeeld leed is half leed. In die zin is Welcome to the dollhouse niet alleen scherp, treffend en cynisch maar toch ook ondersteunend en verzachtend te noemen.

Jann Ruyters



top
WELCOME TO THE DOLLHOUSE

Oktober 1996 #171

Produktie
Ted Skillman
Todd Solondz
Regie en scenario
Todd Solondz
Camera
Randy Drummond
Montage
Alan Oxman
Muziek
Jill Wisoff
Met
Heather Matarazzo
Brendan Sexton Jr.
Eric Mabius
Angela Pietropinto

Kleur, 87 minuten

Distributie
Three Lines Pictures
Te zien
vanaf oktober

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


W

W.
W.E.
WAAR IS HET PAARD VAN SINTERKLAAS?
Waar is Knoester
WAAR STAAT HET HUIS VAN MIJN VRIEND?
WAAROM HEEFT NIEMAND MIJ VERTELD DAT HET ZO ERG ZOU WORDEN IN AFGHANISTAN
Wadjda
WAG THE DOG
The Wailing
Waiting for Giraffes
WAITING FOR SANCHO
WAITING FOR SUPERMAN
WAITING FOR THE CLOUDS
WAITING TO EXHALE
WAITRESS
Wake in Fright
The Wakhan Front (Clément Cogitore over)
WAKING LIFE
WAKING NED
WAKING THE DEAD
Wakker in een boze droom
Wakolda
Waldstille
The Walk
A Walk Among the Tombstones
A WALK IN THE CLOUDS
A Walk in the Woods
Walk of Shame
WALK ON WATER
WALK THE LINE
WALKABOUT
WALKER
Walking Distance
Walking on Sunshine
WALKING TALL
Walking with Dinosaurs
The Wall
The Wall
WALL STREET: MONEY NEVER SLEEPS
WALL-E
WALLACE & GROMIT ARE BACK!
WALLACE & GROMIT: THE CURSE OF THE WERE-RABBIT
WALLAH BE
WALS VOOR DE STORM
Walt Disney Animation Studios Short Films Collection
WALTZ WITH BASHIR
Die Wand
WANDA
Wanderlust
WANTED
HET WAPEN VAN GELDROP
THE WAR
War Dogs
War Horse
War of the Arrows
WAR OF THE BUTTONS
WAR OF THE WORLDS
THE WAR ROOM
WAR, INC.
Warcraft: The Beginning
The Ward
Warm Bodies
WARM WATER UNDER A RED BRIDGE
THE WARRIOR
Warrior
WARRIORS OF VIRTUE
WAS NICHT PASST WIRD PASSEND GEMACHT
The Watch
THE WATCHER
WATCHMEN
Water Children
The Water Diviner
WATER EN VUUR
WATER FOR ELEPHANTS
WATER HORSE
THE WATERBOY
Waterboys
THE WATERDANCE
WATERLAND
WATERWORLD
The Wave
Wavumba
THE WAY BACK
THE WAY I SPENT THE END OF THE WORLD
A WAY OF LIFE
THE WAY THROUGH THE BLEAK WOODS
The Way Way Back
WAYNE'S WORLD 2
THE WAYWARD CLOUD
Wałęsa: Man of Hope
We Are Brothers (IFFR Jang Jin)
We Are the Best!
We Are What We Are
We Are Your Friends
We Bought a Zoo
We Come as Friends
WE DON'T LIVE HERE ANYMORE
WE FEED THE WORLD
We Need to Talk About Kevin
WE OWN THE NIGHT
WE SHALL OVERCOME
WE WERE SOLDIERS
We're the Millers
THE WEATHER MAN
Webcam
THE WEDDING BANQUET
WEDDING CRASHERS
THE WEDDING DATE
WEDDING DAZE
THE WEDDING PLANNER
The Wedding Ringer
THE WEDDING SINGER
De wederopstanding van een klootzak
WEDLOCK
Weekend
A Weekend in Paris (Le week-end)
Een weekje weg
WEEMOED & WILDERNIS
Weemoed & wildernis en Smart Cities Unlimited (Workshop Filmkritiek)
WEERSPIEGELINGEN (OTRAZHENIIE V ZARKALE)
The Weight of Elephants
THE WEIGHT OF WATER
Weiner (Josh Kriegman over)
DAS WEISSE BAND
DER WEISSE WAL (DE WITTE WALVIS)
WELCOME
WELCOME TO COLLINWOOD
WELCOME TO DONGMAKGOL
WELCOME TO SARAJEVO
WELCOME TO THE DOLLHOUSE
WELCOME TO THE JUNGLE
Welcome to the Punch
WELCOME TO THE RILEYS
WELCOME TO WOOP WOOP
DIE WELLE
WELLNESS
Welp
Die Welt
WELT AM DRAHT
WELT SPIEGEL KINO
WENDY AND LUCY
WERCKMEISTER HARMÓNIÁK
DE WERELD VAN SOFIE (SOFIES VERDEN)
WERELD VAN STILSTAND
WES CRAVEN'S NEW NIGHTMARE
WEST OF THE TRACKS
West Side Story
WESTERN
Westworld
De wet van 3
WHALE RIDER
WHAT A GIRL WANTS
WHAT DREAMS MAY COME
WHAT HAPPENS IN VEGAS
WHAT JUST HAPPENED?
WHAT LIES BENEATH
What Maisie Knew
WHAT THE #$*! DO WE KNOW?!
WHAT THE BLEEP — DOWN THE RABBIT HOLE
WHAT TIME IS IT THERE (NI NEIBIAN JIDIAN)
What to Expect when You're Expecting
What We Did On Our Holiday
What We Do In the Shadows
WHAT WOMAN WANT
WHAT'S THE WORST THAT COULD HAPPEN?
What's Your Number?
WHATEVER WORKS
WHEELS OF FORTUNE
WHEN A MAN LOVES A WOMAN
WHEN A STRANGER CALLS
WHEN A WOMAN ASCENDS THE STAIRS
When Marnie Was There
WHEN NIGHT IS FALLING
WHEN THE LEVEES BROKE
WHEN THE LIGHT COMES
WHEN THE ROAD BENDS/GYPSY CARAVAN
WHEN WE WERE KINGS
WHERE ANGELS FEAR NO THREAD
WHERE IN THE WORLD IS OSAMA BIN LADEN
WHERE THE HEART IS
WHERE THE SIDEWALK ENDS
WHERE THE WILD THINGS ARE
Where To Invade Next
While We're Young
WHILE YOU WERE SLEEPING
Whiplash (Leiden International Film Festival)
The Whirlpool
WHISKY
WHISPERING PAGES
WHISPERS IN THE DARK
The Whistleblower
THE WHITE BALLOON
White Bird in a Blizzard
WHITE CHICKS
THE WHITE DIAMOND
WHITE DOG
White God
White House Down
WHITE LIGHTNIN'
WHITE MAN'S BURDEN
THE WHITE MASAI
WHITE MATERIAL
WHITE NOISE
WHITE NOISE 2
WHITE OLEANDER
THE WHITE PLANET
White Shadow
WHITE SQUALL
Whitney: Can I Be Me
WHO AM I
WHO KILLED ATLANTA'S CHILDREN?
WHO THE HELL IS JULIETTE?
THE WHOLE NINE YARDS
Why Him?
WICKED CITY
THE WICKER MAN
WICKIE DE VIKING
Wickie en de schat van de goden
WIDE AWAKE
WIDOW'S PEAK
WILBUR WANTS TO KILL HIMSELF
Wild
WILD BEES
WILD BILL
Wild Bill
Wild Card
WILD HOGS
WILD ROMANCE
WILD SIDE
Wild Tales
WILD THINGS
THE WILD WILD WEST
WILDE
DE WILDE BENDE
DE WILDE BENDE 2
Wilde mossels
WILDGROEI
WILLIAM SHAKESPEARE'S A MIDSUMMER NIGHT'S DREAM
WILLIAM SHAKESPEARE'S HAMLET
WILLIAM SHAKESPEARE'S ROMEO + JULIET
WILLIE EN HET WILDE KONIJN
DE WIM VERSTAPPEN FILMCOLLECTIE
WIMBLEDON
WIN A DATE WITH TAD HAMILTON
Win Win
WIN/WIN
THE WIND IN THE WILLOWS
The Wind Rises
THE WIND THAT SHAKES THE BARLEY
DE WIND ZAL ONS MEENEMEN (BAD MARA KHADAD BORD)
WINDHORSE
WINDKRACHT 10: KOKSIJDE RESCUE
WINDOW TO PARIS
WINDTALKERS
WING COMMANDER
Wings
WINGS OF THE DOVE
WINNEBAGO MAN
Winnetoons — De schat van het Wilde Westen
Winnie
WINNIE THE POOH
THE WINSLOW BOY
WINTER '89
THE WINTER GUEST
Winter Nomads
Winter Sleep
Winter Vacation
WINTER WAR
WINTER'S BONE
Winter's Tale
WINTERSLEEPERS (WINTERSCHLÄFER)
WINTERSTILTE
WINX CLUB & HET GEHEIM VAN HET VERLOREN RIJK
Winx Club: Het magische avontuur
Wiplala
THE WISDOM OF CROCODILES
WIT LICHT
The Witch
WITCH HUNT
WITHIN THE WHIRLWIND
WITHOUT A PADDLE
WITHOUT MY DAUGHTER
WITMAN FIÚK
De witte waan
WITTGENSTEIN
Das Wochenende
HET WOEDEN DER GEHELE WERELD
Woezel & Pip Op zoek naar de Sloddervos!
WOLF
Wolf
A Wolf at the Door
The Wolf of Wall Street
THE WOLFMAN
The Wolfpack
WOLFSBERGEN
WOLKE NEUN (CLOUD 9)
WOLKEN IN MEI (MAYIS SIKINTISI)
The Wolverine
Wolves
The Woman in Black
The Woman in Black 2: Angel of Death
Woman in Gold
WOMAN ON TOP
THE WOMEN
THE WOMEN FROM THE LAKE OF SCENTED SOULS
WOMEN WITHOUT MEN
WONDER BOYS
Wonder Woman
WONDERFUL TOWN
WONDERLAND
WONDERLAND
THE WOODEN MAN'S BRIDE
THE WOODSMAN
The Words
Workers
WORKINGMAN'S DEATH
THE WORLD
WORLD INVASION: BATTLE LOS ANGELES
THE WORLD IS NOT ENOUGH
WORLD TRADE CENTER
World War Z
The World's End
THE WORLD'S FASTEST INDIAN
WOYZECK
WR: MYSTERIES OF THE ORGANISM
Wrath of the Titans
Wreck-It Ralph
THE WRESTLER
WRESTLING ERNEST HEMINGWAY
WRISTCUTTERS: A LOVE STORY
Wrong
DAS WUNDER VON BERN
Wuthering Heights
WWW: WHAT A WONDERFUL WORLD
WYATT EARP